{"id":13264,"date":"2021-09-28T19:01:55","date_gmt":"2021-09-28T15:01:55","guid":{"rendered":"https:\/\/infonews.az\/?p=13264"},"modified":"2021-09-30T09:38:54","modified_gmt":"2021-09-30T05:38:54","slug":"az%c9%99rbaycanin-taleyini-d%c9%99yis%c9%99n-z%c9%99f%c9%99r-tarixi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/infonews.az\/?p=13264","title":{"rendered":"Az\u0259rbaycan\u0131n taleyini d\u0259yi\u015f\u0259n z\u0259f\u0259r tarixi"},"content":{"rendered":"<p><span style=\"color: #ffffff;\">Az\u0259rbaycan\u0131n taleyini d\u0259yi\u015f\u0259n z\u0259f\u0259r tarixi<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><em>Bu yaz\u0131lar UNEC-d\u0259 Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n d\u00f6vl\u0259t m\u00fcst\u0259qilliyinin b\u0259rpas\u0131n\u0131n<\/em><br \/>\n<em>30-cu ild\u00f6n\u00fcm\u00fcn\u0259 h\u0259sr edil\u0259n m\u0259qal\u0259l\u0259r m\u00fcsabiq\u0259sin\u0259 t\u0259qdim etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn d\u0259rc edilir.<\/em><\/p>\n<p>18 Oktyabr &#8211; Az\u0259rbaycan xalq\u0131 \u00f6z\u00fcn\u00fcn d\u00f6vl\u0259t\u00e7ilik tarixind\u0259 \u0259n \u0259lam\u0259tdar g\u00fcnl\u0259rd\u0259n olan D\u00f6vl\u0259t M\u00fcst\u0259qilliyinin b\u0259rpas\u0131n\u0131n 30-cu ild\u00f6n\u00fcm\u00fcn\u00fc qeyd ed\u0259c\u0259kdir. \u00a0Az\u0259rbaycan\u0131n d\u00f6vl\u0259t\u00e7ilik \u0259n\u0259n\u0259l\u0259ri z\u0259ngin v\u0259 q\u0259dim tarixi k\u00f6kl\u0259r\u0259 malikdir. Az\u0259rbaycanda d\u00f6vl\u0259t\u00e7ilik \u0259n\u0259n\u0259l\u0259rinin tarixi 5 min il \u0259vv\u0259ll\u0259r\u0259 gedib \u00e7\u0131x\u0131r.\u00a0Bu \u00f6z\u00fcn\u00fc h\u0259l\u0259 eram\u0131zdan \u0259vv\u0259l IV minilliyin sonu &#8211; III minilliyin \u0259vv\u0259ll\u0259rind\u0259n \u00f6z\u00fcn\u00fc g\u00f6st\u0259rm\u0259y\u0259 ba\u015flam\u0131\u015fd\u0131r. Bu d\u00f6vl\u0259t qurumlar\u0131 o vaxtdan regionda \u00f6z q\u00fcdr\u0259tl\u0259ri v\u0259 g\u00fccl\u00fc xarici siyas\u0259tl\u0259ri il\u0259 f\u0259rql\u0259nmi\u015fdir. \u00a0&#8220;Az\u0259rbaycan&#8221; ad\u0131 bu q\u00f6vl\u0259t qurumlar\u0131n\u0131n \u0259razil\u0259rind\u0259 meydana g\u0259lmi\u015f v\u0259 bu ad eradan \u0259vv\u0259l IV-III \u0259srd\u0259\u00a0 ya\u015fam\u0131\u015f \u0259halinin \u0259ks\u0259riyy\u0259tinin odla ba\u011fl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6st\u0259rir. &#8220;Az\u0259r&#8221;-od, at\u0259\u015f dem\u0259kdir. \u018fb\u0259di yanar od q\u0259dim zamanlardan Az\u0259rbaycan\u0131n simvolu hesab olunurdu. B\u0259zi m\u0259nb\u0259l\u0259rd\u0259 is\u0259 bu ad Az\u0259rbaycan \u0259razisind\u0259 q\u0259dim zamanlardan ya\u015fayan t\u00fcrksoylu tayfalar\u0131n ad\u0131ndan g\u00f6t\u00fcr\u00fcld\u00fcy\u00fc qeyd olunmu\u015fdur. &#8220;\u018fr ki\u015fi&#8221;, &#8220;\u0259r o\u011flu&#8221;, &#8220;od qoruyan&#8221; m\u0259nas\u0131n\u0131 ver\u0259n &#8220;Az\u0259rbaycan&#8221; bu \u0259razid\u0259 ya\u015fayan q\u0259dim t\u00fcrkdilli q\u0259bil\u0259nin ad\u0131ndan \u0259m\u0259l\u0259 g\u0259ldiyi g\u00f6st\u0259rilmi\u015fdir. M\u0259hz bunlara g\u00f6r\u0259 d\u0259, Az\u0259rbaycan d\u00fcnyada &#8220;Odlar Yurdu&#8221; kimi tan\u0131n\u0131r. Az\u0259rbaycan\u0131n q\u0259dim d\u00f6vl\u0259t\u00e7ilik \u0259n\u0259n\u0259l\u0259rin\u0259 malik olmas\u0131n\u0131 q\u0259dim da\u015f kitab\u0259l\u0259r, \u0259lyazmalar, \u0259srl\u0259rin d\u0259rinlikl\u0259rind\u0259n yadigar qalan maddi abid\u0259l\u0259r s\u00fcbut edir.<\/p>\n<p>Q\u0259dim tarixi k\u00f6kl\u0259r\u0259 v\u0259 d\u00f6vl\u0259t\u00e7ilik \u0259n\u0259n\u0259l\u0259rin\u0259 malik olan xalq\u0131m\u0131z h\u0259l\u0259 1918-ci ild\u0259 \u015e\u0259rqd\u0259 ilk demokratik respublikan\u0131n &#8211; Az\u0259rbaycan Xalq C\u00fcmhuriyy\u0259tinin yarad\u0131lmas\u0131na nail olmu\u015fdur. T\u0259\u0259ss\u00fcf ki, Xalq C\u00fcmhuriyy\u0259tinin \u00f6mr\u00fc \u00e7ox q\u0131sa olmu\u015f, ciddi geosiyasi probleml\u0259rl\u0259 \u00fczl\u0259\u015f\u0259n g\u0259nc respublikam\u0131z iki ild\u0259n az m\u00fcdd\u0259td\u0259n sonra \u00f6z d\u00f6vl\u0259t m\u00fcst\u0259qilliyini itirmi\u015fdir.<br \/>\nAncaq milli-azadl\u0131\u011fa ba\u011fl\u0131 ruhumuz Az\u0259rbaycanda milli azadl\u0131q h\u0259r\u0259kat\u0131n\u0131n ba\u015flamas\u0131na s\u0259b\u0259b olur, Bu \u00f6z\u00fcn\u00fc h\u0259l\u0259 Az\u0259rbaycan Xalq C\u00fcmhuriyy\u0259tinin s\u00fcqutundan sonra b\u0259rq\u0259rar olmu\u015f sovet rejiminin ilk g\u00fcnl\u0259rind\u0259n ba\u015flam\u0131\u015fd\u0131. 1920-ci ild\u0259 Sovet rejimin\u0259 qar\u015f\u0131 \u015e\u0259mkird\u0259, G\u0259nc\u0259d\u0259, Qaraba\u011fda, L\u0259nk\u0259randa, Zaqatalada v\u0259 ba\u015fqa yerl\u0259rd\u0259 a\u00e7\u0131q \u00fcsyanlar ba\u015f vermi\u015fdi. 1920 \u2014 1924-c\u00fc ill\u0259rd\u0259 Az\u0259rbaycanda Sovet rejimin\u0259 qar\u015f\u0131 54 silahl\u0131 \u00e7\u0131x\u0131\u015f olmu\u015fdu.<br \/>\nAz\u0259rbaycan xalq\u0131n\u0131n istiqlal ruhunu q\u0259l\u0259ml\u0259rd\u0259\u00a0 ya\u015fatmaqda 20 \u2014 30-cu ill\u0259rd\u0259 m\u00fchacir\u0259t\u0259 getm\u0259y\u0259 m\u0259cbur olmu\u015f siyasi v\u0259 ziyal\u0131 q\u00fcvv\u0259l\u0259ri d\u0259 m\u00fch\u00fcm rol oynam\u0131\u015fd\u0131lar. A\u011fah\u00fcseyn R\u0259sulzad\u0259, \u018fmin Abid, \u018fhm\u0259d Cavad, H\u00fcseyn Cavid, Mikay\u0131l M\u00fc\u015ffiq, \u00d6m\u0259r Faiq, Yusif V\u0259zir \u00c7\u0259m\u0259nz\u0259minli v\u0259 dig\u0259rl\u0259ri bu ziyal\u0131lara aiddir.