{"id":24680,"date":"2022-08-25T18:51:43","date_gmt":"2022-08-25T14:51:43","guid":{"rendered":"https:\/\/infonews.az\/?p=24680"},"modified":"2022-08-25T18:51:43","modified_gmt":"2022-08-25T14:51:43","slug":"leyla-xanimla-gorus%c9%99n-tarixci-dilq%c9%99m-%c9%99hm%c9%99d-yazir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/infonews.az\/?p=24680","title":{"rendered":"Leyla xan\u0131mla g\u00f6r\u00fc\u015f\u0259n tarix\u00e7i &#8211; Dilq\u0259m \u018fhm\u0259d yaz\u0131r"},"content":{"rendered":"<p><span style=\"color: #ffffff;\">Leyla xan\u0131mla g\u00f6r\u00fc\u015f\u0259n tarix\u00e7i\u00a0&#8211; Dilq\u0259m \u018fhm\u0259d yaz\u0131r<\/span><\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/infonews.az\/?p=24680\"><span style=\"color: #800080;\"><strong>&#8220;\u0130NFONEWS&#8221;<\/strong><\/span><\/a> istinad\u0259n x\u0259b\u0259r verir.<\/p>\n<blockquote><p><strong>Bir ne\u00e7\u0259 g\u00fcn \u00f6nc\u0259 milli kitabxanada q\u0259zetl\u0259ri g\u00f6zd\u0259n ke\u00e7ir\u0259rk\u0259n maraql\u0131 bir m\u00fcsahib\u0259y\u0259 rast g\u0259ldim. Bel\u0259 ki, 1989-cu ilin sentyabr\u0131nda Bak\u0131da kiril, \u0259r\u0259b v\u0259 lat\u0131n qrafikas\u0131nda \u00e7\u0131xan \u201cOdlar yurdu\u201d q\u0259zetind\u0259 polyak \u0259silli Amerika tarix\u00e7isi Tadeu\u015f Svetoxovskinin m\u00fcsahib\u0259si d\u0259rc olunub. Az\u0259rbaycanla ba\u011fl\u0131 h\u0259l\u0259 d\u0259 aktuall\u0131\u011f\u0131n\u0131 qoruyan \u0259s\u0259r yazan Svetoxovski suallara maraql\u0131 cavablar verib, el\u0259c\u0259 d\u0259 \u00f6n\u0259mli bilgil\u0259r payla\u015f\u0131b. Alimd\u0259n m\u00fcsahib\u0259ni q\u0259zetin m\u00fcxbiri R.Erkin Parisd\u0259 al\u0131b.<\/strong><\/p><\/blockquote>\n<p>Vikipediyada olan m\u0259lumata g\u00f6r\u0259, Tadeu\u015f Svetoxovski 1932-ci ild\u0259 Fransada Pol\u015fa diplomat\u0131 Stanislav Svetoxovskinin ail\u0259sind\u0259 do\u011fulub. 1939-cu ild\u0259 Pol\u015fan\u0131n SSR\u0130 v\u0259 Almaniya aras\u0131nda b\u00f6l\u00fcnm\u0259sind\u0259n sonra atas\u0131 Moskvaya s\u00fcrg\u00fcn edilib, Butyrskaya h\u0259bsxanas\u0131nda \u00f6ld\u00fcr\u00fcl\u00fcb.<\/p>\n<p>M\u00fcharib\u0259d\u0259n sonra Tadeu\u015f Amerikaya k\u00f6\u00e7\u00fcb, Monmutz Universitenin tarix fak\u00fclt\u0259sind\u0259 \u00e7al\u0131\u015f\u0131b, bu universitetin professoru olub. 1985-ci ild\u0259 \u201cRussian Azerbaijan (1905-1920): the shaping of a national identity in a Muslim community\u201d (Cambridge University Press, Boston, 1985) adl\u0131 Az\u0259rbaycanla ba\u011fl\u0131 \u0259s\u0259ri i\u015f\u0131q \u00fcz\u00fc g\u00f6r\u00fcb. H\u0259min \u0259s\u0259ri \u201cMilliyy\u0259t Ara\u015fd\u0131rmalar M\u0259rk\u0259zi\u201d bu il \u201cM\u00fcs\u0259lman c\u0259miyy\u0259tind\u0259 milli kimliyin formala\u015fmas\u0131\u201d ad\u0131 il\u0259 \u00e7ap edib. M\u0259\u015fhur alim 15 fevral 2017-ci ild\u0259 Nyu-Yorkda v\u0259fat edib, v\u0259t\u0259ni Var\u015favada d\u0259fn edilib.