{"id":15197,"date":"2021-12-14T12:49:08","date_gmt":"2021-12-14T08:49:08","guid":{"rendered":"https:\/\/infonews.az\/?p=15197"},"modified":"2021-12-14T13:52:47","modified_gmt":"2021-12-14T09:52:47","slug":"kimdir-istehlakci-v%c9%99-onun-n%c9%99-kimi-hansi-huquqlari-var","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/infonews.az\/?p=15197","title":{"rendered":"Kimdir istehlak\u00e7\u0131 v\u0259 onun n\u0259 kimi, hans\u0131 h\u00fcquqlar\u0131 var?"},"content":{"rendered":"<p><span style=\"color: #ffffff;\"><strong> Kimdir istehlak\u00e7\u0131 v\u0259 onun n\u0259 kimi, hans\u0131 h\u00fcquqlar\u0131 var?<\/strong><\/span><\/p>\n<p><strong><a href=\"https:\/\/infonews.az\/?p=15197\"><span style=\"color: #ff0000;\">&#8220;\u0130NFONEWS&#8221;<\/span><\/a> &#8211; un \u201c\u00d6Z\u00dcND\u018fN SORU\u015eDUQ\u201d<\/strong> rubrikas\u0131n\u0131n qona\u011f\u0131 Ruslan F\u0259tullayevdir.<\/p>\n<blockquote><p><strong>Ruslan F\u0259tullayev \u2013 istehlak\u00e7\u0131lar\u0131n h\u00fcquq v\u0259 v\u0259zif\u0259l\u0259rinin m\u00fcdafi\u0259si \u00fczr\u0259 geni\u015f f\u0259aliyy\u0259t\u0259 malik, Azad \u0130stehlak\u00e7\u0131lar Birliyinin Sumqay\u0131t \u015f\u00f6b\u0259sinin s\u0259dri, \u201c\u0130nam\u201d \u0130stehlak\u00e7\u0131lar \u0130ctimai Birliyinin s\u0259dri olaraq \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015f, son d\u00f6vrl\u0259r turizm, otel\u00e7ilik sah\u0259sind\u0259 y\u00fcks\u0259k v\u0259zif\u0259l\u0259rd\u0259 i\u015fl\u0259mi\u015f, xarici \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 m\u00fct\u0259madi t\u0259liml\u0259r\u0259 d\u0259v\u0259t alan t\u0259lim\u00e7i, iqtisad\u00e7\u0131-ekspertdir. <\/strong><\/p><\/blockquote>\n<p><strong>\u201c\u0130NFONEWS\u201d: &#8211; H\u00f6rm\u0259tli Ruslan m\u00fc\u0259llim, biz\u0259, bizim izl\u0259yicil\u0259rimiz\u0259 zaman ay\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131z \u00fc\u00e7\u00fcn Siz\u0259 minn\u0259tdarq. Birba\u015fa m\u00f6vzumuza ke\u00e7\u0259k; Kimdir istehlak\u00e7\u0131 v\u0259 onun n\u0259 kimi, hans\u0131 h\u00fcquqlar\u0131 var?<\/strong><\/p>\n<p><strong>Ruslan F\u0259tullayev: &#8211;<\/strong> F\u00fcrs\u0259td\u0259n istifad\u0259 edib, b\u00fct\u00fcn izl\u0259yici-oxucular\u0131n\u0131z\u0131 salamlay\u0131ram. M\u00f6vzu olduqca maraql\u0131 v\u0259 aktuald\u0131r. Bildirm\u0259k ist\u0259yir\u0259m ki, bu, n\u0259inki \u00f6lk\u0259mizd\u0259, el\u0259c\u0259 d\u0259 b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyada g\u00fcnd\u0259min m\u00fczakir\u0259sind\u0259 olan \u0259n m\u00fch\u00fcm m\u00f6vzusudur. \u00c7\u00fcnki h\u0259r birimiz kimliyimizd\u0259n, f\u0259aliyy\u0259t sferam\u0131zdan as\u0131l\u0131 olmayaraq istehlak\u00e7\u0131y\u0131q. V\u0259 istehlak\u00e7\u0131 kimi bizim geni\u015f h\u00fcquq v\u0259 s\u0259lahiyy\u0259tl\u0259rimiz vard\u0131r.<\/p>\n<p><strong>Bel\u0259likl\u0259, istehlak\u00e7\u0131 kimdir?