{"id":33874,"date":"2023-04-06T12:54:54","date_gmt":"2023-04-06T08:54:54","guid":{"rendered":"https:\/\/infonews.az\/?p=33874"},"modified":"2023-04-06T12:54:54","modified_gmt":"2023-04-06T08:54:54","slug":"bu-gun-imam-h%c9%99s%c9%99nin-v%c9%99-hz-h%c9%99kim%c9%99-xanimin-movlud-gunudur","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/infonews.az\/?p=33874","title":{"rendered":"Bu g\u00fcn \u0130mam H\u0259s\u0259nin v\u0259 Hz. H\u0259kim\u0259 xan\u0131m\u0131n m\u00f6vlud g\u00fcn\u00fcd\u00fcr"},"content":{"rendered":"<p><span style=\"color: #ffffff;\">Bu g\u00fcn \u0130mam H\u0259s\u0259nin v\u0259 Hz. H\u0259kim\u0259 xan\u0131m\u0131n m\u00f6vlud g\u00fcn\u00fcd\u00fcr<\/span><\/p>\n<blockquote><p><span style=\"color: #000000;\">Bu g\u00fcn aprel ay\u0131n\u0131n 6-\u0131, Ramazan ay\u0131n\u0131n 15-i \u0130slam Pey\u011f\u0259mb\u0259rinin (s) \u0259ziz q\u0131z\u0131 xan\u0131m Fatimeyi-Z\u0259hran\u0131n (s) v\u0259 imam \u018flinin (\u0259) ilk meyv\u0259si, \u015fi\u0259l\u0259rin ikinci imam\u0131 H\u0259s\u0259n M\u00fcct\u0259ban\u0131n (\u0259) v\u0259 H\u0259zr\u0259ti M\u0259h\u0259mm\u0259din\u00a0n\u0259slind\u0259n olan, alt\u0131nc\u0131 imam\u00a0C\u0259f\u0259r Sadiqin\u00a0n\u0259v\u0259si, yeddinci imam Musa \u0259l-Kaz\u0131m\u0131n q\u0131z\u0131, s\u0259kkizinci imam\u00a0\u018fli \u0259r-Rzan\u0131n bac\u0131s\u0131 ham\u0131m\u0131z\u0131n Bibiheyb\u0259t (Heyb\u0259tin bibisi) kimi tan\u0131d\u0131\u011f\u0131m\u0131z Hz. H\u0259kim\u0259 xan\u0131m\u0131n m\u00f6vlud g\u00fcn\u00fcd\u00fcr.<\/span><\/p><\/blockquote>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Bu bar\u0259d\u0259 <a href=\"https:\/\/infonews.az\/\"><span style=\"color: #000080;\"><strong>&#8220;\u0130NFONEWS&#8221;<\/strong><\/span><\/a>-a Az\u0259rbaycandak\u0131 \u0130slam memarl\u0131\u011f\u0131 abid\u0259l\u0259rinin \u0259n \u0259h\u0259miyy\u0259tli n\u00fcmun\u0259si, b\u0259rpas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn Ulu \u00d6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyevin g\u00f6st\u0259ri\u015f verdiyi, Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Prezidenti, M\u00fcz\u0259ff\u0259r Ali Ba\u015f Komandan c\u0259nab \u0130lham \u018fliyevin t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fc, el\u0259c\u0259 d\u0259 diqq\u0259t v\u0259 qay\u011f\u0131s\u0131 say\u0259sind\u0259 kompleksinin geni\u015fl\u0259ndirilm\u0259si v\u0259 yenid\u0259n qurulmas\u0131 i\u015fi davam etdiril\u0259r\u0259k \u0259sas korpusunun a\u00e7\u0131l\u0131\u015f\u0131ndan d\u00fcz on il sonra &#8211; 2008-ci il iyul ay\u0131n\u0131n 12-d\u0259 \u0259sasl\u0131 yenid\u0259nqurma v\u0259 t\u0259mir i\u015fl\u0259ri tam olaraq yekunla\u015fd\u0131\u011f\u0131 vaxt m\u0259scidin b\u00fct\u00f6v bir kompleks olaraq a\u00e7\u0131l\u0131\u015f\u0131n\u0131 etdiyi Hz.H\u0259kim\u0259 xan\u0131m\u0131n ziyar\u0259tgah\u0131 olan Bibiheyb\u0259t M\u0259scidind\u0259n m\u0259lumat verilib.