<\/p>\n<p>1939-cu il sentyabr\u0131n 1-d\u0259 \u0130kinci D\u00fcnya m\u00fcharib\u0259si iki imperialist ittifaq aras\u0131nda ba\u015flamas\u0131na baxmayaraq, Sovet \u0130ttifaq\u0131nda da t\u0259hl\u00fck\u0259li v\u0259ziyy\u0259t yaratm\u0131\u015fd\u0131. Az\u0259rbaycan\u0131n maddi v\u0259 m\u0259n\u0259vi s\u0259rv\u0259tl\u0259ri, insan q\u00fcvv\u0259si fa\u015fizm\u0259 qar\u015f\u0131 m\u00fcharib\u0259y\u0259 daxil olmas\u0131na g\u0259tirib \u00e7\u0131xard\u0131.Az\u0259rbaycan h\u0259rbi \u0259m\u0259liyyat meydan\u0131na \u00e7evrilm\u0259s\u0259 d\u0259 m\u00fcharib\u0259nin sonuna q\u0259d\u0259r f\u0259al i\u015ftirak etdi.<br \/>\nBu q\u0259l\u0259b\u0259ni g\u0259tir\u0259n ba\u015fl\u0131ca s\u0259b\u0259bl\u0259r xalq\u0131n qan\u0131 v\u0259 k\u00fclli miqdarda maddi s\u0259rv\u0259tl\u0259r, b\u00f6y\u00fck m\u0259hrumiyy\u0259tl\u0259rd\u0259n ke\u00e7m\u0259k idi.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n \u00fcmummilli lideri\u00a0Heyd\u0259r \u018fliyev\u00a0demi\u015fdir: &#8220;Az\u0259rbaycan xalq\u0131 \u0130kinci d\u00fcnya m\u00fcharib\u0259sind\u0259 h\u0259m d\u00f6y\u00fc\u015f meydanlar\u0131nda, h\u0259m d\u0259 arxa c\u0259bh\u0259d\u0259 \u0259sl \u015f\u00fcca\u0259t v\u0259 \u0259zmkarl\u0131q n\u00fcmun\u0259l\u0259ri g\u00f6st\u0259rmi\u015fdir. M\u00fcharib\u0259 ba\u015flanandan ke\u00e7\u0259n q\u0131sa m\u00fcdd\u0259t \u0259rzind\u0259 Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 \u0259razisind\u0259 87 q\u0131r\u0131c\u0131 batalyon, 1124 \u00f6z\u00fcn\u00fcm\u00fcdafi\u0259 d\u0259st\u0259si t\u0259\u015fkil edilmi\u015fdir. 1941\u20131945-ci ill\u0259rd\u0259 respublikan\u0131n 600 mind\u0259n \u00e7ox o\u011flan v\u0259 q\u0131zlar\u0131 c\u0259bh\u0259y\u0259 getmi\u015fdir&#8221;.<br \/>\n\u00dcmummilli lideri Heyd\u0259r \u018fliyev m\u00fcharib\u0259, \u0259m\u0259k v\u0259 silahl\u0131 q\u00fcvv\u0259l\u0259r veteranlar\u0131 il\u0259 g\u00f6r\u00fc\u015fd\u0259 demi\u015fdir: \u201cAz\u0259rbaycan xalq\u0131, ictimaiyy\u0259t bu 50 ild\u0259 sizi y\u00fcks\u0259k qiym\u0259tl\u0259ndirdiyi kimi, sizin f\u0259aliyy\u0259tinizi, \u0259m\u0259yinizi, xidm\u0259tl\u0259rinizi, r\u0259\u015fad\u0259tinizi bu g\u00fcn d\u0259 qiym\u0259tl\u0259ndirir v\u0259 bundan sonra da qiym\u0259tl\u0259ndir\u0259c\u0259kdir\u201d.<\/p>\n<p>Heyd\u0259r \u018fliyevin respublikaya r\u0259hb\u0259rlik etdiyi d\u00f6vrd\u0259 (1969\u20131982) idar\u0259\u00e7iliyin m\u00f6hk\u0259ml\u0259nm\u0259si, kadrlara qar\u015f\u0131 t\u0259l\u0259bkarl\u0131\u011f\u0131n art\u0131r\u0131lmas\u0131 n\u0259tic\u0259sind\u0259 iqtisadi-sosial sah\u0259d\u0259 b\u00f6y\u00fck nailiyy\u0259tl\u0259r \u0259ld\u0259 edildi. Bel\u0259likl\u0259, \u00f6lk\u0259nin inki\u015faf\u0131 y\u00f6n\u00fcnd\u0259 q\u0259rarlar q\u0259bul edildi. Respublika iqtisadiyyat\u0131nda m\u00fch\u00fcm struktur d\u0259yi\u015fiklikl\u0259ri h\u0259yata ke\u00e7irildi. Kadr korpusunun millil\u0259\u015fdirilm\u0259si istiqam\u0259tind\u0259 h\u0259lledici add\u0131mlar at\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r. Elm, t\u0259hsil sah\u0259l\u0259rind\u0259, t\u0259s\u0259rr\u00fcfatda, idar\u0259\u00e7ilikd\u0259 xalq\u0131m\u0131z\u0131 t\u0259msil ed\u0259c\u0259k v\u0259t\u0259np\u0259rv\u0259r g\u0259ncl\u0259r formala\u015f\u0131r, g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 d\u0259 onlar m\u00fch\u00fcm d\u00f6vl\u0259t v\u0259zif\u0259l\u0259rin\u0259 ir\u0259li \u00e7\u0259kilmi\u015fdir. H\u0259rb\u00e7i kadrlar\u0131n haz\u0131rlanmas\u0131 m\u0259qs\u0259dil\u0259 t\u0259hsil ocaqlar\u0131 yarad\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r. O c\u00fcml\u0259d\u0259n, \u00f6lk\u0259d\u0259 quruculuq i\u015fl\u0259ri d\u0259 h\u0259yata ke\u00e7irilmi\u015fdir. Az\u0259rbaycan\u0131n h\u0259r bir b\u00f6lg\u0259sind\u0259 k\u0259sintisiz tikinti, abadl\u0131q v\u0259 m\u0259d\u0259ni quruculuq i\u015fl\u0259ri apar\u0131lm\u0131\u015f, s\u0259nayenin inki\u015faf\u0131 daim diqq\u0259t m\u0259rk\u0259zind\u0259 saxlan\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r.<\/p>\n<p>Respublika \u0259razisind\u0259 y\u00fczl\u0259rl\u0259 zavod, fabrik, istehsalat sah\u0259l\u0259rinin \u0259sas\u0131 qoyulmu\u015f, \u00e7oxsayl\u0131 f\u0259aliyy\u0259ti dayand\u0131r\u0131l\u0131m\u0131\u015f istehsalat sah\u0259l\u0259ri, iri s\u0259naye m\u00fc\u0259ssis\u0259si yenid\u0259n i\u015f\u0259 sal\u0131nm\u0131\u015fd\u0131r.<br \/>\nB\u00fct\u00fcn bu co\u015f\u011fun inki\u015faf, qazan\u0131lm\u0131\u015f m\u00fcv\u0259ff\u0259qiyy\u0259tl\u0259r n\u0259tic\u0259sind\u0259 Az\u0259rbaycanda milli ruh, milli m\u0259nlik \u015f\u00fcuru daha da art\u0131r, \u00f6lk\u0259miz dinamik y\u00fcks\u0259li\u015f d\u00f6vr\u00fc ke\u00e7irmi\u015fdir.<br \/>\n80-ci ill\u0259rin ikinci yar\u0131s\u0131nda iqtisadi \u00f6z\u00fcn\u00fct\u0259nziml\u0259m\u0259 sistemind\u0259ki v\u0259 xarici d\u00f6vl\u0259tl\u0259rl\u0259 apar\u0131lan siyas\u0259td\u0259ki u\u011fursuzluqlar, o c\u00fcml\u0259d\u0259n milli, sosial-m\u0259d\u0259ni v\u0259 m\u0259n\u0259vi m\u00fchiti b\u00fcr\u00fcm\u00fc\u015f kompleks v\u0259 \u00e7oxsayl\u0131 etirazlar Sovet imperiyas\u0131n\u0131n iqtisadi, siyasi v\u0259 m\u0259n\u0259vi h\u0259yat\u0131nda\u00a0 b\u00f6hranqaba\u011f\u0131 v\u0259ziyy\u0259t yaranm\u0131\u015fd\u0131. Milli respublikalarda milli \u00f6z\u00fcn\u00fcd\u0259rk, h\u00fcquqlar\u0131n tapdalanmas\u0131na, s\u0259rv\u0259tl\u0259rin talan olunmas\u0131na etiraz \u0259lam\u0259tl\u0259ri g\u00fccl\u0259nm\u0259kd\u0259 idi. SSR\u0130-nin iflas\u0131 m\u00fch\u00fcm xarici s\u0259b\u0259bl\u0259rl\u0259 d\u0259 \u015f\u0259rtl\u0259nirdi.