{"id":12404,"date":"2021-09-07T13:49:45","date_gmt":"2021-09-07T09:49:45","guid":{"rendered":"https:\/\/infonews.az\/?p=12404"},"modified":"2021-09-07T13:55:02","modified_gmt":"2021-09-07T09:55:02","slug":"%c9%99sir-dus%c9%99rg%c9%99sind%c9%99-bir-h%c9%99kim-t%c9%99rcum%c9%99ci-alazan-baycan","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/infonews.az\/?p=12404","title":{"rendered":"&#8220;\u018fsir d\u00fc\u015f\u0259rg\u0259sind\u0259 bir h\u0259kim- t\u0259rc\u00fcm\u0259\u00e7i &#8211; ALAZAN BAYCAN&#8221;\u00a0"},"content":{"rendered":"<p><span style=\"color: #ffffff;\">&#8220;\u018fsir d\u00fc\u015f\u0259rg\u0259sind\u0259 bir h\u0259kim- t\u0259rc\u00fcm\u0259\u00e7i &#8211; ALAZAN BAYCAN&#8221;\u00a0<\/span><\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"size-full wp-image-12407 alignright\" src=\"https:\/\/infonews.az\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/unnamed.jpg\" alt=\"\" width=\"512\" height=\"512\" srcset=\"https:\/\/infonews.az\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/unnamed.jpg?v=1660870334 512w, https:\/\/infonews.az\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/unnamed-300x300.jpg?v=1660870334 300w, https:\/\/infonews.az\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/unnamed-150x150.jpg?v=1660870334 150w\" sizes=\"(max-width: 512px) 100vw, 512px\" \/><\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/infonews.az\/?p=12404\"><strong><span style=\"color: #ff0000;\">&#8220;\u0130NFONEWS&#8221;<\/span><\/strong><\/a> t\u0259qdim edir.<\/p>\n<blockquote><p><strong>Dilq\u0259m \u018fhm\u0259d &#8220;\u018fsir d\u00fc\u015f\u0259rg\u0259sind\u0259 bir h\u0259kim- t\u0259rc\u00fcm\u0259\u00e7i &#8211; ALAZAN BAYCAN&#8221;\u00a0<\/strong><\/p><\/blockquote>\n<p><strong>1939-cu ilin avqust ay\u0131n\u0131n 23-d\u0259 Moskvada imzalanm\u0131\u015f Molotov-Ribbentrop pakt\u0131ndan bir h\u0259ft\u0259 sonra sentyabr\u0131n 1-d\u0259 Almaniya Pol\u015faya h\u00fccum etdi.<\/strong><\/p>\n<p>Bundan iki g\u00fcn sonra \u0130ngilt\u0259r\u0259 v\u0259 Fransan\u0131n Almaniyaya sava\u015f elan etm\u0259si il\u0259 m\u00fcharib\u0259 qa\u00e7\u0131n\u0131lmaz oldu.<\/p>\n<p>Sovet-alman pakt\u0131n\u0131n \u015f\u0259rtl\u0259rin\u0259 uy\u011fun olaraq Almaniyan\u0131n ard\u0131nca sentyabr ay\u0131n\u0131n 17-d\u0259 Sovet ordular\u0131 Pol\u015faya daxil oldu v\u0259 sentyabr\u0131n 23-d\u0259 Brest \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 birg\u0259 sovet-alman parad\u0131 ke\u00e7irildi. Q\u0131sa zaman \u0259rzind\u0259 m\u00fctt\u0259fiql\u0259rin m\u00fcnasib\u0259tl\u0259ri pozuldu\u011fu \u00fc\u00e7\u00fcn 1940-c\u0131 il dekabr\u0131n 5-d\u0259 Almaniya r\u0259hb\u0259rliyi SSR\u0130-y\u0259 h\u00fccum plan\u0131n\u0131 m\u00fczakir\u0259 etdi. Hitler 1940-c\u0131 il dekabr\u0131n 18-d\u0259 \u201cBarbarossa plan\u0131\u201dn\u0131 t\u0259sdiql\u0259di.