{"id":35519,"date":"2023-06-13T09:58:46","date_gmt":"2023-06-13T05:58:46","guid":{"rendered":"https:\/\/infonews.az\/?p=35519"},"modified":"2023-06-13T09:58:46","modified_gmt":"2023-06-13T05:58:46","slug":"qarabagin-qiym%c9%99tsiz-s%c9%99rv%c9%99tl%c9%99ri-faktlara-dayanan-tariximiz","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/infonews.az\/?p=35519","title":{"rendered":"QARABA\u011eIN Q\u0130YM\u018fTS\u0130Z S\u018fRV\u018fTL\u018fR\u0130\u2013 \u201cFaktlara dayanan TAR\u0130X\u0130M\u0130Z\u201d"},"content":{"rendered":"<p><span style=\"color: #ffffff;\">QARABA\u011eIN Q\u0130YM\u018fTS\u0130Z S\u018fRV\u018fTL\u018fR\u0130\u2013 \u201cFaktlara dayanan TAR\u0130X\u0130M\u0130Z\u201d<\/span><\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter wp-image-35520 size-medium\" src=\"https:\/\/infonews.az\/wp-content\/uploads\/2023\/06\/cemile-1-282x300.jpg\" alt=\"\" width=\"282\" height=\"300\" srcset=\"https:\/\/infonews.az\/wp-content\/uploads\/2023\/06\/cemile-1-282x300.jpg 282w, https:\/\/infonews.az\/wp-content\/uploads\/2023\/06\/cemile-1-768x818.jpg 768w, https:\/\/infonews.az\/wp-content\/uploads\/2023\/06\/cemile-1.jpg 935w\" sizes=\"(max-width: 282px) 100vw, 282px\" \/><\/p>\n<p><strong><a href=\"https:\/\/infonews.az\/\"><span style=\"color: #ff0000;\">&#8220;\u0130NFONEWS&#8221;<\/span><\/a> \u2013 un \u201cFaktlara dayanan TAR\u0130X\u0130M\u0130Z\u201d layih\u0259si davam edir.<\/strong><\/p>\n<blockquote><p><strong>Az\u0259rbaycan D\u00f6vl\u0259t \u0130qtisad Universiteti (UNEC) \u201cHumanitar f\u0259nl\u0259r\u201d kafedras\u0131n\u0131n m\u00fc\u0259llimi, beyn\u0259lxalq tarix\u00e7i-ekspert tarix \u00fczr\u0259 f\u0259ls\u0259f\u0259 doktoru C\u0259mil\u0259 Vaqif q\u0131z\u0131 H\u018fS\u018fNOVA t\u0259qdim edir:<\/strong><\/p><\/blockquote>\n<p style=\"text-align: center;\"><strong><span style=\"color: #ff0000;\">DA\u011eLIQ QARABA\u011e \u018fRAZ\u0130S\u0130N\u0130N T\u018fB\u0130\u0130 RESURSLARI V\u018f REG\u0130ONUN S\u018fNAYE POTENS\u0130ALI<\/span><\/strong><\/p>\n<p>\u0130\u015f\u011faldan azad edilmi\u015f torpaqlar\u0131n iqtisadi potensial\u0131 \u00e7ox\u015fax\u0259li olub, k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131n\u0131n, s\u0259nayenin v\u0259 turizmin m\u00fcxt\u0259lif sah\u0259l\u0259rini \u0259hat\u0259 edir. \u0130\u015f\u011faldan azad edilmi\u015f torpaqlar \u015f\u0259rab\u00e7\u0131l\u0131q, t\u00fct\u00fcn\u00e7\u00fcl\u00fck, pamb\u0131q\u00e7\u0131l\u0131q, barama\u00e7\u0131l\u0131q, meyv\u0259-t\u0259r\u0259v\u0259z, bostan\u00e7\u0131l\u0131q v\u0259 heyvandarl\u0131\u011f\u0131n inki\u015faf\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn b\u00f6y\u00fck potensiala malikdir. Burada qar\u011f\u0131dal\u0131, noxud v\u0259 \u00fcz\u00fcm regiona xas olan bitkil\u0259rd\u0259ndir. Xat\u0131rladaq ki, Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011f fiziki rayonlar\u0131 da \u015f\u0259rab\u00e7\u0131l\u0131q v\u0259 heyvandarl\u0131qda apar\u0131c\u0131 rol oynay\u0131rd\u0131lar. G\u00f6r\u00fcnd\u00fcy\u00fc kimi, i\u015f\u011faldan azad olunan \u0259razil\u0259rimizin t\u0259bii v\u0259 k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 potensial\u0131 b\u00f6lg\u0259d\u0259 iqtisadiyyat\u0131n daha tez b\u0259rpa olunmas\u0131na \u015f\u0259rait yarada bil\u0259r. Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011f b\u00f6lg\u0259si bir s\u0131ra efirya\u011fl\u0131, aromatik, d\u0259rman, dekor v\u0259 dig\u0259r qeyri-\u0259n\u0259n\u0259vi bitkil\u0259rin d\u0259 v\u0259t\u0259nidir. Yaln\u0131z \u015eu\u015fa \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 bit\u0259n xar\u0131b\u00fclb\u00fcl Qaraba\u011f\u0131n\u00a0 simvolu hesab olunur. Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011f v\u0259 onun \u0259traf\u0131nda olan La\u00e7\u0131n, K\u0259lb\u0259c\u0259r, Qubadl\u0131, Z\u0259ngilan, C\u0259bray\u0131l, A\u011fdam, F\u00fczuli inzibati rayonlar\u0131 da b\u00f6y\u00fck xammal bazas\u0131na malikdir. H\u0259min rayonlar\u0131m\u0131zda q\u0131z\u0131l, mis, civ\u0259, d\u0259mir, m\u0259rm\u0259r, xromit, perlit, \u0259h\u0259ng v\u0259 el\u0259c\u0259 d\u0259 in\u015faat materiallar\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn xammal bazas\u0131 m\u00f6vcuddur. Z\u0259ngilan rayonundak\u0131 Vejn\u0259li, A\u011fd\u0259r\u0259 rayonunda Q\u0131z\u0131lbulaq v\u0259 K\u0259lb\u0259c\u0259r rayonundaki Zod yataqlar\u0131 s\u0259naye ehtiyatlar\u0131 il\u0259 z\u0259ngin q\u0131z\u0131l yataqlar\u0131d\u0131r. Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011fda yerl\u0259\u015f\u0259n t\u0259bii resurslar\u0131 d\u00f6vriyy\u0259y\u0259 c\u0259lb etm\u0259kl\u0259 Az\u0259rbaycan q\u0259rb b\u00f6lg\u0259sinin inki\u015faf\u0131, da\u011f-m\u0259d\u0259n s\u0259nayesinin, o c\u00fcml\u0259d\u0259n, metallurgiya kompleksinin y\u00fcks\u0259li\u015fini t\u0259min etm\u0259k potensial\u0131na malikdir. Metallurgiyan\u0131n inki\u015faf\u0131 is\u0259 Az\u0259rbaycanda bir s\u0131ra s\u0259naye sah\u0259l\u0259ri il\u0259 yana\u015f\u0131, habel\u0259 h\u0259rbi s\u0259nayenin inki\u015faf\u0131n\u0131 s\u00fcr\u0259tl\u0259ndirmi\u015f olar.<\/p>\n<p>\u0130qtisadi \u0130slahatlar\u0131n T\u0259hlili v\u0259 Kommunikasiya M\u0259rk\u0259zinin \u015f\u0259rhind\u0259 g\u00f6st\u0259rilir ki, ilkin bax\u0131\u015fda faydal\u0131 qaz\u0131nt\u0131lar\u0131n g\u0259l\u0259c\u0259k emal\u0131 \u00fc\u00e7 istiqam\u0259td\u0259 apar\u0131la bil\u0259r: \u0259lvan metallar v\u0259 onlar\u0131n metallurgiyas\u0131, nadir metallar v\u0259 tikinti materiallar\u0131. \u018flvan metallar v\u0259 tikinti materiallar\u0131 \u0259n\u0259n\u0259vi iqtisadiyyata aid olan\u00a0 sah\u0259l\u0259rdir v\u0259 m\u00f6vcud ehtiyatlar bu sah\u0259l\u0259rd\u0259 yeni g\u00fccl\u0259rin yaranmas\u0131na imkan verir. Bundan \u0259lav\u0259, y\u00fcks\u0259k texnologiyalarda geni\u015f istifad\u0259 olunan nadir metallar\u0131n Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011f regionunda m\u00f6vcudlu\u011fu il\u0259 ba\u011fl\u0131 ara\u015fd\u0131rmalar v\u0259 geoloji i\u015fl\u0259r apar\u0131l\u0131r.<\/p>\n<p>Regionun s\u0259naye potensial\u0131n\u0131 4 \u015fax\u0259d\u0259 qiym\u0259tl\u0259ndir\u0259 bil\u0259rik: z\u0259ngin su t\u0259chizat\u0131,\u00a0 s\u0259naye rekreasiya imkanlar\u0131, elektrik enerjisi v\u0259 z\u0259ngin faydal\u0131 qaz\u0131nt\u0131lar\u0131n emal\u0131. Region h\u0259m d\u0259 emal v\u0259 \u0259rzaq s\u0259nayesinin inki\u015faf\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn d\u0259 \u0259lveri\u015flidir. \u0130\u015f\u011faldan azad olun torpaqlar\u0131m\u0131z mineral v\u0259 termal su m\u0259nb\u0259l\u0259ri il\u0259 d\u0259 z\u0259ngin bir \u0259razidir. Bu ehtiyatlardan h\u0259m i\u00e7m\u0259li su, h\u0259m meliorasiya, h\u0259m d\u0259 elektrik enerjisi istehsal\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn istifad\u0259 edilm\u0259si\u00a0 n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulub. Az\u0259rbaycan su ehtiyatlar\u0131n\u0131 d\u00fczg\u00fcn idar\u0259 