{"id":24655,"date":"2022-08-24T16:09:29","date_gmt":"2022-08-24T12:09:29","guid":{"rendered":"https:\/\/infonews.az\/?p=24655"},"modified":"2022-08-24T22:44:18","modified_gmt":"2022-08-24T18:44:18","slug":"qobustanda-novb%c9%99ti-ugurlu-layih%c9%99nin-yekunu-m%c9%99tbuat-konfransi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/infonews.az\/?p=24655","title":{"rendered":"Qobustanda n\u00f6vb\u0259ti u\u011furlu layih\u0259nin yekunu- M\u018fTBUAT KONFRANSI"},"content":{"rendered":"<p><span style=\"color: #ffffff;\">Qobustanda n\u00f6vb\u0259ti u\u011furlu layih\u0259nin yekunu- M\u018fTBUAT KONFRANSI<\/span><\/p>\n<blockquote><p>Qobustan Milli Tarix-B\u0259dii Qoru\u011funun xarici t\u0259r\u0259fda\u015flarla m\u00fc\u015ft\u0259r\u0259k h\u0259yata ke\u00e7irdiyi \u201cQ\u0259rbi Asiyada ibtidai inc\u0259s\u0259n\u0259tin yaranmas\u0131, inki\u015faf\u0131 v\u0259 yay\u0131lmas\u0131: Qobustan\u201d layih\u0259sin\u0259 yekun vurulub.<\/p><\/blockquote>\n<p><a href=\"https:\/\/infonews.az\/?p=24655\"><span style=\"color: #ff0000;\"><strong>&#8220;\u0130NFONEWS&#8221;<\/strong><\/span> <\/a>x\u0259b\u0259r verir ki, bu m\u00fcnasib\u0259tl\u0259 avqustun 24-d\u0259 Qobustan Milli Tarix-B\u0259dii Qoru\u011funda layih\u0259nin yekunlar\u0131na dair m\u0259tbuat konfrans\u0131 t\u0259\u015fkil edilib.<\/p>\n<p>Qobustan Milli Tarix-B\u0259dii Qoru\u011funun direktoru V\u00fcqar \u0130sayev bildirib ki, layih\u0259 \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 apar\u0131lan u\u011furlu t\u0259dqiqat i\u015fl\u0259ri n\u0259tic\u0259sind\u0259 Qobustan\u0131n daha geni\u015f \u00f6yr\u0259nilm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn b\u00f6y\u00fck elmi \u0259h\u0259miyy\u0259t k\u0259sb ed\u0259n z\u0259ngin v\u0259 maraql\u0131 artefaktlar a\u015fkar olunub. Layih\u0259 \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 qoruq \u0259razisind\u0259ki B\u00f6y\u00fckda\u015f da\u011f\u0131n\u0131n yuxar\u0131 s\u0259ki sah\u0259sind\u0259 yerl\u0259\u015f\u0259n &#8220;Ana za\u011fa\u201d v\u0259 \u201cOv\u00e7ular\u201d ma\u011faralar\u0131, o c\u00fcml\u0259d\u0259n da\u011f\u0131n a\u015fa\u011f\u0131 s\u0259ki sah\u0259sind\u0259 yerl\u0259\u015f\u0259n s\u0259kkiz n\u00f6mr\u0259li qaya \u00fcz\u0259rind\u0259ki t\u0259svirl\u0259r, h\u0259m\u00e7inin Qobustan Milli Tarix-B\u0259dii Qoru\u011funda qorunub saxlan\u0131lan arxeoloji materiallar m\u00fcasir elmi metodlarla \u00f6yr\u0259nilib.