<\/p>\n<p>1941-ci il iyun ay\u0131n\u0131n 22-sind\u0259 Almaniya SSR\u0130-y\u0259 h\u00fccum etdi. Bununla da Az\u0259rbaycan m\u0259cburi \u015f\u0259kild\u0259 SSR\u0130-nin t\u0259rkibind\u0259 d\u00fcnya m\u00fcharib\u0259sind\u0259 i\u015ftirak etmi\u015f oldu.<\/p>\n<p>II D\u00fcnya m\u00fcharib\u0259sinin ilk ill\u0259rind\u0259n etibar\u0259n s\u00fcr\u0259tli alman h\u00fccumunun qar\u015f\u0131s\u0131nda tab g\u0259tir\u0259 bilm\u0259y\u0259n SSR\u0130-nin milyonlarla \u0259sg\u0259ri \u0259sir d\u00fc\u015fd\u00fc.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-full wp-image-12405\" src=\"https:\/\/infonews.az\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/24d072e87aba4a0d758e72f6db02078b.0.jpg\" alt=\"\" width=\"600\" height=\"852\" srcset=\"https:\/\/infonews.az\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/24d072e87aba4a0d758e72f6db02078b.0.jpg?v=1660870335 600w, https:\/\/infonews.az\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/24d072e87aba4a0d758e72f6db02078b.0-211x300.jpg?v=1660870335 211w\" sizes=\"(max-width: 600px) 100vw, 600px\" \/><\/p>\n<p>Almanlar ilk vaxtlar a\u015fa\u011f\u0131 irq hesab etdikl\u0259ri \u0259sirl\u0259ri g\u00fcll\u0259l\u0259yir, \u0259n a\u011f\u0131r \u015f\u0259rtl\u0259r alt\u0131nda d\u00fc\u015f\u0259rg\u0259l\u0259rd\u0259 saxlay\u0131rd\u0131lar. Buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 minl\u0259rl\u0259 \u0259sir acl\u0131qdan, x\u0259st\u0259likd\u0259n t\u0259l\u0259f olub gedirdil\u0259r.<\/p>\n<p>Ramiz Abutal\u0131bov bu bar\u0259d\u0259 yaz\u0131b: \u201cM\u00fcxt\u0259lif m\u0259nb\u0259l\u0259r\u0259 g\u00f6r\u0259 alman ordusunun SSR\u0130 \u0259razisin\u0259 h\u00fccumunun ilk alt\u0131 ay\u0131 \u0259rzind\u0259 3-4 milyon sovet v\u0259t\u0259nda\u015f\u0131 \u0259sir d\u00fc\u015fm\u00fc\u015fd\u00fc. Onlardan 150 mini az\u0259rbaycanl\u0131 idi. H\u0259rbi \u0259sirl\u0259rin 40 faizi \u0259sir d\u00fc\u015f\u0259rg\u0259l\u0259rinin a\u011f\u0131r \u015f\u0259raitin\u0259 d\u00f6zm\u0259yib h\u0259lak olmu\u015fdu. Sovet \u0259sirl\u0259rin\u0259 bu c\u00fcr m\u00fcnasib\u0259ti almanlar SSR\u0130-nin h\u0259rbi \u0259sirl\u0259rl\u0259 ba\u011fl\u0131 27 iyul 1929-cu il Cenevr\u0259 Konvensiyas\u0131n\u0131 ratifikasiya etm\u0259m\u0259si il\u0259 \u0259sasland\u0131r\u0131rd\u0131lar.