<\/strong><\/p>\n<p>\u015e\u0259xsi t\u0259l\u0259bat\u0131n\u0131 \u00f6d\u0259m\u0259k m\u0259qs\u0259dil\u0259 mal, m\u0259hsul, g\u00f6r\u00fcl\u0259n i\u015f v\u0259 xidm\u0259tl\u0259rd\u0259n istifad\u0259 ed\u0259n, onlar\u0131 alan, sifar\u0131\u015f ver\u0259n, yaxud almaq v\u0259 sifar\u0131\u015f verm\u0259k niyy\u0259ti olan \u015f\u0259xsl\u0259rdir. Bir s\u00f6zl\u0259, biz bazarlarda, marketl\u0259rd\u0259, d\u00fckanlarda, y\u0259ni ticar\u0259t m\u0259rk\u0259zl\u0259ri kimi obyektl\u0259rd\u0259, harada oluruqsa-olsun orada istehlak\u00e7\u0131 rolunu oynay\u0131r\u0131q. Konkret dey\u0259k ki, biz ticar\u0259t m\u0259rk\u0259zl\u0259rind\u0259n al\u0131\u015f-veri\u015f ediriks\u0259, h\u0259min andan istehlah\u00e7\u0131ya \u00e7evrilirik, yaxud ist\u0259nil\u0259r n\u00f6v xidm\u0259tl\u0259rd\u0259n istifad\u0259 ediriks\u0259, m\u0259s\u0259l\u0259n, n\u0259qliyyat, rabit\u0259, kommunal x\u0259rcl\u0259rd\u0259n, dem\u0259li, istehlak\u00e7\u0131y\u0131q. H\u0259m\u00e7inin evd\u0259n h\u0259r-hans\u0131 bir xidm\u0259t\u0259 g\u00f6r\u0259 onlayn \u00f6dni\u015fl\u0259r edir, ya da d\u00fckanlardan \u0259rzaq, geyim sifar\u0131\u015f veririks\u0259, biz istehlak\u00e7\u0131y\u0131q. Bir s\u00f6zl\u0259, biz n\u0259 ediriks\u0259 ed\u0259k, h\u0259tta biz evd\u0259 oturdu\u011fumuz zaman istehlak\u00e7\u0131 oluruq.<\/p>\n<p>\u0130stehlak\u00e7\u0131 kimi bizim hans\u0131 h\u00fcquq v\u0259 v\u0259zif\u0259l\u0259rimiz var? B\u0259li, istehlak\u00e7\u0131 kimi \u00e7ox geni\u015f s\u0259lahiyy\u0259tl\u0259rimiz, h\u00fcquqlar\u0131m\u0131z vard\u0131r, halbuki bundan \u0259ks\u0259riyy\u0259tin x\u0259b\u0259ri bel\u0259 yoxdur. V\u0259 n\u0259tic\u0259d\u0259 qanunla verilmi\u015f h\u00fcquqlardan istifad\u0259 ed\u0259 bilmirl\u0259r ki, sonucda t\u0259k ticar\u0259t obyektl\u0259rin\u0259 deyil, \u00fcmumiyy\u0259tl\u0259, bir s\u0131ra sah\u0259l\u0259rd\u0259 d\u0259 aldanm\u0131\u015f, uduzmu\u015f olurlar. Tamh\u00fcquqlu istehlak\u00e7\u0131 kimi mallar\u0131n, onlar\u0131n istehsal\u00e7\u0131s\u0131n\u0131n, icras\u0131n\u0131n, sat\u0131c\u0131s\u0131n\u0131n se\u00e7ilm\u0259si m\u0259hz bizim t\u0259r\u0259fimizd\u0259n s\u0259rb\u0259st h\u0259yata ke\u00e7irilir. H\u0259m\u00e7inin, biz istehlak etdiyimiz mallar\u0131n g\u0259r\u0259k\u0259n keyfiyy\u0259td\u0259, y\u00fcks\u0259k keyfiyy\u0259td\u0259 olmas\u0131 h\u00fcququna malikik. Mallar\u0131n, eyni zaman da, xidm\u0259tl\u0259rin t\u0259hl\u00fck\u0259siz olmas\u0131na, onlar\u0131n miqdar\u0131, \u00e7e\u015fidi v\u0259 keyfiyy\u0259ti haqq\u0131nda dol\u011fun v\u0259 d\u00fczg\u00fcn m\u0259lumat \u0259ld\u0259 etm\u0259k h\u00fcququmuz var. Qanunvericilikd\u0259 n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulan hallarda t\u0259l\u0259bl\u0259r\u0259 cavb verm\u0259y\u0259n, keyfiyy\u0259ti olmayan mallar\u0131n, \u0259rza\u011f\u0131n bizl\u0259r\u0259 vurdu\u011fu z\u0259r\u0259rl\u0259rin \u00f6d\u0259nilm\u0259si h\u00fcquqlar\u0131, d\u0259y\u0259n ziyan \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fcvafiq d\u00f6vl\u0259t orqanlar\u0131na m\u00fcraci\u0259t etm\u0259k, onlar\u0131 m\u0259hk\u0259m\u0259l\u0259r\u0259 