{"id":12909,"date":"2021-09-18T11:57:49","date_gmt":"2021-09-18T07:57:49","guid":{"rendered":"https:\/\/infonews.az\/?p=12909"},"modified":"2021-09-18T12:01:26","modified_gmt":"2021-09-18T08:01:26","slug":"%c9%99d%c9%99biyyatdan-nam%c9%99l%c9%99r-uzeyir-b%c9%99yin-iti-q%c9%99l%c9%99mi-ucuncu-nam%c9%99","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/infonews.az\/?p=12909","title":{"rendered":"\u018fd\u0259biyyatdan nam\u0259l\u0259r: &#8220;\u00dczeyir b\u0259yin iti q\u0259l\u0259mi&#8221;- \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc nam\u0259"},"content":{"rendered":"<p>\u018fd\u0259biyyatdan nam\u0259l\u0259r: &#8220;\u00dczeyir b\u0259yin iti q\u0259l\u0259mi&#8221;- \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc nam\u0259<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-full wp-image-12911\" src=\"https:\/\/infonews.az\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/5ce9f92d-ca07-419d-aaa3-123dc65a931c.jpg\" alt=\"\" width=\"718\" height=\"960\" srcset=\"https:\/\/infonews.az\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/5ce9f92d-ca07-419d-aaa3-123dc65a931c.jpg?v=1660873383 718w, https:\/\/infonews.az\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/5ce9f92d-ca07-419d-aaa3-123dc65a931c-224x300.jpg?v=1660873383 224w\" sizes=\"(max-width: 718px) 100vw, 718px\" \/><\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/infonews.az\/?p=12909\"><span style=\"color: #ff0000;\"><strong>\u201c\u0130NFONEWS\u201d<\/strong><\/span><\/a> -un &#8220;\u018fd\u0259biyyatdan nam\u0259l\u0259r&#8221; layih\u0259y\u0259si davam edir.<\/p>\n<blockquote><p><strong>Az\u0259rbaycan D\u00f6vl\u0259t \u0130qtisad Universitetinin (UNEC) \u201cAz\u0259rbaycan dili\u201d kafedras\u0131n\u0131n dosenti, filologiya \u00fczr\u0259 f\u0259ls\u0259f\u0259 doktoru,<\/strong><strong>\u00a0\u201cAz\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n qabaqc\u0131l t\u0259hsil i\u015f\u00e7isi\u201d, \u201cHeyd\u0259r zirv\u0259si\u201d medal\u0131 v\u0259 \u201cXar\u0131b\u00fclb\u00fcl\u201d m\u00fckafatlar\u0131 laureat\u0131, beyn\u0259lxalq\u00a0<\/strong><strong>dil\u00e7i-<\/strong><strong>turkoloq ekspert\u00a0<\/strong><strong>Aynur Q\u0259dimaliyevan\u0131n \u201c<\/strong><strong>\u018fd\u0259biyyatdan nam\u0259l\u0259r\u201d layih\u0259sini Sizl\u0259r\u0259 t\u0259qdim edirik.<\/strong><\/p><\/blockquote>\n<p><strong>18 Sentyabr &#8211; Milli Musiqi G\u00fcn\u00fcd\u00fcr! Bu g\u00fcn xalq\u0131m\u0131z \u00fc\u00e7\u00fcn b\u00f6y\u00fck bayram g\u00fcn\u00fcd\u00fcr. S\u00f6zl\u0259 s\u0259si v\u0259hd\u0259td\u0259 g\u00f6t\u00fcr\u0259n, zirv\u0259d\u0259 tutan dahi \u00dczeyir Hac\u0131b\u0259yovun do\u011fum g\u00fcn\u00fcd\u00fcr. Xalq\u0131m\u0131z bu g\u00f6z\u0259l g\u00fcn \u00fc\u00e7\u00fcn milli musiqimizi, m\u0259d\u0259niyy\u0259timizi d\u00fcnyaya tan\u0131dan \u00dczeyir Hac\u0131b\u0259yova daim borcludur&#8230;<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc nam\u0259:<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><strong>UYMA D\u00dcNYAYA, EY D\u0130L\u0130-QAF\u0130L!