<\/p>\n<p>Svetoxovski \u201cOdlar yurdu\u201d q\u0259zetin\u0259 verdiyi m\u00fcsahib\u0259sind\u0259 \u00f6z\u00fc haqq\u0131nda bu \u015f\u0259kild\u0259 m\u0259lumat verib: \u201cVar\u015fava Universitetinin \u015e\u0259rq\u015f\u00fcnasl\u0131q fakult\u0259sini t\u00fcrkoloq ixtisas\u0131 \u00fczr\u0259 bitirmi\u015f\u0259m. Sonra London Universitetind\u0259 v\u0259 Beyrutdak\u0131 Amerikan universitetind\u0259 oxuyaraq \u00f6lk\u0259\u015f\u00fcnas-\u0259r\u0259b\u015f\u00fcnas diplomu alm\u0131\u015fam. AB\u015e-\u0131n m\u00fcxt\u0259lif universitetl\u0259rind\u0259 v\u0259 elmi-t\u0259dqiqat institutlar\u0131nda Yax\u0131n \u015e\u0259rq \u00f6lk\u0259l\u0259ri tarixi \u00fczr\u0259 m\u00fchazir\u0259l\u0259r oxumu\u015f, elmi-t\u0259dqiqat i\u015fl\u0259ri aparm\u0131\u015fam. Ana dilim olan polyak dilind\u0259n ba\u015fqa rus, ingilis, frans\u0131z, alman, \u0259r\u0259b, fars, t\u00fcrk v\u0259 Az\u0259rbaycan dill\u0259rini bilir\u0259m.Haz\u0131rda Nyu-Cersi \u015ftat\u0131ndak\u0131 Monmutz Kollecd\u0259 d\u0259rs deyir\u0259m. \u201cXIX \u0259sr Az\u0259rbaycan \u0259d\u0259biyyat\u0131nda m\u00fcasir t\u0259may\u00fcll\u0259r\u201d m\u00f6vzusunda doktorluq dissertasiyas\u0131 m\u00fcdafi\u0259 etmi\u015f\u0259m\u201d.<\/p>\n<p>Svetoxovskiy\u0259 g\u00f6r\u0259, Az\u0259rbaycan m\u00fcs\u0259lman al\u0259mind\u0259 \u00f6z c\u0259miyy\u0259tini m\u00fcasirl\u0259\u015fdirm\u0259y\u0259 ba\u015flayan ilk \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259n olub. Buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 Az\u0259rbaycan Q\u0259rb tarix\u00e7il\u0259rinin diqq\u0259tini \u00e7\u0259kib. Az\u0259rbaycanla ba\u011fl\u0131 elmi i\u015find\u0259n sonra Svetoxovski 1978-ci ild\u0259 H\u00fcmm\u0259t partiyas\u0131 haqq\u0131nda m\u0259qal\u0259 q\u0259l\u0259m\u0259 al\u0131b. 1985-ci ild\u0259 is\u0259 yuxar\u0131da qeyd etdiyimiz kitab\u0131 \u00e7\u0131x\u0131b. Q\u0131sa ad\u0131 \u201cRusiya Az\u0259rbaycan\u0131\u201d olan bu \u0259s\u0259ri Strasburqdak\u0131 Az\u0259rbaycan C\u0259miyy\u0259ti fars dilin\u0259 t\u0259rc\u00fcm\u0259 edib. 1988-ci ild\u0259 bu \u0259s\u0259r \u0130stanbulda t\u00fcrk dilind\u0259 n\u0259\u015fr olunub. \u201cAmerikan\u0131n s\u0259si\u201d, \u201cAzadl\u0131q radiosu\u201d kimi qurumlarda bu \u0259s\u0259r qism\u0259n dilimizd\u0259 s\u0259sl\u0259ndirilib. 1989-cu ild\u0259 Londonda ke\u00e7iril\u0259n beyn\u0259lxalq konfransda alim Az\u0259rbaycanla ba\u011fl\u0131 \u00e7\u0131x\u0131\u015f edib. 1988 v\u0259 1989-cu ill\u0259rd\u0259 is\u0259 AB\u015e-da ke\u00e7mi\u015f Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011fla ba\u011fl\u0131 elmi seminara qat\u0131l\u0131b.<\/p>\n<div class=\"row\">\n<div class=\"col-sm-16 sec-info\">\n<div id=\"news-content-wrapper\">\n<p>Svetoxovskinin \u0259s\u0259rl\u0259ri Sovet Az\u0259rbaycan\u0131nda t\u0259nqidi qar\u015f\u0131lan\u0131b. Onun H\u00fcmm\u0259t partiyas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 m\u0259qal\u0259sin\u0259 cavab olaraq 1986-c\u0131 ild\u0259 Bak\u0131da H\u00fcseyna\u011fa H\u0259s\u0259novun \u201cAz\u0259rbaycanda marksizm-leninizm ideyalar\u0131n\u0131n yay\u0131lmas\u0131nda \u201cH\u00fcmm\u0259t\u201d bol\u015fevik t\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n f\u0259aliyy\u0259ti (1904-1920-ci ill\u0259r)\u201d adl\u0131 \u0259s\u0259ri \u00e7ap edilib. Alim m\u00fcsahib\u0259sind\u0259 bu m\u00f6vzuya da geni\u015f toxunub.