<\/p>\n<p>H\u0259yat v\u0259 \u00f6l\u00fcm aras\u0131nda ik\u0259n v\u0259 Stalinin \u201c\u018fsir d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f Q\u0131z\u0131l Ordu \u0259sg\u0259rl\u0259rini b\u00fct\u00fcn yer\u00fcst\u00fc v\u0259 hava vasit\u0259l\u0259ri il\u0259 m\u0259hv etm\u0259k\u201d haqq\u0131nda 16 avqust 1941-ci il tarixli 270 \u2116-li \u0259mrini g\u00f6z \u00f6n\u00fcn\u0259 alaraq, \u0259sirl\u0259rin bir hiss\u0259si d\u00fc\u015fm\u0259n t\u0259r\u0259fin\u0259 ke\u00e7mi\u015fdi\u201d.<\/p>\n<p>Legioner \u0130smay\u0131l \u018fkb\u0259rin m\u0259ruz\u0259sind\u0259 Almaniya t\u0259r\u0259find\u0259 vuru\u015fan az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n say\u0131n\u0131n 1944-c\u00fc ild\u0259 37 913 n\u0259f\u0259r oldu\u011fu g\u00f6st\u0259rilib.<\/p>\n<p>\u018fsir d\u00fc\u015f\u0259n v\u0259 ya daha \u00f6nc\u0259 m\u00fchacir h\u0259yat\u0131 ya\u015fay\u0131b h\u0259myerlil\u0259rin\u0259 k\u00f6m\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn Almaniyaya ged\u0259n az\u0259rbaycanl\u0131lar aras\u0131nda ali t\u0259hsilli insanlar olduqlar\u0131na g\u00f6r\u0259, q\u0131sa zamanda onlar almanlar\u0131n diqq\u0259tini \u00e7\u0259kib. Bu \u015f\u0259xsl\u0259r \u00f6z ixtisaslar\u0131 \u00fczr\u0259 \u0259sir az\u0259rbaycanl\u0131lara d\u0259st\u0259k olma\u011fa \u00e7al\u0131\u015f\u0131blar.<\/p>\n<p>Cabbar \u018frt\u00fcrk, L\u0259tif Elsev\u0259r, C\u0259lil \u0130sk\u0259nd\u0259r, Mustafa Haqq\u0131 T\u00fcrk\u0259qul, S\u00fcleyman T\u0259kin\u0259r, Teymur At\u0259\u015fli, Sultan Hac\u0131o\u011flu, M\u0259h\u0259mm\u0259d K\u0259ng\u0259rli, \u018fhm\u0259d Ya\u015fat, \u018fliheyd\u0259r S\u00fcleymanov, M\u0259cid Musazad\u0259, \u0130brahim Badal, H\u0259s\u0259n \u0130smay\u0131ll\u0131, \u018fflan Mu\u011fan, Abay Da\u011fl\u0131 kimi m\u00fc\u0259lliml\u0259r, tarix\u00e7il\u0259r, h\u0259kiml\u0259r \u0259sirlik h\u0259yat\u0131 ya\u015fay\u0131blar.<\/p>\n<p>Bu ziyal\u0131lardan biri d\u0259 m\u00fcharib\u0259 ill\u0259rind\u0259 T\u00fcrkiy\u0259d\u0259n Almaniyaya ged\u0259n h\u0259kim, \u015fair Alazan Baycan olub.<\/p>\n<p>A.Baycan ad\u0131 1990-c\u0131 ill\u0259rin \u0259vv\u0259ll\u0259rind\u0259n Az\u0259rbaycan t\u0259dqiqat\u00e7\u0131lar\u0131na b\u0259llidir. \u00c7\u00fcnki onun T\u00fcrkiy\u0259d\u0259 \u00e7ap olunan iki \u015feir kitab\u0131, az\u0259rbaycanl\u0131 aliml\u0259rl\u0259 m\u0259ktubla\u015fmalar\u0131 d\u00f6vr\u00fcn m\u0259tbuat\u0131nda yer al\u0131b. M\u0259s\u0259l\u0259n, m\u0259rhum professor Abbas Zamanov onun haqq\u0131nda yaz\u0131b: \u201cDoktor A.Baycan q\u00fcrb\u0259td\u0259 did\u0259rgin h\u0259yat\u0131 s\u00fcrs\u0259 d\u0259, v\u0259t\u0259nl\u0259 \u0259laq\u0259l\u0259rini k\u0259sm\u0259mi\u015fdir. H\u0259mi\u015f\u0259 do\u011fma Az\u0259rbaycandan m\u00fcxt\u0259lif yollarla q\u0259zet, jurnal, kitab \u0259ld\u0259 etmi\u015f, Az\u0259rbaycanla birg\u0259 ya\u015fam\u0131\u015f, birg\u0259 n\u0259f\u0259s alm\u0131\u015fd\u0131r.<\/p>\n<p>M\u00fchacir\u0259td\u0259 ya\u015fayan bir \u00e7oxlar\u0131 onun kitabxanas\u0131ndan istifad\u0259 edirdil\u0259r. M\u0259n \u015f\u0259xs\u0259n iyirmi il\u0259 yax\u0131n onunla m\u0259ktubla\u015fm\u0131\u015f, kitab m\u00fcbadil\u0259si etmi\u015f\u0259m.<\/p>\n<p>Alazan Baycan\u0131n \u015feirl\u0259rinin yegan\u0259 leytmotivi V\u0259t\u0259n h\u0259sr\u0259tidir. O, m\u0259n\u0259 g\u00f6nd\u0259rdiyi m\u0259ktublar\u0131n birind\u0259 yaz\u0131rd\u0131: \u201cD\u00fcnyada yegan\u0259 arzum ana v\u0259t\u0259ni ziyar\u0259t etm\u0259kdir. He\u00e7 bilmir\u0259m bu ist\u0259k m\u0259n\u0259 qism\u0259t olacaqd\u0131rm\u0131?\u201d \u00c7ox t\u0259\u0259ss\u00fcf ki, v\u0259t\u0259nind\u0259n did\u0259rgin d\u00fc\u015f\u0259n q\u0259rib o\u011flun arzusu h\u0259qiq\u0259t\u0259 \u00e7evrilm\u0259di. O, b\u00fct\u00fcn \u00f6mr\u00fc boyu V\u0259t\u0259n h\u0259sr\u0259tiyl\u0259 ya\u015fad\u0131,V\u0259t\u0259n h\u0259sr\u0259tiyl\u0259 \u00f6ld\u00fc.<\/p>\n<p>Q\u0259rbi Almaniyan\u0131n Freyburq \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 1989-cu il noyabr\u0131n 9-da g\u00f6zl\u0259rini h\u0259yata yumdu.<\/p>\n<p>Doktor A.Baycan\u0131n h\u0259yat yolda\u015f\u0131 \u0130nqa xan\u0131m m\u0259n\u0259 g\u00f6nd\u0259rdiyi k\u0259d\u0259rli m\u0259ktubda yazm\u0131\u015fd\u0131: Alazan \u00f6mr\u00fcn\u00fcn son d\u0259qiq\u0259l\u0259rind\u0259 bu s\u00f6zl\u0259ri dedi: Az\u0259rbaycan&#8230;Qazax&#8230;S\u0259m\u0259d. O, bu s\u00f6zl\u0259ri dey\u0259nd\u0259n sonra ke\u00e7indi\u201d.<\/p>\n<p>Alazan Baycan\u0131n \u015feir kitablar\u0131ndan v\u0259 haqq\u0131nda yaz\u0131lm\u0131\u015f nekroloqlardan h\u0259yat hekay\u0259sini q\u0131sa \u015f\u0259kild\u0259 \u00f6yr\u0259nm\u0259k m\u00fcmk\u00fcn olub.<\/p>\n<p>O, 12 may 1913-c\u00fc ild\u0259 Qazaxda do\u011fulub, ibtidai v\u0259 orta t\u0259hsilini bu \u015f\u0259h\u0259rd\u0259 al\u0131b. 1929-cu ild\u0259 Qazax M\u00fc\u0259lliml\u0259r Seminariyas\u0131n\u0131 bitirib. Bir il Balak\u0259nd\u0259 m\u00fc\u0259llim i\u015fl\u0259yib, 1931-ci ild\u0259 Bak\u0131 D\u00f6vl\u0259t Universitetinin Tibb fak\u00fclt\u0259sin\u0259 daxil olub. \u018fsl ad-soyad\u0131 Hac\u0131 H\u0259s\u0259nzad\u0259 olan Alazan Baycan d\u0259mir p\u0259rd\u0259nin endiyi 1930-cu ill\u0259rd\u0259 \u00f6lk\u0259ni t\u0259rk edib. 1933-c\u00fc ild\u0259 oxudu\u011fu fak\u00fclt\u0259d\u0259n ayr\u0131laraq G\u00fcney Az\u0259rbaycana, oradan da T\u00fcrkiy\u0259y\u0259 ke\u00e7ib.