c\u0259lb etm\u0259k kimi h\u00fcquqlar\u0131m\u0131z vard\u0131r. Qeyd etm\u0259k ist\u0259yir\u0259m ki, \u201c\u0130stehlak\u00e7\u0131lar\u0131n h\u00fcquqlar\u0131n\u0131n m\u00fcdafi\u0259si haqq\u0131nda Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Qanunu\u201d 1997-ci ild\u0259 Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 Prezidenti t\u0259r\u0259find\u0259n imzalanm\u0131\u015fd\u0131r ki, b\u00fct\u00fcn laz\u0131mi m\u00fcdd\u0259a v\u0259 madd\u0259l\u0259ri &#8211; d\u00f6rd f\u0259sil v\u0259 iyirmi yeddi madd\u0259ni \u00f6z\u00fcnd\u0259 \u0259ks etdirib v\u0259 zamanla \u00fcz\u0259rind\u0259 d\u0259yi\u015fiklikl\u0259r edilib, daha da t\u0259kmill\u0259\u015fdirilmi\u015fdir.<\/p>\n<p><strong>\u201c\u0130NFONEWS\u201d: &#8211; Biz, istehlak\u00e7\u0131lar\u0131n m\u00fcdafi\u0259si bu g\u00fcn nec\u0259 h\u0259yata ke\u00e7irilir? V\u0259 buna cavabdehlik da\u015f\u0131yan hans\u0131 t\u0259\u015fkilatlard\u0131r?<\/strong><\/p>\n<p><strong>Ruslan F\u0259tullayev: &#8211;<\/strong> Qeyd etdiyim kimi, bu g\u00fcn istehlak\u00e7\u0131lar\u0131n h\u00fcquqlar\u0131n\u0131n m\u00fcdafi\u0259si \u201c\u0130stehlak\u00e7\u0131lar\u0131n h\u00fcquqlar\u0131n\u0131n m\u00fcdafi\u0259si haqq\u0131nda Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Qanunu\u201dnda \u00e7ox geni\u015f \u015f\u0259kild\u0259 g\u00f6st\u0259rilib. D\u00f6vl\u0259t istehlak\u00e7\u0131lar\u0131n m\u0259nafel\u0259rinin m\u00fcdafi\u0259sin\u0259 tam t\u0259minat verir. Eyni zaman, mallar\u0131n, xidm\u0259tl\u0259rin azad se\u00e7min\u0259 imkan yarad\u0131r. \u0130nsanlar\u0131n\u00a0 sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131n\u0131n v\u0259 h\u0259yat t\u0259rzinin laz\u0131mi s\u0259viyy\u0259d\u0259 t\u0259min edilm\u0259sin\u0259 tam z\u0259man\u0259t verir. \u0130stehlak\u00e7\u0131lar\u0131n h\u00fcquqlar\u0131n\u0131n d\u00f6vl\u0259t m\u00fcdafi\u0259sinin Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131nda istehlak\u00e7\u0131lar \u00fc\u00e7\u00fcn n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulmu\u015f mallar\u0131n, xidm\u0259tl\u0259rin keyfiyy\u0259tin\u0259, t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyin\u0259 v\u0259 istehlak\u00e7\u0131lar\u0131n qanunla qorunan ba\u015fqa h\u00fcquqlar\u0131n m\u00fcdafi\u0259sin\u0259 n\u0259zar\u0259t ed\u0259n m\u00fcvafiq d\u00f6vl\u0259t orqanlar\u0131 v\u0259 m\u0259hk\u0259m\u0259 \u00f6z f\u0259aliyy\u0259ti h\u00fcdudlar\u0131 \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 h\u0259yata ke\u00e7irir. D\u00f6vl\u0259t s\u0259viyy\u0259sind\u0259 istehlak\u00e7\u0131lar\u0131n h\u00fcquqlar\u0131n\u0131 qoruyan, m\u00fcdafi\u0259 ed\u0259n bir s\u0131ra r\u0259smi qurumlar vard\u0131r. Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n \u0130qtisadiyyat Nazirliyi yan\u0131nda Antiinhisar v\u0259 \u0130stehlak Bazar\u0131na N\u0259zar\u0259t D\u00f6vl\u0259t Xidm\u0259ti, h\u0259m\u00e7inin, s\u0131rf qida m\u0259hsullar\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Qida T\u0259hl\u00fck\u0259sizliyi Agentliyi v\u0259 dig\u0259r d\u00f6vl\u0259t qurumlar\u0131 vard\u0131r. Eyni zaman, bir s\u0131ra qeyri-h\u00f6k\u00fcm\u0259t t\u0259\u015fkilatlar\u0131 da istehlak\u00e7\u0131lar\u0131n h\u00fcquqlar\u0131n\u0131n m\u00fcdafi\u0259si iqtiqam\u0259tind\u0259 bu g\u00fcn f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rir. Amma m\u0259n hesab edir\u0259m ki, qeyri-h\u00f6k\u00fcm\u0259t t\u0259\u015fkilatlar\u0131n\u0131n say\u0131 \u00e7ox olarsa, bu i\u015f y\u00fcks\u0259k s\u0259viyy\u0259d\u0259 h\u0259llini tapm\u0131\u015f olar. Bir daha vur\u011fulamaq ist\u0259rdim ki, istehlak\u00e7\u0131lar\u0131n m\u00fcdafi\u0259si haqq\u0131nda qanunun 27-ci madd\u0259sind\u0259 \u00e7ox g\u00f6z\u0259l, ayd\u0131n \u015f\u0259kild\u0259 g\u00f6st\u0259rilir ki, Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131 \u00f6z qanuni h\u00fcquqlar\u0131n\u0131n m\u00fcdafi\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn k\u00f6n\u00fcll\u00fcl\u00fck \u0259sas\u0131nda birl\u0259\u015fib istehlak\u00e7\u0131lar\u0131n ictimai t\u0259\u015fkilatlar\u0131n\u0131, y\u0259ni istehlak\u00e7\u0131lar birliyini yaratmaq h\u00fcququna malikdirl\u0259r. Y\u0259ni bu, o dem\u0259kdir ki, bizl\u0259r &#8211; xidm\u0259td\u0259n istifad\u0259 ed\u0259n, ticar\u0259t xidm\u0259tind\u0259n istifad\u0259 ed\u0259n (al\u0131c\u0131 kimi) v\u0259 sifari\u015f ver\u0259nl\u0259r bir ne\u00e7\u0259 qruplarda birl\u0259\u015f\u0259r\u0259k ictimai t\u0259\u015fkilatlar\u0131 t\u0259sis ed\u0259 bil\u0259r v\u0259 bu ictimai birlikl\u0259rin n\u0259zdind\u0259 daha yax\u015f\u0131, daha geni\u015f s\u0259viyy\u0259d\u0259\u00a0 h\u00fcquqlar\u0131m\u0131z\u0131 qoruya bil\u0259rik, y\u0259ni istehlak\u00e7\u0131lar\u0131 m\u00fcdafi\u0259 ed\u0259 bil\u0259rik. El\u0259c\u0259 d\u0259, geni\u015f maarifl\u0259ndirm\u0259 i\u015fini g\u00f6rm\u0259kl\u0259 istehlak\u00e7\u0131lar\u0131n\u00a0 pozulmu\u015f h\u00fcquqlar\u0131n\u0131 b\u0259rpa ed\u0259lm\u0259sin\u0259 yard\u0131m g\u00f6st\u0259r\u0259 bil\u0259rik.<\/p>\n<p><strong>\u201c\u0130NFONEWS\u201d: &#8211; Maarifl\u0259ndirm\u0259 i\u015find\u0259n s\u00f6hb\u0259t d\u00fc\u015fm\u00fc\u015fk\u0259n, istehlak\u00e7\u0131lar\u0131n maarifl\u0259ndirm\u0259si i\u015fi bu g\u00fcn hans\u0131 s\u0259viyy\u0259d\u0259 qurulur v\u0259 bu sah\u0259d\u0259 daha n\u0259l\u0259r etm\u0259k olar?<\/strong><\/p>\n<p><strong>Ruslan F\u0259tullayev: &#8211;<\/strong> M\u00fcasir d\u00f6vrd\u0259 istehlak bazar\u0131nda ba\u015f ver\u0259nl\u0259rd\u0259n x\u0259b\u0259rdar olmaq, istehlak\u00e7\u0131lar\u0131n t\u0259l\u0259bl\u0259rini \u00f6d\u0259m\u0259y\u0259n mal\u0131n nec\u0259 v\u0259 ne\u00e7\u0259 g\u00fcn \u0259rzind\u0259 d\u0259yi\u015fdirilm\u0259si v\u0259 ya geri qaytar\u0131lmas\u0131 istehlak\u00e7\u0131ya d\u0259y\u0259n maddi v\u0259 m\u0259n\u0259vi ziyan\u0131n \u00f6d\u0259nilm\u0259si v\u0259 dig\u0259r qaydalar haqq\u0131nda istehlak\u00e7\u0131lar\u0131n m\u00fcvafiq bilikl\u0259r\u0259 malik olmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn bu sah\u0259d\u0259 geni\u015f maarifl\u0259ndirm\u0259 i\u015finin h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259sin\u0259 ehtiyac vard\u0131r. Baxmayaraq ki, elektron v\u0259 k\u00fctl\u0259vi informasiya vasit\u0259l\u0259rind\u0259 m\u00fcvafiq d\u00f6vl\u0259t qurumlar\u0131n\u0131n ara\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131 il\u0259 habel\u0259, qeyri-h\u00f6k\u00fcm\u0259t t\u0259\u015fkilatlar\u0131 v\u0259 iqtisad\u00e7\u0131 ekspertl\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n maarifl\u0259ndirm\u0259 i\u015fl\u0259ri m\u00fct\u0259madi apar\u0131lsa da, bu g\u00fcn istehlak\u00e7\u0131lar\u0131n maarifl\u0259ndirilm\u0259sin\u0259 nail olma\u011f\u0131 tam \u0259minlikl\u0259 dem\u0259k m\u00fcmk\u00fcn deyil. Maarifl\u0259ndirm\u0259 i\u015finin g\u00fccl\u0259ndirm\u0259si m\u0259qs\u0259di il\u0259 bir s\u0131ra silsil\u0259 i\u015fl\u0259r g\u00f6rm\u0259y\u0259 ehtiyac vard\u0131r. Fikrimc\u0259, bu kimi maarifl\u0259ndirm\u0259 i\u015fl\u0259rin\u0259 h\u0259l\u0259 u\u015faqlar\u0131n yeniyetm\u0259 vaxt\u0131ndan ba\u015flanmal\u0131d\u0131r. M\u0259s\u0259l\u0259n, i\u015f yerl\u0259rind\u0259, m\u0259h\u0259ll\u0259l\u0259rd\u0259, ali v\u0259 orta ixtisas t\u0259hsil m\u00fc\u0259sis\u0259l\u0259rind\u0259 yax\u015f\u0131 t\u0259\u015fkil edilmi\u015f t\u0259bli\u011fat i\u015fl\u0259ri\u00a0 g\u00f6r\u00fclm\u0259lidir, h\u0259m\u00e7inin ali ixtisas m\u00fc\u0259sis\u0259l\u0259rind\u0259 istehlak\u00e7\u0131 h\u00fcquqlar\u0131n\u0131n qorunmas\u0131, m\u0259lumatland\u0131r\u0131lmas\u0131 v\u0259 istehlak bazar\u0131nda ba\u015f ver\u0259n prosesl\u0259rin \u00f6yr\u0259nilm\u0259si m\u0259qs\u0259di il\u0259 d\u0259rslikl\u0259rin \u00e7ap edilm\u0259sin\u0259 v\u0259 d\u0259rs saatlar\u0131n\u0131n \u0259lav\u0259 edilm\u0259sin\u0259 ehtiyac vard\u0131r.<\/p>\n<p><strong>\u201c\u0130NFONEWS\u201d: &#8211; \u0130stehlak bazar\u0131ndan dan\u0131\u015fd\u0131n\u0131z. B\u0259lk\u0259 istehlak bazar\u0131 m\u00f6vzusuna da ayd\u0131nl\u0131q g\u0259tir\u0259siniz; \u0130stehlak bazar\u0131 n\u0259 dem\u0259kdir v\u0259 bu g\u00fcn istehlak bazar\u0131nda n\u0259 ba\u015f verir?<\/strong><\/p>\n<p><strong>Ruslan F\u0259tullayev: &#8211;<\/strong> \u0130stehlak bazarlar\u0131 m\u00fcnt\u0259z\u0259m istehlak \u00fc\u00e7\u00fcn n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulmu\u015f m\u0259hsul v\u0259 xidm\u0259tl\u0259rin \u00fcst\u00fcnl\u00fck t\u0259\u015fkil etdiyi bazarlard\u0131r. Y\u0259ni istehlak bazar\u0131 f\u0259rdi v\u0259 ya ail\u0259 istehlak\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn mal-m\u0259hsul olan yerli istehlak\u00e7\u0131lardan ibar\u0259t olan bir bazard\u0131r. \u0130stehlak bazar\u0131 m\u0259hsul v\u0259 xidm\u0259tl\u0259r alma\u011fa imkan ver\u0259n bir sistemdir. Bu ald\u0131\u011f\u0131m\u0131z \u0259\u015fyalar \u015f\u0259xsi istifad\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn v\u0259 ya ba\u015fqalar\u0131 il\u0259 