{"id":10190,"date":"2021-06-12T15:06:28","date_gmt":"2021-06-12T11:06:28","guid":{"rendered":"https:\/\/infonews.az\/?p=10190"},"modified":"2021-06-12T15:06:28","modified_gmt":"2021-06-12T11:06:28","slug":"bas-infeksionist-az%c9%99rbaycanda-covid-19-la-%c9%99laq%c9%99dar-sanitar-epidemioloji-v%c9%99ziyy%c9%99t-yaxsidir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/infonews.az\/?p=10190","title":{"rendered":"Ba\u015f infeksionist: Az\u0259rbaycanda COVID-19-la \u0259laq\u0259dar sanitar-epidemioloji v\u0259ziyy\u0259t yax\u015f\u0131d\u0131r"},"content":{"rendered":"<p><span style=\"color: #ffffff;\">Ba\u015f infeksionist: Az\u0259rbaycanda COVID-19-la \u0259laq\u0259dar sanitar-epidemioloji v\u0259ziyy\u0259t yax\u015f\u0131d\u0131r<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #ff0000;\"><strong>&#8220;\u0130NFONEWS&#8221;<\/strong><\/span> x\u0259b\u0259r verir.<\/p>\n<p>Son g\u00fcnl\u0259r \u00f6lk\u0259mizd\u0259 yeni n\u00f6v koronavirus (COVID-19) infeksiyas\u0131na yoluxanlar\u0131n say\u0131 g\u00fcnd\u0259n-g\u00fcn\u0259 azal\u0131r, apar\u0131lan peyv\u0259ndl\u0259m\u0259 prosesi xeyli s\u00fcr\u0259tl\u0259nib.<\/p>\n<p>Bununla \u0259laq\u0259dar olaraq S\u0259hiyy\u0259 Nazirliyinin ba\u015f infeksionisti T\u0259yyar Eyvazov deyib: \u201cHaz\u0131rda \u00f6lk\u0259d\u0259 koronavirusla \u0259laq\u0259dar sanitar-epidemioloji v\u0259ziyy\u0259t yax\u015f\u0131d\u0131r. Bunu apar\u0131lan yoluxma saylar\u0131nda g\u00f6r\u00fcr\u00fck. D\u00fcnyan\u0131n m\u00fcxt\u0259lif \u00f6lk\u0259l\u0259rind\u0259 yoluxma statistikas\u0131na n\u0259z\u0259r salsaq g\u00f6r\u0259rik ki, Az\u0259rbaycanda yoluxma say\u0131n\u0131n 100 civar\u0131nda olmas\u0131, b\u0259z\u0259n is\u0259 ikir\u0259q\u0259mli \u0259d\u0259dl\u0259r\u0259 d\u00fc\u015fm\u0259si ondan x\u0259b\u0259r verir ki, proses n\u0259zar\u0259t alt\u0131ndad\u0131r. Bunu n\u0259z\u0259r\u0259 alan Nazirl\u0259r Kabineti yan\u0131nda Operativ Q\u0259rargah iki h\u0259ft\u0259 \u0259vv\u0259l bir s\u0131ra m\u0259hdudiyy\u0259tl\u0259rin yum\u015fald\u0131lmas\u0131 bar\u0259d\u0259 q\u0259rar verdi. Proses bel\u0259 davam ets\u0259, dig\u0259r m\u0259hdudiyy\u0259tl\u0259rin d\u0259 yum\u015faldilmas\u0131 t\u0259tbiq olunacaq v\u0259 yax\u0131n vaxtlarda normal h\u0259yata qay\u0131da bil\u0259c\u0259yik.<\/p>\n<p>\u00d6lk\u0259mizd\u0259 vaksinasiya prosesin\u0259 yanvar\u0131n 18-d\u0259n ba\u015flan\u0131l\u0131b. Bu m\u0259s\u0259l\u0259d\u0259 iki t\u0259r\u0259f var. Birincisi, d\u00f6vl\u0259t t\u0259r\u0259find\u0259n h\u0259yata ke\u00e7iril\u0259n t\u0259dbirl\u0259rdir v\u0259 haz\u0131rk\u0131 d\u00f6vrd\u0259 vaksinin \u0259ld\u0259 olunmas\u0131 u\u011frunda b\u00f6y\u00fck m\u00fcbariz\u0259 gedir. Q\u00fcrurverici