<\/strong><\/p>\n<p>B\u0259lk\u0259 d\u0259 \u00e7oxlar\u0131 \u00dczeyir Hac\u0131b\u0259yovu ancaq b\u0259st\u0259kar, musiqi\u00e7i kimi tan\u0131y\u0131r. Ancaq, o h\u0259m d\u0259 g\u00f6rk\u0259mli bir \u0259dib idi. Realist t\u0259nqid\u00e7i idi&#8230;\u00f6z\u00fc d\u0259 s\u0259rrast t\u0259nqid edir, d\u00fcz h\u0259d\u0259f\u0259 vururdu. T\u0259nqidi b\u00f6htan vasit\u0259si kimi \u015f\u0259xsi-q\u0259r\u0259z silah\u0131na \u00e7evir\u0259nl\u0259r\u0259 \u00fcz\u00fcn tutub deyirdi: \u201cBizim bo\u015fbo\u011faz t\u0259nqid\u00e7il\u0259rimiz d\u0259 az deyildi. Bu t\u0259nqid\u00e7il\u0259rin b\u0259zil\u0259ri \u00f6z bo\u015fbo\u011faz ad\u0259tl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, b\u0259zil\u0259ri d\u0259 m\u0259hz q\u0259r\u0259zi-\u015f\u0259xsi ucundan h\u0259r yerd\u0259 v\u0259 h\u0259r zaman oturub-durub \u0259hli adamlar\u0131 t\u0259nqid etm\u0259y\u0259 ba\u015flay\u0131rlar. \u018flb\u0259tt\u0259, h\u0259qiqi v\u0259 do\u011fru t\u0259nqid \u00e7ox vacibdir v\u0259 m\u0259nf\u0259\u0259ti d\u0259 \u00e7oxdur. Lakin cahilan\u0259 t\u0259nqid \u00e7ox z\u0259r\u0259rdir. \u00c7\u00fcnki cahil t\u0259nqid\u00e7i he\u00e7 bir \u015feyi anlam\u0131r. Yax\u015f\u0131-yaman se\u00e7\u0259 bilmir\u201d (\u201cH\u0259qiq\u0259t\u201d q\u0259zeti, 1910-cu il). Burda c\u0259hal\u0259ti, nadanl\u0131\u011f\u0131, \u015f\u0259xsi-q\u0259r\u0259zliyi, yerlibazl\u0131\u011f\u0131 pisl\u0259y\u0259r\u0259k, \u201cMolla N\u0259sr\u0259ddin\u201d\u00e7il\u0259r yolunu tutaraq xalq\u0131n d\u0259rdind\u0259n yazm\u0131\u015f, d\u00f6vr\u00fcn bir \u00e7ox \u00e7\u00fcr\u00fck c\u0259h\u0259tl\u0259ri, m\u0259n\u0259vi-\u0259xlaqi s\u0259fal\u0259tl\u0259rini t\u0259nqid at\u0259\u015fin\u0259 tutmu\u015fdur. \u00c7\u00fcnki onlar \u00e7\u00fcr\u00fck olsa da ya\u015fay\u0131rd\u0131, xalq\u0131n \u0259l-aya\u011f\u0131na dola\u015faraq ir\u0259lil\u0259m\u0259sin\u0259, m\u0259d\u0259ni, m\u00fcasir xalqlar c\u0259rg\u0259sin\u0259 \u00e7\u0131xma\u011fa mane olurdu. T\u0259\u0259ss\u00fcf ki, \u0259dibin fikri bu g\u00fcn d\u0259 aktuald\u0131r. Sa\u011flam t\u0259nqid olmayan yerd\u0259 he\u00e7 vaxt inki\u015faf da olmaz&#8230;<\/p>\n<p>\u00dczeyir Hac\u0131b\u0259yovun publisistik yaz\u0131lar\u0131 adam\u0131 heyran edir. \u201dMolla N\u0259sr\u0259ddin\u201d jurnal\u0131nda \u201cOrda-burdan\u201d ba\u015fl\u0131\u011f\u0131 alt\u0131nda v\u0259t\u0259nda\u015fl\u0131q m\u00f6vqeyini ortaya qoyur. Feodal \u015e\u0259rqind\u0259, x\u00fcsus\u0259n d\u0259 \u0130randa fikir \u0259tal\u0259tini, irtican\u0131 \u0259l\u0259 sal\u0131r: \u201cP\u0259h-p\u0259h! N\u0259 g\u00f6z\u0259l s\u00f6zd\u00fcr v\u0259 n\u0259 ali fikirdir ki, \u0130ran\u0131n hakiml\u0259ri v\u0259 b\u0259zi \u00fcl\u0259ma v\u0259 ruhanil\u0259ri camaata oxuyub haqq\u0131n \u0259l v\u0259 aya\u011f\u0131n\u0131 yerd\u0259n-g\u00f6yd\u0259n \u00fcz\u00fcrl\u0259r. Bu, hakiml\u0259rin v\u0259 b\u0259zi \u00fcl\u0259ma v\u0259 ruhanil\u0259rin n\u0259z\u0259rind\u0259 h\u00fcrriyy\u0259t ist\u0259m\u0259k, mill\u0259t m\u0259clisi a\u00e7d\u0131rmaq, kas\u0131b-kusubun qeydin\u0259 qalmaq, xalq\u0131 maarifl\u0259ndirm\u0259k \u2013 ham\u0131s\u0131 d\u00fcnyaya uyub qafil olmaqd\u0131r. Amma r\u00fc\u015fv\u0259t almaq, xalq\u0131 aldatmaq, camaat\u0131n ba\u015f\u0131n\u0131 q\u0131rx\u0131b cibini soymaq ad\u0259ti bir i\u015fdir ki, yat\u0131b-durmaq, yeyib-i\u00e7m\u0259kl\u0259 onlar\u0131n aras\u0131nda he\u00e7 bir t\u0259fav\u00fct yoxdur. Uyma d\u00fcnyaya, ey dili-qafil! Y\u0259ni, ay camaat, h\u00fcrriyy\u0259t-filan ist\u0259m\u0259yin, qoyun hakiml\u0259r-filanlar sizi h\u0259mi\u015f\u0259ki kimi soysunlar!