<\/p>\n<p>H\u0259min qar\u0131\u015f\u0131ql\u0131q d\u00f6vr\u00fcnd\u0259, Heyd\u0259r \u018fliyevin b\u00f6y\u00fck s\u0259yi n\u0259tic\u0259sind\u0259 1990-c\u0131 ilin noyabr ay\u0131nda Nax\u00e7\u0131van Muxtar Sovet Sosialist Respublikas\u0131n\u0131n ad\u0131ndan &#8220;Sovet Sosialist\u201d s\u00f6zl\u0259ri \u00e7\u0131xar\u0131ld\u0131. Az\u0259rbaycan Xalq C\u00fcmhuriyy\u0259tinin \u00fc\u00e7r\u0259ngli bayra\u011f\u0131 Heyd\u0259r \u018fliyevin t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fc il\u0259 Nax\u00e7\u0131van Muxtar Respublikan\u0131n d\u00f6vl\u0259t bayra\u011f\u0131 kimi elan edilmi\u015fdir v\u0259 Az\u0259rbaycan Ali Sovetind\u0259 d\u0259 t\u0259tbiq olunmas\u0131 istiqam\u0259tind\u0259 add\u0131m at\u0131ld\u0131. \u018ffsuslar olsun ki, bunu etm\u0259dil\u0259r. 1991-ci ilin \u0259vv\u0259ll\u0259rind\u0259 Sovet \u0130ttifaq\u0131n\u0131n saxlan\u0131lmas\u0131na dair Az\u0259rbaycanda referendum ke\u00e7iril\u0259nd\u0259 Nax\u00e7\u0131vanda Heyd\u0259r \u018fliyevin t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fc il\u0259 referendum ke\u00e7irilm\u0259mi\u015fdir. B\u00fct\u00fcn bu add\u0131mlar m\u00fcst\u0259qillik yolunda at\u0131lan add\u0131mlard\u0131r.<\/p>\n<p>1991-ci ild\u0259 Sovet \u0130ttifaq\u0131n\u0131n da\u011f\u0131lmas\u0131 n\u0259tic\u0259sind\u0259 Az\u0259rbaycan \u00f6z m\u00fcst\u0259qilliyin\u0259 yenid\u0259n qovu\u015fmu\u015fdur. Oktyabr\u0131n 18-d\u0259 d\u00f6vl\u0259t m\u00fcst\u0259qilliyi haqq\u0131nda Konstitusiya Akt\u0131n\u0131n q\u0259bulu il\u0259 xalq\u0131m\u0131z\u0131n m\u00fct\u0259r\u0259qqi tarixind\u0259 yeni s\u0259hif\u0259 a\u00e7\u0131lm\u0131\u015fd\u0131.<\/p>\n<p>D\u00f6vl\u0259t m\u00fcst\u0259qilliyini elan etdikd\u0259n sonra Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131nda duran \u0259n \u0259sas v\u0259zif\u0259l\u0259rd\u0259n biri d\u0259 bu m\u00fcst\u0259qilliyi qoruyub saxlanmas\u0131 idi. Lakin m\u00fcst\u0259qilliyimizin el\u0259 ilk g\u00fcnl\u0259rind\u0259n ba\u015flanan ictimai-siyasi hadis\u0259l\u0259r \u00f6lk\u0259mizi yeni bir ac\u0131 s\u0131naq qar\u015f\u0131s\u0131na qoymu\u015fdu.<\/p>\n<p>1992-ci ild\u0259 Erm\u0259nistan\u0131n t\u0259cav\u00fczkar m\u00fcdaxil\u0259l\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259 Az\u0259rbaycanl\u0131lar Qaraba\u011f \u0259razisind\u0259n qovulurdular. 1992 ild\u0259 Xocal\u0131, La\u00e7\u0131n v\u0259 \u015eu\u015fan\u0131n i\u015f\u011fal alt\u0131na d\u00fc\u015fm\u0259si \u00f6lk\u0259miz \u00fc\u00e7\u00fcn b\u00f6y\u00fck faci\u0259 idi.<\/p>\n<p>\u00d6lk\u0259miz bir t\u0259r\u0259fd\u0259n Erm\u0259nistan\u0131n h\u0259rbi t\u0259cav\u00fcz\u00fcn\u0259 m\u0259ruz qal\u0131r, bir t\u0259r\u0259fd\u0259n 20 Yanvar hadis\u0259si ya\u015fam\u0131\u015f xalq\u0131n d\u0259rdin\u0259 \u00e7ar\u0259 tapma\u011fa \u00e7al\u0131\u015f\u0131r, m\u00fcxt\u0259lif siyasi t\u0259\u015fkilatlar\u0131n \u00f6z\u00fcn\u0259 silahl\u0131 d\u0259st\u0259 yaratmas\u0131n\u0131 dayand\u0131rmaqla m\u0259\u015f\u011ful olur, bir s\u00f6zl\u0259 \u00f6zba\u015f\u0131nal\u0131q il\u0259 m\u00fcbariz\u0259 apar\u0131rd\u0131.<br \/>\n\u00d6lk\u0259d\u0259 iqtisadiyyat\u0131 b\u0259rbad v\u0259ziyy\u0259t\u0259 idi, meydan &#8220;lider&#8221;l\u0259rinin y\u00fcr\u00fctd\u00fcy\u00fc yanl\u0131\u015f daxili v\u0259 xarici siyas\u0259t\u0259, u\u011fursuz \u00e7\u0131x\u0131\u015flar\u0131na g\u00f6r\u0259 Az\u0259rbaycan b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyada yaln\u0131\u015f anla\u015f\u0131l\u0131rd\u0131.<\/p>\n<p>5 min illlik ya\u015f\u0131 olan Az\u0259rbaycan d\u00f6vl\u0259ti p\u0259rak\u0259nd\u0259 v\u0259ziyy\u0259td\u0259 idi. 1991-ci ild\u0259 Az\u0259rbaycan \u00f6z\u00fcn\u00fcn d\u00f6vl\u0259t m\u00fcst\u0259qilliyini elan ets\u0259 d\u0259, bu, \u0259slind\u0259, 1993-c\u00fc ilin ortalar\u0131na q\u0259d\u0259r formal xarakter da\u015f\u0131m\u0131\u015fd\u0131r.<\/p>\n<p>Xalq bu a\u011f\u0131r probleml\u0259ri h\u0259ll etm\u0259y\u0259 qadir g\u00fccl\u00fc idar\u0259etm\u0259 qabiliyy\u0259tin\u0259 malik lider\u0259 ehtiyac\u0131 vard\u0131. Bel\u0259 ki, xalq bu uzaqg\u00f6r\u0259n dahi \u015f\u0259xsin Heyd\u0259r \u018fliyev oldu\u011funu g\u00f6r\u00fcr v\u0259 onun yenid\u0259n respublika r\u0259hb\u0259rliyin\u0259 qay\u0131tmas\u0131n\u0131 arzulay\u0131rd\u0131. Minl\u0259rl\u0259 adam mitinq v\u0259 n\u00fcmayi\u015fl\u0259r\u0259, x\u00fcsus\u0259n m\u00fcnaqi\u015f\u0259 zonas\u0131nda v\u0259 \u0259traf rayonlarda, Heyd\u0259r \u018fliyevin portretl\u0259ri il\u0259 \u00e7\u0131x\u0131rd\u0131lar.<\/p>\n<p>1992-ci il,\u00a016 oktyabr\u00a0tarixind\u0259 ziyal\u0131lar\u0131n\u00a0Heyd\u0259r \u018fliyev\u0259\u00a0m\u00fcraci\u0259ti \u201cS\u018fS\u201d q\u0259zetinin 43-c\u00fc burax\u0131l\u0131\u015f\u0131nda &#8220;Az\u0259rbaycan Sizin s\u00f6z\u00fcn\u00fcz\u00fc g\u00f6zl\u0259yir&#8221; ba\u015fl\u0131\u011f\u0131 il\u0259 d\u0259rc edilmi\u015fdi. Orda da ziyal\u0131lar \u00f6lk\u0259nin siyasi, m\u0259n\u0259vi b\u00f6hran ya\u015fad\u0131\u011f\u0131n\u0131, \u0259sasl\u0131 islahatlar apar\u0131lmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 vur\u011fulam\u0131\u015fd\u0131r. 91-l\u0259r m\u00fcraci\u0259td\u0259 \u00f6lk\u0259y\u0259 r\u0259hb\u0259rlik ed\u0259c\u0259k h\u0259qiqi bir lideri Heyd\u0259r \u018fliyevin simas\u0131nda g\u00f6r\u0259r\u0259k bel\u0259 b\u0259yan edirdil\u0259r\u02d0 &#8220;M\u00f6ht\u0259r\u0259m Heyd\u0259r b\u0259y! \u0130ndiki v\u0259ziyy\u0259td\u0259 bu \u00e7\u0259tin, m\u0259suliyy\u0259tli i\u015fi respublikada \u00f6z \u00fcz\u0259rin\u0259 g\u00f6t\u00fcrm\u0259y\u0259 qadir yegan\u0259 \u015f\u0259xs Sizsiniz!