<\/span><\/p>\n<figure id=\"attachment_33876\" aria-describedby=\"caption-attachment-33876\" style=\"width: 309px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><a href=\"https:\/\/infonews.az\/?attachment_id=33876\" rel=\"attachment wp-att-33876\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\" wp-image-33876\" src=\"https:\/\/infonews.az\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/movlud-830x1024.jpeg\" alt=\"Bu g\u00fcn \u0130mam H\u0259s\u0259nin v\u0259 Hz. H\u0259kim\u0259 xan\u0131m\u0131n m\u00f6vlud g\u00fcn\u00fcd\u00fcr\" width=\"309\" height=\"381\" srcset=\"https:\/\/infonews.az\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/movlud-830x1024.jpeg 830w, https:\/\/infonews.az\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/movlud-243x300.jpeg 243w, https:\/\/infonews.az\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/movlud-768x947.jpeg 768w, https:\/\/infonews.az\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/movlud.jpeg 1079w\" sizes=\"(max-width: 309px) 100vw, 309px\" \/><\/a><figcaption id=\"caption-attachment-33876\" class=\"wp-caption-text\">Bu g\u00fcn \u0130mam H\u0259s\u0259nin v\u0259 Hz. H\u0259kim\u0259 xan\u0131m\u0131n m\u00f6vlud g\u00fcn\u00fcd\u00fcr<\/figcaption><\/figure>\n<p><span style=\"color: #000000;\">\u015ei\u0259l\u0259rin ikinci imam\u0131 H\u0259s\u0259n M\u00fcct\u0259ba (\u0259) hicr\u0259tin 3-c\u00fc ili, Ramazan ay\u0131n\u0131n 15-d\u0259 M\u0259din\u0259 \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 d\u00fcnyaya g\u0259lmi\u015fdir. Pey\u011f\u0259mb\u0259r (s) n\u0259v\u0259sinin d\u00fcnyaya g\u0259li\u015find\u0259n sonra, onu quca\u011f\u0131na al\u0131b sa\u011f qula\u011f\u0131na &#8220;azan&#8221; v\u0259 sol qula\u011f\u0131na &#8220;iqam\u0259&#8221; dedi, onun d\u00fcnyaya g\u0259li\u015fi m\u00fcnasib\u0259til\u0259 bir qoyun qurbanl\u0131q etdi v\u0259 ad\u0131n\u0131 H\u0259s\u0259n qoydu. O vaxa q\u0259d\u0259r kim\u0259s\u0259 H\u0259s\u0259n ad\u0131 qoyulmam\u0131\u015fd\u0131.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">\u0130mam H\u0259s\u0259n (\u0259) t\u0259xmin\u0259n yeddi ya\u015f\u0131nda ik\u0259n Pey\u011f\u0259mb\u0259r (s) d\u00fcnyadan k\u00f6\u00e7d\u00fc. Pey\u011f\u0259mb\u0259rd\u0259n (s) sonra, t\u0259xmin\u0259n, otuz il atas\u0131 imam \u018fli (\u0259) il\u0259 birg\u0259 oldu. Atas\u0131n\u0131n \u015f\u0259had\u0259tind\u0259n sonra (hicr\u0259tin 40-c\u0131 ilind\u0259n) on il m\u00fcdd\u0259tin\u0259 q\u0259d\u0259r m\u00fcs\u0259lmanlara imaml\u0131q etdi v\u0259 n\u0259hay\u0259t, hicr\u0259tin 50-ci ilind\u0259 M\u00fcaviy\u0259nin hiyl\u0259si il\u0259 q\u0131rx s\u0259kkiz ya\u015f\u0131nda z\u0259h\u0259rl\u0259n\u0259r\u0259k \u015f\u0259had\u0259t\u0259 yetdi. M\u00fcq\u0259dd\u0259s m\u0259zar\u0131 M\u0259din\u0259 \u015f\u0259h\u0259rinin &#8220;B\u0259qi&#8221; q\u0259biristanl\u0131\u011f\u0131nda yerl\u0259\u015fir.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\"><span class=\"GramE\">G\u0259lin bu g\u00fcn insanlar\u0131m\u0131z\u0131n \u00fcmid, p\u0259nah yeri olan m\u00fcq\u0259dd\u0259s m\u0259kanlardan biri, H\u0259zr\u0259ti Pey\u011f\u0259mb\u0259r n\u0259slind\u0259n olan \u018fhli-Beyt m\u0259zarlar\u0131n\u0131n say\u0131na g\u00f6r\u0259 Bibiheyb\u0259t ziyar\u0259tgah\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc yeri tutan, Az\u0259rbaycandak\u0131 \u0130slam memarl\u0131\u011f\u0131 abid\u0259l\u0259rinin \u0259n \u0259h\u0259miyy\u0259tli n\u00fcmun\u0259si Bak\u0131n\u0131n Bibiheyb\u0259t k\u0259ndind\u0259ki Bibiheyb\u0259t M\u0259scidi bar\u0259d\u0259 m\u0259lumatlara n\u0259z\u0259r salaq:<\/span><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Bibiheyb\u0259t m\u0259scidini \u015eirvan\u015fah II F\u0259rruxzad in\u015fa etdirmi\u015fdir. M\u0259scidin portal\u0131ndak\u0131 kitab\u0259d\u0259 onun miladi tarixl\u0259 1281-1282-ci ill\u0259rd\u0259 F\u0259rruxzad ibn II Axsitan ibn III F\u0259rzburzun \u0259mri il\u0259 memar Mahmud ibn S\u0259idin tikdiyi yaz\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">XIX \u0259srd\u0259 burada olmu\u015f t\u0259dqiqat\u00e7\u0131 B.Dorn S\u0259f\u0259vi \u015fahlar\u0131ndan I \u015eah T\u0259hmasib, I \u015eah Abbas v\u0259 \u015eah H\u00fcseynin m\u00fcxt\u0259lif tarixl\u0259rd\u0259 ziyar\u0259tgahla ba\u011fl\u0131 verilmi\u015f on f\u0259rman\u0131n\u0131n sur\u0259tini \u00e7\u0131xarm\u0131\u015fd\u0131r. H\u0259tta 1858-ci ild\u0259 Bak\u0131da olmu\u015f m\u0259\u015fhur frans\u0131z yaz\u0131\u00e7\u0131s\u0131 Aleksandr D\u00fcma da ziyar\u0259tgahdan t\u0259sirl\u0259nmi\u015f v\u0259 bu bar\u0259d\u0259 qeydl\u0259rini yazm\u0131\u015fd\u0131r.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Deyil\u0259nl\u0259r\u0259 g\u00f6r\u0259, uzun m\u00fcdd\u0259t \u00f6vlad h\u0259sr\u0259ti il\u0259 ya\u015fayan g\u00f6rk\u0259mli Az\u0259rbaycan \u015fair\u0259si Xur\u015fidbanu Nat\u0259van H\u0259kim\u0259 xan\u0131m\u0131n m\u0259zar\u0131n\u0131 ziyar\u0259t etdikd\u0259n sonra arzusuna \u00e7at\u0131r v\u0259 \u0259hdin\u0259 v\u0259fa ed\u0259r\u0259k h\u0259min d\u00f6vr\u00fcn q\u0131z\u0131l pulu il\u0259 ziyar\u0259tgaha yol \u00e7\u0259kdirir.<\/span><\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"color: #000000;\">1934-c\u00fc ilin sentyabr ay\u0131nda kommunist rejimi t\u0259r\u0259find\u0259n ziyar\u0259tgah da\u011f\u0131d\u0131laraq yerl\u0259-yeksan edilib.Amma qada\u011falara\u00a0\u00a0baxmayaraq, inancl\u0131\u00a0\u00a0insanlar yen\u0259\u00a0\u00a0bu yerl\u0259ri unutmay\u0131blar. El\u0259 bunu n\u0259z\u0259r\u0259 alan dindarlar da\u011f\u0131d\u0131lm\u0131\u015f ziyar\u0259tgahla \u00fczb\u0259\u00fcz, pill\u0259k\u0259nl\u0259rl\u0259 da\u011f\u0131n zirv\u0259sin\u0259 ged\u0259n yolun k\u0259nar\u0131nda namazgah\u00a0\u00a0in\u015fa etdirirl\u0259r.Uzun ill\u0259r sonra- 1994-c\u00fc ild\u0259 is\u0259\u00a0\u00a0\u0259sas\u0131 13-c\u00fc \u0259srd\u0259 \u015eirvan \u015fah\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n qoyulan m\u0259scidin qal\u0131qlar\u0131 a\u015fkar edilir. H\u0259min il may\u0131n 21-d\u0259, Qurban bayram\u0131 m\u00fcnasib\u0259til\u0259\u00a0\u00a0\u00dcmumilli Lider Heyd\u0259r \u018fliyev bu q\u0259dim ziyar\u0259tgah yerin\u0259 g\u0259lir v\u0259 \u00abQ\u0259l\u0259b\u0259 ta\u011flar\u0131\u00bb adlanan tikilinin yerind\u0259 m\u0259scid tikilm\u0259si haqq\u0131nda g\u00f6st\u0259ri\u015f verir.