{"id":29291,"date":"2023-01-18T10:33:07","date_gmt":"2023-01-18T06:33:07","guid":{"rendered":"https:\/\/infonews.az\/?p=29291"},"modified":"2023-01-18T10:33:07","modified_gmt":"2023-01-18T06:33:07","slug":"az%c9%99rbaycan-xalqina-qarsi-novb%c9%99ti-soyqirim-yoxsa-faktlara-dayanan-tariximiz","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/infonews.az\/?p=29291","title":{"rendered":"Az\u0259rbaycan xalq\u0131na qar\u015f\u0131 n\u00f6vb\u0259ti soyq\u0131r\u0131m yoxsa&#8230;-\u201cFaktlara dayanan TAR\u0130X\u0130M\u0130Z\u201d"},"content":{"rendered":"<p><span style=\"color: #ffffff;\">Az\u0259rbaycan xalq\u0131na qar\u015f\u0131 n\u00f6vb\u0259ti soyq\u0131r\u0131m yoxsa&#8230;-\u201cFaktlara dayanan TAR\u0130X\u0130M\u0130Z\u201d<\/span><\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-full wp-image-17212\" src=\"https:\/\/infonews.az\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/Cemile.jpg\" alt=\"\" width=\"782\" height=\"547\" srcset=\"https:\/\/infonews.az\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/Cemile.jpg?v=1660872914 782w, https:\/\/infonews.az\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/Cemile-300x210.jpg?v=1660872914 300w, https:\/\/infonews.az\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/Cemile-768x537.jpg?v=1660872914 768w\" sizes=\"(max-width: 782px) 100vw, 782px\" \/><\/p>\n<p><strong><a href=\"https:\/\/infonews.az\/\"><span style=\"color: #ff0000;\">&#8220;\u0130NFONEWS&#8221;<\/span><\/a> -un &#8220;Faktlara dayanan TAR\u0130X\u0130M\u0130Z&#8221; layih\u0259sind\u0259<\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<blockquote><p><strong>Az\u0259rbaycan D\u00f6vl\u0259t \u0130qtisad Universiteti (UNEC) \u201cHumanitar f\u0259nl\u0259r\u201d kafedras\u0131n\u0131n m\u00fc\u0259llimi, beyn\u0259lxalq tarix\u00e7i-ekspert tarix \u00fczr\u0259 f\u0259ls\u0259f\u0259 doktoru C\u0259mil\u0259 Vaqif q\u0131z\u0131 H\u018fS\u018fNOVA t\u0259qdim edir:<\/strong><\/p><\/blockquote>\n<p style=\"text-align: center;\"><strong>Az\u0259rbaycan xalq\u0131na qar\u015f\u0131 n\u00f6vb\u0259ti soyq\u0131r\u0131m yoxsa, xalq\u0131n m\u00fcst\u0259qillik u\u011frunda m\u00fcbariz\u0259si?<\/strong><\/p>\n<p>1988-ci il fevral\u0131n 19-da Qaraba\u011fda erm\u0259ni mill\u0259t\u00e7il\u0259rinin seperat\u00e7\u0131 \u00e7\u0131x\u0131\u015flar\u0131na qar\u015f\u0131 Bak\u0131da t\u0259l\u0259b\u0259l\u0259rin ilk etiraz mitinqi oldu. Sonrak\u0131 aylarda etiraz \u00e7\u0131x\u0131\u015flar\u0131n\u0131n miqyas\u0131 geni\u015fl\u0259ndi, xalq h\u0259r\u0259kat\u0131 daha k\u00fctl\u0259vi xarakter ald\u0131.