{"id":15000,"date":"2021-12-07T11:09:08","date_gmt":"2021-12-07T07:09:08","guid":{"rendered":"https:\/\/infonews.az\/?p=15000"},"modified":"2021-12-07T11:37:21","modified_gmt":"2021-12-07T07:37:21","slug":"peyv%c9%99nd-orqanizmi-qripd%c9%99n-70-faiz-qoruyur","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/infonews.az\/?p=15000","title":{"rendered":"Peyv\u0259nd orqanizmi qripd\u0259n 70 faiz qoruyur"},"content":{"rendered":"<p class=\"article-title\"><span style=\"color: #ffffff;\">Peyv\u0259nd orqanizmi qripd\u0259n 70 faiz qoruyur<\/span><\/p>\n<p>Peyv\u0259nd b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyada 60 ild\u0259n art\u0131qd\u0131r ki, istifad\u0259 olunur. Peyv\u0259nd qripd\u0259n 70%-d\u0259n \u00e7ox qoruyur v\u0259 riskli insanlarda yarana bil\u0259c\u0259k f\u0259sadlar\u0131n (m\u0259s\u0259l\u0259n, a\u011f\u0131r a\u011fciy\u0259r infeksiyalar\u0131) qar\u015f\u0131s\u0131 al\u0131na bil\u0259r.<\/p>\n<p><strong><span style=\"color: #ff0000;\">&#8220;\u0130NFONEWS&#8221;<\/span><\/strong> x\u0259b\u0259r verir ki, bunu S\u0259hiyy\u0259 Nazirliyinin ekspert-m\u00fct\u0259x\u0259ssisi Zakir Quliyev deyib.<\/p>\n<p>M\u00fct\u0259x\u0259ssis qrip il\u0259 ba\u011fl\u0131 \u0259n \u00e7ox veril\u0259n suallar\u0131 cavabland\u0131r\u0131b.<\/p>\n<p>S\u0259hiyy\u0259 Nazirliyin\u0259 istinad\u0259n m\u00fcsahib\u0259ni t\u0259qdim edirik:<\/p>\n<p><strong>&#8211; Qrip n\u0259dir?<\/strong><\/p>\n<p>Qrip, ya da tibbi ad\u0131yla influenza, h\u0259r il d\u00fcnyada t\u0259xmin\u0259n 2-5 milyon insana yoluxan, 250 mind\u0259n \u00e7ox insan\u0131n is\u0259 \u00f6l\u00fcm\u00fcn\u0259 s\u0259b\u0259b olan influenza virusunun t\u00f6r\u0259tdiyi bir infeksion x\u0259st\u0259likdir.<\/p>\n<p><strong>&#8211; Qrip epidemiyaya s\u0259b\u0259b ola bil\u0259rmi?<\/strong><\/p>\n<p>&#8211; X\u0259st\u0259liy\u0259 s\u0259b\u0259b olan influenza virusunun (H 3 N 2 ) qurulu\u015fu, asanl\u0131qla d\u0259yi\u015fir. Virusun asanl\u0131qla t\u0259rkibinin d\u0259yi\u015fm\u0259si bizim x\u0259st\u0259liy\u0259 h\u0259r il yoluxmam\u0131z\u0131n s\u0259b\u0259bidir. Tarixd\u0259ki bilin\u0259n \u0259n b\u00f6y\u00fck qrip epidemiyalar\u0131ndan biri Birinci D\u00fcnya M\u00fcharib\u0259si zaman\u0131nda qeyd olunan v\u0259 m\u00fcharib\u0259nin \u00f6z\u00fcnd\u0259n daha \u00e7ox \u00f6l\u00fcm\u0259 s\u0259b\u0259b olan \u0130span Qripidir. 2009 ild\u0259 Meksikadan ba\u015flay\u0131b d\u00fcnyaya yay\u0131lan \u0259n son pandemiyaya is\u0259 H 1 N 1 pndm (Donuz Qripi) virusu s\u0259b\u0259b olub.<\/p>\n<p><strong>&#8211; \u018flam\u0259tl\u0259ri hans\u0131lard\u0131r?