hald\u0131r ki, Az\u0259rbaycan Avropa \u00f6lk\u0259l\u0259ri il\u0259 t\u0259xmin\u0259n eyni vaxtda bu vaksini \u0259ld\u0259 edib v\u0259 proses\u0259 ba\u015flay\u0131b. Vaksinin \u0259ld\u0259 edilm\u0259si il\u0259 b\u0259rab\u0259r onun da\u015f\u0131nmas\u0131, saxlan\u0131lmas\u0131, vaksinasiya m\u0259nt\u0259q\u0259l\u0259rinin t\u0259\u015fkil olunmas\u0131, burada \u00e7al\u0131\u015fan tibbi personala t\u0259lim ke\u00e7irilm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn h\u0259r c\u00fcr \u015f\u0259rait yarad\u0131l\u0131b. T\u0259kc\u0259 onu dem\u0259k kifay\u0259tdir ki, haz\u0131rda \u00f6lk\u0259mizd\u0259 \u0259halinin bir deyil, bir ne\u00e7\u0259 vaksini \u0259ld\u0259 etm\u0259sin\u0259 imkan yarad\u0131l\u0131b. Bel\u0259 bir se\u00e7im imkan\u0131n\u0131n yarad\u0131lmas\u0131 da u\u011furlardan biridir. Prosesin ikinci t\u0259r\u0259fi is\u0259 \u0259halinin bu prosedura m\u00fcnasib\u0259tidir. Vaksinasiyan\u0131n s\u00fcr\u0259tini ara\u015fd\u0131rsaq g\u00f6r\u0259rik ki, yanvardan b\u0259ri \u0259halinin vaksinasiyaya c\u0259lb olunmas\u0131 eyni s\u00fcr\u0259tl\u0259 getm\u0259yib. May\u0131n ortalar\u0131nda ba\u015flayaraq prosesin s\u00fcr\u0259ti bir q\u0259d\u0259r d\u0259 art\u0131b. Bir g\u00fcn \u0259rzind\u0259 \u0259n \u00e7ox vaksin olunanlar\u0131n say\u0131 62 minin \u00fcz\u0259rind\u0259 olub. Haz\u0131rda g\u00fcnd\u0259lik vaksinasiyadan ke\u00e7\u0259nl\u0259rin say\u0131 30-40 min aras\u0131nda d\u0259yi\u015fir. Lakin arzu ed\u0259rdik ki, bu proses bir q\u0259d\u0259r d\u0259 s\u00fcr\u0259tl\u0259nsin. Qar\u015f\u0131ya qoydu\u011fumuz h\u0259d\u0259fl\u0259r\u0259 \u0259n q\u0131sa m\u00fcdd\u0259t \u0259rzind\u0259 \u00e7atma\u011f\u0131m\u0131z\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr\u00fck. Bunun \u00fc\u00e7\u00fcn maarifl\u0259ndirm\u0259 i\u015fl\u0259ri aparmaq v\u0259 \u0259halinin k\u00f6n\u00fcll\u00fcl\u00fck \u0259sas\u0131nda peyv\u0259ndl\u0259m\u0259y\u0259 c\u0259lb olunmas\u0131n\u0131 t\u0259min etm\u0259k laz\u0131md\u0131r\u201d.<\/p>\n<p>Ba\u015f infeksionist qeyd edib ki, he\u00e7 bir vaksin 100 faizlik s\u0259m\u0259r\u0259 vermir. Anticisiml\u0259rin yoxlan\u0131lmas\u0131 da immunitetin s\u0259viyy\u0259sini bir o q\u0259d\u0259r d\u0259qiq xarakteriz\u0259 etmir: \u201cEl\u0259 insanlar var ki, onlarda iki dozadan sonra \u00fcmumiyy\u0259tl\u0259 anticisiml\u0259r \u0259m\u0259l\u0259 g\u0259lmir. Onlara \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc dozan\u0131n vurulmas\u0131 m\u0259s\u0259l\u0259si indi m\u00fczakir\u0259 edilir v\u0259 ara\u015fd\u0131r\u0131l\u0131r. Peyv\u0259nd olunmaqla ilk n\u00f6vb\u0259d\u0259 a\u011f\u0131rla\u015fma v\u0259 \u00f6l\u00fcm