\u00a0&#8221; M\u00fcraci\u0259tin sonunda bu m\u00fcraci\u0259t\u0259 minl\u0259rl\u0259 Az\u0259rbaycan v\u0259t\u0259nda\u015f\u0131n\u0131n da m\u0259mnuniyy\u0259tl\u0259 qo\u015fulma\u011fa haz\u0131r olmas\u0131, h\u0259l\u0259lik is\u0259 ilk add\u0131m olaraq bunu bir qrup ziyal\u0131lar ad\u0131ndan edilm\u0259si qeyd olunurmu\u015fdu.<\/p>\n<p>1993-c\u00fc ilin iyun hadis\u0259l\u0259ri zaman\u0131 h\u0259tta ozamank\u0131 hakimiyy\u0259t, xalq\u0131n q\u0259tiyy\u0259tli t\u0259l\u0259bi v\u0259 iqtidar\u0131n davaml\u0131 xahi\u015fi n\u0259tic\u0259sind\u0259 Heyd\u0259r \u018fliyev Bak\u0131ya qay\u0131tm\u0131\u015fd\u0131.<br \/>\n\u0130yunun 15-d\u0259 Ulu \u00d6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyev Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 Ali Sovetinin S\u0259dri se\u00e7ildi, el\u0259 h\u0259min g\u00fcn Az\u0259rbaycan xalq\u0131n\u0131n tarixin\u0259 Milli Qurtulu\u015f G\u00fcn\u00fc kimi d\u00fc\u015fd\u00fc.<br \/>\n1993-c\u00fc il oktyabr\u0131n 3-d\u0259 \u00fcmumxalq s\u0259sverm\u0259si n\u0259tic\u0259sind\u0259 Heyd\u0259r \u018fliyev Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Prezidenti se\u00e7ildi.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycanda d\u00f6vl\u0259t\u00e7ilik \u0259n\u0259n\u0259l\u0259rinin b\u0259rpa edilib inki\u015faf etdirilm\u0259si, m\u00fcst\u0259qilliyimizin t\u0259m\u0259linin qoyulmas\u0131, onun \u0259b\u0259di v\u0259 sars\u0131lmaz xarakter almas\u0131, beyn\u0259lxalq n\u00fcfuzunun s\u00fcr\u0259tl\u0259 artmas\u0131 m\u0259hz Ulu \u00d6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyevin \u0259v\u0259zolunmaz f\u0259aliyy\u0259ti say\u0259sind\u0259 m\u00fcmk\u00fcn olub.<\/p>\n<p>\u00dcmumiyy\u0259tl\u0259, \u00e7ox sayda tarixi t\u0259dqiqat\u00e7\u0131lar da vur\u011fulay\u0131r ki, Ulu \u00d6nd\u0259rin tarixi missiyas\u0131n\u0131n h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259si \u00fc\u00e7 g\u00fccl\u00fc faktor \u00fcz\u0259rind\u0259 qurulub: birincisi, xalq\u0131n \u00dcmummilli Lider\u0259 olan m\u00f6hk\u0259m v\u0259 sars\u0131lmaz inam\u0131, d\u0259st\u0259yi, ikincisi, Heyd\u0259r \u018fliyev \u015f\u0259xsiyy\u0259tinin b\u00f6y\u00fckl\u00fcy\u00fc, q\u00fcdr\u0259ti v\u0259 \u0259z\u0259m\u0259ti, \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fcs\u00fc is\u0259, Ulu \u00d6nd\u0259rin xalq\u0131na, mill\u0259tin\u0259, V\u0259t\u0259nin\u0259 olan sonsuz, t\u0259m\u0259nnas\u0131z sevgisi.<br \/>\n\u00dcmummilli lider Heyd\u0259r \u018fliyevin s\u00f6yl\u0259diyi &#8220;He\u00e7 k\u0259sin \u015f\u00fcbh\u0259si olmas\u0131n ki, \u00f6mr\u00fcm\u00fcn bundan sonrak\u0131 hiss\u0259sini harada olursa-olsun yaln\u0131z v\u0259 yaln\u0131z Az\u0259rbaycan Resspublikas\u0131n\u0131n m\u00fcst\u0259qil d\u00f6vl\u0259t kimi inki\u015faf etm\u0259sin\u0259 h\u0259sr ed\u0259c\u0259y\u0259m&#8221; deyimini yadda\u015flardan silm\u0259k m\u00fcmk\u00fcn deyil. M\u00fcst\u0259qillik v\u0259 istiqlaliyy\u0259t h\u0259r bir xalq\u0131n milli s\u0259rv\u0259tidir.<\/p>\n<p>Ulu \u00f6nd\u0259rin d\u00f6vl\u0259t ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 se\u00e7ilm\u0259sind\u0259n sonra m\u00fcst\u0259qil Az\u0259rbaycan\u0131n h\u00fcquqi v\u0259 siyasi-iqtisadi suverenliyinin t\u0259min olunmas\u0131 y\u00f6n\u00fcnd\u0259 at\u0131lan add\u0131mlar daha da s\u00fcr\u0259tl\u0259nmi\u015fdi.<br \/>\nUlu \u00f6nd\u0259r ilk n\u00f6vb\u0259d\u0259 \u00f6lk\u0259d\u0259 ictimai-siyasi sabitliyin b\u0259rpas\u0131 y\u00f6n\u00fcnd\u0259 q\u0259rarlar q\u0259bul edilmi\u015fdir. \u00d6lk\u0259 \u0259razisind\u0259ki qeyri-qanuni silahl\u0131 d\u0259st\u0259l\u0259r z\u0259r\u0259rsizl\u0259\u015fdirilmi\u015f, sosial-iqtisadi rifah\u0131n artmas\u0131 istiqam\u0259tind\u0259 h\u0259lledici add\u0131mlar at\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r.<\/p>\n<p>Heyd\u0259r \u018fliyevin n\u0259z\u0259rinc\u0259 m\u00fcst\u0259qillik bir m\u0259n\u0259vi hadis\u0259 olaraq xalq\u0131n m\u0259n\u0259viyyat\u0131n\u0131 qorumaq, daim milli \u015f\u00fcurda h\u0259mi\u015f\u0259ya\u015farl\u0131\u011f\u0131n\u0131 qorumal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>Ulu \u00f6nd\u0259r q\u0131sa m\u00fcdd\u0259td\u0259 \u00f6z\u0259l m\u00fclkiyy\u0259t\u00e7iliy\u0259, sahibkarl\u0131\u011fa, s\u0259rb\u0259st r\u0259qab\u0259t\u0259 meydan a\u00e7an, liberall\u0131\u011f\u0131 \u00f6z\u00fcnd\u0259 ehtiva ed\u0259n, sosialy\u00f6n\u00fcml\u00fc mahiyy\u0259t da\u015f\u0131yan, habel\u0259 xarici iqtisadi \u0259laq\u0259l\u0259rin g\u00fccl\u0259ndirilm\u0259si v\u0259 m\u00fcnbit biznes m\u00fchitinin formala\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 yolu il\u0259 \u00f6lk\u0259y\u0259 investisiya ax\u0131n\u0131n\u0131 stimulla\u015fd\u0131ran m\u00fcasir innovativ inki\u015faf modelinin praktik sur\u0259td\u0259 ger\u00e7\u0259kl\u0259\u015fdirilm\u0259sin\u0259 nail olmu\u015fdur.