\u00a0\u00a0<\/span><\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"color: #000000;\">H\u0259min \u0259razid\u0259\u00a0\u00a0apar\u0131lan\u00a0\u00a0qaz\u0131nt\u0131 i\u015fl\u0259ri zaman\u0131 H\u0259zr\u0259ti H\u0259kim\u0259 xan\u0131m\u0131n v\u0259 yan\u0131ndak\u0131 qarda\u015f\u0131 u\u015faqlar\u0131n\u0131n q\u0259birl\u0259ri a\u015fkar edilir. \u0130ki il \u0259rzind\u0259 geoloji qaz\u0131nt\u0131 i\u015fl\u0259ri apar\u0131laraq yerin t\u0259rkibi \u00f6yr\u0259nilir. Yerin t\u0259rkibini \u00f6yr\u0259nm\u0259kd\u0259 m\u0259qs\u0259d onun n\u0259 q\u0259d\u0259r y\u00fck g\u00f6t\u00fcr\u0259 bilm\u0259sini m\u00fc\u0259yy\u0259n etm\u0259k idi. Sonra is\u0259 m\u0259scidin layih\u0259si haz\u0131rlan\u0131r. 1997-ci il iyulun 23-d\u0259 H\u0259zr\u0259ti Pey\u011f\u0259mb\u0259rin m\u00f6vludu g\u00fcn\u00fc m\u0259scidin t\u0259m\u0259li qoyulur. Tikinti i\u015fl\u0259ri bir il\u0259 ba\u015fa \u00e7at\u0131r v\u0259 1998-ci il iyul ay\u0131n\u0131n 12-i yen\u0259 d\u0259 Pey\u011f\u0259mb\u0259rin (s) m\u00f6vludu g\u00fcn\u00fcnd\u0259 M\u0259scid m\u00f6minl\u0259rin ixtiyar\u0131na verilir.\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">Prezident \u0130lham \u018fliyevin t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fc, el\u0259c\u0259 d\u0259 diqq\u0259t v\u0259 qay\u011f\u0131s\u0131 say\u0259sind\u0259 Bibiheyb\u0259t m\u0259scid-ziyar\u0259tgah kompleksinin geni\u015fl\u0259ndirilm\u0259si v\u0259 yenid\u0259n qurulmas\u0131 i\u015fi davam etdirilmi\u015fdir. Ziyar\u0259tgah\u0131n \u0259sas korpusunun a\u00e7\u0131l\u0131\u015f\u0131ndan d\u00fcz on il sonra &#8211; 2008-ci il iyul ay\u0131n\u0131n 12-d\u0259 \u0259sasl\u0131 yenid\u0259nqurma v\u0259 t\u0259mir i\u015fl\u0259ri tam olaraq yekunla\u015fd\u0131\u011f\u0131 vaxt m\u0259scidin b\u00fct\u00f6v bir kompleks olaraq a\u00e7\u0131l\u0131\u015f m\u0259rasimi olmu\u015fdur.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">M\u00fcs\u0259lmanlar\u0131n dig\u0259r m\u00f6ht\u0259\u015f\u0259m ziyar\u0259tgahlar\u0131nda oldu\u011fu kimi, bu m\u0259scidd\u0259 d\u0259 ilk d\u0259f\u0259 \u043elaraq muzey z\u0259vvarlar\u0131n ixtiyar\u0131na verilmi\u015fdir. M\u0259scidd\u0259 eyni vaxtda t\u0259xmin\u0259n \u00fc\u00e7 min n\u0259f\u0259rin namaz q\u0131lmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Birinci v\u0259 ikinci m\u0259rt\u0259b\u0259l\u0259rind\u0259, m\u0259rk\u0259zi salonda, foyenin tavan\u0131nda, zirz\u0259minin divarlar\u0131nda inc\u0259 memarl\u0131q ornamentl\u0259ri \u00f6z \u0259ksini tapm\u0131\u015fd\u0131r. M\u0259scidin g\u00fcnb\u0259zi d\u0259 m\u00fck\u0259mm\u0259l \u015f\u0259kild\u0259 i\u015fl\u0259nmi\u015fdir. Burada smaltadan, r\u0259ngb\u0259r\u0259ng \u015f\u00fc\u015f\u0259 materiallar\u0131ndan istifad\u0259 edil\u0259r\u0259k Qurani-\u041a\u0259rimd\u0259n \u201c\u0259n-Nisa\u201d, \u201c\u0259l-K\u00f6vs\u0259r\u201d v\u0259 \u201c\u0259l-\u0130xlas\u201d sur\u0259l\u0259ri yaz\u0131lm\u0131\u015fd\u0131r.<\/span><\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"color: #000000;\">Bibiheyb\u0259t piri haqq\u0131nda m\u0259nb\u0259l\u0259rd\u0259 m\u00fcxt\u0259lif f\u0259rziyy\u0259l\u0259r ir\u0259li s\u00fcr\u00fcl\u00fcr.