{"id":21641,"date":"2022-05-18T11:09:20","date_gmt":"2022-05-18T07:09:20","guid":{"rendered":"https:\/\/infonews.az\/?p=21641"},"modified":"2022-05-18T12:07:03","modified_gmt":"2022-05-18T08:07:03","slug":"18-may-beyn%c9%99lxalq-muzeyl%c9%99r-gunudur","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/infonews.az\/?p=21641","title":{"rendered":"18 may &#8211; Beyn\u0259lxalq Muzeyl\u0259r G\u00fcn\u00fcd\u00fcr"},"content":{"rendered":"<p class=\"content-title\"><span style=\"color: #ffffff;\">18 may &#8211; Beyn\u0259lxalq Muzeyl\u0259r G\u00fcn\u00fcd\u00fcr<\/span><\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/infonews.az\/?p=21641\"><strong><span style=\"color: #ff0000;\">&#8220;\u0130NFONEWS&#8221;<\/span><\/strong><\/a> x\u0259b\u0259r verir.<\/p>\n<blockquote><p><em><strong>Xalq\u0131m\u0131z\u0131n \u0259n q\u0259dim zamanlardan m\u00fcasir d\u00f6vr\u0259d\u0259k tarixini v\u0259 m\u0259d\u0259niyy\u0259tinin inki\u015faf yolunu \u0259ks etdir\u0259n Az\u0259rbaycan muzeyl\u0259ri \u00f6lk\u0259mizd\u0259 z\u0259ngin m\u0259d\u0259ni irsin qorunmas\u0131 v\u0259 t\u0259bli\u011f olunmas\u0131 i\u015find\u0259 m\u00fch\u00fcm rol \u00a0oynay\u0131r. Bu g\u00fcn muzeyl\u0259rimiz nadir s\u0259n\u0259t incil\u0259rinin v\u0259 milli s\u0259rv\u0259tl\u0259rin n\u00fcmayi\u015f etdirildiyi geni\u015f bir \u015f\u0259b\u0259k\u0259y\u0259 malik olub, respublikam\u0131z\u0131n b\u00fct\u00fcn b\u00f6lg\u0259l\u0259rini \u0259hat\u0259 edir. <\/strong><\/em><\/p>\n<p><strong>\u0130lham \u018fL\u0130YEV <\/strong><\/p>\n<p><strong>Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Prezidenti<\/strong><\/p><\/blockquote>\n<p>H\u0259r il may\u0131n 18-ni d\u00fcnya m\u0259d\u0259ni ictimaiyy\u0259ti Beyn\u0259lxalq Muzey G\u00fcn\u00fc kimi qeyd edir. Bu g\u00fcn 1977-ci ild\u0259 Beyn\u0259lxalq Muzeyl\u0259r \u015euras\u0131n\u0131n 11-ci konfrans\u0131nda Sovet n\u00fcmay\u0259nd\u0259 hey\u0259tinin t\u0259klifi il\u0259 t\u0259sis olunmu\u015fdur. 1978-ci ild\u0259n etibar\u0259n bu bayram h\u0259r il 150-d\u0259n \u00e7ox \u00f6lk\u0259d\u0259 qeyd olunur. H\u0259min g\u00fcn Rusiyan\u0131n b\u00fct\u00fcn muzeyl\u0259rind\u0259 &#8220;a\u00e7\u0131q qap\u0131&#8221; elan olunur. B\u00fct\u00fcn arzu ed\u0259nl\u0259r pulsuz olaraq s\u0259rgi v\u0259 ekspozisiyalara tama\u015fa edirl\u0259r.<br \/>\n&#8220;Muzey&#8221; yunan s\u00f6z\u00fc olub, &#8220;muzalar m\u0259b\u0259di&#8221; dem\u0259kdir. Muzalar q\u0259dim yunan mifologiyas\u0131nda inc\u0259s\u0259n\u0259t v\u0259 elm ilah\u0259l\u0259ri hesab olunurdular. Sonralar maddi v\u0259 m\u0259n\u0259vi m\u0259d\u0259niyy\u0259t abid\u0259l\u0259rini komplektl\u0259\u015fdir\u0259n, saxlayan, n\u00fcmayi\u015f etdir\u0259n, t\u0259dqiq v\u0259 t\u0259bli\u011f ed\u0259n elmi m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259r bu adla adland\u0131r\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r.