{"id":17210,"date":"2022-02-24T12:05:56","date_gmt":"2022-02-24T08:05:56","guid":{"rendered":"https:\/\/infonews.az\/?p=17210"},"modified":"2022-02-24T13:28:32","modified_gmt":"2022-02-24T09:28:32","slug":"faktlara-dayanan-tariximiz-layla-xocalim-layla","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/infonews.az\/?p=17210","title":{"rendered":"\u201cFaktlara dayanan TAR\u0130X\u0130M\u0130Z\u201d: &#8220;Layla, Xocal\u0131m, layla!&#8221;"},"content":{"rendered":"<p><span style=\"color: #ffffff;\">\u201cFaktlara dayanan TAR\u0130X\u0130M\u0130Z\u201d: &#8220;Layla, Xocal\u0131m, layla!&#8221;<\/span><\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-full wp-image-17212\" src=\"https:\/\/infonews.az\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/Cemile.jpg\" alt=\"\" width=\"782\" height=\"547\" srcset=\"https:\/\/infonews.az\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/Cemile.jpg?v=1660872914 782w, https:\/\/infonews.az\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/Cemile-300x210.jpg?v=1660872914 300w, https:\/\/infonews.az\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/Cemile-768x537.jpg?v=1660872914 768w\" sizes=\"(max-width: 782px) 100vw, 782px\" \/><\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/infonews.az\/?p=17210\"><strong><span style=\"color: #ff0000;\">&#8220;\u0130NFONEWS&#8221;<\/span><\/strong><\/a> -un \u201c<strong>Faktlara dayanan TAR\u0130X\u0130M\u0130Z\u201d layih\u0259si davam edir.<\/strong><\/p>\n<blockquote><p><strong>Az\u0259rbaycan D\u00f6vl\u0259t \u0130qtisad Universiteti (UNEC) \u201cHumanitar f\u0259nl\u0259r\u201d kafedras\u0131n\u0131n m\u00fc\u0259llimi, beyn\u0259lxalq tarix\u00e7i-ekspert tarix \u00fczr\u0259 f\u0259ls\u0259f\u0259 doktoru C\u0259mil\u0259 Vaqif q\u0131z\u0131 H\u018fS\u018fNOVA t\u0259qdim edir:<\/strong><\/p><\/blockquote>\n<p style=\"text-align: center;\"><strong>XOCALI SOYQIRIMI<\/strong><\/p>\n<p>Xocal\u0131 1991-c\u0131 ilin oktyabr\u0131ndan blokadada idi. Oktyabr\u0131n 30-da quru yolu \u0259laq\u0259si k\u0259silmi\u015f v\u0259 yegan\u0259 n\u0259qliyyat vasit\u0259si olaraq helikopter \u0259laq\u0259si qalm\u0131\u015fd\u0131. Xocal\u0131ya sonuncu helikopter 1992-ci il yanvar\u0131n 28-d\u0259 g\u0259lmi\u015fdi. \u015eu\u015fa \u015f\u0259h\u0259rinin s\u0259mas\u0131nda m\u00fclki helikopterin vurulmas\u0131 v\u0259 n\u0259tic\u0259d\u0259 41 n\u0259f\u0259rin faci\u0259li sur\u0259td\u0259 h\u0259lak olmas\u0131ndan sonra is\u0259 bu \u0259laq\u0259 d\u0259 k\u0259silmi\u015fdi. Yanvar\u0131n 2-d\u0259n \u015f\u0259h\u0259r\u0259 elektrik enerjisi verilmirdi.<\/p>\n<p>1992-ci il yanvar\u0131n 2-d\u0259 Ayaz M\u00fct\u0259llibov Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 Prezidentinin v\u0259zif\u0259sini icar\u0259 etm\u0259y\u0259 davam etdi. R\u0259smi olaraq yeni yarad\u0131lm\u0131\u015f Erm\u0259nistan Respublikas\u0131 Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011fda separat\u00e7\u0131lara a\u00e7\u0131q olaraq h\u0259r hans\u0131 bir silah, yanacaq, \u0259rzaq v\u0259 ya dig\u0259r maddi-texniki t\u0259min olunmas\u0131n\u0131 t\u0259kzib edirdi. Lakin Ter-Petrosyan sonra separat\u00e7\u0131lar\u0131n\u0131n maa\u015flar\u0131n\u0131n \u00f6d\u0259nilm\u0259si v\u0259 maddi-texniki t\u0259chizat il\u0259 t\u0259min edilm\u0259sini etiraf ets\u0259 d\u0259, m\u00fcharib\u0259y\u0259 \u00f6z h\u0259rb\u00e7ilirinin g\u00f6nd\u0259rilm\u0259sini t\u0259kzib edirdi. Erm\u0259nistan\u0131 art\u0131q Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n blokadas\u0131, h\u0259m\u00e7inin Az\u0259rbaycan\u0131n qon\u015fusu olan T\u00fcrkiy\u0259nin t\u0259zyiqi alt\u0131nda idi. Fevral\u0131n \u0259vv\u0259li Az\u0259rbaycan k\u0259ndl\u0259ri olan Mal\u0131b\u0259yli, Qarada\u011fl\u0131 v\u0259 A\u011fdaban erm\u0259nil\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n i\u015f\u011fal edildi v\u0259 oran\u0131n \u0259halisi evl\u0259rind\u0259n qovuldu. N\u0259tic\u0259d\u0259 \u0259n az\u0131 140 n\u0259f\u0259r yaralanm\u0131\u015f v\u0259 99 n\u0259f\u0259r h\u0259lak olmu\u015fdu.