<\/p>\n<p>Svetoxovski \u201cNyu-Yorkda ya\u015fayan az\u0259rbaycanl\u0131larla tan\u0131\u015fs\u0131n\u0131zm\u0131?\u201d sual\u0131na is\u0259 maraql\u0131 cavab verib: \u201cBir vaxtlar F\u0259t\u0259li xan Xoyskinin qarda\u015f\u0131 o\u011flu Zahid xan\u0131 tan\u0131y\u0131rd\u0131m. M\u0259h\u0259mm\u0259d\u0259min R\u0259sulzad\u0259nin h\u0259yat yolda\u015f\u0131 il\u0259 g\u00f6r\u00fc\u015fm\u00fc\u015fd\u00fcm. O, m\u0259nim h\u0259mv\u0259t\u0259nimdi. Heyf ki, bu g\u00f6r\u00fc\u015f onun v\u0259fat\u0131ndan azca \u0259vv\u0259l ba\u015f vermi\u015fdi, art\u0131q ondan he\u00e7 n\u0259 \u00f6yr\u0259nm\u0259k m\u00fcmk\u00fcn deyildi\u201d.<\/p>\n<p>T\u0259\u0259ss\u00fcf ki, M.R\u0259sulzad\u0259nin h\u0259yat yolda\u015f\u0131 Leyla xan\u0131m\u0131n arxivi d\u0259 nam\u0259lum \u015f\u0259xsl\u0259rin \u0259lin\u0259 ke\u00e7ib&#8230;<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<div class=\"row\">\n<div><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignleft wp-image-24682 size-thumbnail\" src=\"https:\/\/infonews.az\/wp-content\/uploads\/2022\/08\/1509625658_dilqm-hmd-150x150.jpg\" alt=\"\" width=\"150\" height=\"150\" \/><\/div>\n<div class=\"col-md-12\">M\u00fc\u0259llif: Dilq\u0259m \u018fhm\u0259d, \u201c\u00c7apar\u201d d\u0259rgisinin ba\u015f redaktoru<\/div>\n<div>&#8220;teleqram.com&#8221;<\/div>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Leyla xan\u0131mla g\u00f6r\u00fc\u015f\u0259n tarix\u00e7i\u00a0&#8211; Dilq\u0259m \u018fhm\u0259d yaz\u0131r &#8220;\u0130NFONEWS&#8221; istinad\u0259n x\u0259b\u0259r verir. Bir ne\u00e7\u0259 g\u00fcn \u00f6nc\u0259 milli kitabxanada q\u0259zetl\u0259ri g\u00f6zd\u0259n ke\u00e7ir\u0259rk\u0259n maraql\u0131 bir m\u00fcsahib\u0259y\u0259 rast g\u0259ldim. Bel\u0259 ki, 1989-cu ilin sentyabr\u0131nda&hellip; <\/p>\n","protected":false},"author":14,"featured_media":24683,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_mi_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[5373,8,11],"tags":[7928,15,7929,7927],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/24680"}],"collection":[{"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/14"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=24680"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/24680\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":24684,"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/24680\/revisions\/24684"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/24683"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=24680"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=24680"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=24680"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}