<\/p>\n<p>Sovet hakimiyy\u0259ti ba\u015fa d\u00fc\u015f\u00fcrd\u00fc ki, Meydan h\u0259r\u0259kat\u0131 xalq\u0131 m\u00fcst\u0259qilliy\u0259 do\u011fru apar\u0131r v\u0259 kommunist h\u00f6k\u00fcm\u0259tinin sonu dem\u0259kdir, xalq hakimiyy\u0259t\u0259 g\u0259l\u0259c\u0259kdir. \u0130mperiya azadl\u0131q \u0259ld\u0259 etm\u0259k ist\u0259y\u0259n xalqa divan tutma\u011fa haz\u0131rla\u015f\u0131rd\u0131. H\u0259tta onlar bel\u0259 bir \u0259mr etmi\u015fdi ki, mitinq\u00e7il\u0259r\u0259 el\u0259 d\u0259 m\u00fcdaxil\u0259 edilm\u0259sin. \u00c7\u00fcnki onlar bunu b\u0259han\u0259 ed\u0259r\u0259k qanl\u0131 q\u0131r\u011f\u0131na b\u0259ra\u0259t qazand\u0131racaqd\u0131.<\/p>\n<p>Meydan h\u0259r\u0259kat\u0131n\u0131n \u0259h\u0259miyy\u0259ti odur ki, xalq\u0131m\u0131z birliyini g\u00f6st\u0259rdi, onun m\u00fcst\u0259qillik, azadl\u0131q u\u011frunda \u0259zmi d\u00fcnyaya s\u0259s sald\u0131. Buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 17 noyabr Az\u0259rbaycan tarixin\u0259 <strong>Milli Dir\u00e7\u0259li\u015f G\u00fcn\u00fc<\/strong> kimi yaz\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r.<\/p>\n<p>H\u0259r il 1989-cu ild\u0259 xarici m\u0259tbuatda xalq\u0131m\u0131z\u0131n \u201c<strong>\u0130lin xalq\u0131\u201d<\/strong> elan olunmas\u0131 hadis\u0259si xat\u0131rlan\u0131r. \u201cNewsweek\u201d jurnal\u0131n\u0131n 1989-cu il 25 dekabr burax\u0131l\u0131\u015f\u0131n\u0131n \u00fcz qab\u0131\u011f\u0131nda\u00a0 <strong>\u201cStanding up for freedom People of the Year\u201d<\/strong> s\u00f6zl\u0259ri yaz\u0131lm\u0131\u015fd\u0131. \u00d6n qapa\u011f\u0131nda Bak\u0131n\u0131n \u015f\u0259kli yerl\u0259\u015fdirilmi\u015fdi. Bunun s\u0259b\u0259bi fotoda h\u0259m insan k\u00fctl\u0259sinin, h\u0259m d\u0259 komunizmin \u0259sas simalar\u0131ndan olan Leninin heyk\u0259linin olmas\u0131d\u0131r. M\u0259nc\u0259, bu \u015f\u0259kil ilin \u0259n g\u00f6z\u0259l \u015f\u0259klidir. \u00c7\u00fcnki d\u00fcnyada komunizm\u0259 qar\u015f\u0131 xalqlar\u0131n etiraz\u0131n\u0131 s\u00f6zl\u0259rsiz g\u00f6z\u0259l ifad\u0259 edirdi.<\/p>\n<p>Xalq h\u0259r\u0259kat\u0131n\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 almaq \u00fc\u00e7\u00fcn SSR\u0130 h\u00f6k\u00fcm\u0259ti Erm\u0259nistan\u0131n i\u015f\u011fal\u00e7\u0131l\u0131q siyas\u0259tini daha da q\u0131z\u0131\u015fd\u0131rma\u011fa ba\u015flad\u0131. Az\u0259rbaycan kommunist rejimini hakimiyy\u0259td\u0259 saxlamaq v\u0259 g\u00fccl\u00fc milli-azadl\u0131q h\u0259r\u0259kat\u0131na \u00e7evrilm\u0259kd\u0259 olan oyan\u0131\u015f\u0131 bo\u011fmaq m\u0259qs\u0259dil\u0259 Bak\u0131da Sovet Ordusu t\u0259r\u0259find\u0259n 20 Yanvar faci\u0259si t\u00f6r\u0259dildi. T\u00f6r\u0259dil\u0259n v\u0259h\u015filikl\u0259r n\u0259tic\u0259sind\u0259 yen\u0259 y\u00fczl\u0259rl\u0259 Az\u0259rbaycan v\u0259t\u0259nda\u015f\u0131 yaraland\u0131 v\u0259 \u015f\u0259hid oldu. Qanl\u0131 yanvar hadis\u0259l\u0259ri xalq\u0131m\u0131z\u0131n milli m\u0259nliyin\u0259, milli azadl\u0131q ruhuna qar\u015f\u0131,h\u0259rbi,siyasi t\u0259cav\u00fcz idi. Lakin biz irad\u0259mizi itirm\u0259dik. Bir daha v\u0259t\u0259nin azadl\u0131\u011f\u0131 v\u0259 m\u00fcst\u0259qilliyi u\u011fruna \u0259n a\u011f\u0131r s\u0131naqlara sin\u0259 g\u0259rdik.