{"id":14046,"date":"2021-10-28T12:32:04","date_gmt":"2021-10-28T08:32:04","guid":{"rendered":"https:\/\/infonews.az\/?p=14046"},"modified":"2021-10-28T11:29:23","modified_gmt":"2021-10-28T07:29:23","slug":"%c9%99d%c9%99biyyatdan-nam%c9%99l%c9%99r-n%c9%99-%c9%99c%c9%99b-dovl%c9%99t-imis-seyri-sikari-qarabag-nam%c9%99-6","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/infonews.az\/?p=14046","title":{"rendered":"\u018fd\u0259biyyatdan nam\u0259l\u0259r: &#8220;N\u0259 \u0259c\u0259b d\u00f6vl\u0259t imi\u015f seyri-\u015fikari-Qaraba\u011f&#8230;\u201d- Nam\u0259 6"},"content":{"rendered":"<p class=\"entry-title\"><span style=\"color: #ffffff;\"><strong>\u018fd\u0259biyyatdan nam\u0259l\u0259r: &#8220;N\u0259 \u0259c\u0259b d\u00f6vl\u0259t imi\u015f seyri-\u015fikari-Qaraba\u011f&#8230;\u201d- Nam\u0259 6<\/strong><\/span><\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/infonews.az\/?p=14046\"><strong><span style=\"color: #ff0000;\">&#8220;\u0130NFONEWS&#8221;<\/span><\/strong><\/a> -un\u00a0<strong>\u201c<\/strong><strong>\u018fd\u0259biyyatdan nam\u0259l\u0259r<\/strong><strong>\u201d layih\u0259si\u00a0<\/strong>davam edir.<\/p>\n<blockquote><p><strong>Az\u0259rbaycan D\u00f6vl\u0259t \u0130qtisad Universitetinin (UNEC) \u201cAz\u0259rbaycan dili\u201d kafedras\u0131n\u0131n dosenti, filologiya<\/strong><strong>\u00a0\u00fczr\u0259 f\u0259ls\u0259f\u0259 doktoru,<\/strong><strong>\u00a0\u201cAz\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n qabaqc\u0131l t\u0259hsil i\u015f\u00e7isi\u201d, \u201cHeyd\u0259r zirv\u0259si\u201d medal\u0131 v\u0259 \u201cXar\u0131b\u00fclb\u00fcl\u201d m\u00fckafatlar\u0131 laureat\u0131,\u00a0<\/strong><strong>beyn\u0259lxalq\u00a0<\/strong><strong>dil<\/strong><strong>\u00e7i-<\/strong><strong>turkoloq\u00a0<\/strong><strong>ekspert\u00a0<\/strong><strong>Aynur Q\u0259dimaliyeva<\/strong><strong>\u00a0t\u0259qdim edir<\/strong><strong>:<\/strong><\/p><\/blockquote>\n<p><strong>Alt\u0131nc\u0131 nam\u0259:<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><strong>N\u0259 \u0259c\u0259b d\u00f6vl\u0259t imi\u015f seyri-\u015fikari-Qaraba\u011f&#8230;<\/strong><\/p>\n<p>Q\u00fcrb\u0259td\u0259 \u00f6z do\u011fma v\u0259t\u0259ni Qaraba\u011fa olan h\u0259sr\u0259tini \u015feirl\u0259rind\u0259 dil\u0259 g\u0259tir\u0259n Mir H\u0259mz\u0259 Nigari, yaxud ruhu Qaraba\u011fda, cismi Amasiyada olan \u00f6vliya, alim \u015fairimiz&#8230;XIX \u0259sr Az\u0259rbaycan-t\u00fcrk sufi \u015fairl\u0259rind\u0259n olan Mir H\u0259mz\u0259 Nigari Az\u0259rbaycan\u0131n Qaraba\u011f b\u00f6lg\u0259sinin B\u0259rg\u00fc\u015fad mahal\u0131n\u0131n Cicimli k\u0259ndind\u0259 do\u011fulub boya-ba\u015fa \u00e7at\u0131b. H\u0259yat yolu Qaraba\u011fdan ba\u015flasa da, Amasiyada bitir&#8230; \u00d6z\u00fc haqq\u0131nda m\u0259lumat ver\u0259n Mir H\u0259mz\u0259 \u201cNigari\u201d, \u201cQaraba\u011fi\u201d t\u0259x\u0259ll\u00fcsl\u0259ri il\u0259 \u015feirl\u0259r yazd\u0131\u011f\u0131n\u0131 vur\u011fulay\u0131r:<\/p>\n<p>N\u0259sli-\u0130smails\u0259n, \u0259sli-\u0259r\u0259bs\u0259n,<\/p>\n<p>Ali-M\u0259h\u0259mm\u0259ds\u0259n, alin\u0259s\u0259bs\u0259n.