<\/strong><\/p>\n<p>&#8211; Qrip, ani ba\u015flayan h\u0259rar\u0259t, \u00f6sk\u00fcr\u0259k, bo\u011faz a\u011fr\u0131s\u0131, ba\u015f a\u011fr\u0131s\u0131, burun ax\u0131nt\u0131s\u0131, \u0259z\u0259l\u0259 v\u0259 oynaq a\u011fr\u0131lar\u0131 il\u0259 seyr edilir. \u0130nfluenza virusu yuxar\u0131 v\u0259 a\u015fa\u011f\u0131 t\u0259n\u0259ff\u00fcs yollar\u0131nda art\u0131b \u00e7oxal\u0131r v\u0259 h\u00fcceyr\u0259l\u0259rin nekrozuna s\u0259b\u0259b olur. Q\u0131sa bir inkubasiya d\u00f6vr\u00fcnd\u0259n sonra temperatur y\u00fcks\u0259lir, ba\u015f a\u011fr\u0131s\u0131, hals\u0131zl\u0131q, i\u015ftahs\u0131zl\u0131q il\u0259 \u00f6z\u00fcn\u00fc g\u00f6st\u0259rir. A\u011fr\u0131 daha \u00e7ox al\u0131n, gicgah nahiy\u0259sind\u0259, qa\u015flar\u0131n \u00fcst\u00fcnd\u0259, g\u00f6z almalar\u0131nda v\u0259 b\u0259z\u0259n beld\u0259 m\u00fc\u015fahid\u0259 olunur. Oynaq, \u0259z\u0259l\u0259 a\u011fr\u0131lar\u0131 x\u0259st\u0259ni olduqca hals\u0131z edir. Temperatur 38 v\u0259 daha y\u00fcks\u0259k ola bil\u0259r v\u0259 bir ne\u00e7\u0259 g\u00fcn davam edir. X\u0259st\u0259d\u0259 bo\u011faz a\u011fr\u0131s\u0131, burun ax\u0131nt\u0131s\u0131, \u0259vv\u0259lc\u0259 quru sonra selikli \u00f6sk\u00fcr\u0259k, s\u0259sin qal\u0131nla\u015fmas\u0131, g\u00f6zl\u0259rd\u0259 konyuktivalar\u0131n q\u0131zarmas\u0131, m\u00fcayin\u0259 zaman\u0131 yum\u015faq damaqda v\u0259 udlaqda s\u0259pgil\u0259r m\u00fc\u015fahid\u0259 olunur. \u00d6sk\u00fcr\u0259k h\u0259tta h\u0259rar\u0259t endikd\u0259n sonra bel\u0259 davam edir. \u00d6sk\u00fcr\u0259k zaman\u0131 d\u00f6\u015f nahiyy\u0259sind\u0259 a\u011fr\u0131 n\u0259z\u0259r\u0259 \u00e7arp\u0131r. B\u0259z\u0259n h\u0259tta qar\u0131n a\u011fr\u0131s\u0131 v\u0259 ishal da rast g\u0259linir.<\/p>\n<p><strong>&#8211; Qrip nec\u0259 yoluxur?<\/strong><\/p>\n<p>&#8211; Qrip havam-damc\u0131 yolu il\u0259 yoluxur. \u00d6sk\u00fcr\u00fcb, asq\u0131ran x\u0259st\u0259 i\u00e7ind\u0259 \u00e7ox sayda virus olan damlac\u0131qlar\u0131 \u0259trafa yay\u0131r. Bu damlac\u0131qlar\u0131n a\u011f\u0131z, burun ya da g\u00f6zl\u0259rimiz\u0259 t\u0259mas etdiyi zaman x\u0259st\u0259lik yoluxur. Bu s\u0259b\u0259bl\u0259 qripli bir x\u0259st\u0259 virusu \u0259trafa yaymamaq \u00fc\u00e7\u00fcn \u00f6sk\u00fcr\u00fcb asq\u0131r\u0131rk\u0259n a\u011fz\u0131n\u0131 bir d\u0259smalla, \u0259g\u0259r d\u0259smal yoxdursa o zaman qollar\u0131 il\u0259 tutmal\u0131d\u0131r. Qripli x\u0259st\u0259 tez-tez \u0259ll\u0259rini yumal\u0131d\u0131r. Su v\u0259 sabunun olmad\u0131\u011f\u0131 m\u0259qamlarda \u0259l antiseptikl\u0259ri istifad\u0259 edilm\u0259lidir.<\/p>\n<p><strong>&#8211; Qrip peyv\u0259ndi n\u0259 vaxt vurulmal\u0131d\u0131r?