{"id":13492,"date":"2021-10-06T14:04:31","date_gmt":"2021-10-06T10:04:31","guid":{"rendered":"https:\/\/infonews.az\/?p=13492"},"modified":"2021-10-06T14:04:31","modified_gmt":"2021-10-06T10:04:31","slug":"faktlara-dayanan-tariximiz-q%c9%99dim-qarabagda-arxeoloji-abid%c9%99l%c9%99r","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/infonews.az\/?p=13492","title":{"rendered":"Faktlara dayanan TAR\u0130X\u0130M\u0130Z: Q\u0259dim Qaraba\u011fda arxeoloji abid\u0259l\u0259r"},"content":{"rendered":"<p><span style=\"color: #ffffff;\">Faktlara dayanan TAR\u0130X\u0130M\u0130Z: Q\u0259dim Qaraba\u011fda arxeoloji abid\u0259l\u0259r<\/span><\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"size-full wp-image-12793 alignright\" src=\"https:\/\/infonews.az\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/cemka-4.jpg\" alt=\"\" width=\"400\" height=\"400\" srcset=\"https:\/\/infonews.az\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/cemka-4.jpg?v=1660873398 400w, https:\/\/infonews.az\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/cemka-4-300x300.jpg?v=1660873398 300w, https:\/\/infonews.az\/wp-content\/uploads\/2021\/09\/cemka-4-150x150.jpg?v=1660873398 150w\" sizes=\"(max-width: 400px) 100vw, 400px\" \/><\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/infonews.az\/?p=13492\"><span style=\"color: #ff0000;\"><strong>&#8220;\u0130NFONEWS&#8221;<\/strong><\/span><\/a>&#8211; un <strong>Faktlara dayanan TAR\u0130X\u0130M\u0130Z\u201d layih\u0259si davam edir.<\/strong><\/p>\n<blockquote><p><strong>Az\u0259rbaycan D\u00f6vl\u0259t \u0130qtisad Universiteti (UNEC) \u201cHumanitar f\u0259nl\u0259r\u201d kafedras\u0131n\u0131n m\u00fc\u0259llimi, tarix \u00fczr\u0259 f\u0259ls\u0259f\u0259 doktoru, beyn\u0259lxalq tarix\u00e7i-ekspert C\u0259mil\u0259 Vaqif q\u0131z\u0131 H\u0259s\u0259nova t\u0259qdim edir:<\/strong><\/p><\/blockquote>\n<p style=\"text-align: center;\"><strong>Q\u018fD\u0130M QARABA\u011e D\u0130YARINDA\u00a0<\/strong><strong>ARXEOLOJ\u0130 AB\u0130D\u018fL\u018fR\u0130N \u00d6YR\u018fN\u0130LM\u018f TAR\u0130X\u0130<\/strong><\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan\u0131n q\u0259dim d\u00f6vr arxeoloji abid\u0259l\u0259rl\u0259 z\u0259ngin olan b\u00f6lg\u0259l\u0259ri i\u00e7\u0259risind\u0259 Mil-Qaraba\u011f \u0259razisi \u00f6n\u0259mli yer tutur.<\/p>\n<p>\u018frazinin co\u011frafi qurulu\u015fu, paleoekoloji durumu, da\u011f silsil\u0259l\u0259ri v\u0259 \u00e7aylar\u0131, torpaq qat\u0131n\u0131n m\u00fcnbitliyi, faydal\u0131 qaz\u0131nt\u0131lar\u0131 v\u0259 s. olmas\u0131 el\u0259 q\u0259dim d\u00f6n\u0259ml\u0259rd\u0259n bu \u0259razid\u0259 insanlar\u0131n ya\u015famas\u0131na g\u0259tirib \u00e7\u0131xar\u0131r.