\u00a0M\u0259rhum akademik Ziya B\u00fcnyadov \u00abDinl\u0259r, t\u0259riq\u0259tl\u0259r\u00bb kitab\u0131nda Bibiheyb\u0259t piri haqq\u0131nda m\u0259lumat ver\u0259r\u0259k yaz\u0131r ki, Bak\u0131n\u0131n c\u0259nub-q\u0259rbind\u0259 yerl\u0259\u015f\u0259n \u015e\u0131xlar (\u015eeyxl\u0259r) adlanan k\u0259ndd\u0259ki m\u0259scidin i\u00e7ind\u0259 vaxtil\u0259 \u015fi\u0259l\u0259rin yeddinci imam\u0131 Musa \u0259l-Kaziminin q\u0131z\u0131 8-ci imam \u018fli ibn\u00a0Musa \u0259r-Rizan\u0131n bac\u0131s\u0131 H\u0259kim\u0259 (H\u00fckeym\u0259) xan\u0131m\u0131n m\u0259qb\u0259r\u0259si var idi: \u00abM\u0259scidin binas\u0131 \u00fcz\u0259rind\u0259ki kitab\u0259l\u0259r v\u0259 \u0259lav\u0259 m\u0259lumatlar t\u0259sdiq edir ki, bina h\u0259l\u0259 13-c\u00fc \u0259srin ikinci yar\u0131s\u0131nda m\u00f6vcud idi. R\u0259vay\u0259tl\u0259r\u0259 g\u00f6r\u0259, H\u0259kim\u0259 xan\u0131m x\u0259st\u0259l\u0259nib, \u00f6z yax\u0131n adamlar\u0131 v\u0259 n\u00f6k\u0259rl\u0259ri il\u0259 9-cu \u0259srd\u0259 h\u0259min k\u0259ndin i\u00e7ind\u0259 axan nazil suyuna m\u00f6htac oldu\u011fu \u00fc\u00e7\u00fcn buraya g\u0259lmi\u015fdi. Lakin x\u0259st\u0259lik q\u0259fil g\u0259ldiyin\u0259 g\u00f6r\u0259 H\u0259kim\u0259 xan\u0131m v\u0259fat edib v\u0259 el\u0259 burada da d\u0259fn olunub. Onunla g\u0259l\u0259nl\u0259r is\u0259 bu yeri t\u0259rk etm\u0259yib, burada k\u0259nd sal\u0131blar. Burada m\u00fcq\u0259dd\u0259s m\u0259qb\u0259r\u0259nin xeyrin\u0259 v\u0259qfl\u0259r (g\u0259liri dini idar\u0259nin xeyrin\u0259 veril\u0259n torpaq m\u00fclkiyy\u0259t formas\u0131) yarad\u0131ld\u0131. V\u0259qf\u0259 m\u00fct\u0259z\u0259lli \u015feyx t\u0259yin olunur. H\u0259min Bibiheyb\u0259t m\u0259qb\u0259r\u0259sinin v\u0259qfin\u0259 q\u0259dimd\u0259 \u00ab\u018fmlak v\u0259 s\u0259rv\u0259til\u0259\u00bb, Z\u0131\u011f k\u0259ndi,\u00a0\u00a0\u00fc\u00e7 neft quyusu, b\u0259zi torpaqlar, o c\u00fcml\u0259d\u0259n Badamdar adlanan yer, qoyun s\u00fcr\u00fcl\u0259ri v\u0259 s. daxil idi. Bu v\u0259qfl\u0259r\u0259 n\u0259zar\u0259t ed\u0259n m\u00fct\u0259vv\u0259llil\u0259r var idi\u00bb.<\/span><\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"color: #000000;\">Ziyar\u0259tgah\u0131n \u00f6z\u00fcnd\u0259 is\u0259 H\u0259zr\u0259ti H\u0259kim\u0259nin Bak\u0131ya g\u0259lm\u0259si ba\u015fqa c\u00fcr izah edilir. Bildirilir ki, qarda\u015f\u0131 s\u0259kkizinci imam Rza \u018fleyhisalam indiki M\u0259\u015fh\u0259d \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 \u015f\u0259hid olduqdan sonra Museyi Kazimin q\u0131z\u0131 H\u0259zr\u0259ti H\u0259kim\u0259 t\u0259zyiql\u0259rd\u0259n qurtulmaq \u00fc\u00e7\u00fcn 3 qarda\u015f\u0131 u\u015fa\u011f\u0131 il\u0259 \u0130ran\u0131n \u018fnz\u0259li \u015f\u0259h\u0259rind\u0259n Bak\u0131ya g\u0259lir. Qeyd ed\u0259k ki, yeddinci \u0130mam Museyi Kaziminin 17-18 q\u0131z\u0131 olub. O, z\u0259man\u0259sinin imam\u0131 olsa da, \u00e7ox kas\u0131b ya\u015fad\u0131\u011f\u0131na g\u00f6r\u0259 q\u0131zlar\u0131na el\u00e7i g\u0259lmirdi. G\u0259l\u0259n el\u00e7il\u0259r is\u0259 X\u0259lif\u0259nin qoydu\u011fu casuslar t\u0259r\u0259find\u0259n t\u0259qib edilirdil\u0259r. Bu kimi\u00a0\u00a0s\u0259b\u0259bl\u0259rd\u0259n H\u0259zr\u0259ti H\u0259kim\u0259 xan\u0131m ail\u0259 qura bilm\u0259mi\u015f, \u00f6mr\u00fcn\u00fc qarda\u015f\u0131 balalar\u0131na h\u0259sr