<br \/>\n1994-c\u00fc il sentyabr\u0131n 20-d\u0259 imzalanan \u201c\u018fsrin m\u00fcqavil\u0259si\u201d il\u0259 m\u00fcst\u0259qil Az\u0259rbaycan\u0131n yeni neft strategiyas\u0131 h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259y\u0259 ba\u015fland\u0131 v\u0259 \u00f6lk\u0259 iqtisadiyyat\u0131na yat\u0131r\u0131lan investisiyan\u0131n h\u0259cmi il-ild\u0259n artma\u011fa ba\u015flad\u0131.<\/p>\n<p>Heyd\u0259r \u018fliyevin r\u0259hb\u0259rliyi il\u0259 1995-ci ilin noyabr\u0131nda m\u00fcst\u0259qil respublikam\u0131z\u0131n ilk konstitusiyas\u0131 q\u0259bul olundu, parlament\u0259 se\u00e7kil\u0259r ke\u00e7irildi. \u015e\u0259rqd\u0259 ilk d\u0259f\u0259 olaraq Az\u0259rbaycanda \u00f6l\u00fcm h\u00f6km\u00fc l\u0259\u011fv edildi.<\/p>\n<p>13 aprel 1999-cu ild\u0259 Atat\u00fcrk\u00fcn \u201cYurdda s\u00fclh, cahanda s\u00fclh\u201d prinsipin\u0259 uy\u011fun olaraq Qafqaz regionunda t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyin v\u0259 sabitliyin b\u0259rq\u0259rar edilm\u0259si, mehriban qon\u015fuluq m\u00fcnasib\u0259tl\u0259ri qurulmas\u0131na nail olan \u00fcmummilli lider Heyd\u0259r \u018fliyev b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyada s\u00fclh\u00fcn \u00e7ar\u00e7\u0131s\u0131 kimi Beyn\u0259lxalq Atat\u00fcrk S\u00fclh M\u00fckafat\u0131na layiq g\u00f6r\u00fcld\u00fc.<\/p>\n<p>B\u00f6y\u00fck siyasi xadim Heyd\u0259r \u018fliyev b\u00fct\u00fcn xalq\u0131n maraq v\u0259 m\u0259nafel\u0259rini d\u00fc\u015f\u00fcn\u0259r\u0259kd\u0259n, \u0259dal\u0259t meyar\u0131n\u0131 qoruyaraqdan add\u0131mlar at\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r. V\u0259t\u0259nda\u015flara t\u0259m\u0259nnas\u0131z h\u00fcquqi yard\u0131mlar g\u00f6st\u0259rilmi\u015f, azt\u0259minatl\u0131 t\u0259b\u0259q\u0259nin maraqlar\u0131na toxunulmu\u015f, bunlar \u00fc\u00e7\u00fcn d\u00f6vl\u0259t b\u00fcdc\u0259sind\u0259 sosial m\u00fcdafi\u0259 t\u0259dbirl\u0259rin\u0259 geni\u015f yer ayr\u0131lmas\u0131n\u0131 da t\u0259min etmi\u015fdir.<br \/>\nAz\u0259rbaycan 1993-2003-c\u00fc ill\u0259rd\u0259 \u00f6z inki\u015faf v\u0259 sabitlik d\u00f6vr\u00fcn\u00fc ya\u015fay\u0131rd\u0131. Bu, m\u00fcst\u0259qilliyimizin ikinci d\u00f6vr\u00fc idi.<\/p>\n<p>G\u00fcnd\u0259n-g\u00fcn\u0259 artan neft g\u0259lirl\u0259ri, xarici investisiya ax\u0131n\u0131 \u00f6lk\u0259nin iqtisadi m\u0259nz\u0259r\u0259sini d\u0259yi\u015fdi, Az\u0259rbaycan\u0131 regionun lider d\u00f6vl\u0259tin\u0259 \u00e7evirdi. Bu siyasi kursun ard\u0131c\u0131l olaraq h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259si v\u0259 daha da inki\u015faf etdirilm\u0259si m\u00f6ht\u0259r\u0259m Prezidentimiz \u0130lham \u018fliyevin ad\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r.<br \/>\n\u0130lham \u018fliyevin se\u00e7ilm\u0259si il\u0259 3-c\u00fc m\u00fcst\u0259qillik d\u00f6vr\u00fcm\u00fcz ba\u015flam\u0131\u015f bu is\u0259 2-ci m\u00fcst\u0259qillik d\u00f6vr\u00fcn\u00fcn m\u0259ntiqi davam\u0131 idi. 2003-c\u00fc ild\u0259n haz\u0131rki g\u00fcn\u00fcm\u00fcz\u0259d\u0259k Az\u0259rbaycan g\u00fcn\u00fc-g\u00fcnd\u0259n daha da s\u00fcr\u0259tl\u0259 inki\u015faf edir, \u00e7i\u00e7\u0259kl\u0259nir. Bu ill\u0259r \u0259rzind\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n beyn\u0259lxalq al\u0259md\u0259 n\u00fcfuzu artm\u0131\u015f, d\u00fcnya miqyas\u0131nda g\u00fccl\u00fc d\u00f6vl\u0259t olaraq tan\u0131nm\u0131\u015fd\u0131r.<\/p>\n<p>Prezident c\u0259nab \u0130lham \u018fliyevin m\u00fcvafiq f\u0259rman v\u0259 s\u0259r\u0259ncamlar\u0131 il\u0259 \u201cAz\u0259rbaycan Respublikas\u0131 regionlar\u0131n\u0131n 2009-2013-c\u00fc ill\u0259rd\u0259 sosial-iqtisadi inki\u015faf\u0131 D\u00f6vl\u0259t Proqram\u0131\u201d, \u201c2008-2015-ci ill\u0259rd\u0259 Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131nda yoxsullu\u011fun azald\u0131lmas\u0131 v\u0259 davaml\u0131 inki\u015faf D\u00f6vl\u0259t Proqram\u0131\u201d, \u201c2008-2015-ci ill\u0259rd\u0259 Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131nda \u0259halinin \u0259rzaq m\u0259hsullar\u0131 il\u0259 etibarl\u0131 t\u0259minat\u0131na dair D\u00f6vl\u0259t Proqram\u0131\u201d v\u0259 bir s\u0131ra sah\u0259vi inki\u015faf proqramlar\u0131 t\u0259sdiq edilmi\u015f v\u0259 u\u011furla icra olunur. Haz\u0131rda yeni 2019\u20132023-c\u00fc ill\u0259ri \u0259hat\u0259 ed\u0259n d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc proqram\u0131n icras\u0131 ba\u015f tutmaqdad\u0131r.\u00a0\u00d6lk\u0259mizd\u0259 iqtisadi inki\u015faf dinamikas\u0131n\u0131n t\u0259min edilm\u0259si m\u0259qs\u0259dil\u0259 h\u0259yata ke\u00e7iril\u0259n \u0259n m\u00fch\u00fcm t\u0259dbirl\u0259rd\u0259n biri d\u0259 ail\u0259 biznesin\u0259 d\u0259st\u0259yin verilm\u0259sidir. Bu m\u0259qs\u0259dl\u0259 \u00f6lk\u0259d\u0259 Ail\u0259 Biznesin\u0259 Asan D\u0259st\u0259k \u2013 \u201cABAD\u201d M\u0259rk\u0259zi yarad\u0131lm\u0131\u015f v\u0259 onun miqyas\u0131 getdikc\u0259 b\u00f6y\u00fcm\u0259kd\u0259dir.<br \/>\nAz\u0259rbaycan\u0131n birinci xan\u0131m\u0131, \u00adBirinci vitse-prezident, Heyd\u0259r \u018fliyev Fondunun prezidenti \u00adMehriban xan\u0131m \u018fliyevan\u0131n da insanlara sosial-iqtisadi, sosial-m\u0259n\u0259vi d\u0259st\u0259k verm\u0259si, bu t\u0259dbirl\u0259rin geni\u015fl\u0259ndirilm\u0259si istiqam\u0259tind\u0259 misilsiz xidm\u0259tl\u0259ri x\u00fcsusi qeyd edilm\u0259lidir.