etm\u0259kl\u0259 \u00f6lk\u0259miz\u0259 qar\u015f\u0131 apar\u0131lan hidro m\u00fcharib\u0259l\u0259r\u0259 son qoyacaq, h\u0259m d\u0259 \u00f6z\u00fcn\u0259 n\u0259zar\u0259t imkan\u0131 qazanacaq. Az\u0259rbaycan\u0131n mineral su ehtiyatlar\u0131n\u0131n 40 %-\u0259 q\u0259d\u0259ri i\u015f\u011fal alt\u0131ndak\u0131 torpaqlarda idi. X\u00fcsusil\u0259 \u015eu\u015fa rayonunda Tur\u015fsu, \u015e\u0131rlan v\u0259 ba\u015fqa mineral sular diqq\u0259ti c\u0259lb edir. Bu sular\u0131n h\u0259m qabla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131, h\u0259m d\u0259 bulaqlar\u0131n \u00fcz\u0259rind\u0259 kurort v\u0259 s\u0259naye\u00a0 rekreasiya zonalar\u0131n\u0131n yarad\u0131lmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Regionun s\u0259naye rekreasiya imkanlar\u0131n\u0131 vur\u011fulayark\u0259n dey\u0259 bil\u0259rik ki, \u0259sas elektrik enerjisi istehsal\u0131 su y\u0131\u011f\u0131m\u0131 v\u0259 t\u0259chizat\u0131 areallar\u0131na t\u0259sad\u00fcf edir.\u00a0 Apard\u0131\u011f\u0131m\u0131z ara\u015fd\u0131rmalardan, istinad etdiyimiz ekspert r\u0259yl\u0259rind\u0259n g\u00f6r\u00fcnd\u00fcy\u00fc kimi, Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011f inzibati rayonlar\u0131n\u0131n s\u0259naye, k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 potensial\u0131 geni\u015f, xammal bazas\u0131 v\u0259 t\u0259bii resurslar\u0131 kifay\u0259t q\u0259d\u0259r b\u00f6y\u00fckd\u00fcr. B\u00fct\u00fcn bunlar, b\u0259rpa i\u015fl\u0259rind\u0259n sonra q\u0131sa zamanda h\u0259min regionun iqtisadiyyat\u0131n\u0131n s\u00fcr\u0259tl\u0259 inki\u015faf ed\u0259c\u0259yini dem\u0259y\u0259 \u0259sas verir. Ki\u00e7ik Qafqaz\u0131n da\u011fl\u0131q zonas\u0131 olan Da\u011fl\u0131q Qaraba\u011f regionu m\u00fcxt\u0259lif t\u0259bi\u0259t abid\u0259l\u0259ri, me\u015f\u0259l\u0259r, nadir bitki v\u0259 heyvan n\u00f6vl\u0259ri il\u0259 tan\u0131n\u0131r. Regionun \u00fcmumi me\u015f\u0259 sah\u0259si, t\u0259xmin\u0259n, 46,7 min hektard\u0131r, o c\u00fcml\u0259d\u0259n, 13197 hektar qiym\u0259tli me\u015f\u0259 sah\u0259l\u0259ridir.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>QARABA\u011eIN Q\u0130YM\u018fTS\u0130Z S\u018fRV\u018fTL\u018fR\u0130\u2013 \u201cFaktlara dayanan TAR\u0130X\u0130M\u0130Z\u201d &#8220;\u0130NFONEWS&#8221; \u2013 un \u201cFaktlara dayanan TAR\u0130X\u0130M\u0130Z\u201d layih\u0259si davam edir. Az\u0259rbaycan D\u00f6vl\u0259t \u0130qtisad Universiteti (UNEC) \u201cHumanitar f\u0259nl\u0259r\u201d kafedras\u0131n\u0131n m\u00fc\u0259llimi, beyn\u0259lxalq tarix\u00e7i-ekspert tarix \u00fczr\u0259 f\u0259ls\u0259f\u0259 doktoru&hellip; <\/p>\n","protected":false},"author":14,"featured_media":35521,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_mi_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[4,4263,8,11],"tags":[4846,4848,125,15],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/35519"}],"collection":[{"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/14"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=35519"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/35519\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":35522,"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/35519\/revisions\/35522"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/35521"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=35519"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=35519"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=35519"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}