<\/p>\n<p>Erm\u0259nistan\u0131n Qaraba\u011fla \u0259laq\u0259si yaln\u0131z La\u00e7\u0131n d\u0259hlizi vasit\u0259sil\u0259 ora daxil olan helikopterl\u0259r vasit\u0259sil\u0259 idi. B\u00f6lg\u0259nin t\u0259k hava liman\u0131 paytaxt Xank\u0259ndind\u0259n yeddi km m\u0259saf\u0259d\u0259 yerl\u0259\u015f\u0259n, \u0259halisi t\u0259xmin\u0259n 6.000-10.000 n\u0259f\u0259r olan Xocal\u0131 \u015f\u0259h\u0259ri idi. Bundan \u0259lav\u0259 Xocal\u0131 Qrad raketl\u0259rinin artilleriya bazas\u0131 kimi xidm\u0259t edirdi: Xank\u0259ndid\u0259 erm\u0259nil\u0259rin ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 \u00e7oxm\u0259rt\u0259b\u0259li binalara 400 Qrad raketl\u0259ri at\u0131lm\u0131\u015fd\u0131. Fevral\u0131n sonunda erm\u0259ni q\u00fcvv\u0259l\u0259ri qar\u015f\u0131dak\u0131 h\u00fccum bar\u0259d\u0259 x\u0259b\u0259rdarl\u0131q etdi v\u0259 Az\u0259rbaycana Xocal\u0131da at\u0259\u015fin dayand\u0131rmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn ultimatum verdi.<\/p>\n<p>Fevral\u0131n sonunda Xocal\u0131 \u0259sas\u0259n izolyasiya olunmu\u015fdu. Fevral\u0131n 26-da erm\u0259ni q\u00fcvv\u0259l\u0259ri 366-c\u0131 motoat\u0131c\u0131 alay\u0131n zirehli texnikas\u0131 v\u0259 h\u0259rbi hey\u0259tinin k\u00f6m\u0259kliyi il\u0259 Xocal\u0131ya h\u00fccum etdi. Az\u0259rbaycan t\u0259r\u0259finin v\u0259 Human Rights Watch, Moskvada insan h\u00fcquqlar\u0131 t\u0259\u015fkilat\u0131 Memorial v\u0259 erm\u0259ni komandiri Monte Melkonyan\u0131n bioqrafiyas\u0131nda olan m\u0259nb\u0259l\u0259rinin m\u0259lumatlar\u0131 \u0259sas\u0131nda, Qaraba\u011f separat\u00e7\u0131lar\u0131 Xocal\u0131n\u0131 \u0259l\u0259 ke\u00e7irib, \u015f\u0259h\u0259rd\u0259n qa\u00e7an m\u00fclki \u0259halini \u00f6ld\u00fcrm\u0259kd\u0259 ittiham edilirdi. \u0130lkin olaraq erm\u0259ni q\u00fcvv\u0259l\u0259ri \u015f\u0259h\u0259r\u0259 h\u00fccum etm\u0259k v\u0259 \u015f\u0259h\u0259r \u0259halisini \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn quru d\u0259hlizi ay\u0131rac\u0131\u011f\u0131n\u0131 qeyd etmi\u015fdi. N\u0259tic\u0259d\u0259 \u015f\u0259h\u0259rd\u0259 yan\u011f\u0131nlar ba\u015f vermi\u015f v\u0259 fevral\u0131n 26-\u0131 s\u0259h\u0259r saat 5 rad\u0259l\u0259rind\u0259 \u015f\u0259h\u0259r tam alova b\u00fcr\u00fcnm\u00fc\u015fd\u00fcr. Bel\u0259 bir v\u0259ziyy\u0259td\u0259 erm\u0259ni m\u00fchasir\u0259sind\u0259 olan \u015f\u0259h\u0259rd\u0259 qalm\u0131\u015f t\u0259qrib\u0259n 2500 n\u0259f\u0259r \u0259hali yax\u0131nl\u0131qda az\u0259rbaycanl\u0131lar m\u0259skunla\u015fan A\u011fdam rayonunun m\u0259rk\u0259zin\u0259 \u00e7atmaq \u00fcmidi il\u0259 \u015f\u0259h\u0259ri t\u0259rk etm\u0259y\u0259 m\u0259cbur olmu\u015fdur. Hava liman\u0131n\u0131n enm\u0259 zola\u011f\u0131 q\u0259sd\u0259n m\u0259hv edilib yarars\u0131z g\u00fcn\u0259 qalm\u0131\u015fd\u0131. Azad d\u0259hlizl\u0259 qa\u00e7an \u0259hali Az\u0259rbaycan\u0131n A\u011fdam rayonuna yax\u0131n \u0259razid\u0259 g\u00fcll\u0259y\u0259 tutulmu\u015fdur v\u0259 n\u0259tic\u0259d\u0259 \u00e7oxlu sayda insan h\u0259lak olmu\u015fdur. Beyn\u0259lxalq qruplar\u0131n v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131n q\u0259sd\u0259n q\u0131r\u011f\u0131n\u0131 ittihamlar \u00fczl\u0259\u015f\u0259n Erm\u0259nistan h\u00f6kum\u0259ti r\u0259smil\u0259ri soyq\u0131r\u0131m\u0131 t\u0259kzib edib, h\u00fccumu Xocal\u0131dan g\u0259l\u0259n artilleriya at\u0259\u015finin susdurulmas\u0131 il\u0259 \u0259sasland\u0131rm\u0131\u015fd\u0131.