<\/p>\n<p>Mil-Qaraba\u011f b\u00f6lg\u0259l\u0259rinin ilk tunc d\u00f6vr\u00fcn\u00fcn arxeoloji abid\u0259l\u0259rind\u0259 ilkin arxeoloji qaz\u0131nt\u0131lar XIX \u0259srin 90-c\u0131 ill\u0259rin\u0259 t\u0259sad\u00fcf edir. Biz 1834-c\u00fc ild\u0259 \u0130sve\u00e7r\u0259 s\u0259yyah\u0131 Dyubua de Monperonun v\u0259 1881-ci ild\u0259 Rus \u0130mperator Arxeoloji Komit\u0259sinin tap\u015f\u0131r\u0131\u011f\u0131 il\u0259 Az\u0259rbaycana g\u0259lmi\u015f N.R.Silosaninin el\u0259 h\u0259min 80-c\u0131 ill\u0259rd\u0259 Rusiya Co\u011frafiya C\u0259miyy\u0259tinin g\u00f6nd\u0259ri\u015fi il\u0259 bu \u0259razil\u0259rd\u0259 yoxlamalar aparm\u0131\u015f S.Veyssenqofun Mil-Qaraba\u011fla ba\u011fl\u0131 \u00f6t\u0259ri m\u0259lumatlar\u0131n\u0131 xat\u0131rlama\u011f\u0131 laz\u0131m bils\u0259k d\u0259, \u0259sil qaz\u0131nt\u0131lar\u0131n XIX \u0259srin 90-c\u0131 ill\u0259rind\u0259n ba\u015flanmas\u0131n\u0131 qeyd etm\u0259liyik. H\u0259r\u00e7\u0259nd ki, S.Veyssenqof ba\u015fqa abid\u0259l\u0259rl\u0259 yana\u015f\u0131 Qaraba\u011f\u0131n d\u00fcz\u0259nlik hiss\u0259sind\u0259ki m\u0259\u015fhur v\u0259 m\u00f6ht\u0259\u015f\u0259m \u00dc\u00e7t\u0259p\u0259 kurqanlar\u0131 haqq\u0131nda da m\u0259lumat vermi\u015fdir.<\/p>\n<p>\u018frazinin arxeoloji abid\u0259l\u0259rinin arxeoloji bax\u0131mdan qeyd\u0259 al\u0131nmas\u0131 v\u0259 qaz\u0131nt\u0131lar apar\u0131lmas\u0131nda alman \u0259silli Emil Reslerin rolu x\u00fcsusi qeyd olunmal\u0131d\u0131r. \u015eu\u015fa real m\u0259kt\u0259bind\u0259 alman dili m\u00fc\u0259llimi i\u015fl\u0259mi\u015f Qaraba\u011fda ilkin arxeoloji qaz\u0131nt\u0131lar\u0131 1891-ci ild\u0259n ba\u015flayan Emil Resler 1897-ci ild\u0259 erk\u0259n tunc d\u00f6vr\u00fcn\u00fcn qaz\u0131nt\u0131ya c\u0259lb olunmu\u015f ilk abid\u0259si olan Xa\u00e7\u0131n\u00e7ay kurqanlar\u0131nda arxeoloji qaz\u0131nt\u0131 aparm\u0131\u015fd\u0131r. Do\u011frudur, E.Resler he\u00e7 d\u0259 Xa\u00e7\u0131n\u00e7ay abid\u0259l\u0259rinin ilk tunc d\u00f6vr\u00fcn\u0259 aid olmas\u0131n\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259n etm\u0259mi\u015fdir. Bu, \u0259slind\u0259 t\u0259\u0259cc\u00fcbl\u00fc d\u0259 deyil. \u00c7\u00fcnki, \u0259vv\u0259la E.Resler pe\u015f\u0259kar deyil, h\u0259v\u0259skar arxeoloq olmu\u015fdur. Bu s\u0259b\u0259bd\u0259n d\u0259 t\u0259dqiq etdiyi abid\u0259l\u0259rin xronoloji ard\u0131c\u0131ll\u0131\u011f\u0131n\u0131 tam g\u00f6st\u0259r\u0259 bilm\u0259mi\u015fdir. Lakin, E.Reslerin xidm\u0259ti bundad\u0131r ki, o, arxeoloji abid\u0259l\u0259ri a\u015fkar etmi\u015f v\u0259 imkan daxilind\u0259 onlar\u0131n b\u0259zil\u0259rind\u0259 arxeoloji qaz\u0131nt\u0131lar aparm\u0131\u015fd\u0131r. H\u0259r\u00e7\u0259nd ki, m\u00fcasir bax\u0131mdan