{"id":30717,"date":"2023-02-07T13:12:37","date_gmt":"2023-02-07T09:12:37","guid":{"rendered":"https:\/\/infonews.az\/?p=30717"},"modified":"2023-02-07T13:12:37","modified_gmt":"2023-02-07T09:12:37","slug":"meningit-n%c9%99dir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/infonews.az\/?p=30717","title":{"rendered":"Meningit n\u0259dir?"},"content":{"rendered":"<p><strong><span style=\"color: #ff0000\">Tez-tez e\u015fidir\u0259m ki, ba\u015f\u0131n\u0131z\u0131 \u00f6rt\u00fcn meningit olars\u0131z. B\u0259s bu x\u0259st\u0259lik n\u0259dir?<\/span><\/strong><\/p>\n<p>\u0130nsan ba\u015f\u0131n\u0131n a\u011f\u0131r b\u0259lalar\u0131ndan biri d\u0259 meningitdir. \u00d6z\u00fc d\u0259 bu yoluxucu b\u0259la ilk n\u00f6vb\u0259d\u0259 ki\u00e7ik ya\u015fl\u0131 u\u015faqlar\u0131 v\u0259 yeniyetm\u0259l\u0259ri h\u0259d\u0259f\u0259 al\u0131r. Ya\u015fl\u0131 adamlar da bu azara az m\u0259ruz qalm\u0131rlar.<\/p>\n<p>Meningitin k\u0259skinl\u0259\u015fm\u0259si u\u015faqlarda karl\u0131\u011fa, epilepsiyaya, zehni inki\u015faf\u0131n dayanmas\u0131na s\u0259b\u0259b ola bil\u0259r. X\u0259st\u0259lik vaxt\u0131nda m\u00fcalic\u0259 edilm\u0259zs\u0259, \u00f6l\u00fcm\u0259 apar\u0131r, \u00f6z\u00fc d\u0259 b\u0259z\u0259n bir ne\u00e7\u0259 saat \u0259rzind\u0259&#8230;<\/p>\n<p>Meningit beyin qi\u015falar\u0131n\u0131n iltihab\u0131 x\u0259st\u0259liyidir. X\u0259st\u0259liyi \u0259sas\u0259n m\u00fcxt\u0259lif mikroblar v\u0259 viruslar t\u00f6r\u0259dir: infeksiyan\u0131n giri\u015f qap\u0131s\u0131 yuxar\u0131 t\u0259n\u0259ff\u00fcs yollar\u0131, qulaqda olan infeksiya, \u0259sas\u0259n burun-udlaqd\u0131r. T\u00f6r\u0259dici mikrobun daxil oldu\u011fu yerd\u0259 iltihabi proses inki\u015faf edir.<\/p>\n<p>\u0130nkubasiya d\u00f6vr\u00fc 5-7 g\u00fcnd\u00fcr. \u015eidd\u0259tli ba\u015fa\u011fr\u0131lar\u0131 meningitin daim davam ed\u0259n v\u0259 ilk simptomudur. Al\u0131n-t\u0259p\u0259 nahiy\u0259sind\u0259 ba\u015fa\u011fr\u0131s\u0131 il\u0259 yana\u015f\u0131, bo\u011fazda a\u011fr\u0131 v\u0259 ac\u0131\u015fma, quru \u00f6sk\u00fcr\u0259k, burun tutulmas\u0131, az hallarda burundan selikli-irinli ifrazat\u0131n axmas\u0131 x\u0259st\u0259l\u0259rin s\u0259ciyy\u0259vi daimi \u015fikay\u0259tl\u0259ri say\u0131l\u0131r. Bu simptomlarla b\u0259rab\u0259r, \u0259ks\u0259r t\u0259sad\u00fcfl\u0259rd\u0259 x\u0259st\u0259nin \u00fcmumi \u0259hval\u0131n\u0131n pisl\u0259\u015fm\u0259si: kefsizlik, s\u00fcstl\u00fck, z\u0259iflik, i\u015ftahan\u0131n azalmas\u0131, yuxunun pozulmas\u0131 m\u00fc\u015fahid\u0259 olunur. X\u0259st\u0259l\u0259rin \u00e7oxunda b\u0259d\u0259n temperaturu, ad\u0259t\u0259n, subfebril r\u0259q\u0259ml\u0259r\u0259 q\u0259d\u0259r y\u00fcks\u0259lir. Lakin b\u0259z\u0259n orta d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 v\u0259 h\u0259tta y\u00fcks\u0259k (39 C-d\u0259n yuxar\u0131) q\u0131zd\u0131rma ba\u015f verir. Q\u0131zd\u0131rma 1-3 g\u00fcnd\u0259n art\u0131q olmur. D\u0259ri \u00f6rt\u00fckl\u0259ri sol\u011fun olur.