etmi\u015fdi. H\u0259kim\u0259 xan\u0131m\u0131n bac\u0131lar\u0131ndan biri &#8211; M\u0259nsum\u0259 xan\u0131m \u0130ran\u0131n Qum \u015f\u0259h\u0259rind\u0259, H\u0259zr\u0259ti R\u0259him\u0259 xan\u0131m Bak\u0131n\u0131n Nardaran k\u0259ndind\u0259, dig\u0259r bac\u0131 &#8211; h\u0259zr\u0259ti Leyla xan\u0131m is\u0259 Bak\u0131n\u0131n Bilg\u0259h k\u0259ndind\u0259 d\u0259fn olunub. Bildirilir ki, H\u0259zr\u0259ti H\u0259kim\u0259 xan\u0131m\u0131 v\u0259 \u00fc\u00e7 qarda\u015f\u0131 u\u015fa\u011f\u0131n\u0131 Bak\u0131 \u015f\u0259h\u0259rin\u0259 g\u0259tir\u0259n g\u0259mi\u00e7inin ad\u0131 Baba S\u00fcjad olub. Onun Bak\u0131da etibar etdiyi adam is\u0259 Hac\u0131 B\u0259dir adl\u0131 bir \u015f\u0259xs olub. Tarixi m\u0259lumatlara g\u00f6r\u0259, \u0130\u00e7\u0259ri\u015f\u0259h\u0259r taciri olan Hac\u0131 B\u0259dir z\u0259ngin bir tacir imi\u015f. H\u0259kim\u0259 xan\u0131m\u0131 tan\u0131mas\u0131nlar dey\u0259 Hac\u0131 B\u0259dir gizli bir ad q\u0259bul edir. Y\u0259ni \u0259lifba s\u00f6z\u00fc \u0259r\u0259b dilind\u0259 birinci v\u0259 ikinci h\u0259rfin ad\u0131ndan ibar\u0259t oldu\u011fu kimi (\u0259lif v\u0259 ba), Hac\u0131 B\u0259dir d\u0259 ad\u0131n\u0131n birinci h\u0259rfl\u0259rini birl\u0259\u015fdir\u0259r\u0259k Heyb\u0259t ad\u0131n\u0131 q\u0259bul edir. (Hac\u0131 s\u00f6z\u00fcn\u00fcn birinci h\u0259rfi \u0259r\u0259b dilind\u0259 h\u0259y, b\u0259bir s\u00f6z\u00fcn\u00fcn birinci h\u0259rfinin ad\u0131 is\u0259 b\u0259-dir). H\u0259kim\u0259 xan\u0131ma insanlar \u00abHeyb\u0259tin bibisi\u00bb dey\u0259 m\u00fcraci\u0259t edirmi\u015fl\u0259r. \u018fslind\u0259 Hac\u0131 B\u0259dir v\u0259 Heyb\u0259t eyni adamd\u0131r. Xan\u0131m v\u0259 \u00fc\u00e7 u\u015faq burada ya\u015fad\u0131qdan sonra v\u0259fat edibl\u0259r v\u0259 indiki Bibiheyb\u0259tin \u0259razisind\u0259 ya\u015fay\u0131\u015f m\u0259sk\u0259ni olmad\u0131\u011f\u0131 bir yerd\u0259 d\u0259fn edilibl\u0259r. Hac\u0131 B\u0259dir Heyb\u0259t is\u0259 \u00f6z arzusu il\u0259 xan\u0131m\u0131n ayaq t\u0259r\u0259find\u0259 d\u0259fn edilib. Bu, az\u0259rbaycanl\u0131 Hac\u0131 B\u0259dirin xan\u0131m h\u0259zr\u0259tl\u0259rin, imam v\u0259 \u0130slam d\u00fcnyas\u0131na olan s\u0259daq\u0259t v\u0259 m\u0259h\u0259bb\u0259tinin t\u0259zah\u00fcr\u00fc idi.\u00a0<\/span><\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"color: #000000;\">\u0130mamzad\u0259l\u0259rin ad\u0131 n\u0259 q\u0259d\u0259r gizli saxlan\u0131lsa da, sonradan bu sirr Bak\u0131 \u0259halisin\u0259 v\u0259 \u015eirvan \u015fah\u0131na a\u015fkar oldu.\u00a0Odur ki, h\u0259mi\u015f\u0259 bu m\u00fcq\u0259dd\u0259s m\u0259zarlar\u0131n ziyar\u0259tin\u0259 g\u0259lir, onlar\u0131n ba\u015f\u0131na dolan\u0131rd\u0131lar. \u00dc\u00e7 y\u00fcz il \u0259rzind\u0259 ziyar\u0259tgaha \u00e7evrildikd\u0259n sonra 1257-ci ild\u0259 \u015eirvan\u015fah ikinci F\u0259rruxzad\u0131n \u0259mri il\u0259 burada ilk minar\u0259, m\u0259scid v\u0259 ziyar\u0259tgah kompleksinin \u0259sas\u0131 qoyulur.