<\/p>\n<p>M\u00fcnt\u0259x\u0259bs\u0259n, silsileyi-z\u0259h\u0259bs\u0259n,<\/p>\n<p>Ey Seyyid Nigari, ey Qaraba\u011fi!<\/p>\n<p>\u015eairin Nigari t\u0259x\u0259ll\u00fcs\u00fcn\u00fc g\u00f6t\u00fcrm\u0259si haqq\u0131nda maraql\u0131 fikirl\u0259r m\u00f6vcuddur. Bunlardan biri \u201cMir H\u0259mz\u0259ninin doqquz ya\u015f\u0131nda olanda yuxusunda Qaraba\u011f xan\u0259dan\u0131ndan Nigar xan\u0131m adl\u0131 g\u00f6z\u0259l v\u0259 m\u00f6ht\u0259r\u0259m bir qad\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcb ona a\u015fiq olmas\u0131d\u0131r. On il sonra t\u0259hsil \u00fc\u00e7\u00fcn \u015eirvana ged\u0259rk\u0259n Mir H\u0259mz\u0259, Nigarxana adl\u0131 bir m\u00fcsafirxanada gec\u0259l\u0259yir v\u0259 orada Nigar xan\u0131mla qar\u015f\u0131la\u015f\u0131r. Nigar xan\u0131m\u0131n ona \u201cG\u00f6rd\u00fcy\u00fcn yuxu yad\u0131ndad\u0131r? -dey\u0259 soru\u015fma\u011f\u0131yla ikisi d\u0259 hu\u015funu itirir. Bu hadis\u0259d\u0259n sonra Mir H\u0259mz\u0259 m\u0259n\u0259n kamill\u0259\u015fir v\u0259 Nigari t\u0259x\u0259ll\u00fcs\u00fcn\u00fc al\u0131r\u201d. \u015eair bu haqda \u015feirl\u0259rind\u0259n birind\u0259 bel\u0259 deyir:<\/p>\n<p>Al\u0131bd\u0131r can\u0131m\u0131 q\u0259mz\u0259,<\/p>\n<p>D\u00fc\u015f\u00fcbd\u00fcr\u00a0k\u00f6nl\u00fcm\u0259 l\u0259rz\u0259,<\/p>\n<p>H\u0259r bir a\u015fiq Seyid H\u0259mz\u0259,<\/p>\n<p>H\u0259r\u00a0bir dilb\u0259r Nigar olmaz.<\/p>\n<p>Onun b\u00fct\u00fcn \u00f6mr\u00fc v\u0259\u00a0yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n\u00a0\u00a0\u0259sas x\u0259ttinin biri d\u00fcny\u0259vi e\u015fqidir \u2013 sevib qovu\u015fmad\u0131\u011f\u0131 Nigara qar\u015f\u0131 bitib t\u00fck\u0259nm\u0259y\u0259n sevgisidir. M\u00fcr\u015fidi \u015eeyx \u0130smay\u0131l \u015eirvani\u00a0onun\u00a0\u00a0haqq\u0131nda\u00a0bel\u0259 s\u00f6yl\u0259mi\u015fdir: \u201cMir H\u0259mz\u0259 ilahi e\u015fql\u0259 m\u0259hvi-v\u00fccud olmu\u015fdur.\u00a0Onun m\u00fcr\u015fidi e\u015fqdir\u201d.\u00a0T\u00fcrk \u0259d\u0259biyyat tarix\u00e7isi \u0130sk\u0259nd\u0259r Pala Nigarinin divan\u0131n\u0131n T\u00fcrkiy\u0259d\u0259ki n\u0259\u015frinin \u00f6n s\u00f6z\u00fcnd\u0259 yaz\u0131r: \u201cMir H\u0259mz\u0259 Nigari adl\u0131 l\u00fc\u011f\u0259td\u0259 bir s\u00f6z olsayd\u0131, qar\u015f\u0131s\u0131nda m\u00fctl\u0259q \u201ce\u015fq\u201d yaz\u0131lard\u0131.\u00a0\u00d6mr\u00fcn\u00fc bir t\u0259k e\u015fq\u0259, bir T\u0259k e\u015fqin\u0259 s\u0259rf etmi\u015f bu k\u00f6n\u00fcl d\u0259rinliyi olan \u015feyx he\u00e7 \u015f\u00fcbh\u0259 yoxdur ki, XIX \u0259sr t\u00fcrk t\u0259s\u0259vv\u00fcf m\u00fchit v\u0259 \u0259d\u0259biyyat\u0131n\u0131n da \u00f6nd\u0259 g\u0259l\u0259n isiml\u0259rind\u0259ndir.