h\u0259min qaz\u0131nt\u0131lar elmilikd\u0259n \u00e7ox uzaq olmu\u015fdur. E.Resler h\u0259min vaxt Xa\u00e7\u0131n\u00e7ay sahilind\u0259 Dov\u015fanl\u0131 k\u0259ndind\u0259n azac\u0131q aral\u0131da be\u015f \u0259d\u0259d ilk tunc d\u00f6vr\u00fcn\u0259 aid kurqan qazm\u0131\u015fd\u0131r. Abid\u0259l\u0259rin a\u015fkar v\u0259 t\u0259dqiqinin xronoloji ard\u0131c\u0131ll\u0131\u011f\u0131n\u0131 n\u0259z\u0259r\u0259 alsaq, Qaraba\u011f\u0131n t\u0259dqiqata c\u0259lb olunmu\u015f ilk tunc d\u00f6vr\u00fc abid\u0259sinin Xa\u00e7\u0131n\u00e7ay kurqanlar\u0131 olmas\u0131n\u0131 q\u0259bul etm\u0259liyik. H\u0259min k\u0259nd \u0259razi bax\u0131m\u0131ndan Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011f\u0131n A\u011fd\u0259r\u0259 rayonu b\u00f6lg\u0259sin\u0259 daxildir. Xa\u00e7\u0131n\u00e7ay\u0131n qeyd olunan kurqanlar\u0131n\u0131n tunc d\u00f6vr\u00fcn\u00fcn erk\u0259n m\u0259rh\u0259l\u0259sin\u0259 aid olmas\u0131 elmi \u0259d\u0259biyyatda ilk d\u0259f\u0259 akademik Boris Borisovi\u00e7 Piotrovski t\u0259r\u0259find\u0259n m\u00fc\u0259yy\u0259n edilmi\u015fdir. Dig\u0259r t\u0259dqiqat\u00e7\u0131larda sonralar bu fikirl\u0259 raz\u0131la\u015fm\u0131\u015flar.<\/p>\n<p>E.Reslerin Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011fda apard\u0131\u011f\u0131 dig\u0259r axtar\u0131\u015f v\u0259 qaz\u0131nt\u0131lar zaman\u0131 yaln\u0131z son tunc v\u0259 ilk d\u0259mir d\u00f6vr\u00fcn\u00fcn m\u00fcxt\u0259lif tipli arxeoloji abid\u0259l\u0259ri a\u00e7\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r. Bununla bel\u0259, 1960-c\u0131 ill\u0259rd\u0259 professor Q\u00fcdr\u0259t \u0130smay\u0131lzad\u0259 t\u0259r\u0259find\u0259n kompleks t\u0259dqiqatlar apar\u0131lm\u0131\u015f m\u0259\u015fhur Qarak\u00f6p\u0259kt\u0259p\u0259 abid\u0259si d\u0259 ilk d\u0259f\u0259 el\u0259 E.Resler t\u0259r\u0259find\u0259n qeyd\u0259 al\u0131nm\u0131\u015fd\u0131r. O, 1895-ci ild\u0259 Qarabulaq (indiki F\u00fczuli) yax\u0131nl\u0131\u011f\u0131ndak\u0131 Qarak\u00f6p\u0259kt\u0259p\u0259 abid\u0259sin\u0259 bax\u0131\u015f ke\u00e7irmi\u015f, buran\u0131 s\u0259hv\u0259n kurqan hesab etmi\u015fdir. Sonralar \u0259razid\u0259 sistemli ara\u015fd\u0131rmalar aparan Q.S.\u0130smay\u0131lzad\u0259 burada \u00e7oxt\u0259b\u0259q\u0259li ya\u015fay\u0131\u015f m\u0259sk\u0259ninin olmas\u0131n\u0131 t\u0259kzib edilm\u0259z faktlarla s\u00fcbut etmi\u015fdir. Abid\u0259nin m\u00f6ht\u0259\u015f\u0259m qal\u0131n t\u0259b\u0259q\u0259si m\u0259hz ilk tunc d\u00f6vr\u00fcn\u0259 aiddir.