<\/p>\n<p>Diqq\u0259t\u0259 \u00e7atd\u0131r\u0131l\u0131b ki, qaya\u00fcst\u00fc t\u0259dqiqatlar zaman\u0131 \u0130taliya v\u0259 \u0130spaniyadan 10-a yax\u0131n professor v\u0259 elm i\u015f\u00e7il\u0259ri d\u0259v\u0259t olunub. T\u0259dqiqatlara, h\u0259m\u00e7inin qoru\u011fun elmi i\u015f\u00e7il\u0259ri v\u0259 AMEA-n\u0131n Arxeologiya, Etnoqrafiya v\u0259 Antropologiya \u0130nstitutunun t\u0259dqiqat\u00e7\u0131lar\u0131 da c\u0259lb edilib: \u201cM\u0259qs\u0259d Qobustan\u0131n arxiv fondunun z\u0259nginl\u0259\u015fdirilm\u0259sidir. B\u0259\u015f\u0259riyy\u0259tin ilkin d\u00f6vrl\u0259rini \u00f6yr\u0259nm\u0259k bax\u0131m\u0131ndan qlobal mahiyy\u0259t k\u0259sb ed\u0259n Qobustan qaya\u00fcst\u00fc r\u0259sml\u0259ri yaln\u0131z XX \u0259srin \u0259vv\u0259ll\u0259rind\u0259 a\u015fkarlan\u0131b. Bu unikal abid\u0259 bar\u0259sind\u0259 d\u00fcnyaya ilk d\u0259f\u0259 m\u0259lumat ver\u0259n \u015f\u0259xs tarix\u00e7i alim, arxeoloq, Az\u0259rbaycan\u0131n q\u0259dim d\u00f6vrl\u0259rinin t\u0259dqiqat\u00e7\u0131s\u0131 \u0130shaq C\u0259f\u0259rzad\u0259 olub. \u0130kinci D\u00fcnya m\u00fcharib\u0259si \u0259r\u0259f\u0259sind\u0259- 1939-cu ild\u0259 Qobustanda t\u0259dqiqat aparan alim, o vaxta kimi elm al\u0259min\u0259 m\u0259lum olmayan qaya\u00fcst\u00fc r\u0259sml\u0259ri &#8211; petroqlifl\u0259ri a\u015fkar edib. Qobustan\u0131n t\u0259dqiq olunmas\u0131 da el\u0259 h\u0259min vaxtdan ba\u015flan\u0131r. \u0130shaq C\u0259f\u0259rzad\u0259 il\u0259 yana\u015f\u0131 dig\u0259r tarix\u00e7i aliml\u0259r- arxeoloq C\u0259f\u0259rqulu R\u00fcst\u0259mov v\u0259 onun h\u0259yat yolda\u015f\u0131 Firuz\u0259 Muradova da h\u0259yatlar\u0131n\u0131n 35 ilini Qobustan\u0131n \u00f6yr\u0259nilm\u0259sin\u0259 h\u0259sr edibl\u0259r. Onlar\u0131n apard\u0131\u011f\u0131 t\u0259dqiqatlar n\u0259tic\u0259sind\u0259 minl\u0259rl\u0259 qaya\u00fcst\u00fc t\u0259svirl\u0259r a\u015fkar olunub. Bud\u0259f\u0259ki qaz\u0131nt\u0131lar zaman\u0131 is\u0259 \u0259n vacib tap\u0131nt\u0131lar &#8211; Mezeolit d\u00f6vr\u00fcn\u0259 aid insan s\u00fcm\u00fcy\u00fc v\u0259 5-6 ya\u015fl\u0131 u\u015fa\u011f\u0131n ayaq s\u00fcm\u00fcy\u00fc olub.<\/p>\n<p>M\u00fcasir texnologiyalardan istifad\u0259 etm\u0259kl\u0259 bildiyimizd\u0259n daha \u00e7ox artefaktlar\u0131 \u00fcz\u0259 \u00e7\u0131xartmaq imkan\u0131 \u0259ld\u0259 edirik. Daha 20 yeni r\u0259sm a\u015fkarland\u0131. M\u0259lum oldu ki, bir r\u0259smin \u00fcz\u0259rind\u0259 ibtidai insanlar yeni r\u0259sml\u0259r \u00e7\u0259kib\u201d.<\/p>\n<p>Vur\u011fulan\u0131b ki, layih\u0259nin icras\u0131 Qobustanda ilkin m\u0259skunla\u015fma prosesinin t\u0259dqiqin\u0259 v\u0259 qaya\u00fcst\u00fc t\u0259svirl\u0259rin \u00f6yr\u0259nilm\u0259sind\u0259 \u0259n m\u00fch\u00fcm m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rd\u0259n olan xronologiya problemin\u0259 ayd\u0131nl\u0131q g\u0259tirilm\u0259sin\u0259 xidm\u0259t edir.