b\u00f6l\u00fc\u015fm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn istifad\u0259 edil\u0259 bil\u0259r. H\u0259r d\u0259f\u0259 biz m\u0259hsul v\u0259 ya xidm\u0259t ald\u0131\u011f\u0131m\u0131z zaman istehlak bazar\u0131nda i\u015ftirak edirik. Bu g\u00fcn istehlak bazar\u0131nda n\u0259 ba\u015f verir? \u0130stehlak bazar\u0131 ist\u0259r m\u0259hsul bax\u0131m\u0131ndan, ist\u0259rs\u0259 d\u0259, xidm\u0259tl\u0259r bax\u0131m\u0131ndan \u00e7ox geni\u015fl\u0259nib, y\u0259ni bol\u00e7e\u015fidli m\u0259hsullar, xidm\u0259t n\u00f6vl\u0259ri bu g\u00fcn istehlak bazar\u0131nda f\u0259aliyy\u0259td\u0259dir. Bir ne\u00e7\u0259 il \u00f6nc\u0259y\u0259 d\u00f6n\u00fcb baxsaq, h\u0259m iri ticar\u0259t m\u0259rk\u0259zl\u0259rinin say\u0131n\u0131n, h\u0259m biz\u0259 xidm\u0259t g\u00f6st\u0259r\u0259n sah\u0259l\u0259rin say\u0131n\u0131n kifay\u0259t q\u0259d\u0259r art\u0131m\u0131n\u0131 g\u00f6r\u0259rik. B\u0259s bu k\u0259miyy\u0259t art\u0131m\u0131 keyfiyy\u0259t\u0259 n\u0259 d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 t\u0259sir g\u00f6st\u0259rir? \u018flb\u0259tt\u0259, m\u0259hsul \u00e7e\u015fidl\u0259rinin bol olma\u011f\u0131 biz &#8211; istehlak\u00e7\u0131lara ticar\u0259t m\u0259rk\u0259zl\u0259rind\u0259, istehlak bazar\u0131nda\u00a0 se\u00e7im etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn olduqca \u0259h\u0259miyy\u0259tlidir. Amma dig\u0259r t\u0259r\u0259fd\u0259n, biz m\u0259hsul se\u00e7\u0259rk\u0259n keyfiyy\u0259t\u0259 n\u0259 d\u0259r\u0259c\u0259 d\u0259 \u00fcst\u00fcnl\u00fck ver\u0259 bilirik v\u0259 yaxud da ki, keyfiyy\u0259tli mal almaq \u00fc\u00e7\u00fcn biz n\u0259l\u0259ri bilm\u0259liyik. \u00dcmumiyy\u0259tl\u0259, istehlak\u00e7\u0131lar il\u0259 istehsal\u00e7\u0131lar aras\u0131nda bir k\u00f6rp\u00fc rolunu oynayan, vasit\u0259\u00e7ilik yaradan t\u0259r\u0259f sat\u0131c\u0131lard\u0131r ki, biz m\u0259hsullar\u0131 sat\u0131c\u0131lardan, sat\u0131c\u0131 t\u0259r\u0259fd\u0259n \u00a0al\u0131r\u0131q.<\/p>\n<p>B\u0259s ticar\u0259t m\u0259rk\u0259zl\u0259ri bu g\u00fcn biz\u0259 nec\u0259 xidm\u0259t g\u00f6st\u0259rir? Biz \u00f6z h\u00fcquqlar\u0131m\u0131z\u0131 bilirikmi? Bir istehlak\u00e7\u0131 kimi h\u00fcquqlar\u0131m\u0131z\u0131 t\u0259l\u0259b ed\u0259 bilirikmi, eyni zamanda alaca\u011f\u0131m\u0131z m\u0259hsullar\u0131n keyfiyy\u0259ti haqq\u0131nda m\u0259lumatl\u0131y\u0131qm\u0131? T\u0259bii ki, biz, ilk n\u00f6vb\u0259d\u0259, m\u0259s\u0259l\u0259ni qanunun m\u00fcdd\u0259alar\u0131n\u0131 \u00f6yr\u0259nm\u0259kl\u0259 h\u0259ll ed\u0259 bil\u0259rik, amma eyni zamanda biz\u0259 xidm\u0259t g\u00f6st\u0259r\u0259n h\u0259min qar\u015f\u0131 t\u0259r\u0259f \u2013 sat\u0131c\u0131 \u00f6z i\u015fi, satd\u0131\u011f\u0131 m\u0259hsul v\u0259 mal haqq\u0131nda, g\u00f6st\u0259rdiyi xidm\u0259t n\u00f6vl\u0259ri haqq\u0131nda geni\u015f m\u0259lumtl\u0131 olmaqla, bizi d\u0259 m\u0259lumatland\u0131rmal\u0131d\u0131r. \u00c7ox t\u0259\u0259ss\u00fcfl\u0259r olsun ki, bu g\u00fcn ticar\u0259t m\u0259rk\u0259zl\u0259rind\u0259, xidm\u0259t