<\/p>\n<p>1934-c\u00fc ild\u0259 \u0130stanbul Universitetinin Tibb Fak\u00fclt\u0259sin\u0259 daxil olub, 1939-cu ild\u0259 buran\u0131 bitirib. H\u0259kimlik f\u0259aliyy\u0259tin\u0259 ba\u015flayan Baycan \u0130stanbulda bir il G\u00fclhan\u0259 T\u0259tbiqi M\u0259kt\u0259b v\u0259 Klinikas\u0131nda, daha sonra Gemlik H\u0259rbi X\u0259st\u0259xanas\u0131nda \u00e7al\u0131\u015f\u0131b. Baycan 1942-ci ild\u0259 dig\u0259r m\u00fchacir Fuad \u018fmircanla birlikd\u0259 Almaniyaya gedib, bir il Berlin Universitetind\u0259 \u00e7al\u0131\u015f\u0131b.<\/p>\n<p>1943-c\u00fc ild\u0259n etibar\u0259n Freyburq Universitetind\u0259 f\u0259aliyy\u0259t\u0259 ba\u015flay\u0131b. 1948-ci ild\u0259 daxili x\u0259st\u0259likl\u0259r \u00fczr\u0259 m\u00fct\u0259x\u0259ssis ad\u0131n\u0131 qazanan Baycan h\u0259min ild\u0259n etibar\u0259n \u00f6z\u0259l m\u00fcayin\u0259xana a\u00e7araq f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rib. Baycan xeyirxahl\u0131\u011f\u0131na g\u00f6r\u0259 Almaniyadak\u0131 t\u00fcrk i\u015f\u00e7il\u0259r aras\u0131nda \u201cBaba\u201d \u00fcnvan\u0131n\u0131 qazan\u0131b. O, Az\u0259rbaycan\u0131n yenid\u0259n m\u00fcst\u0259qillik \u0259ld\u0259 etm\u0259sin\u0259 iki il qalm\u0131\u015f, 1989-cu il noyabr\u0131nda Freyburqda v\u0259fat edib.<\/p>\n<div class=\"row\">\n<div class=\"col-sm-16 sec-info\">\n<p>Az\u0259rbaycan K\u00fclt\u00fcr D\u0259rn\u0259yi \u015fairin \u201cK\u00f6n\u00fcl saz\u0131ndan\u201d (1983) v\u0259 \u201cDa\u011f \u00e7i\u00e7\u0259kl\u0259ri\u201d (1987) adl\u0131 \u015feir kitablar\u0131n\u0131 \u00e7ap edib. Freyburqda H\u00f6te k\u00fc\u00e7\u0259sind\u0259 ya\u015fayan Baycan H\u00f6ted\u0259n v\u0259 Nit\u015fed\u0259n t\u00fcrk dilin\u0259 t\u0259rc\u00fcm\u0259l\u0259r edib. \u201cDa\u011f \u00e7i\u00e7\u0259kl\u0259ri\u201d \u015feir kitab\u0131na \u00f6n s\u00f6z\u00fc \u018fhm\u0259d Qaraca yaz\u0131b. Kitaba \u015fairin H\u00f6ted\u0259n t\u0259rc\u00fcm\u0259 etdiyi 8, Nit\u015fed\u0259n is\u0259 5 \u0259s\u0259r daxil edilib.