<\/p>\n<p>\u0130spaniyan\u0131n Rovira v\u0259 Virgili Universitetinin professoru Manuel Vaquero Rodr\u00edguez bildirib ki, onun r\u0259hb\u0259rlik etdiyi qrup \u0259sas\u0259n &#8220;Ana za\u011fa\u201d ma\u011faras\u0131 \u0259razisind\u0259 t\u0259dqiqatlar apar\u0131b. O, t\u0259dqiqatlar n\u0259tic\u0259sind\u0259 7 t\u0259b\u0259q\u0259nin a\u015fkar edildiyini vur\u011fulay\u0131b. Bildirib ki, bu t\u0259b\u0259q\u0259l\u0259r Qobustan \u0259razisind\u0259 insanlar\u0131n ya\u015fama xronologiyas\u0131 il\u0259 \u00fcst-\u00fcst\u0259 d\u00fc\u015fd\u00fcr.<\/p>\n<p>Onun s\u00f6zl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, buradak\u0131 Neolit t\u0259b\u0259q\u0259si maldarl\u0131qla m\u0259\u015f\u011ful olan q\u0259dim tayfalara t\u0259sad\u00fcf edir: \u201cBu t\u0259b\u0259q\u0259d\u0259 apard\u0131\u011f\u0131m\u0131z t\u0259dqiqatlar n\u0259tic\u0259sind\u0259 minl\u0259rl\u0259 artefakt a\u015fkar etdik. \u018fsas\u0259n at, \u00f6k\u00fcz s\u00fcm\u00fckl\u0259ri, keramika, saxs\u0131 qablar, ocaq izl\u0259ri a\u015fkar etmi\u015fik ki, onlar\u0131n say\u0259sind\u0259 bu \u0259razid\u0259 ya\u015fayan insanlar\u0131n h\u0259yat t\u0259rzi haqda fikir y\u00fcr\u00fcd\u0259 bil\u0259rik. \u018fn vacib tap\u0131nt\u0131 Neolit d\u00f6vr\u00fcnd\u0259n a\u015fa\u011f\u0131da qaz\u0131nt\u0131lar zaman\u0131 bizim \u00fc\u00e7\u00fcn maraq do\u011furan 5-6 ya\u015fl\u0131 u\u015fa\u011f\u0131n ayaq s\u00fcm\u00fcy\u00fcn\u00fcn qal\u0131\u011f\u0131d\u0131r ki, bunu Mezeolit d\u00f6vr\u00fcn\u0259 aid edirik. D\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr\u0259m ki, tap\u0131lan u\u015faq s\u00fcm\u00fcy\u00fc Qobustan D\u00f6vl\u0259t Tarixi-B\u0259dii Qoru\u011fu Muzeyinin eksponatlar\u0131 aras\u0131nda \u00f6z yerini tutacaq. Mezeolit d\u00f6vr\u00fcnd\u0259n d\u0259 q\u0259dim\u0259 ged\u0259n t\u0259b\u0259q\u0259l\u0259r var, ancaq bunu d\u0259qiql\u0259\u015fdirm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn analiz apar\u0131lmal\u0131d\u0131r. B\u00fct\u00fcn bunlar ilkin n\u0259tic\u0259l\u0259rdir. \u0130\u015fin b\u00f6y\u00fck hiss\u0259si laboratoriyalarda davam ed\u0259c\u0259k\u201d.<\/p>\n<p>Sonra media n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259ri \u00fc\u00e7\u00fcn &#8220;Ana za\u011fa\u201d ma\u011faras\u0131na g\u0259zinti t\u0259\u015fkil olunub.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-full wp-image-24657\" src=\"https:\/\/infonews.az\/wp-content\/uploads\/2022\/08\/QQ1.jpg\" alt=\"\" width=\"1291\" height=\"868\" srcset=\"https:\/\/infonews.az\/wp-content\/uploads\/2022\/08\/QQ1.jpg?v=1661366063 1291w, https:\/\/infonews.az\/wp-content\/uploads\/2022\/08\/QQ1-300x202.jpg?v=1661366063 300w, https:\/\/infonews.az\/wp-content\/uploads\/2022\/08\/QQ1-1024x688.jpg?v=1661366063 1024w, https:\/\/infonews.az\/wp-content\/uploads\/2022\/08\/QQ1-768x516.jpg?v=1661366063 768w\" sizes=\"(max-width: 1291px) 100vw, 