sah\u0259l\u0259rind\u0259 m\u00fc\u0259yy\u0259n savadl\u0131, bacar\u0131ql\u0131, t\u0259cr\u00fcb\u0259li sat\u0131\u015f m\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259rinin kadr q\u0131tl\u0131\u011f\u0131 il\u0259 rastla\u015f\u0131r\u0131q. Bel\u0259 dey\u0259k, ticar\u0259t m\u0259rk\u0259zl\u0259rinin v\u0259 xidm\u0259t sah\u0259l\u0259rinin say\u0131 \u00e7oxald\u0131qca, ora laz\u0131m olan kadrlara da ehtiyac g\u00fcnd\u0259n-g\u00fcn\u0259 art\u0131r v\u0259 bel\u0259 oldu\u011fu halda ist\u0259r-ist\u0259m\u0259z h\u0259min m\u0259rk\u0259zl\u0259r\u0259, ticar\u0259t m\u0259rk\u0259zl\u0259rin\u0259 bu sah\u0259d\u0259 \u00e7ox da savad\u0131-biliyi olmayan \u015f\u0259xsl\u0259r i\u015f\u0259 g\u00f6t\u00fcr\u00fcl\u00fcr. Bu g\u00fcn adi ma\u011fazada sat\u0131c\u0131 i\u015fl\u0259y\u0259n insanlar al\u0131c\u0131n\u0131n sad\u0259 suallar\u0131n\u0131 cavabland\u0131ra bilmirs\u0259, satd\u0131\u011f\u0131 mal-m\u0259hsul-xidm\u0259t haqq\u0131nda yet\u0259rinc\u0259 m\u0259lumat\u0131 yoxdursa, istehlak\u00e7\u0131 bunu n\u0259 d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 q\u0259na\u0259tb\u0259x\u015f hesab ed\u0259c\u0259kdir. T\u0259sad\u00fcfi (i\u015fsiz) adamlar g\u0259lib sat\u0131c\u0131 olmaq \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fcraci\u0259t edir v\u0259 h\u0259m\u00e7inin, h\u0259r hans\u0131 bir xidm\u0259t sah\u0259si, m\u0259s\u0259l\u0259n, g\u00f6t\u00fcr\u0259k n\u0259qliyyat sah\u0259sini ki, ictimai n\u0259qliyyat s\u00fcr\u00fcc\u00fcl\u0259ri \u00f6z kateqoriyalar\u0131 \u00fczr\u0259 i\u015fl\u0259mirl\u0259r v\u0259 yaxud t\u0259cr\u00fcb\u0259l\u0259ri olmadan \u00e7al\u0131\u015f\u0131rlar v\u0259 bu da \u00f6zl\u00fcy\u00fcnd\u0259 ciddi probleml\u0259r\u0259 yol a\u00e7\u0131r.<\/p>\n<p>Bel\u0259 hallara kifay\u0259t q\u0259d\u0259r misallar g\u0259tir\u0259 bil\u0259rik. Hesab edin ki, biz h\u0259r hans\u0131 bir ma\u011fazadan, \u201c\u018ft m\u0259hsullar\u0131\u201d \u015f\u00f6b\u0259sind\u0259n \u0259t v\u0259 yaxud kolbasa m\u0259hsulu almaq ist\u0259yirik v\u0259 sat\u0131c\u0131 biz\u0259 m\u0259hsul bar\u0259d\u0259- istehsal tarixi, keyfiyy\u0259ti, dig\u0259r m\u0259hullarla m\u00fcqayis\u0259li \u0259lav\u0259 informasiyan\u0131 v\u0259 s. dol\u011fun m\u0259lumat verm\u0259lidir. Bu kimi probleml\u0259r, m\u00fct\u0259x\u0259ssis s\u0259ri\u015ft\u0259sizliyi bir qrup i\u015fbazlar\u0131n meydana g\u0259lm\u0259sin\u0259, \u00f6z keyfiyy\u0259tsiz m\u0259hsullar\u0131n\u0131n bazara, daha sonra s\u00fcfr\u0259l\u0259rimiz\u0259 g\u0259lm\u0259sin\u0259 yol a\u00e7\u0131r ki, bu he\u00e7 d\u0259 yax\u015f\u0131 n\u0259tic\u0259l\u0259nmir.<\/p>\n<p>Bu kimi probleml\u0259rin aradan qald\u0131r\u0131lmas\u0131 is\u0259 \u00e7\u0259tin deyil. \u00c7ox yax\u015f\u0131 olard\u0131 ki, ticar\u0259t m\u0259rk\u0259zl\u0259rind\u0259 i\u015f\u0259 g\u00f6t\u00fcr\u00fcl\u0259c\u0259k insanlar \u00fc\u00e7\u00fcn xususi kurslar, treninql\u0259r t\u0259\u015fkil edilsin, bu istiqam\u0259td\u0259 pe\u015f\u0259 m\u0259kt\u0259bl\u0259ri, litseyl\u0259rinin t\u0259rkibind\u0259 m\u0259\u015f\u011f\u0259l\u0259l\u0259r, ticar\u0259ty\u00f6n\u00fcml\u00fc t\u0259cr\u00fcb\u0259 proqramlar\u0131 daxil edilsin ki, \u0259ld\u0259 edil\u0259n n\u0259z\u0259ri bilikl\u0259r praktikada t\u0259tbiq edildikd\u0259 daha da effektiv n\u0259tic\u0259 g\u00f6st\u0259rsin.