\u201d(\u201c\u0130r\u015fad\u201d q\u0259zeti, 1907-ci il). Bu s\u00f6zl\u0259rin yaz\u0131lmas\u0131ndan uzun bir tarix ke\u00e7ib, lakin h\u0259l\u0259 d\u0259 t\u0259rbiy\u0259vi \u0259h\u0259miyy\u0259tini itirm\u0259yib. M\u00fcr\u0259kk\u0259b v\u0259 u\u00e7urumlu h\u0259yat t\u0259rzind\u0259 insanlar\u0131n m\u0259n\u0259vi al\u0259mind\u0259 iz buraxan yaltaql\u0131q, iki\u00fczl\u00fcl\u00fck, riyakarl\u0131q, pax\u0131ll\u0131q, hiyl\u0259g\u0259rlik kimi pis v\u0259rdi\u015fl\u0259rd\u0259n uzaq durma\u011fa, m\u0259rdan\u0259lik, alic\u0259nabl\u0131q, c\u0259sar\u0259t kimi keyfiyy\u0259tl\u0259ri a\u015f\u0131layaraq t\u0259r\u0259qqi v\u0259 inki\u015fafa s\u0259sl\u0259yirdi. \u00a0\u00a0\u018fdibin maraql\u0131 yana\u015fmas\u0131 var idi: \u201cD\u00fcnyada \u0259n al\u00e7aq sif\u0259tl\u0259rd\u0259n birisi, z\u0259nnimc\u0259, c\u00fcr\u0259tsizlikdir! Bu sif\u0259t \u00e7ox vaxt insan\u0131n b\u0259db\u0259xliyin\u0259 bel\u0259 s\u0259b\u0259b olur&#8230;C\u00fcr\u0259tsiz yolda\u015fdan uzaq olmaq yax\u015f\u0131d\u0131r. C\u00fcr\u0259tsiz adam he\u00e7 bir t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u0259 m\u00fcv\u0259ff\u0259q olmaz, i\u015fi xarab ed\u0259r, he\u00e7 bir s\u0259m\u0259r\u0259 g\u00f6rm\u0259yib \u0259ld\u0259n buraxar. Halbuki h\u0259r bir i\u015fd\u0259 c\u00fcr\u0259t laz\u0131md\u0131r\u201d (\u201c\u0130r\u015fad\u201d q\u0259zeti, 1906). \u00dczeyir b\u0259y nec\u0259 d\u0259 g\u00f6z\u0259l vur\u011fulay\u0131b! C\u0259sar\u0259tsizliyin, qorxaql\u0131\u011f\u0131n psixoloji durumu nec\u0259 d\u0259qiq a\u00e7\u0131qlan\u0131r. Ax\u0131 h\u0259r bir insan\u0131 q\u0259hr\u0259manl\u0131\u011fa s\u00f6vq ed\u0259n, c\u0259sar\u0259t ver\u0259n onun ali, uca fikirl\u0259ridir&#8230;<\/p>\n<p>\u00dczeyir Hac\u0131b\u0259yov h\u0259r \u015feyd\u0259n yaz\u0131rd\u0131, d\u0259rdl\u0259r\u0259, yaralara m\u0259lh\u0259m axtar\u0131rd\u0131. \u018fn \u0259sas m\u00fcs\u0259lmanlardan yaz\u0131rd\u0131&#8230; \u201cBiz m\u00fcs\u0259lmanlar\u0131n hal\u0131 ham\u0131dan yaman idi\u201d deyirdi. Xalqlar aras\u0131nda \u0259min-amanl\u0131q, dostluq, b\u0259rab\u0259rlik ideyas\u0131n\u0131 t\u0259bli\u011f edirdi. B\u0259z\u0259n geriliyi, nadanl\u0131\u011f\u0131 satirik t\u0259nqid ed\u0259r\u0259k yaz\u0131rd\u0131: \u201c \u018fd\u0259b v\u0259 \u0259rkan&#8230;Bax biz m\u00fcs\u0259lmanlar\u0131 h\u0259r yerd\u0259 \u00fcz\u00fca\u011f ed\u0259n ancaq bu sif\u0259tl\u0259r olubdur. Bizim d\u00fcnya \u00fcz\u00fcnd\u0259 sairl\u0259r kimi biab\u0131r olmama\u011f\u0131m\u0131za ancaq v\u0259 anaq \u0259d\u0259b-\u0259rkan\u0131m\u0131z s\u0259b\u0259b olubdur&#8230;Odur ki, g\u00f6r\u00fcrs\u0259n bir m\u00fcs\u0259lman dey\u0259nd\u0259 ki, qat\u0131q qarad\u0131r, o birisi cavab verir ki, b\u0259li qarad\u0131r. H\u0259r\u00e7\u0259nd yalan deyir, amma \u0259d\u0259bl\u0259 i\u015f g\u00f6r\u00fcr&#8230;Do\u011frudan da bel\u0259dir, \u201cQat\u0131q qarad\u0131r\u201d dem\u0259kl\u0259 qat\u0131q qara olmaz, amma aral\u0131qda \u0259d\u0259b-\u0259rkan olar!