<br \/>\nD\u00fcnyada ilk muzey Ellin d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 q\u0259dim Misirin paytaxt\u0131 \u0130sg\u0259nd\u0259riyy\u0259 \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 yarad\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r. Burada 40.000-d\u0259n art\u0131q eksponatlar &#8211; sikk\u0259l\u0259r, heyk\u0259ll\u0259r, sarkofaqlar, gil qablar, papiruslar v\u0259 birbirind\u0259n g\u00f6z\u0259l t\u0259sviri s\u0259n\u0259t n\u00fcmun\u0259l\u0259ri toplanm\u0131\u015fd\u0131r. Bu eksponatlar q\u0259dim misirlil\u0259rin h\u0259yat\u0131, m\u0259i\u015f\u0259ti, m\u0259d\u0259niyy\u0259ti, el\u0259c\u0259 d\u0259 yunan-roma m\u0259d\u0259niyy\u0259tl\u0259ri haqq\u0131nda z\u0259ngin m\u0259lumatlar verir.<br \/>\n\u0130ndi d\u00fcnyada muzeyl\u0259r \u00e7oxdur. Onlardan \u0259n m\u0259\u015fhurlar\u0131 Parisd\u0259 Luvr muzeyi (Fransa), Londonda Viktoriya v\u0259 Albert muzeyi (B\u00f6y\u00fck Britaniya), \u0130stanbulda Topqap\u0131 muzeyi (T\u00fcrkiy\u0259) v\u0259 Sankt-Peterburqda Ermitajd\u0131r (Rusiya).<br \/>\nAz\u0259rbaycanda muzey i\u015finin tarixi \u00e7ox da q\u0259dim deyil. XX \u0259srin \u0259vv\u0259ll\u0259rind\u0259 Bak\u0131 ticar\u0259t m\u0259kt\u0259bi n\u0259zdind\u0259 S\u0259naye, Xalq m\u0259kt\u0259bl\u0259rinin Bak\u0131-Da\u011f\u0131stan m\u00fcdiriyy\u0259ti n\u0259zdind\u0259 Pedaqoji, Rus texniki c\u0259miyy\u0259ti Bak\u0131 \u015f\u00f6b\u0259si n\u0259zdind\u0259 Texniki muzeyl\u0259r f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rmi\u015fdir.<br \/>\n\u0130lk milli muzeyin yarad\u0131lmas\u0131 is\u0259 Az\u0259rbaycan Xalq C\u00fcmhuriyy\u0259ti d\u00f6vr\u00fc il\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r. 1919-cu il dekabr\u0131n 7-d\u0259 &#8220;\u0130stiqlal&#8221; muzeyi f\u0259aliyy\u0259t\u0259 ba\u015flad\u0131. Muzeyin t\u0259sisi il\u0259 \u0259laq\u0259dar &#8220;Az\u0259rbaycan&#8221; q\u0259zeti (1919, 23 sentyabr) yaz\u0131rd\u0131: &#8220;S\u0259n\u0259l\u0259rd\u0259n b\u0259ri b\u0259sl\u0259diyimiz bir arzu var ki, o da v\u0259t\u0259nimiz Az\u0259rbaycanda bir milli muzey t\u0259sisidir. Sabiq Rusiya zaman\u0131nda t\u0259sis ed\u0259c\u0259yimiz muzeyin ad\u0131n\u0131 &#8220;milli muzey&#8221; qoymaq fikrind\u0259 idiks\u0259 d\u0259, bu g\u00fcn f\u0259rdimizin k\u00f6ks\u00fcn\u00fc qabardan istiqlal \u015f\u00fcar\u0131 olmas\u0131na g\u00f6r\u0259 &#8220;\u0130stiqlal muzesi&#8221; olmas\u0131n\u0131 \u0259h\u0259miyy\u0259tli g\u00f6r\u00fcr\u00fcz&#8221;. Muzeyd\u0259 tariximizi, milli-m\u0259n\u0259vi d\u0259y\u0259rl\u0259rimizi \u0259ks etdir\u0259n eksponatlar &#8211; m\u0259i\u015f\u0259t \u0259\u015fyalar\u0131, silahlar v\u0259 \u0259lyazmalar toplanm\u0131\u015fd\u0131. Muzeyin t\u0259\u015fkili v\u0259 f\u0259aliyy\u0259ti il\u0259 ba\u011fl\u0131 b\u00fct\u00fcn x\u0259rcl\u0259r Az\u0259rbaycan Parlamenti R\u0259yas\u0259t Hey\u0259tinin hesab\u0131na idi. Aprel i\u015f\u011fal\u0131ndan sonra &#8220;\u0130stiqlal&#8221; muzeyinin eksponatlar\u0131 yeni t\u0259\u015fkil olunmu\u015f Az\u0259rbaycan d\u00f6vl\u0259t muzeyin\u0259 verildi. Sonralar eksponatlar\u0131n bir hiss\u0259si (o c\u00fcml\u0259d\u0259n, Az\u0259rbaycan Xalq C\u00fcmhuriyy\u0259tinin bayra\u011f\u0131, &#8220;\u0130stiqlal B\u0259yannam\u0259si&#8221;nin \u0259sli, Az\u0259rbaycan Parlamentinin materiallar\u0131 v\u0259 s.) Moskvadak\u0131 \u0130nqilab muzeyin\u0259 apar\u0131ld\u0131.