<\/p>\n<p>E.Resler 1897-ci ild\u0259 haz\u0131rda arxeoloq T\u0259v\u0259kk\u00fcl \u018fliyevin m\u00fcv\u0259ff\u0259qiyy\u0259tl\u0259 t\u0259dqiqatlar apard\u0131\u011f\u0131 Qarqar\u00e7ay\u0131n sahilind\u0259 yerl\u0259\u015fmi\u015f Qalat\u0259p\u0259 abid\u0259sini d\u0259 n\u0259z\u0259rd\u0259n ke\u00e7irmi\u015f, Qarak\u00f6p\u0259kt\u0259p\u0259 kimi s\u0259hv\u0259n bu abid\u0259ni d\u0259 kurqan hesab etmi\u015fdir.<\/p>\n<p>Y.\u0130.H\u00fcmmelin Xank\u0259ndi \u0259traf\u0131nda qazd\u0131\u011f\u0131 103, 119, 125 sayl\u0131 kurqanlar, onlar\u0131n erk\u0259n tunc d\u00f6vr\u00fcn\u0259 aid olmas\u0131, bu abid\u0259l\u0259rin q\u0259biralt\u0131 kameralar\u0131n\u0131n qurulu\u015fu, h\u0259m d\u0259 d\u0259fn m\u0259rasimind\u0259 izl\u0259nil\u0259n yenilikl\u0259rl\u0259 diqq\u0259ti c\u0259lb edir. Arxeoloqlar\u0131n haql\u0131 olaraq qeyd etdiyi kimi, Y.\u0130.H\u00fcmmelin ixtisasca t\u0259bi\u0259t\u015f\u00fcnas olmas\u0131na baxmayaraq, ba\u015fqa aliml\u0259ri xeyli qabaqlayaraq, XX \u0259srin 30-cu ill\u0259rind\u0259 Xank\u0259ndi kurqanlar\u0131n\u0131 ilk tunc d\u00f6vr\u00fcn\u0259 aid etm\u0259si onu pe\u015f\u0259kar arxeoloqlarla bir s\u0131rada qoyma\u011fa haqq verir.<\/p>\n<p>El\u0259 h\u0259min d\u00f6vrd\u0259 Xank\u0259ndi yax\u0131nl\u0131\u011f\u0131nda L.P.Ta\u015f\u00e7yan adl\u0131 birisi ilk tunc d\u00f6vr\u00fcn\u00fcn ba\u015fqa bir kurqan\u0131n\u0131 qazm\u0131\u015fd\u0131r. H\u0259min kurqanlar tipoloji bax\u0131mdan, h\u0259m d\u0259 d\u0259fn m\u0259rasiminin ox\u015farl\u0131\u011f\u0131 il\u0259 eyni bir qrupa aiddir. \u018fslind\u0259 h\u0259min abid\u0259l\u0259rin a\u00e7\u0131lmas\u0131 il\u0259 Az\u0259rbaycanda ilk tunc d\u00f6vr\u00fc abid\u0259l\u0259rinin qeyd\u0259 al\u0131nmas\u0131nda yeni bir m\u0259rh\u0259l\u0259 ba\u015flanm\u0131\u015fd\u0131r.<\/p>\n<p>Lakin 30-cu ill\u0259rd\u0259n sonra Qaraba\u011fda arxeoloji qaz\u0131nt\u0131lar\u0131n apar\u0131lmas\u0131nda b\u00f6y\u00fck fasil\u0259 yaranm\u0131\u015fd\u0131r. H\u0259m d\u0259 bu fasil\u0259 t\u0259kc\u0259 ilk tunc d\u00f6vr\u00fc il\u0259 ba\u011fl\u0131 abid\u0259l\u0259r\u0259 aid deyil, b\u00fct\u00f6vl\u00fckd\u0259 arxeoloji t\u0259dqiqatlarla ba\u011fl\u0131 olmu\u015fdur. Qaraba\u011fda arxeoloji axtar\u0131\u015flar\u0131n n\u00f6vb\u0259ti m\u0259rh\u0259l\u0259si XX \u0259srin 50-ci ill\u0259rind\u0259n ba\u015flan\u0131r. H\u0259min d\u00f6vrd\u0259 SSR\u0130 EA Arxeologiya \u0130nstitutu il\u0259 Az\u0259rbaycan SSR\u0130 EA Tarix \u0130nstitutunun birg\u0259 kompleks arxeoloji ekspedisiyas\u0131 g\u00f6rk\u0259mli Qafqaz\u015f\u00fcnas alim A.A.\u0130yessenin r\u0259hb\u0259rliyi il\u0259 Az\u0259rbaycan \u0259razisind\u0259 geni\u015fmiqyasl\u0131 arxeoloji t\u0259dqiqatlar aparm\u0131\u015fd\u0131r.<\/p>\n<p>A.A.