hallar\u0131n\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131 al\u0131n\u0131r, dig\u0259r t\u0259r\u0259fd\u0259n d\u0259 bu, h\u0259r k\u0259sin immun sistemind\u0259n as\u0131l\u0131d\u0131r. \u018fhali aras\u0131nda immun sistemi g\u00fccl\u00fc v\u0259 z\u0259if olanlar var. X\u00fcsusil\u0259 ya\u015fl\u0131larda immun sistemi m\u00fc\u0259yy\u0259n q\u0259d\u0259r z\u0259ifl\u0259yib. Xroniki x\u0259st\u0259likl\u0259rd\u0259n \u0259ziyy\u0259t \u00e7\u0259k\u0259nl\u0259rd\u0259 immunitetin \u0259m\u0259l\u0259 g\u0259lm\u0259si bir q\u0259d\u0259r l\u0259ngiyir. Onlar m\u00fctl\u0259q \u015f\u0259kild\u0259 peyv\u0259nd vurdurmal\u0131d\u0131rlar. Lakin peyv\u0259nd edil\u0259nd\u0259n sonra onlarda al\u0131nan n\u0259tic\u0259l\u0259r sa\u011flam insanlardan f\u0259rqli ola bil\u0259r.<\/p>\n<p>\u00d6lk\u0259mizd\u0259 \u0259hali aras\u0131nda k\u00fctl\u0259vi immunitetin yaranmas\u0131ndan dan\u0131\u015fmaq h\u0259l\u0259 tezdir. Vaksinasiya Strategiyas\u0131nda da qeyd olunur ki, k\u00fctl\u0259vi immunitetin formala\u015fmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259halinin t\u0259xmin\u0259n \u00fc\u00e7d\u0259 ikisi peyv\u0259nd olunmal\u0131d\u0131r. Daha do\u011frusu, k\u00fctl\u0259vi immunitet qazananlar\u0131n \u00fcmumi say\u0131na t\u0259kc\u0259 peyv\u0259nd olunanlar\u0131n deyil, x\u0259st\u0259liyi ke\u00e7irib t\u0259bii immunitet \u0259ld\u0259 ed\u0259nl\u0259rin d\u0259 say\u0131 \u0259lav\u0259 olunmal\u0131d\u0131r. \u0130ndiy\u0259d\u0259k Az\u0259rbaycanda \u0259halinin 10 faizi peyv\u0259ndin h\u0259r iki dozas\u0131n\u0131 al\u0131b. 1,7 milyon v\u0259t\u0259nda\u015f is\u0259 yaln\u0131z birinci dozan\u0131 vurdurub. \u00dcmumilikd\u0259 100 min \u0259haliy\u0259 d\u00fc\u015f\u0259n peyv\u0259nd say\u0131 26 t\u0259\u015fkil edir. Bu g\u00f6st\u0259riciy\u0259 g\u00f6r\u0259 MDB \u00f6lk\u0259l\u0259ri aras\u0131nda liderl\u0259r s\u0131ras\u0131nda olsaq da, Avropa \u00f6lk\u0259l\u0259ri v\u0259 AB\u015e-la m\u00fcqayis\u0259d\u0259 a\u015fa\u011f\u0131 yerl\u0259ri tuturuq. N\u0259z\u0259r\u0259 almaq laz\u0131md\u0131r ki, Az\u0259rbaycanda peyv\u0259nd istehsal olunmur. Lakin el\u0259 \u00f6lk\u0259l\u0259r var ki, orada peyv\u0259nd istehsal olunsa da, onu t\u0259tbiq ed\u0259nl\u0259rin say\u0131 o q\u0259d\u0259r d\u0259 y\u00fcks\u0259k deyil. M\u0259s\u0259l\u0259n, COVID-19-a qar\u015f\u0131 peyv\u0259nd istehsal olunan Rusiya il\u0259 m\u00fcqayis\u0259d\u0259 \u00f6lk\u0259mizd\u0259 peyv\u0259nd olunanlar\u0131n nisbi say\u0131 \u00e7oxdur v\u0259 bu sah\u0259d\u0259 olan g\u00f6st\u0259rici d\u0259 prosesin u\u011furla apar\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00fcbut edir\u201d.