<br \/>\nSovet hakimiyy\u0259ti ill\u0259rind\u0259 Respublikada muzey \u015f\u0259b\u0259k\u0259si daha da geni\u015fl\u0259nmi\u015fdi: Nizami ad\u0131na \u018fd\u0259biyyat muzeyi, L. K\u0259rimov ad\u0131na Az\u0259rbaycan Xal\u00e7as\u0131 v\u0259 Xalq T\u0259tbiqi S\u0259n\u0259t D\u00f6vl\u0259t Muzeyi, Az\u0259rbaycan Tarixi muzeyi, Xalq Maarifi muzeyi, \u0259ks\u0259r rayon v\u0259 \u015f\u0259h\u0259rl\u0259rd\u0259 tarix, diyar\u015f\u00fcnasl\u0131q muzeyl\u0259ri, elm v\u0259 m\u0259d\u0259niyy\u0259t xadiml\u0259rinin ev muzeyl\u0259ri v\u0259 s. bu q\u0259bild\u0259ndir. \u0130ftixar hissi il\u0259 qeyd olunmal\u0131d\u0131r ki, Az\u0259rbaycan Xal\u00e7as\u0131 v\u0259 T\u0259tbiqi S\u0259n\u0259t D\u00f6vl\u0259t Muzeyi d\u00fcnyada yegan\u0259 bel\u0259 muzeydir. Bu muzey h\u0259m d\u0259 Az\u0259rbaycanda yegan\u0259 muzeydir ki, \u00f6z virtual muzeyi vard\u0131r.<br \/>\nAz\u0259rbaycan h\u0259m d\u0259 a\u00e7\u0131q s\u0259ma alt\u0131nda yerl\u0259\u015f\u0259n muzeyl\u0259r \u00f6lk\u0259sidir. Bunu Qobustanda, \u0130stisuda (K\u0259lb\u0259c\u0259r) v\u0259 G\u0259miqayada (Nax\u00e7\u0131van) qayalar \u00fcz\u0259rind\u0259ki t\u0259svirl\u0259r s\u00fcbut edir. M\u0259\u015fhur Norve\u00e7 alimi v\u0259 s\u0259yyah\u0131 Tur Heyerdal Qobustanda olark\u0259n buran\u0131 obrazl\u0131 \u015f\u0259kild\u0259 &#8220;s\u0259ma alt\u0131nda muzey&#8221; adland\u0131rm\u0131\u015fd\u0131r.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>18 may &#8211; Beyn\u0259lxalq Muzeyl\u0259r G\u00fcn\u00fcd\u00fcr &#8220;\u0130NFONEWS&#8221; x\u0259b\u0259r verir. Xalq\u0131m\u0131z\u0131n \u0259n q\u0259dim zamanlardan m\u00fcasir d\u00f6vr\u0259d\u0259k tarixini v\u0259 m\u0259d\u0259niyy\u0259tinin inki\u015faf yolunu \u0259ks etdir\u0259n Az\u0259rbaycan muzeyl\u0259ri \u00f6lk\u0259mizd\u0259 z\u0259ngin m\u0259d\u0259ni irsin qorunmas\u0131 v\u0259&hellip; <\/p>\n","protected":false},"author":14,"featured_media":21644,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_mi_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[4,10,11],"tags":[7247,15],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/21641"}],"collection":[{"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/14"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=21641"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/21641\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":21642,"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/21641\/revisions\/21642"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/21644"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=21641"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=21641"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=21641"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}