<\/p>\n<p><strong>Arolsen arxivl\u0259rind\u0259 yeni s\u0259n\u0259dl\u0259r<\/strong><br \/>\n\u0130nternetd\u0259 onlayn xidm\u0259t g\u00f6st\u0259r\u0259n Arolsen arxivl\u0259ri itkin d\u00fc\u015f\u0259n insanlar bar\u0259d\u0259 materiallar toplay\u0131r, onlar\u0131 sisteml\u0259\u015fdirir v\u0259 nasist z\u00fclm\u00fcn\u0259, siyasi t\u0259qib\u0259, irqi ayr\u0131se\u00e7kiliy\u0259 m\u0259ruz qalan insanlar\u0131n talel\u0259rin\u0259 i\u015f\u0131q tutur. Onlayn arxivd\u0259 \u0259sir d\u00fc\u015f\u0259n v\u0259 ya m\u00fcharib\u0259 ill\u0259rind\u0259 Almaniyada \u0259sirl\u0259r\u0259 k\u00f6m\u0259k etmi\u015f \u015f\u0259xsl\u0259r haqq\u0131nda m\u00fcxt\u0259lif s\u0259n\u0259dl\u0259r toplan\u0131l\u0131r. Sistemd\u0259 y\u00fczl\u0259rl\u0259 az\u0259rbaycanl\u0131ya dair materiallar da m\u00f6vcuddur. B\u0259lk\u0259 d\u0259, daha \u00e7oxdur, \u00e7\u00fcnki arxiv sistemli \u015f\u0259kild\u0259 t\u0259dqiqat t\u0259l\u0259b edir. H\u0259tta o d\u00f6vrl\u0259rd\u0259 Almaniyada \u0259sir az\u0259rbaycanl\u0131lara k\u00f6m\u0259k ed\u0259n, Az\u0259rbaycan Demokrat Birliyinin t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcskar\u0131, c\u00fcmhuriyy\u0259timizin qurucusu M\u0259h\u0259mm\u0259d\u0259min R\u0259sulzad\u0259y\u0259 aid d\u0259 b\u0259lg\u0259l\u0259r m\u00f6vcuddur. Biz bu arxivd\u0259n daha \u00e7ox tan\u0131nm\u0131\u015f az\u0259rbaycanl\u0131lar\u0131n materiallar\u0131n\u0131 toplama\u011fa \u00e7al\u0131\u015f\u0131r\u0131q. Onlardan biri d\u0259 m\u0259hz Alazan Baycand\u0131r.<\/p>\n<p>S\u0259n\u0259dl\u0259rd\u0259 Alazan Baycan\u0131n soyad\u0131 kimi m\u00f6t\u0259riz\u0259d\u0259 \u201cVur\u011fun\u201d ad\u0131 qeyd olunub. Bu ikinci soyad, b\u00f6y\u00fck ehtimalla, S\u0259m\u0259d Vur\u011funa g\u00f6r\u0259dir. Do\u011fum yeri kimi Qazax v\u0259 12.05.1913 tarixi \u0259ks olunub. Dig\u0259r s\u0259n\u0259dl\u0259rd\u0259 milliyy\u0259tinin t\u00fcrk, v\u0259t\u0259ninin Az\u0259rbaycan oldu\u011fu yaz\u0131l\u0131b. S\u0259n\u0259dl\u0259rd\u0259 \u015fairin g\u0259nclik foto\u015f\u0259kill\u0259ri verilib, ixtisas\u0131n\u0131n h\u0259kim oldu\u011fu qeyd edilib. 1944-c\u00fc il\u0259 aid dig\u0259r bir s\u0259n\u0259dd\u0259 \u201cVineta T\u0259bli\u011fat B\u00f6lm\u0259si\u201dnd\u0259 t\u0259rc\u00fcm\u0259\u00e7i (almanca &#8211; Dolmetscher) oldu\u011fu yaz\u0131l\u0131b. H\u0259m\u00e7inin h\u00fcquqi bax\u0131mdan \u201cV\u0259t\u0259nsiz\u201d (Staatlos) s\u00f6z\u00fc yer al\u0131b. Amma s\u0259n\u0259dd\u0259 n\u0259d\u0259ns\u0259 m\u0259n\u015f\u0259 \u00f6lk\u0259si kimi Bolqar\u0131stan g\u00f6st\u0259rilib. Ola bilsin ki, Almaniyaya T\u00fcrkiy\u0259-Bolqar\u0131stan \u00fcz\u0259rind\u0259n ke\u00e7diyi \u00fc\u00e7\u00fcnd\u00fcr. Ba\u015fqa bir s\u0259n\u0259dd\u0259 1933-1939-cu ill\u0259rd\u0259 \u0130stanbulda, 1943-1947-ci ill\u0259rd\u0259 Freyburqda ixtisasla\u015fm\u0131\u015f tibbi klinikada t\u0259hsil ald\u0131\u011f\u0131 qeyd olunub.