<\/p>\n<p>M\u00fcsahibimiz haz\u0131rda \u00f6lk\u0259mizd\u0259 bir s\u0131ra qada\u011falar\u0131n aradan qald\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 v\u0259 qar\u015f\u0131dak\u0131 g\u00fcnl\u0259rd\u0259 epidemik v\u0259ziyy\u0259t \u0259sas m\u0259s\u0259l\u0259 olaca\u011f\u0131n\u0131 bildir\u0259r\u0259k deyib: \u201cM\u0259lum oldu\u011fu kimi, pay\u0131z-q\u0131\u015f aylar\u0131na do\u011fru bel\u0259 infeksiyalara yoluxmada m\u00fc\u0259yy\u0259n q\u0259d\u0259r art\u0131m m\u00fc\u015fahid\u0259 olunur. Eyni zamanda, o vaxta q\u0259d\u0259r peyv\u0259nd olunanlar\u0131n say\u0131 daha da artacaq v\u0259 bundan sonra m\u00f6vcud v\u0259ziyy\u0259t\u0259 uy\u011fun q\u0259rar veril\u0259c\u0259k. T\u0259bii ki, COVID-19 bir m\u00fcdd\u0259t biziml\u0259 ya\u015fayacaq v\u0259 aram\u0131zda olacaq. H\u0259l\u0259lik tibbi maskalardan qapal\u0131 m\u0259kanlarda istifad\u0259 edilm\u0259si qal\u0131r. Y\u0259qin ki, g\u0259l\u0259n ild\u0259n ba\u015flayaraq pandemiyan\u0131n gedi\u015find\u0259 \u0259sasl\u0131 d\u00f6n\u00fc\u015f olacaq v\u0259 infeksiya ayr\u0131-ayr\u0131 b\u00f6lg\u0259l\u0259rd\u0259 lokal \u015f\u0259kild\u0259 c\u0259r\u0259yanetm\u0259 hal\u0131na d\u00fc\u015f\u0259c\u0259k. Bunun \u00fc\u00e7\u00fcn ham\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmal\u0131d\u0131r. Qaydalara \u0259m\u0259l olunmal\u0131, peyv\u0259ndl\u0259m\u0259d\u0259 aktiv i\u015ftirak olmal\u0131d\u0131r\u201d.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ba\u015f infeksionist: Az\u0259rbaycanda COVID-19-la \u0259laq\u0259dar sanitar-epidemioloji v\u0259ziyy\u0259t yax\u015f\u0131d\u0131r &#8220;\u0130NFONEWS&#8221; x\u0259b\u0259r verir. Son g\u00fcnl\u0259r \u00f6lk\u0259mizd\u0259 yeni n\u00f6v koronavirus (COVID-19) infeksiyas\u0131na yoluxanlar\u0131n say\u0131 g\u00fcnd\u0259n-g\u00fcn\u0259 azal\u0131r, apar\u0131lan peyv\u0259ndl\u0259m\u0259 prosesi xeyli s\u00fcr\u0259tl\u0259nib. Bununla \u0259laq\u0259dar&hellip; <\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":10191,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_mi_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[699,11],"tags":[276],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/10190"}],"collection":[{"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=10190"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/10190\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":10192,"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/10190\/revisions\/10192"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/10191"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=10190"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=10190"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=10190"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}