<\/span><\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"color: #000000;\">Bibiheyb\u0259t z\u0259yar\u0259tgah\u0131na h\u0259r g\u00fcn \u00e7oxsayl\u0131 ziyar\u0259t\u00e7il\u0259r g\u0259lir, ibad\u0259tl\u0259rini v\u0259 dualar\u0131n\u0131 edirl\u0259r. Buran\u0131n k\u0259ram\u0259ti haqq\u0131nda \u00e7ox deyilir. Xalq aras\u0131nda bu ziyar\u0259tgaha h\u0259r zaman \u00e7ox g\u00fccl\u00fc inam m\u00f6vcud olub. Biz \u00f6z\u00fcm\u00fcz d\u0259 ora g\u0259l\u0259r\u0259k hac\u0259t tapan \u015f\u0259xsl\u0259ri \u00e7ox g\u00f6rm\u00fc\u015f\u00fck.<\/span><\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"color: #000000;\"> 19-cu \u0259srin \u0259n g\u00f6rk\u0259mli \u015f\u0259xsiyy\u0259tl\u0259rind\u0259n biri olan, Az\u0259rbaycan xalq\u0131n\u0131n \u015fair\u0259 q\u0131z\u0131\u00a0\u00a0Xur\u015fudbanu Nat\u0259van ail\u0259 qurduqdan sonra bir m\u00fcdd\u0259t \u00f6vlad\u0131 olmur. O, Bibiheyb\u0259t pirin\u0259 n\u0259zir ed\u0259r\u0259k \u0259hd edir ki, \u0259g\u0259r \u00f6vlad\u0131 olsa, pir\u0259 yol \u00e7\u0259kdir\u0259c\u0259k. Xan\u0131m\u0131n n\u0259ziri q\u0259bul olur v\u0259 o, \u00f6vlad sahibi olur. \u00d6z \u0259hdin\u0259 sadiq qalan xan q\u0131z\u0131 pir\u0259 yol \u00e7\u0259kdirir v\u0259 \u00f6vlad\u0131n\u0131 quca\u011f\u0131na al\u0131b n\u0259zir dediyi yolla da pir\u0259 g\u0259lir&#8230;<\/span><\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"color: #000000;\">Quba xan\u0131 F\u0259t\u0259li xan is\u0259 v\u0259siyy\u0259t edir ki, v\u0259fat etdikd\u0259n sonra onu ziyar\u0259tgahda olan q\u0259birl\u0259rin ayaqlar\u0131 alt\u0131nda d\u0259fn etsinl\u0259r. Onun yax\u0131nlar\u0131 xan\u0131n v\u0259siyy\u0259tin\u0259 \u0259m\u0259l edirl\u0259r v\u0259 F\u0259t\u0259li xan orada d\u0259fn edilir. Lakin 1934-c\u00fc ilin sentyabr\u0131nda\u00a0\u00a0pir da\u011f\u0131d\u0131lark\u0259n xan\u0131n da q\u0259bri yerl\u0259-yeksan edilir. Yaln\u0131z onun ba\u015f da\u015f\u0131 Tarix Muzeyind\u0259 saxlan\u0131l\u0131r.<\/span><\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"color: #000000;\">Bibiheyb\u0259t ziyar\u0259tgah-kompleksind\u0259 apar\u0131lan n\u00f6vb\u0259ti yenid\u0259nqurma v\u0259 b\u0259rpa i\u015fl\u0259ri \u00f6t\u0259n il ba\u015fa \u00e7at\u0131b. Qeyd ed\u0259k ki, 11 il davam ed\u0259n b\u0259rpa i\u015fl\u0259ri n\u0259tic\u0259sind\u0259 m\u0259scid \u015e\u0259rq memarl\u0131q \u00fcslubu il\u0259 t\u0259mir edilib. Haz\u0131rda Bibiheyb\u0259t m\u0259scidinin iki minar\u0259sind\u0259n biri H.\u018fliyevin ad\u0131n\u0131 da\u015f\u0131y\u0131r.<\/span><\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"color: #000000;\">M\u0259scidin birinci v\u0259 ikinci m\u0259rt\u0259b\u0259l\u0259rind\u0259, m\u0259rk\u0259zi salonda, foyenin tavan\u0131nda, zirz\u0259minin divarlar\u0131nda inc\u0259 memarl\u0131q n\u00fcmun\u0259l\u0259ri \u0259ksini tap\u0131b, g\u00fcnb\u0259zi d\u0259 m\u00fck\u0259mm\u0259l \u015f\u0259kild\u0259 i\u015fl\u0259nib. Burada smaltdan r\u0259ngb\u0259r\u0259ng \u015f\u00fc\u015f\u0259, \u015f\u00fc\u015f\u0259 materiallardan ibar\u0259t mozaikada Qurani-K\u0259rimd\u0259n \u00ab\u018fn-Nisa\u00bb sur\u0259si yaz\u0131l\u0131b. \u00dcmumiyy\u0259tl\u0259, m\u0259scidin m\u00fcxt\u0259lif gu\u015f\u0259l\u0259rind\u0259 Quran\u0131n m\u00fcxt\u0259lif sur\u0259l\u0259ri \u0259ksini tap\u0131b. \u018frazinin relyefinin