<br \/>\nBu d\u00f6vrd\u0259ki islahatlar n\u0259tic\u0259sind\u0259 iqtisadiyyat v\u0259 s\u0259naye istehsal\u0131 3 d\u0259f\u0259 artm\u0131\u015f, yoxsulluq s\u0259viyy\u0259si is\u0259 50 faizd\u0259n 5 faiz\u0259 d\u00fc\u015fm\u00fc\u015fd\u00fcr. Ke\u00e7mi\u015f qlobal maliyy\u0259-iqtisadi b\u00f6hranlar\u0131 v\u0259 haz\u0131rki pandemiya n\u0259tic\u0259sind\u0259 d\u00fcnyan\u0131n bir \u00e7ox apar\u0131c\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259rind\u0259 ba\u015f vermi\u015f k\u0259skin geril\u0259m\u0259y\u0259 baxmayaraq, Az\u0259rbaycanda makroiqtisadi sabitlik, iqtisadi art\u0131m, yoxsulluq s\u0259viyy\u0259sinin azalmas\u0131 v\u0259 \u0259halinin maddi rifah hal\u0131n\u0131n y\u00fcks\u0259lm\u0259si h\u0259l\u0259 d\u0259 davam edir.\u00a0Bu ill\u0259r \u0259rzind\u0259 \u0259halinin m\u0259\u015f\u011fulluq probleml\u0259ri u\u011furla h\u0259ll olunmu\u015f, 2 milyon yeni i\u015f yeri yarad\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n t\u0259bii \u015f\u0259raiti, \u0259lveri\u015fli iqlimi,\u00a0 olduqca z\u0259ngin v\u0259 r\u0259ngar\u0259ng rekreasiya ehtiyatlar\u0131, \u00e7oxsayl\u0131 da\u011f \u00e7aylar\u0131, \u015f\u0259lal\u0259l\u0259ri v\u0259 \u015firinsulu g\u00f6ll\u0259ri, mineral v\u0259 m\u00fcalic\u0259vi bulaqlar\u0131 xarici v\u0259 daxili turizmin inki\u015faf\u0131na h\u0259rt\u0259r\u0259fli imkanlar yarad\u0131r. Tarixi-m\u0259d\u0259ni v\u0259 dini abid\u0259l\u0259r, modern tikilil\u0259r, \u0259yl\u0259nc\u0259 m\u0259rk\u0259zl\u0259ri v\u0259 s. \u00f6lk\u0259d\u0259 daxili v\u0259 xarici turizmi heyr\u0259t\u0259 g\u0259tirir.<br \/>\nM\u00fcasir infrastruktur layih\u0259l\u0259ri h\u0259yata ke\u00e7irilir, \u00f6lk\u0259mizin h\u0259r gu\u015f\u0259si abadla\u015fd\u0131r\u0131l\u0131rd\u0131. Bel\u0259 ki, \u00fc\u00e7 mind\u0259n \u00e7ox m\u0259kt\u0259b, 600-d\u0259n \u00e7ox tibb oca\u011f\u0131, b\u00f6lg\u0259l\u0259rd\u0259 40-dan \u00e7ox \u0130dman Olimpiya M\u0259rk\u0259zi tikilmi\u015fdir.<br \/>\nAz\u0259rbaycan bu g\u00fcn d\u00fcnyan\u0131n kosmik klubunun \u00fczv\u00fcd\u00fcr. Peykl\u0259rin orbit\u0259 \u00e7\u0131xar\u0131lmas\u0131 d\u00f6vl\u0259timizin siyas\u0259ti g\u00fcc\u00fcn\u00fc v\u0259 q\u00fcdr\u0259tini g\u00f6st\u0259rir. Bizim 3 peykimiz var: \u201cAzerspace 1\u201d telekommunikasiya peyki, \u201cAzersky\u201d m\u00fc\u015fahid\u0259 peyki v\u0259 \u201cAzerspace 2\u201d.<br \/>\nEyni zamanda, kadr haz\u0131rl\u0131\u011f\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn Az\u0259rbaycan\u0131n kosmik s\u0259nayesinin inki\u015faf\u0131 x\u00fcsusi diqq\u0259t ay\u0131r\u0131r. Haz\u0131rda peykl\u0259ri idar\u0259 ed\u0259n kadrlar az\u0259rbaycanl\u0131 m\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259rdir v\u0259 onlar\u0131n b\u00f6y\u00fck \u0259ks\u0259riyy\u0259ti g\u0259ncl\u0259rdir. Az\u0259rbaycan\u0131n kosmik s\u0259nayed\u0259 \u0259ld\u0259 etdiyi u\u011furlar, eyni zamanda, qeyri-neft sektorumuzun da inki\u015faf\u0131na t\u0259kan verir.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycanda idar\u0259\u00e7ilikd\u0259 ciddi islahatlar ke\u00e7irir v\u0259 xo\u015fag\u0259lm\u0259z hallara qar\u015f\u0131 m\u00fcbariz\u0259 apar\u0131l\u0131r. Korrupsiya, r\u00fc\u015fv\u0259txorluq bizim m\u0259qs\u0259dli inki\u015faf\u0131m\u0131z\u0131 \u0259ng\u0259ll\u0259y\u0259n \u0259sas b\u0259lalard\u0131r.<br \/>\n\u0130lham \u018fliyevin b\u00f6y\u00fck bacar\u0131qla Ulu \u00d6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyevin 1994-c\u00fc ild\u0259 imzalad\u0131\u011f\u0131 &#8220;\u018fsrin m\u00fcqavil\u0259si\u201dnin\u00a0 m\u00fcdd\u0259alar\u0131n\u0131 yerin\u0259 yetirm\u0259si \u00f6lk\u0259mizin iqtisadiyyat\u0131n\u0131 daha da canland\u0131r\u0131r, xalq\u0131m\u0131za xeyir g\u0259tirm\u0259sin\u0259 nail olmu\u015fdur.<\/p>\n<p>Bak\u0131-Tbilisi-Ceyhan (\u018frzurum) neft-qaz k\u0259m\u0259ri g\u00f6rk\u0259mli d\u00f6vl\u0259t xadimi Heyd\u0259r \u018fliyevin ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 v\u0259 Prezident \u0130lham \u018fliyevin lahiy\u0259sini ba\u015fa \u00e7atd\u0131rd\u0131\u011f\u0131 beyn\u0259lxalq layih\u0259dir. Bel\u0259likl\u0259, Prezident \u0130lham \u018fliyevin uzaqg\u00f6r\u0259nliyi say\u0259sind\u0259 postneft d\u00f6vr\u00fcn\u00fcn reall\u0131qlar\u0131 \u00f6lk\u0259d\u0259 aqrar sektorun, turizm \u015f\u0259b\u0259k\u0259sinin, n\u0259qliyyat faktorunun inki\u015faf etdirilm\u0259si siyas\u0259tini meydana qoymu\u015fdur. Az\u0259rbaycan\u0131n neft b\u0259 qeyri-neft sektorundan \u0259ld\u0259 etdiyi g\u0259lirl\u0259r hesab\u0131na b\u00f6y\u00fck miqyasda inki\u015faf etdirilmi\u015f y\u00fcks\u0259k texnologiyalar v\u0259 n\u0259qliyyat d\u0259hlizl\u0259ri \u00f6lk\u0259si statusu qazanm\u0131\u015fd\u0131r.<br \/>\n\u0130lham \u018fliyev d\u00fchas\u0131n\u0131n \u015fah \u0259s\u0259rl\u0259rind\u0259n biri olan Bak\u0131-Tbilisi-Qars d\u0259mir yolu XXI \u0259srin D\u0259mir \u0130p\u0259k yolu kimi tan\u0131nm\u0131\u015fd\u0131r. Avropa il\u0259 Asiyan\u0131 \u0259laq\u0259l\u0259ndir\u0259n &#8220;\u015e\u0259rq-Q\u0259rb\u201d, &#8220;\u015eimal-C\u0259nub\u201d n\u0259qliyyat magistrallar\u0131n\u0131n yarad\u0131lmas\u0131 n\u0259tic\u0259 etibaril\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131 d\u00fcnyan\u0131n magistral inki\u015faf yollar\u0131na \u00e7\u0131xarmaq sah\u0259sind\u0259 at\u0131lm\u0131\u015f n\u0259h\u0259ng add\u0131mlard\u0131r. \u00d6t\u0259n ill\u0259rd\u0259 TANAP v\u0259 C\u0259nubi Qafqaz d\u0259hlizinin a\u00e7\u0131l\u0131\u015f\u0131 olmu\u015fdur.TANAP layih\u0259sind\u0259 Az\u0259rbaycan \u0259sas s\u0259hmdard\u0131r. \u201c\u015eahd\u0259niz\u201dd\u0259, TAP-da v\u0259 dig\u0259r layih\u0259l\u0259rd\u0259 Az\u0259rbaycan \u00f6z pay\u0131n\u0131 \u00f6z\u00fc maliyy\u0259l\u0259\u015fdirir v\u0259 bel\u0259likl\u0259, vaxtil\u0259 \u0259ld\u0259 olunmu\u015f iqtisadi m\u0259nf\u0259\u0259t bu g\u00fcn bizim \u00fcmumi maraqlar\u0131m\u0131za xidm\u0259t edir. Bu layih\u0259, eyni zamanda, t\u0259r\u0259fda\u015f \u00f6lk\u0259l\u0259rimiz \u00fc\u00e7\u00fcn d\u0259 \u00e7ox faydal\u0131d\u0131r v\u0259 Avropan\u0131n enerji t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyini t\u0259min ed\u0259n layih\u0259dir. \u00d6lk\u0259miz ordu quruculu\u011fu istiqam\u0259tind\u0259 d\u0259 \u00e7ox b\u00f6y\u00fck add\u0131mlar atm\u0131\u015fd\u0131r. Bu g\u00fcn beyn\u0259lxalq ekspertl\u0259r d\u0259 qeyd edirl\u0259r ki, Az\u0259rbaycan Ordusu d\u00fcnya miqyas\u0131nda g\u00fccl\u00fc ordular s\u0131ras\u0131ndad\u0131r. Bizl\u0259r bunu bilirdik, ancaq bunu b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyaya s\u00fcbut etdik. 2016-c\u0131 ilin aprelind\u0259 t\u0259mas x\u0259ttind\u0259 ba\u015f vermi\u015f hadis\u0259l\u0259r Az\u0259rbaycan Ordusunun g\u00fcc\u00fcn\u00fc onlara d\u00fc\u015fm\u0259n\u0259 g\u00f6st\u0259rmi\u015fdi. Az\u0259rbaycan\u0131n q\u00fcdr\u0259tli ordusu \u0259ks-h\u00fccum \u0259m\u0259liyyat\u0131 ke\u00e7ir\u0259r\u0259k A\u011fd\u0259r\u0259, F\u00fczuli, C\u0259bray\u0131l rayonlar\u0131n\u0131n bir hiss\u0259sini i\u015f\u011fal\u00e7\u0131lardan azad etmi\u00e7di.<\/p>\n<p>Eyni zaman da, Qaraba\u011f m\u00fcnaqi\u015f\u0259sinin \u0259dal\u0259tli, beyn\u0259lxalq h\u00fcquq \u0259sas\u0131nda h\u0259ll edilm\u0259si bizim prinsipial m\u00f6vqeyimiz idi. Prezident c\u0259nab \u0130lham \u018fliyev: \u201cQaraba\u011f\u0131n azad olunmas\u0131 \u0259dal\u0259t, milli q\u00fcrur v\u0259 beyn\u0259lxalq h\u00fcquq m\u0259s\u0259l\u0259sidir\u201d \u00a0Az\u0259rbaycan\u0131n i\u015f\u011fal\u00e7\u0131 Erm\u0259nistanla apard\u0131\u011f\u0131 V\u0259t\u0259n m\u00fcharib\u0259si, m\u00fcz\u0259ff\u0259r Az\u0259rbaycan Ordusunun q\u0259l\u0259b\u0259l\u0259ri v\u0259 u\u011furlar\u0131, \u00f6lk\u0259mizin haqq i\u015fi b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyaya b\u0259llidir v\u0259 eyni zamanda Prezident c\u0259nab \u0130lham \u018fliyev bu m\u00fcdd\u0259t \u0259rzind\u0259 d\u00fcnyan\u0131n 25-d\u0259n \u00e7ox k\u00fctl\u0259vi informasiya vasit\u0259l\u0259rin\u0259 m\u00fcsahib\u0259 vermi\u015fdir. C\u0259nab prezident yalan\u00e7\u0131, reall\u0131\u011f\u0131 q\u0259ti sur\u0259td\u0259 \u0259ks etdirm\u0259y\u0259r x\u0259b\u0259rl\u0259ri, q\u0259r\u0259zini tutarl\u0131 faktlar v\u0259 d\u0259lill\u0259rl\u0259 b\u00fct\u00fcn d\u00fcnya medias\u0131na if\u015fa etmi\u015fdir. Az\u0259rbaycan h\u0259mi\u015f\u0259 s\u00fclh plan\u0131na sadiq olmu\u015f, lakin Erm\u0259nistan is\u0259 m\u00fcnaqi\u015f\u0259nin bu yolu il\u0259 h\u0259llin\u0259 qar\u015f\u0131 olmu\u015fdur. Az\u0259rbaycan\u0131n \u00fc\u00e7 d\u0259f\u0259 at\u0259\u015fk\u0259s\u0259 raz\u0131 olmas\u0131 fakt\u0131 h\u0259rbi toqqu\u015fmalar\u0131 dayand\u0131rmaq v\u0259 bu m\u0259s\u0259l\u0259ni dan\u0131\u015f\u0131qlar masas\u0131nda, siyasi yolla h\u0259ll etm\u0259k irad\u0259sini n\u00fcmayi\u015f etdirir. \u00a0AT\u018fT-in Minsk qrupunun h\u0259ms\u0259drl\u0259ri Erm\u0259nistana sanksiya t\u0259tbiq etm\u0259li idi. Lakin onlar BMT T\u0259hl\u00fck\u0259sizlik \u015euras\u0131n\u0131n daimi \u00fczv\u00fc olsalar da, Erm\u0259nistan qo\u015funlar\u0131n\u0131n \u00e7\u0131xar\u0131lmas\u0131n\u0131 t\u0259l\u0259b ed\u0259n 4 q\u0259tnam\u0259nin icras\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn he\u00e7 n\u0259 etm\u0259mi\u015fdil\u0259r.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan \u0259dal\u0259ti b\u0259rpa etmi\u015f v\u0259 BMT T\u0259hl\u00fck\u0259sizlik \u015euras\u0131n\u0131n 27 il \u0259rzind\u0259 ka\u011f\u0131z \u00fcz\u0259rind\u0259 qalan q\u0259tnam\u0259l\u0259rini icra etmi\u015f v\u0259 haql\u0131 olaraq da torpaqlar\u0131n\u0131 i\u015f\u011fal\u00e7\u0131 erm\u0259nil\u0259rd\u0259n t\u0259mizl\u0259mi\u015f, azad etmi\u015fdir. M\u00fcz\u0259ff\u0259r Ali ba\u015f komandan v\u0259 onun q\u0259hr\u0259man ordusu xalq\u0131na\u00a0\u0259v\u0259zsiz q\u0259l\u0259b\u0259 sevinci ya\u015fatm\u0131\u015fd\u0131r. Odur ki, Az\u0259rbaycan Ordusunun \u015eu\u015fan\u0131 azad etm\u0259sind\u0259n sonra d\u00fc\u015fm\u0259n m\u0259\u011flubiyy\u0259tini q\u0259bul etm\u0259li olmu\u015fdu. \u015eu\u015fa Qaraba\u011f\u0131n a\u00e7ar\u0131 kimidir, el\u0259 q\u0259dim Qaraba\u011f xanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n da m\u0259rk\u0259zi \u015eu\u015fa olmu\u015fdur. \u015eu\u015fan\u0131n \u00e7ox q\u0131sa m\u00fcdd\u0259t \u0259rzind\u0259 az itkil\u0259rl\u0259 v\u0259 \u015f\u0259h\u0259r\u0259 b\u00f6y\u00fck ziyan vurmadan azad edilm\u0259si Az\u0259rbaycan Ordusunun y\u00fcks\u0259k d\u00f6y\u00fc\u015f \u0259zminin, pe\u015f\u0259karl\u0131\u011f\u0131n\u0131n g\u00f6st\u0259ricisi idi. \u015eu\u015fan\u0131n azad edilm\u0259si haqq sava\u015f\u0131m\u0131z\u0131n zirv\u0259 n\u00f6qt\u0259si idi.