<\/strong><\/p>\n<p>&#8211; Qrip h\u0259r il oktyabr ay\u0131ndan ba\u015flayaraq dekabr ay\u0131nda art\u0131b, aprel-may aylar\u0131 da daxil olan vaxtda \u00e7ox g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. Bu s\u0259b\u0259bl\u0259 grip peyv\u0259ndi h\u0259r il Oktyabr ay\u0131nda vurulmal\u0131d\u0131r. Ancaq risk qrupunda olan \u015f\u0259xsl\u0259r\u0259 daha \u0259vv\u0259l peyv\u0259nd vurulmay\u0131bsa, fevral ay\u0131na q\u0259d\u0259r peyv\u0259nd vurula bil\u0259r.<\/p>\n<p>&#8211;<strong>\u00a0Peyv\u0259nd qripin qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 almaqda t\u0259sirlidirmi?<\/strong><\/p>\n<p>&#8211; Peyv\u0259nd b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyada 60 ild\u0259n art\u0131qd\u0131r ki, istifad\u0259 olunur. Peyv\u0259nd qripd\u0259n 70%-d\u0259n \u00e7ox qoruyur v\u0259 riskli insanlarda yarana bil\u0259c\u0259k f\u0259sadlar\u0131n (m\u0259s\u0259l\u0259n, a\u011f\u0131r a\u011fciy\u0259r infeksiyalar\u0131) qar\u015f\u0131s\u0131 al\u0131na bil\u0259r. X\u0259st\u0259liyin qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131n al\u0131nmas\u0131nda peyv\u0259ndl\u0259 yana\u015f\u0131, \u0259l gigiyenas\u0131n\u0131n t\u0259min edilm\u0259si v\u0259 \u00fcmumi sa\u011flaml\u0131q t\u0259dbirl\u0259rin\u0259 (qidalanma, fiziki f\u0259aliyy\u0259t v\u0259 yuxu rejimi) diqq\u0259t yetirilm\u0259si, insanlar\u0131n s\u0131x oldu\u011fu m\u00fchitl\u0259rd\u0259n v\u0259 x\u0259st\u0259 insanlardan uzaq durmaq da m\u00fch\u00fcm \u0259h\u0259miyy\u0259t k\u0259sb edir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Peyv\u0259nd orqanizmi qripd\u0259n 70 faiz qoruyur Peyv\u0259nd b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyada 60 ild\u0259n art\u0131qd\u0131r ki, istifad\u0259 olunur. Peyv\u0259nd qripd\u0259n 70%-d\u0259n \u00e7ox qoruyur v\u0259 riskli insanlarda yarana bil\u0259c\u0259k f\u0259sadlar\u0131n (m\u0259s\u0259l\u0259n, a\u011f\u0131r a\u011fciy\u0259r infeksiyalar\u0131)&hellip; <\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":12042,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_mi_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[5373,11],"tags":[747,5569,286,341,5568],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/15000"}],"collection":[{"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=15000"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/15000\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":15001,"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/15000\/revisions\/15001"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/12042"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=15000"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=15000"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=15000"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}