m\u00fcr\u0259kk\u0259bliyi n\u0259z\u0259r\u0259 al\u0131naraq, ziyar\u0259tgah v\u0259 buradan ke\u00e7\u0259n magistral yol geni\u015fl\u0259ndirilib. M\u00fcs\u0259lmanlar\u0131n dig\u0259r m\u00f6ht\u0259\u015f\u0259m ziyar\u0259tgahlar\u0131nda oldu\u011fu kimi, bu m\u0259scidd\u0259 d\u0259 ilk d\u0259f\u0259 muzey v\u0259 kitabxana z\u0259vvarlar\u0131n ixtiyar\u0131na verilib. Qad\u0131n v\u0259 ki\u015fil\u0259rin ayr\u0131-ayr\u0131l\u0131qda namaz q\u0131lmalar\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fcvafiq \u015f\u0259rait yarad\u0131l\u0131b. \u0130n\u015faat v\u0259 t\u0259rtibat i\u015fl\u0259ri klassik \u015e\u0259rq \u00fcslubunda apar\u0131l\u0131b. Kompleksd\u0259 \u00e7oxlu yard\u0131m\u00e7\u0131 otaqlar tikilib, h\u0259r c\u00fcr \u015f\u0259raiti olan qurbangah yarad\u0131l\u0131b. Bundan ba\u015fqa, m\u0259scidin ayr\u0131ca qazanxanas\u0131, m\u00fck\u0259mm\u0259l su t\u0259chizat\u0131, havaland\u0131rma\u00a0\u00a0sistemi qurulub. Kompleksd\u0259 tikilmi\u015f geni\u015f meydan\u00e7ada dini m\u0259rasiml\u0259r icra olunacaq, m\u00fcxt\u0259lif m\u0259d\u0259ni t\u0259dbirl\u0259r t\u0259\u015fkil edil\u0259c\u0259k. Yay aylar\u0131nda ziyar\u0259tgaha g\u0259l\u0259nl\u0259rin istirah\u0259ti \u00fc\u00e7\u00fcn h\u0259r c\u00fcr \u015f\u0259rait yarad\u0131l\u0131b. M\u0259scidin muzeyind\u0259 Bibiheyb\u0259t ziyar\u0259tgah kompleksinin tarixi eksponatlarda h\u0259rt\u0259r\u0259fli \u0259ksini tap\u0131b.<\/span><\/p>\n<p style=\"font-weight: 400;\"><span style=\"color: #000000;\">Allah ziyar\u0259tinizi q\u0259bul etsin.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #000000;\">M\u0259nb\u0259: maide.az \/ <span lang=\"AZ-LATIN\">Yeni M\u00fcsavat.- 2009.- 22 iyul.- S. 13 \/ <a href=\"https:\/\/scwra.gov.az\/az\/view\/objects\/35\">Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 Dini Qurumlarla \u0130\u015f \u00fczr\u0259 D\u00f6vl\u0259t Komit\u0259si<\/a><\/span><\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Bu g\u00fcn \u0130mam H\u0259s\u0259nin v\u0259 Hz. H\u0259kim\u0259 xan\u0131m\u0131n m\u00f6vlud g\u00fcn\u00fcd\u00fcr Bu g\u00fcn aprel ay\u0131n\u0131n 6-\u0131, Ramazan ay\u0131n\u0131n 15-i \u0130slam Pey\u011f\u0259mb\u0259rinin (s) \u0259ziz q\u0131z\u0131 xan\u0131m Fatimeyi-Z\u0259hran\u0131n (s) v\u0259 imam \u018flinin (\u0259)&hellip; <\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":33873,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_mi_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[9633,11],"tags":[9634,9646,10393,10390,10392,3953],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/33874"}],"collection":[{"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=33874"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/33874\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":33877,"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/33874\/revisions\/33877"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/33873"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=33874"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=33874"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=33874"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}