\u00a0H\u0259yat\u0131n\u0131n \u00e7oxunu ke\u00e7irdiyi \u015e\u0259rqi Anadolu v\u0259 \u015eimali Az\u0259rbaycanda h\u0259l\u0259 d\u0259 analar \u00f6vladlar\u0131na onun e\u015fq \u015feirl\u0259rind\u0259n laylalar s\u00f6yl\u0259yirl\u0259r\u201d.<\/p>\n<p>Nigari yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n \u0259sas x\u0259tl\u0259rind\u0259n biri V\u0259t\u0259n sevgisi idi. Onun Qaraba\u011fa h\u0259sr etdiyi t\u0259rcib\u0259ndind\u0259 Qaraba\u011f\u0131n t\u0259bi\u0259t g\u00f6z\u0259llikl\u0259ri il\u0259 yana\u015f\u0131, \u015f\u0259hid qanlar\u0131yla suvar\u0131lacaq m\u00fcq\u0259dd\u0259s bir yer, bir m\u0259qam oldu\u011funu bildirirdi. Bu h\u0259sr\u0259t \u015fairin \u201c\u00e7e\u015fmeyi-xun\u201d (qan \u00e7e\u015fm\u0259si) adland\u0131rd\u0131\u011f\u0131 Qaraba\u011f\u0131n ruslar t\u0259r\u0259find\u0259n i\u015f\u011fal\u0131ndan sonra yazd\u0131\u011f\u0131 \u015feirind\u0259 daha qabar\u0131q g\u00f6rs\u0259nir v\u0259 bu faci\u0259li hadis\u0259nin sin\u0259sin\u0259 saplanan x\u0259nc\u0259r kimi onu iztiraba q\u0259rq etdiyini ifad\u0259 edirdi:<\/p>\n<p>E\u015fqin kan\u0131 Qaraba\u011fd\u0131r m\u0259kan\u0131m,<\/p>\n<p>B\u00fclb\u00fcl\u00fc-\u015feydayam, c\u0259nn\u0259t yerimdir.<\/p>\n<p>Sin\u0259m\u0259 \u00e7\u0259kil\u0259n qara da\u011f\u0131md\u0131r,<\/p>\n<p>Qara ba\u011fr\u0131m qanl\u0131 Qaraba\u011f\u0131md\u0131r.<\/p>\n<p>Qan \u0259k\u0259r, odlar t\u00f6k\u0259r Miri-Nigari m\u0259g\u0259r,<\/p>\n<p>Yad q\u0131l\u0131bd\u0131r yen\u0259 Qaraba\u011f torpa\u011f\u0131n\u0131.<\/p>\n<p>Bu misralar art\u0131q XIX \u0259srd\u0259 rus \u00e7arizmin \u0259li il\u0259 Qaraba\u011fda ba\u015flanan kirli oyunlara, erm\u0259ni b\u0259las\u0131na, t\u00f6r\u0259dil\u0259n cinay\u0259tl\u0259r\u0259 \u015fairin etiraz\u0131 idi&#8230;<\/p>\n<p>Qaraba\u011f m\u00f6vzusu \u015fairin yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131nda q\u0131rm\u0131z\u0131 x\u0259tt kimi ke\u00e7ir&#8230;u\u015faql\u0131q, g\u0259nclik ill\u0259rinin ke\u00e7irdiyi B\u0259rg\u00fc\u015fad-B\u0259r\u015fad, H\u0259k\u0259ri \u00e7aylar\u0131n\u0131, da\u011flar\u0131n\u0131 xat\u0131rlad\u0131r.. Uzun ill\u0259r h\u0259sr\u0259t qald\u0131\u011f\u0131m\u0131z, s\u0259simiz, \u00fcn\u00fcm\u00fcz yetm\u0259y\u0259n, babalar\u0131m\u0131z\u0131n bizd\u0259n incik ruhlar\u0131 dola\u015fan Z\u0259ng\u0259zur, Qaraba\u011f ell\u0259rimizin g\u00f6z\u0259lliyini ya\u015fad\u0131r biz\u0259:<\/p>\n<p>Can\u0131ma \u00e7\u0259kmi\u015f f\u0259l\u0259k<\/p>\n<p>B\u0259rg\u00fc\u015fad\u0131n da\u011f\u0131n\u0131,<\/p>\n<p>S\u00f6nm\u0259z at\u0259\u015fi, ursan H\u0259k\u0259ri irma\u011f\u0131n\u0131.<\/p>\n<p>Ol dair\u0259d\u0259 H\u0259k\u0259ri, B\u0259r\u015fad,<\/p>\n<p>E\u015fqin yeridir, buyurdu ustad.