<\/p>\n<p>1990-c\u0131 ilin 15 yanvar\u0131nda erm\u0259ni mill\u0259t\u00e7il\u0259ri Xanlar (indiki G\u00f6yg\u00f6l) rayonunun Qu\u015f\u00e7u k\u0259ndin\u0259 basq\u0131n etdi. Yanvar\u0131n 19-da erm\u0259nil\u0259r Sovet ordusunun yard\u0131m\u0131 il\u0259 Nax\u00e7\u0131vana h\u00fccum ets\u0259 d\u0259, bu y\u00fcr\u00fc\u015f\u00fcn qar\u015f\u0131s\u0131 al\u0131nd\u0131. Yanvar\u0131n 19-dan 20-n\u0259 ke\u00e7\u0259n gec\u0259 Bak\u0131da q\u0131r\u011f\u0131n t\u00f6r\u0259dildi.<\/p>\n<p>Yanvar\u0131n 21-d\u0259 Ulu \u00d6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyev Az\u0259rbaycan\u0131n Moskvadak\u0131 daimi n\u00fcmay\u0259nd\u0259liyin\u0259 ged\u0259r\u0259k burada t\u0259\u015fkil olunmu\u015f izdihaml\u0131 y\u0131\u011f\u0131nacaqda Moskvan\u0131n v\u0259 respublika r\u0259hb\u0259rl\u0259rinin g\u00fcnah\u0131 \u00fcz\u00fcnd\u0259n yol verilmi\u015f b\u00fct\u00fcn bu ya\u015fanan hadis\u0259l\u0259ri kobud siyasi s\u0259hv kimi if\u015fa etdi. Xalq\u0131m\u0131z\u0131n ba\u015f\u0131na g\u0259l\u0259nl\u0259ri d\u00fcnyaya \u00e7atd\u0131rd\u0131. Bununla da Ulu \u00d6nd\u0259r c\u0259sar\u0259tini, m\u0259rdliyini, xalq\u0131n\u0131n s\u0259daq\u0259tli o\u011flu oldu\u011funu bir daha s\u00fcbut etdi. T\u0259bii ki d\u0259, Qanl\u0131 Yanvar hadis\u0259l\u0259rind\u0259n sonra xalq\u0131n \u00f6z q\u00fcdr\u0259tli r\u0259hb\u0259ri il\u0259 birl\u0259\u015f\u0259c\u0259yind\u0259n qorxan imperiya Heyd\u0259r \u018fliyev\u0259 qar\u015f\u0131 repressiya planlar\u0131 haz\u0131rlad\u0131.Onun Bak\u0131da olmas\u0131na icaz\u0259 verm\u0259dil\u0259r, o, do\u011fma diyar\u0131 olan Nax\u00e7\u0131vana getm\u0259li oldu.<\/p>\n<p>Qanl\u0131 Yanvar milli azadl\u0131q h\u0259r\u0259kat\u0131n\u0131n daha da g\u00fccl\u0259nm\u0259sin\u0259 v\u0259 n\u0259tic\u0259sind\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n yenid\u0259n m\u00fcst\u0259qilliy\u0259 qavu\u015fmas\u0131na yol a\u00e7d\u0131. Tarix birdaha g\u00f6st\u0259rdi ki, xalq\u0131m\u0131z\u0131 azadl\u0131q u\u011frunda m\u00fcbariz\u0259d\u0259 qorxutmaq, susdurmaq, dayand\u0131rmaq m\u00fcmk\u00fcns\u00fczd\u00fcr. \u00dcmumiyy\u0259tl\u0259, XX y\u00fczillik Az\u0259rbaycan xalq\u0131n\u0131n tarixin\u0259 \u0259n qanl\u0131, misli g\u00f6r\u00fcnm\u0259mi\u015f faci\u0259l\u0259rl\u0259, soyq\u0131r\u0131mlarla yana\u015f\u0131, h\u00fcn\u0259r v\u0259 q\u0259hr\u0259manl\u0131q, milli oyan\u0131\u015f v\u0259 \u00f6z\u00fcn\u00fcd\u0259rk \u0259sri kimi d\u0259 daxil oldu.