<\/p>\n<p>Meningitd\u0259 ba\u015fa\u011fr\u0131s\u0131 son d\u0259r\u0259c\u0259 \u015fidd\u0259tli, \u0259ziyy\u0259tli, \u00e7ox vaxt lokalla\u015fd\u0131\u011f\u0131 yer m\u00fc\u0259yy\u0259n edilm\u0259mi\u015f diffuz \u015f\u0259kild\u0259 olur. Ax\u015famlar x\u00fcsus\u0259n intensiv olur, b\u0259d\u0259n v\u0259ziyy\u0259tini d\u0259yi\u015f\u0259rk\u0259n, \u00e7ox b\u0259rk s\u0259s, parlaq i\u015f\u0131q t\u0259sirind\u0259n g\u00fccl\u0259nir. \u00c7ox vaxt x\u0259st\u0259l\u0259r ba\u015fa\u011fr\u0131s\u0131ndan inild\u0259yirl\u0259r. Meningitd\u0259 qusma \u00fcr\u0259kbulanmas\u0131z, qida il\u0259 \u0259laq\u0259dar olmadan q\u0259fl\u0259t\u0259n ba\u015f verir, x\u0259st\u0259y\u0259 rahatl\u0131q vermir v\u0259 b\u0259z\u0259n ba\u015fa\u011fr\u0131s\u0131n\u0131n \u015fidd\u0259tl\u0259ndiyi vaxt meydana \u00e7\u0131x\u0131r.<\/p>\n<p>Meningitin profilaktikas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn gigiyena qaydalar\u0131na \u0259m\u0259l etm\u0259k vacibdir: \u0259ll\u0259ri m\u00fcnt\u0259z\u0259m yumaq laz\u0131md\u0131r, \u00f6z \u015f\u0259xsi qab-qaca\u011f\u0131n\u0131zdan, d\u0259smal\u0131n\u0131zdan istifad\u0259 edin.<\/p>\n<p>\u00d6z\u00fcn\u00fcz\u00fc soyuqdan g\u00f6zl\u0259yin v\u0259 ist\u0259nil\u0259n ba\u015f a\u011fr\u0131s\u0131na ciddi yana\u015f\u0131n.<\/p>\n<p>H\u0259kim-Nevroloq:Qalib \u018fs\u0259dov<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Tez-tez e\u015fidir\u0259m ki, ba\u015f\u0131n\u0131z\u0131 \u00f6rt\u00fcn meningit olars\u0131z. B\u0259s bu x\u0259st\u0259lik n\u0259dir? \u0130nsan ba\u015f\u0131n\u0131n a\u011f\u0131r b\u0259lalar\u0131ndan biri d\u0259 meningitdir. \u00d6z\u00fc d\u0259 bu yoluxucu b\u0259la ilk n\u00f6vb\u0259d\u0259 ki\u00e7ik ya\u015fl\u0131 u\u015faqlar\u0131 v\u0259 yeniyetm\u0259l\u0259ri&hellip; <\/p>\n","protected":false},"author":16,"featured_media":30718,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_mi_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[8,699],"tags":[],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/30717"}],"collection":[{"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/16"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=30717"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/30717\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":30720,"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/30717\/revisions\/30720"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/30718"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=30717"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=30717"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=30717"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}