<br \/>\nT\u0259dqiqat\u00e7\u0131 M\u0259mm\u0259d C\u0259f\u0259rli \u201cAz\u0259rbaycan legion \u0259d\u0259biyyat\u0131\u201d adl\u0131 kitab\u0131nda Baycan\u0131n da \u00e7al\u0131\u015fd\u0131\u011f\u0131 \u201cVineta T\u0259bli\u011fat B\u00f6lm\u0259si\u201d haqq\u0131nda yaz\u0131b: \u201cAlfred Rozenberqe h\u0259rbi \u0259sirl\u0259rd\u0259n \u00f6zl\u0259rinin t\u0259bli\u011fat\u00e7\u0131l\u0131q niyy\u0259tl\u0259rind\u0259 istifad\u0259 etm\u0259k tap\u015f\u0131r\u0131\u011f\u0131 verilmi\u015fdi. SSR\u0130-y\u0259 h\u00fccum \u0259r\u0259f\u0259sind\u0259 Almaniyan\u0131n t\u0259bli\u011fat nazirliyi n\u0259zdind\u0259 Eberhard Taubertin r\u0259hb\u0259rliyi alt\u0131nda \u015e\u0259rq sah\u0259si \u00fczr\u0259 Ba\u015f referat (\u201cGeneralreferat Ostraum\u201d) t\u0259sis edildi. 1943-c\u00fc ild\u0259 bu t\u0259\u015fkilat islah edil\u0259r\u0259k \u015e\u0259rq b\u00f6lm\u0259si (\u201cAbteilung Ost\u201d) adland\u0131r\u0131ld\u0131. Ancaq \u0259m\u0259kda\u015flar aras\u0131nda bu t\u0259\u015fkilat daha \u00e7ox \u201cVineta T\u0259bli\u011fat B\u00f6lm\u0259si\u201d kimi tann\u0131\u0131rd\u0131\u201d.<\/p>\n<p>Bel\u0259likl\u0259, Arolsen arxivl\u0259rind\u0259ki s\u0259n\u0259dl\u0259rd\u0259n ayd\u0131n olur ki, Alazan Baycan 1947-ci il\u0259d\u0259k d\u00fc\u015f\u0259rg\u0259l\u0259rd\u0259 h\u0259kim v\u0259 t\u0259rc\u00fcm\u0259\u00e7i kimi f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rib, sonradan T\u00fcrkiy\u0259y\u0259 qay\u0131tmay\u0131b, \u00f6mr\u00fcn\u00fcn ax\u0131r\u0131nad\u0259k Almaniyada ya\u015fay\u0131b.<\/p>\n<p><em>Qaynaq:<br \/>\n1. H\u0259s\u0259nli C\u0259mil. \u0130kinci D\u00fcnya m\u00fcharib\u0259si ill\u0259rind\u0259 Az\u0259rbaycan h\u0259rbi, siyasi v\u0259 diplomatik m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rd\u0259 (1939-1945). Bak\u0131, 2015.<br \/>\n2. Qas\u0131ml\u0131 Musa. Avropa v\u0259 Amerika \u00f6lk\u0259l\u0259rinin m\u00fcasir tarixi. I Hiss\u0259. 1918-1945-ci ill\u0259r. Bak\u0131, 2003.<br \/>\n3. C\u0259f\u0259rli M\u0259mm\u0259d. Az\u0259rbaycan legion \u0259d\u0259biyyat\u0131. Bak\u0131, 2005.<br \/>\n4. \u0410\u0431\u0443\u0442\u0430\u043b\u044b\u0431\u043e\u0432 \u0420\u0430\u043c\u0438\u0437. \u0421\u0432\u043e\u0438 \u0441\u0440\u0435\u0434\u0438 \u0447\u0443\u0436\u0438\u0445, \u0447\u0443\u0436\u0438\u0435 \u0441\u0440\u0435\u0434\u0438 \u0441\u0432\u043e\u0438\u0445. \u041c\u043e\u0441\u043a\u0432\u0430, 2007.