1291px\" \/><\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-full wp-image-24658\" src=\"https:\/\/infonews.az\/wp-content\/uploads\/2022\/08\/QQ3.jpg\" alt=\"\" width=\"960\" height=\"540\" srcset=\"https:\/\/infonews.az\/wp-content\/uploads\/2022\/08\/QQ3.jpg?v=1661366085 960w, https:\/\/infonews.az\/wp-content\/uploads\/2022\/08\/QQ3-300x169.jpg?v=1661366085 300w, https:\/\/infonews.az\/wp-content\/uploads\/2022\/08\/QQ3-768x432.jpg?v=1661366085 768w\" sizes=\"(max-width: 960px) 100vw, 960px\" \/><\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-full wp-image-24659\" src=\"https:\/\/infonews.az\/wp-content\/uploads\/2022\/08\/QQ2.jpg\" alt=\"\" width=\"960\" height=\"541\" srcset=\"https:\/\/infonews.az\/wp-content\/uploads\/2022\/08\/QQ2.jpg?v=1661366106 960w, https:\/\/infonews.az\/wp-content\/uploads\/2022\/08\/QQ2-300x169.jpg?v=1661366106 300w, https:\/\/infonews.az\/wp-content\/uploads\/2022\/08\/QQ2-768x433.jpg?v=1661366106 768w\" sizes=\"(max-width: 960px) 100vw, 960px\" \/><\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-full wp-image-24660\" src=\"https:\/\/infonews.az\/wp-content\/uploads\/2022\/08\/QQ4.jpg\" alt=\"\" width=\"720\" height=\"480\" srcset=\"https:\/\/infonews.az\/wp-content\/uploads\/2022\/08\/QQ4.jpg?v=1661366176 720w, https:\/\/infonews.az\/wp-content\/uploads\/2022\/08\/QQ4-300x200.jpg?v=1661366176 300w\" sizes=\"(max-width: 720px) 100vw, 720px\" \/><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Qobustanda n\u00f6vb\u0259ti u\u011furlu layih\u0259nin yekunu- M\u018fTBUAT KONFRANSI Qobustan Milli Tarix-B\u0259dii Qoru\u011funun xarici t\u0259r\u0259fda\u015flarla m\u00fc\u015ft\u0259r\u0259k h\u0259yata ke\u00e7irdiyi \u201cQ\u0259rbi Asiyada ibtidai inc\u0259s\u0259n\u0259tin yaranmas\u0131, inki\u015faf\u0131 v\u0259 yay\u0131lmas\u0131: Qobustan\u201d layih\u0259sin\u0259 yekun vurulub. &#8220;\u0130NFONEWS&#8221; x\u0259b\u0259r&hellip; <\/p>\n","protected":false},"author":14,"featured_media":24656,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_mi_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[4,10,11],"tags":[15,1532,6443],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/24655"}],"collection":[{"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/14"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=24655"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/24655\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":24661,"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/24655\/revisions\/24661"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/24656"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=24655"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=24655"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=24655"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}