<\/p>\n<p>M\u00fcz\u0259ff\u0259r Ali Ba\u015f Komandan\u0131n ulu \u00f6nd\u0259rin m\u0259zar\u0131 \u00f6n\u00fcnd\u0259 v\u0259 \u015e\u0259hidl\u0259r Xiyaban\u0131nda \u015f\u0259stl\u0259 verdiyi \u0259sg\u0259r salam\u0131 q\u0259l\u0259b\u0259mizin r\u0259mzi idi. C\u0259nab prezident, Ali Ba\u015f Komandan \u0130lham \u018fliyev xo\u015fb\u0259xt insand\u0131r ki, o, ata v\u0259siyy\u0259tini yerin\u0259 yetirib, \u0130lham \u018fliyevin \u0259sl liderdir ki, o xalq\u0131n\u0131n 30 illik h\u0259sr\u0259tin\u0259 bir d\u0259f\u0259lik son qoyub. Erm\u0259nil\u0259rin t\u0259xribatlar\u0131na, vandalizmin\u0259 baxmayaraq, Az\u0259rbaycan\u0131n T\u0259rt\u0259r, B\u0259rd\u0259, Goranboy, A\u011fdam v\u0259 s. dig\u0259r rayonlar\u0131n\u0131n, habel\u0259 G\u0259nc\u0259 \u015f\u0259h\u0259rinin sakinl\u0259ri sonad\u0259k y\u00fcks\u0259k v\u0259t\u0259np\u0259rv\u0259rlik, irad\u0259, \u0259zm n\u00fcmayi\u015f etdirdil\u0259r. 44 g\u00fcnl\u00fck m\u00fcharib\u0259 zaman\u0131 Az\u0259rbaycanda bir n\u0259f\u0259r bel\u0259 olsun, f\u0259rarilik fakt\u0131 qeyd\u0259 al\u0131nmam\u0131\u015fd\u0131. D\u00fc\u015fm\u0259nin ba\u015f\u0131n\u0131 \u0259z\u0259n, d\u00fc\u015fm\u0259n\u0259 qan udduran, d\u00fc\u015fm\u0259nin belini q\u0131ran, n\u0259f\u0259sini k\u0259s\u0259n, z\u0259f\u0259r sevincin\u0259 g\u00f6r\u0259 v\u0259t\u0259n u\u011frunda canlar\u0131ndan ke\u00e7\u0259n \u015f\u0259hidl\u0259rimizin ruhu \u015fad olsun. Tarixi q\u0259l\u0259b\u0259 g\u00fcn\u00fc m\u00fcnasib\u0259til\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n b\u00fct\u00fcn b\u00f6lg\u0259l\u0259rind\u0259 t\u0259nt\u0259n\u0259li t\u0259dbirl\u0259r ke\u00e7irildi, ictimaiyy\u0259t n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259ri t\u0259dbird\u0259 b\u00f6y\u00fck sevinc hissil\u0259 i\u015ftirak etdil\u0259r. Q\u0259l\u0259b\u0259 m\u00fcnasib\u0259til\u0259 ke\u00e7iril\u0259n t\u0259nt\u0259n\u0259li t\u0259dbird\u0259 i\u015ftirak\u00e7\u0131lar aras\u0131nda \u015f\u0259hid valideynl\u0259ri d\u0259 vard\u0131.<br \/>\nAz\u0259rbaycan BMT T\u0259hl\u00fck\u0259sizlik \u015euras\u0131n\u0131n 30 il\u0259 yax\u0131n m\u00fcdd\u0259td\u0259 ka\u011f\u0131z \u00fcz\u0259rind\u0259 qalan, h\u0259ll ed\u0259 bilm\u0259diyi q\u0259tnam\u0259l\u0259rinin icras\u0131na c\u0259mi 44 g\u00fcn \u0259rzind\u0259 nail oldu.<br \/>\nBu g\u00fcn \u201cQaraba\u011f Az\u0259rbaycand\u0131r v\u0259 nida\u201d \u015f\u00fcar\u0131, &#8220;Vahid yumruq&#8221; Az\u0259rbaycan\u0131n q\u0259l\u0259b\u0259sinin r\u0259mzin\u0259 \u00e7evrilib.<\/p>\n<p>B\u00fct\u00fcn d\u00fcnya Az\u0259rbaycan\u0131n q\u00fcdr\u0259tini, Pezident \u0130lham \u018fliyevin q\u0259tiyy\u0259tini, Az\u0259rbaycan xalq\u0131n\u0131n sars\u0131lmaz birliyin\u0259 g\u00f6z g\u00f6r\u0259-g\u00f6r\u0259 \u015fahid oldular. Onlar ba\u015fa d\u00fc\u015fd\u00fcl\u0259r ki, vahid yumruq alt\u0131nda birl\u0259\u015fmi\u015f g\u00fccl\u00fc xalq\u0131n m\u00f6hk\u0259m irad\u0259sini q\u0131rmaq olmaz, bu irad\u0259y\u0259 bu v\u0259t\u0259n sevgisin\u0259 ancaq ba\u015f \u0259y\u0259 bil\u0259rdil\u0259r. Biz ill\u0259r sonra yenid\u0259n \u00f6z \u0259razi b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fcm\u00fcz\u0259 nail olduq. \u00a0\u0130nan\u0131r\u0131q ki, bu parlaq Q\u0259l\u0259b\u0259 m\u00fcst\u0259qil Az\u0259rbaycan\u0131m\u0131z\u0131n b\u00fct\u00fcn sah\u0259l\u0259rd\u0259 dinamik inki\u015faf\u0131na, m\u00fcasirl\u0259\u015fm\u0259sin\u0259\u00a0 yeni t\u0259kan ver\u0259c\u0259k. Ulu \u0259cdadlar\u0131m\u0131z\u0131n z\u0259ngin d\u00f6vl\u0259t\u00e7ilik v\u0259 h\u0259rb tarixind\u0259n ruhlanan Az\u0259rbaycan\u0131n sars\u0131lmaz birliyi, q\u0259hr\u0259man ordusu, h\u0259mr\u0259y xalq\u0131 tarix\u0259 daha bir \u015f\u0259r\u0259fli q\u0259hr\u0259manl\u0131q salnam\u0259si yazaraq, m\u00fcst\u0259qil xalq oldu\u011funu b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyaya s\u00fcbut etmi\u015fdir.<\/p>\n<p><strong>N\u0259rmin \u0130smay\u0131lova Emil q\u0131z\u0131, UNEC-in<\/strong><br \/>\n<strong>SABAH M\u0259rk\u0259zinin 3-c\u00fc kurs,<\/strong><br \/>\n<strong>403.03 sayl\u0131 qrup t\u0259l\u0259b\u0259si<\/strong><\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/infonews.az\/\"><span style=\"color: #ff0000;\"><strong>&#8220;\u0130NFONEWS&#8221;<\/strong><\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Az\u0259rbaycan\u0131n taleyini d\u0259yi\u015f\u0259n z\u0259f\u0259r tarixi Bu yaz\u0131lar UNEC-d\u0259 Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n d\u00f6vl\u0259t m\u00fcst\u0259qilliyinin b\u0259rpas\u0131n\u0131n 30-cu ild\u00f6n\u00fcm\u00fcn\u0259 h\u0259sr edil\u0259n m\u0259qal\u0259l\u0259r m\u00fcsabiq\u0259sin\u0259 t\u0259qdim etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn d\u0259rc edilir. 18 Oktyabr &#8211; Az\u0259rbaycan xalq\u0131 \u00f6z\u00fcn\u00fcn&hellip; <\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":13270,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_mi_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[11,7],"tags":[5110,47,5109],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/13264"}],"collection":[{"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=13264"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/13264\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":13266,"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/13264\/revisions\/13266"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/13270"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=13264"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=13264"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=13264"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}