\u0130yessen ya\u015fay\u0131\u015f yerl\u0259ri il\u0259 yana\u015f\u0131 ilk tunc d\u00f6vr\u00fcn\u00fcn kurqan abid\u0259l\u0259rini d\u0259 qeyd\u0259 alm\u0131\u015f, bunlardan birind\u0259, A\u011fcab\u0259di rayonunun Salmanb\u0259yli k\u0259ndi yax\u0131nl\u0131\u011f\u0131ndak\u0131 \u00dc\u00e7t\u0259p\u0259 kurqan\u0131nda arxeoloji qaz\u0131nt\u0131lar aparm\u0131\u015fd\u0131r. Qaz\u0131nt\u0131dan \u0259vv\u0259l, o n\u0259h\u0259ng \u00f6l\u00e7\u00fcl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259 abid\u0259ni skif kurqanlar\u0131 il\u0259 m\u00fcqayis\u0259 ed\u0259r\u0259k, h\u0259min d\u00f6vr\u0259 aid olmas\u0131n\u0131 g\u00fcman ets\u0259 d\u0259, qaz\u0131nt\u0131lar n\u0259tic\u0259sind\u0259 kurqan\u0131n ilk tunc d\u00f6vr\u00fc K\u00fcr-Araz m\u0259d\u0259niyy\u0259tin\u0259 m\u0259nsubiyy\u0259ti ayd\u0131nla\u015fm\u0131\u015fd\u0131.<\/p>\n<p>B\u00fct\u00f6vl\u00fckd\u0259 A.A.\u0130yesseninin r\u0259hb\u0259rliyi il\u0259 f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259r\u0259n kompleks arxeoloji ekspedisiya Az\u0259rbaycanda arxeoloji t\u0259dqiqatlar\u0131n apar\u0131lmas\u0131nda yeni, f\u0259rqli m\u0259rh\u0259l\u0259nin \u0259sas\u0131n\u0131 qoydu. Buraya arxeoloji abid\u0259l\u0259rin qeydiyyat\u0131 v\u0259 x\u0259rit\u0259l\u0259\u015fdirilm\u0259si, sistemli arxeoloji qaz\u0131nt\u0131lar, maddi m\u0259d\u0259niyy\u0259t n\u00fcmun\u0259l\u0259rinin ara\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131, qaz\u0131nt\u0131lar\u0131n v\u0259 ba\u015fqa axtar\u0131\u015flar\u0131n n\u0259tic\u0259l\u0259rinin l\u0259ngim\u0259d\u0259n n\u0259\u015fr olunmas\u0131 v\u0259 t\u0259bli\u011fi, elmi konfranslarda m\u0259lumatlar\u0131n verilm\u0259si kimi vacib m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r daxil idi.<\/p>\n<p>XX \u0259srin 60-c\u0131 ill\u0259rind\u0259n ba\u015flayaraq \u0130.H.N\u0259rimanov Qaraba\u011f d\u00fcz\u0259nliyind\u0259 m\u00fcst\u0259qil sistemli ara\u015fd\u0131rmalara ba\u015flam\u0131\u015f, m\u00fc\u0259yy\u0259n fasil\u0259l\u0259rl\u0259 bu i\u015fi 80-ci ill\u0259rin sonu &#8211; 90-c\u0131 ill\u0259rin \u0259vv\u0259ll\u0259rin\u0259 q\u0259d\u0259r davam etdirmi\u015fdir. Onun 80-ci ill\u0259rin \u0259vv\u0259ll\u0259rind\u0259 Qaraba\u011fda apard\u0131\u011f\u0131 t\u0259dqiqatlar\u0131 \u0259sas\u0259n eneolit d\u00f6vr\u00fc il\u0259 ba\u011fl\u0131 olsa da, bir ne\u00e7\u0259 ilk tunc d\u00f6vr\u00fc ya\u015fay\u0131\u015f yerini d\u0259 qeyd\u0259 alm\u0131\u015fd\u0131r. Bunlar\u0131n i\u00e7\u0259risind\u0259 Qara\u011fac\u0131 (Qarahac\u0131l\u0131) v\u0259 C\u00fctt\u0259p\u0259 (Qo\u015fa-t\u0259p\u0259).