\u201d.<\/p>\n<p>\u00dczeyir Hac\u0131b\u0259yov oxucular\u0131n\u0131 daim y\u00fcks\u0259k amallarla ya\u015fama\u011fa, bu amallar u\u011frunda m\u00fcbariz\u0259 aparma\u011fa \u00e7a\u011f\u0131r\u0131rd\u0131&#8230; Biz burda \u00dczeyir Hac\u0131b\u0259yovun publisist yaz\u0131lar\u0131n\u0131n \u00e7ox c\u00fczi bir hiss\u0259sin\u0259 toxunduq. Bu dahi s\u0259xsiyy\u0259ti daha yax\u0131ndan tan\u0131maq \u00fc\u00e7\u00fcn \u00f6z v\u0259t\u0259nda\u015fl\u0131q m\u00f6vqeyimizi s\u0259rgil\u0259dik, oxuyub n\u0259tic\u0259 \u00e7\u0131xartmaq is\u0259, s\u00f6zs\u00fcz ki, sizl\u0259rin &#8211; oxucular\u0131n pay\u0131na d\u00fc\u015f\u00fcr&#8230;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-full wp-image-12915\" src=\"https:\/\/infonews.az\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/uzeyir_2.jpg\" alt=\"\" width=\"960\" height=\"623\" srcset=\"https:\/\/infonews.az\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/uzeyir_2.jpg?v=1660873382 960w, https:\/\/infonews.az\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/uzeyir_2-300x195.jpg?v=1660873382 300w, https:\/\/infonews.az\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/uzeyir_2-768x498.jpg?v=1660873382 768w\" sizes=\"(max-width: 960px) 100vw, 960px\" \/><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u018fd\u0259biyyatdan nam\u0259l\u0259r: &#8220;\u00dczeyir b\u0259yin iti q\u0259l\u0259mi&#8221;- \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc nam\u0259 \u201c\u0130NFONEWS\u201d -un &#8220;\u018fd\u0259biyyatdan nam\u0259l\u0259r&#8221; layih\u0259y\u0259si davam edir. Az\u0259rbaycan D\u00f6vl\u0259t \u0130qtisad Universitetinin (UNEC) \u201cAz\u0259rbaycan dili\u201d kafedras\u0131n\u0131n dosenti, filologiya \u00fczr\u0259 f\u0259ls\u0259f\u0259 doktoru,\u00a0\u201cAz\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n qabaqc\u0131l&hellip; <\/p>\n","protected":false},"author":14,"featured_media":12912,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_mi_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[4,4263,8,11],"tags":[4877,4878,15,3360],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/12909"}],"collection":[{"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/14"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=12909"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/12909\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":12916,"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/12909\/revisions\/12916"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/12912"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=12909"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=12909"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=12909"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}