<\/p>\n<p>Britaniya jurnalisti Tomas de Vaal\u0131n fikrinc\u0259, faci\u0259 n\u0259tic\u0259sind\u0259 485 insan (donma n\u0259tic\u0259sind\u0259 h\u0259lak olanlar da daxil) h\u0259lak olmu\u015fdu. Az\u0259rbaycan hakimiyy\u0259tinin r\u0259smi hesablamas\u0131nda 25-26 fevral\u0131n hadis\u0259l\u0259ri zaman\u0131 \u00f6l\u00fc say\u0131 613 n\u0259f\u0259r idi, bunlardan da 63-\u00fc u\u015faq, 106-s\u0131 qad\u0131n, 70-i is\u0259 ah\u0131l ya\u015fl\u0131 insanlar olmu\u015fdur. 8 ail\u0259 tamamil\u0259 m\u0259hv edilmi\u015f, 25 u\u015faq h\u0259r iki valideynini, 130 u\u015faq valideynl\u0259rind\u0259n birini itirmi\u015f, 487 n\u0259f\u0259r, o c\u00fcml\u0259d\u0259n 76 u\u015faq yaralanm\u0131\u015fd\u0131r. 1275 n\u0259f\u0259r \u0259sir g\u00f6t\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015f, 150 Xocal\u0131 sakini itkin d\u00fc\u015fm\u00fc\u015fd\u00fcr. D\u00f6vl\u0259tin v\u0259 \u0259halinin \u0259mlak\u0131na 1 aprel 1992-ci il tarixin\u0259 olan qiym\u0259tl\u0259rl\u0259 5 mlrd. rubl d\u0259y\u0259rind\u0259 ziyan vurulmu\u015fdur. 1992-ci il 3 martda The Boston Globe m\u0259lumat verirdi ki, m\u00fcnaqi\u015f\u0259nin son d\u00f6rd ili \u0259rzind\u0259 1000 n\u0259f\u0259r \u00f6ld\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015fd\u00fcr. M\u0259lumatda qeyd olunurdu, Xocal\u0131n\u0131n meri Eldar M\u0259mm\u0259dov 200 n\u0259f\u0259r itkin, 300 n\u0259f\u0259r girov v\u0259 d\u00f6y\u00fc\u015fl\u0259rd\u0259 200 n\u0259f\u0259r yaraland\u0131\u011f\u0131n\u0131 bildirib. 1992-ci ild\u0259 h\u00fcquq m\u00fcdafi\u0259 t\u0259\u015fkilat\u0131 Helsinki Watch-\u0131n hesabat\u0131nda qeyd olunurdu ki, Az\u0259rbaycan OMONu v\u0259 &#8220;b\u0259zil\u0259ri silahl\u0131 olan, h\u0259rbi formada olan \u015f\u0259xsl\u0259r m\u00fclki \u015f\u0259xsl\u0259rin aras\u0131nda idil\u0259r&#8221;, bu is\u0259 erm\u0259ni separat\u00e7\u0131lar\u0131n\u0131n onlara at\u0259\u015f atmas\u0131na s\u0259b\u0259b ola bil\u0259rdi.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u201cFaktlara dayanan TAR\u0130X\u0130M\u0130Z\u201d: &#8220;Layla, Xocal\u0131m, layla!&#8221; &#8220;\u0130NFONEWS&#8221; -un \u201cFaktlara dayanan TAR\u0130X\u0130M\u0130Z\u201d layih\u0259si davam edir. Az\u0259rbaycan D\u00f6vl\u0259t \u0130qtisad Universiteti (UNEC) \u201cHumanitar f\u0259nl\u0259r\u201d kafedras\u0131n\u0131n m\u00fc\u0259llimi, beyn\u0259lxalq tarix\u00e7i-ekspert tarix \u00fczr\u0259 f\u0259ls\u0259f\u0259 doktoru C\u0259mil\u0259&hellip; <\/p>\n","protected":false},"author":14,"featured_media":17211,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_mi_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[4,4263,8,11],"tags":[4846,4848,15,1421],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/17210"}],"collection":[{"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/14"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=17210"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/17210\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":17213,"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/17210\/revisions\/17213"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/17211"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=17210"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=17210"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=17210"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}