<\/p>\n<p>G\u00f6r\u00fcnd\u00fcy\u00fc kimi, Mir H\u0259mz\u0259 Nigari z\u0259kas\u0131, \u015feirl\u0259ri heyr\u0259tamiz d\u0259qiqlikl\u0259 bug\u00fcnki Qaraba\u011f ger\u00e7\u0259kliyimizl\u0259\u00a0s\u0259sl\u0259\u015fir. Ulu \u015feyximiz \u0130lahid\u0259n g\u0259l\u0259n v\u0259hyl\u0259, sonrak\u0131 d\u00f6vrl\u0259rd\u0259 do\u011fma v\u0259t\u0259ni \u2013 Qaraba\u011f\u0131n ba\u015f\u0131 \u00fcz\u0259rind\u0259 qara buludlar\u0131, g\u0259tiril\u0259n q\u0259za-q\u0259d\u0259ri g\u00f6r\u00fcb, qara yell\u0259rin do\u011fulub boya-ba\u015fa \u00e7atd\u0131\u011f\u0131, ayaq a\u00e7\u0131b ilk yeridiyi, k\u00f6n\u00fcl verib ilk sevdiyi yerl\u0259rd\u0259n uzaq olmas\u0131n\u0131 arzulay\u0131r:<\/p>\n<p>Bir q\u00f6n\u00e7eyi-g\u00fcl\u00fcn tarimariy\u0259m,<\/p>\n<p>G\u00f6r\u00fcm abad olsun ol Qaraba\u011f\u0131!<\/p>\n<p>Bir g\u00f6z\u0259l k\u0259bkin giriftariy\u0259m,<\/p>\n<p>\u015e\u0259nlik olsun da\u011f\u0131, ba\u011f\u0131, ovla\u011f\u0131!<\/p>\n<p>V\u0259 bu g\u00fcn h\u0259min dil\u0259k, arzu ger\u00e7\u0259k oldu! B\u00f6y\u00fck \u00f6vliyan\u0131n ruhu \u015fadd\u0131r&#8230;Mir H\u0259mz\u0259 Nigari soyundan olan Mir S\u0259di a\u011fan\u0131n oca\u011f\u0131, Mirl\u0259r k\u0259ndi, eyni zamanda, do\u011fma Qaraba\u011f\u0131m\u0131z Ali Ba\u015f Komandan\u0131m\u0131z v\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n q\u0259hr\u0259man o\u011fullar\u0131n\u0131n\u00a0 r\u0259\u015fad\u0259ti say\u0259sind\u0259 ya\u011f\u0131 d\u00fc\u015fm\u0259nd\u0259n azad olubdur.\u00a0 Bu tarixi g\u00fcnl\u0259rin sevincini biz\u0259 ya\u015fadan \u015e\u0259hidl\u0259rimiz\u0259 Allahdan r\u0259hm\u0259t, qazil\u0259rimiz\u0259 acil \u015f\u0259falar dil\u0259yirik. Qaraba\u011f Az\u0259rbaycand\u0131r!<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u018fd\u0259biyyatdan nam\u0259l\u0259r: &#8220;N\u0259 \u0259c\u0259b d\u00f6vl\u0259t imi\u015f seyri-\u015fikari-Qaraba\u011f&#8230;\u201d- Nam\u0259 6 &#8220;\u0130NFONEWS&#8221; -un\u00a0\u201c\u018fd\u0259biyyatdan nam\u0259l\u0259r\u201d layih\u0259si\u00a0davam edir. Az\u0259rbaycan D\u00f6vl\u0259t \u0130qtisad Universitetinin (UNEC) \u201cAz\u0259rbaycan dili\u201d kafedras\u0131n\u0131n dosenti, filologiya\u00a0\u00fczr\u0259 f\u0259ls\u0259f\u0259 doktoru,\u00a0\u201cAz\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n qabaqc\u0131l t\u0259hsil i\u015f\u00e7isi\u201d,&hellip; <\/p>\n","protected":false},"author":14,"featured_media":14048,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_mi_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[4,4263,10,11],"tags":[4877,4878,4368],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/14046"}],"collection":[{"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/14"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=14046"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/14046\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":14047,"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/14046\/revisions\/14047"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/14048"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=14046"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=14046"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=14046"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}