<\/p>\n<p>Dem\u0259k olar ki, \u0130deal N\u0259rimanovla eyni vaxtda Q\u00fcdr\u0259t \u0130smay\u0131lzad\u0259 v\u0259 dig\u0259r arxeoloqlar t\u0259r\u0259find\u0259n Mil-Qaraba\u011f\u0131n ba\u015fqa hiss\u0259sind\u0259, Quru\u00e7ay v\u0259 K\u00f6nd\u0259l\u0259n\u00e7ay h\u00f6vz\u0259sind\u0259, habel\u0259 T\u0259rt\u0259rin m\u0259nb\u0259yi zonas\u0131nda, da\u011fl\u0131q \u0259razi olan K\u0259lb\u0259c\u0259r yaylaqlar\u0131nda elmi axtar\u0131\u015flar apar\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r. Bunun n\u0259tic\u0259si olaraq ba\u015fqa d\u00f6vrl\u0259rl\u0259 yana\u015f\u0131 ilk tunc d\u00f6vr\u00fc il\u0259 ba\u011fl\u0131 \u00e7oxsayl\u0131 ya\u015fay\u0131\u015f yerl\u0259ri qeyd\u0259 al\u0131nm\u0131\u015f, onlar\u0131n b\u0259zil\u0259rind\u0259 stasionar, dig\u0259rl\u0259rind\u0259 k\u0259\u015ffiyyat xarakterli arxeoloji qaz\u0131nt\u0131lar h\u0259yata ke\u00e7irilmi\u015fdir. Bunlara \u00e7oxt\u0259b\u0259q\u0259li Qarak\u00f6p\u0259kt\u0259p\u0259, G\u00fcn\u0259\u015ft\u0259p\u0259, Uzunt\u0259p\u0259, \u015eomulut\u0259p\u0259 ya\u015fay\u0131\u015f yerl\u0259ri daxildir. Bu abid\u0259l\u0259r i\u00e7\u0259risind\u0259\u00a0 sistemli v\u0259 \u0259hat\u0259li t\u0259dqiqatlar \u0259sas\u0259n Qarak\u00f6p\u0259kt\u0259p\u0259 il\u0259 ba\u011fl\u0131 olmu\u015fdur. Qalan ba\u015fqa abid\u0259l\u0259rd\u0259 is\u0259 k\u0259\u015ffiyyat xarakterli qaz\u0131nt\u0131lar apar\u0131lm\u0131\u015f, n\u0259tic\u0259l\u0259ri h\u0259m elmi hesabatlarda, h\u0259m elmi m\u0259qal\u0259l\u0259rd\u0259, h\u0259m d\u0259 monoqrafik \u0259s\u0259rl\u0259rd\u0259 i\u015f\u0131qland\u0131r\u0131lm\u0131\u015f, elmi konfranslarda bu haqda m\u0259lumatlar verilmi\u015fdir. Q.S.\u0130smay\u0131lzad\u0259 Qaraba\u011f\u0131n y\u00fcks\u0259k da\u011fl\u0131q zonas\u0131nda, K\u0259lb\u0259c\u0259r yaylaqlar\u0131nda h\u0259m ilk tunc d\u00f6vr\u00fcn\u00fcn m\u00f6vs\u00fcm\u00fc ya\u015fay\u0131\u015f izl\u0259rinin, h\u0259m d\u0259 q\u0259dim d\u00f6vrl\u0259r\u0259 aid qaya\u00fcst\u00fc t\u0259svirl\u0259ri haqq\u0131nda geni\u015f m\u0259lumatlar vermi\u015fdir. Bu qaya\u00fcst\u00fc t\u0259svirl\u0259r Nax\u00e7\u0131van\u0131n G\u0259migaya r\u0259sml\u0259ri kimi y\u00fcks\u0259k da\u011fl\u0131q \u0259razid\u0259 erk\u0259n m\u0259skunla\u015fman\u0131 izl\u0259m\u0259k bax\u0131m\u0131ndan b\u00f6y\u00fck \u0259h\u0259miyy\u0259t k\u0259sb edir.<\/p>\n<p>Qaraba\u011fda b\u00fct\u00f6vl\u00fckd\u0259 eneolit v\u0259 tunc d\u00f6vr\u00fcn\u00fcn \u0259hat\u0259li t\u0259dqiqi XX \u0259srin 80-c\u0131 ill\u0259rind\u0259n daha sistemli qaydada apar\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r. O zamanlar f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rmi\u015f arxeoloji ekspedisiyaya \u0130deal N\u0259rimanov r\u0259hb\u0259rlik etmi\u015fdir. Bunlar\u0131n s\u0131ras\u0131nda m\u0259\u015fhur Borsunlu nekropolunun ilk tunc d\u00f6vr\u00fc kurqanlar\u0131, habel\u0259 