<\/p>\n<p>1990-c\u0131 ilin yanvar\u0131n 19-dan 20-n\u0259 ke\u00e7\u0259n gec\u0259 uzun ill\u0259r sovetin \u0259sar\u0259tind\u0259 ya\u015fayan xalq\u0131n azadl\u0131q s\u0259sini ucaltd\u0131\u011f\u0131, \u00f6z suverenliyi u\u011frunda c\u0259sar\u0259t n\u00fcmayi\u015f etdirdiyi \u015f\u0259r\u0259fli bir tarixdir. Tarixd\u0259 xalqlar\u0131n\u00a0 h\u0259m faci\u0259li m\u0259qamlar, h\u0259m d\u0259 q\u0259hr\u0259manl\u0131q s\u0259hif\u0259si olur. Lakin \u00e7ox nadir hallarda bu iki m\u0259qam \u00fcst-\u00fcst\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcr. Bizim \u00fc\u00e7\u00fcn 1990-c\u0131 ilin Qanl\u0131 Yanvar\u0131n\u0131 h\u0259m faci\u0259, h\u0259m d\u0259 q\u0259hr\u0259manl\u0131q s\u0259hif\u0259si oldu. Bizl\u0259r o gec\u0259 s\u0131na\u011fa \u00e7\u0259kildik, xalq\u0131n \u00f6z i\u00e7ind\u0259 yeti\u015fdirdiyi q\u0259hr\u0259manlar \u00fcz\u0259 \u00e7\u0131xd\u0131. O d\u00f6n\u0259ml\u0259ri yada salsaq, \u00e7ox k\u0259d\u0259r dolu fraqmentl\u0259r a\u011fl\u0131m\u0131zda canlan\u0131r. Lakin bu g\u00fcn \u0259g\u0259r biz xalq olaraq m\u00fcst\u0259qil \u015f\u0259kild\u0259 ya\u015fay\u0131r\u0131qsa, bu \u0259z\u0259m\u0259tli yollar\u0131 ke\u00e7m\u0259y\u0259 d\u0259y\u0259rdi.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Az\u0259rbaycan xalq\u0131na qar\u015f\u0131 n\u00f6vb\u0259ti soyq\u0131r\u0131m yoxsa&#8230;-\u201cFaktlara dayanan TAR\u0130X\u0130M\u0130Z\u201d &#8220;\u0130NFONEWS&#8221; -un &#8220;Faktlara dayanan TAR\u0130X\u0130M\u0130Z&#8221; layih\u0259sind\u0259 &nbsp; Az\u0259rbaycan D\u00f6vl\u0259t \u0130qtisad Universiteti (UNEC) \u201cHumanitar f\u0259nl\u0259r\u201d kafedras\u0131n\u0131n m\u00fc\u0259llimi, beyn\u0259lxalq tarix\u00e7i-ekspert tarix \u00fczr\u0259 f\u0259ls\u0259f\u0259 doktoru&hellip; <\/p>\n","protected":false},"author":14,"featured_media":29235,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_mi_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[4,4263,8,11],"tags":[4846,597,4848,15],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/29291"}],"collection":[{"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/14"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=29291"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/29291\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":29292,"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/29291\/revisions\/29292"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/29235"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=29291"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=29291"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=29291"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}