<\/p>\n<p>Bir s\u00f6zl\u0259, bu g\u00fcn bizim istehlak bazar\u0131nda mal \u00e7e\u015fidinin\u00a0 \u00e7ox olma\u011f\u0131na, mal-m\u0259hsul se\u00e7imimizin geni\u015f olma\u011f\u0131na baxmayaraq, biz\u0259 o m\u0259lumat\u0131 \u00f6t\u00fcr\u0259n, m\u0259lumatland\u0131ran ixtisasla\u015fd\u0131r\u0131lm\u0131\u015f m\u00fct\u0259x\u0259ssil\u0259r yox s\u0259viyy\u0259sind\u0259dir.<\/p>\n<p><strong>\u201c\u0130NFONEWS\u201d: &#8211; Biz\u0259 el g\u0259lir ki, m\u00f6vzu burada bitm\u0259di. Bu s\u00f6hb\u0259tl\u0259r\u0259 tezlikl\u0259 gerid\u00f6n\u00fc\u015f ed\u0259c\u0259yik. M\u00f6vzunun davam\u0131n\u0131 g\u00f6zl\u0259y\u0259k.<\/strong><\/p>\n<p><strong>Ruslan F\u0259tullayev:<\/strong> &#8211; B\u0259li, bu istiqam\u0259td\u0259 m\u00f6vzular h\u0259r zaman aktuald\u0131r, laz\u0131md\u0131r, n\u00f6vb\u0259ti g\u00f6r\u00fc\u015fl\u0259rd\u0259 dig\u0259r z\u0259ruri m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r\u0259 toxunmaq dil\u0259yi il\u0259 &#8230;<\/p>\n<p><strong>\u201c\u0130NFONEWS\u201d <\/strong>komandas\u0131 ad\u0131ndan m\u00fcsahibimiz h\u00f6rm\u0259tli Ruslan m\u00fc\u0259llim\u0259 d\u0259rin t\u0259\u015f\u0259kk\u00fcrl\u0259rimizi bildirirk, g\u00f6rd\u00fcy\u00fc i\u015fl\u0259rd\u0259 davaml\u0131 u\u011furlar arzulay\u0131r\u0131q.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Kimdir istehlak\u00e7\u0131 v\u0259 onun n\u0259 kimi, hans\u0131 h\u00fcquqlar\u0131 var? &#8220;\u0130NFONEWS&#8221; &#8211; un \u201c\u00d6Z\u00dcND\u018fN SORU\u015eDUQ\u201d rubrikas\u0131n\u0131n qona\u011f\u0131 Ruslan F\u0259tullayevdir. Ruslan F\u0259tullayev \u2013 istehlak\u00e7\u0131lar\u0131n h\u00fcquq v\u0259 v\u0259zif\u0259l\u0259rinin m\u00fcdafi\u0259si \u00fczr\u0259 geni\u015f f\u0259aliyy\u0259t\u0259 malik,&hellip; <\/p>\n","protected":false},"author":14,"featured_media":15199,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_mi_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[4,2,8,82,11,7],"tags":[52,5065,1076,15,5616,4970,5617,5618],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/15197"}],"collection":[{"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/14"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=15197"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/15197\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":15215,"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/15197\/revisions\/15215"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/15199"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=15197"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=15197"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=15197"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}