B\u0259rd\u0259 rayonundak\u0131 \u015eort\u0259p\u0259 (indi o \u201cBala t\u0259p\u0259\u201d d\u0259 adlan\u0131r), A\u011fdam rayonundak\u0131 \u00dc\u00e7o\u011flan I v\u0259 II, V\u0259lib\u0259y t\u0259p\u0259l\u0259ri, Sar\u0131cal\u0131tay\u0131, A\u011ft\u0259p\u0259, B\u00f6y\u00fck t\u0259p\u0259, Qa\u00e7ayt\u0259p\u0259, habel\u0259 A\u011fcab\u0259di rayonu \u0259razisind\u0259ki G\u0259rt\u0259p\u0259, D\u0259yirman-yeri, Binn\u0259t t\u0259p\u0259 ya\u015fay\u0131\u015f yerl\u0259ri a\u015fkar olunaraq elmi \u0259d\u0259biyyata daxil edilmi\u015fdir.<\/p>\n<p>G\u00f6r\u00fcnd\u00fcy\u00fc kimi, Mil-Qaraba\u011f\u0131n arxeoloji abid\u0259l\u0259rinin qeyd\u0259 al\u0131nmas\u0131 v\u0259 qaz\u0131nt\u0131lar\u0131n apar\u0131lmas\u0131ndan bir \u0259srd\u0259n art\u0131q \u00f6t\u0259n m\u00fcdd\u0259td\u0259 y\u00fczl\u0259rl\u0259 arxeoloji abid\u0259 t\u0259dqiq olunub, elm al\u0259min\u0259 b\u0259lli olub. Arxeoloji qaz\u0131nt\u0131lar\u0131n n\u0259tic\u0259l\u0259ri hesabatlarda, elmi m\u0259qal\u0259 v\u0259 monoqrafiyalarda \u0259ks olunmu\u015fdur. Bir daha d\u00fcnya aliml\u0259ri Az\u0259rbaycan\u0131n q\u0259dim diyar\u0131 olan Qaraba\u011f \u0259razisinin q\u0259dim ya\u015fay\u0131\u015f m\u0259nt\u0259q\u0259si olmas\u0131n\u0131 s\u00fcbuta yetirir.<\/p>\n<blockquote><p>&nbsp;<\/p><\/blockquote>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Faktlara dayanan TAR\u0130X\u0130M\u0130Z: Q\u0259dim Qaraba\u011fda arxeoloji abid\u0259l\u0259r &#8220;\u0130NFONEWS&#8221;&#8211; un Faktlara dayanan TAR\u0130X\u0130M\u0130Z\u201d layih\u0259si davam edir. Az\u0259rbaycan D\u00f6vl\u0259t \u0130qtisad Universiteti (UNEC) \u201cHumanitar f\u0259nl\u0259r\u201d kafedras\u0131n\u0131n m\u00fc\u0259llimi, tarix \u00fczr\u0259 f\u0259ls\u0259f\u0259 doktoru, beyn\u0259lxalq tarix\u00e7i-ekspert&hellip; <\/p>\n","protected":false},"author":14,"featured_media":13493,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_mi_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[4,4263,8,11],"tags":[4846,4848,15],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/13492"}],"collection":[{"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/14"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=13492"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/13492\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":13494,"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/13492\/revisions\/13494"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/13493"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=13492"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=13492"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=13492"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}