<br \/>\n5. Cabbarl\u0131 Nikpur. M\u00fchacir \u015fair Alazan Baycan. T\u00fcrk Dili ve Edebiyat\u0131 Ara\u015ft\u0131rmalar\u0131 Dergisi, Say\u0131: 18, Ocak, Haziran, 2010.<br \/>\n6. Alazan Baycan. G\u00f6n\u00fcl Saz\u0131ndan. Ankara, 1983.<br \/>\n7. Alazan Baycan. Da\u011f \u00c7i\u00e7ekleri. Ankara, 1987.<br \/>\n8. \u201cAz\u0259rbaycan\u201d d\u0259rgisi. Ankara, 270-ci say, 1989.<br \/>\n9. \u201c\u018fd\u0259biyyat\u201d q\u0259zeti, say\u0131 16 (2411), 4 may 1990.<br \/>\n10. https:\/\/arolsen-archives.org<\/em><\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-full wp-image-12406\" src=\"https:\/\/infonews.az\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/a6d2369059ea05afb100da1d583be133.0.jpg\" alt=\"\" width=\"600\" height=\"842\" srcset=\"https:\/\/infonews.az\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/a6d2369059ea05afb100da1d583be133.0.jpg?v=1660870335 600w, https:\/\/infonews.az\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/a6d2369059ea05afb100da1d583be133.0-214x300.jpg?v=1660870335 214w\" sizes=\"(max-width: 600px) 100vw, 600px\" \/><\/p>\n<p>M\u0259nb\u0259: TELEQRAF.COM<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<div class=\"row\">\n<div class=\"col-md-12\"><\/div>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>&#8220;\u018fsir d\u00fc\u015f\u0259rg\u0259sind\u0259 bir h\u0259kim- t\u0259rc\u00fcm\u0259\u00e7i &#8211; ALAZAN BAYCAN&#8221;\u00a0 &#8220;\u0130NFONEWS&#8221; t\u0259qdim edir. Dilq\u0259m \u018fhm\u0259d &#8220;\u018fsir d\u00fc\u015f\u0259rg\u0259sind\u0259 bir h\u0259kim- t\u0259rc\u00fcm\u0259\u00e7i &#8211; ALAZAN BAYCAN&#8221;\u00a0 1939-cu ilin avqust ay\u0131n\u0131n 23-d\u0259 Moskvada imzalanm\u0131\u015f Molotov-Ribbentrop pakt\u0131ndan&hellip; <\/p>\n","protected":false},"author":14,"featured_media":12409,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_mi_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[8,10,11],"tags":[4929,4930,4928,15],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/12404"}],"collection":[{"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/14"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=12404"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/12404\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":12411,"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/12404\/revisions\/12411"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/12409"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=12404"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=12404"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=12404"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}