{"id":3582,"date":"2021-02-01T23:57:19","date_gmt":"2021-02-01T19:57:19","guid":{"rendered":"https:\/\/infonews.az\/?p=3582"},"modified":"2021-02-01T23:57:19","modified_gmt":"2021-02-01T19:57:19","slug":"xinaliqda-antik-dovr%c9%99-aid-maddi-m%c9%99d%c9%99niyy%c9%99t-numun%c9%99l%c9%99ri-askar-edildi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/infonews.az\/?p=3582","title":{"rendered":"X\u0131nal\u0131qda antik d\u00f6vr\u0259 aid maddi m\u0259d\u0259niyy\u0259t n\u00fcmun\u0259l\u0259ri a\u015fkar edildi"},"content":{"rendered":"<p><span style=\"color: #ffffff;\">X\u0131nal\u0131qda antik d\u00f6vr\u0259 aid maddi m\u0259d\u0259niyy\u0259t n\u00fcmun\u0259l\u0259ri a\u015fkar edildi\u00a0<\/span><\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/infonews.az\/?p=3582&amp;\"><strong><span style=\"color: #ff0000;\">&#8220;\u0130NFONEWS&#8221;<\/span><\/strong><\/a> x\u0259b\u0259r verir.<\/p>\n<blockquote><p>Az\u0259rbaycan D\u00f6vl\u0259t Turizm Agentliyinin d\u0259st\u0259yi il\u0259 AMEA Arxeologiya v\u0259 Etnografiya \u0130nstitutunun X\u0131nal\u0131q ekspedisiyas\u0131 2020 -ci ild\u0259 X\u0131nal\u0131q D\u00f6vl\u0259t Tarix-Memarl\u0131q v\u0259 Etnoqrafiya Qoru\u011fu \u0259razisind\u0259 apar\u0131lan arxeoloji t\u0259dqiqatlar zaman\u0131 antik d\u00f6vr\u0259 aid maddi m\u0259d\u0259niyy\u0259t n\u00fcmun\u0259l\u0259ri a\u015fkar edilib.<\/p><\/blockquote>\n<p>\u0130nstitutdan veril\u0259n m\u0259lumata g\u00f6r\u0259, ekspedisiyan\u0131n r\u0259hb\u0259ri, AMEA Arxeologiya v\u0259 Etnografiya \u0130nstitutunun Elmi arxivinin m\u00fcdiri, tarix \u00fczr\u0259 f\u0259ls\u0259f\u0259 doktoru, arxeoloq \u0130dris \u018fliyevin bildirdiyin\u0259 g\u00f6r\u0259, 2020-ci ilin son aylar\u0131nda Quban\u0131n X\u0131nal\u0131q k\u0259ndi yax\u0131nl\u0131\u011f\u0131nda \u201cK\u0131maliqeberi\u015f\u201d arxeoloji abid\u0259sinin \u0259razisind\u0259 arxeoloji-k\u0259\u015ffiyyat i\u015fl\u0259rinin apar\u0131lmas\u0131 n\u0259tic\u0259sind\u0259 m\u00fc\u0259yy\u0259n olundu ki, burada 1ha yax\u0131n sah\u0259d\u0259 q\u0259dim ya\u015fay\u0131\u015f yeri v\u0259 q\u0259dim q\u0259biristanl\u0131q m\u00f6vcud olub. Ad\u0131 \u00e7\u0259kil\u0259n abid\u0259nin c\u0259nub-\u015f\u0259rq hiss\u0259sind\u0259 15-d\u0259n art\u0131q kurqan da qeyd\u0259 al\u0131n\u0131b. \u00d6t\u0259n ilin t\u0259dqiqat i\u015fl\u0259ri abid\u0259nin da\u011f\u0259t\u0259yi sah\u0259sind\u0259 aparild\u0131, \u0259ld\u0259 edil\u0259n n\u0259tic\u0259l\u0259r v\u0259 arxeoloji materiallar abid\u0259 haqq\u0131nda \u0259sasl\u0131 m\u0259nb\u0259 olaraq X\u0131nal\u0131\u011f\u0131n q\u0259dim ke\u00e7mi\u015finin, tarixinin geni\u015f ara\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131nda d\u0259y\u0259rli m\u0259nb\u0259 kimi istifad\u0259 oluna bil\u0259r.<\/p>\n<p>\u0130.\u018fliyevin bildirdiyin\u0259 g\u00f6r\u0259, bu abid\u0259ni ilkin n\u0259tic\u0259l\u0259r\u0259 \u0259saslanaraq, antik d\u00f6vr\u0259 aid etm\u0259k olar. \u00d6yr\u0259nil\u0259n q\u0259birl\u0259rin d\u00f6vr\u00fc e.\u0259. IV- b.e. VII \u0259srl\u0259rin\u0259 aiddir. 2020-ci ild\u0259 qaz\u0131nt\u0131lar n\u0259tic\u0259sind\u0259 unikal maddi-m\u0259d\u0259niyy\u0259t n\u00fcmun\u0259l\u0259ri a\u015fkar edilib. Saxs\u0131 materiallar\u0131, d\u0259mird\u0259n haz\u0131rlanm\u0131\u015f silah n\u00fcmun\u0259l\u0259ri, tunc b\u0259z\u0259k \u0259\u015fyalar\u0131, m\u00fcxt\u0259lif minerallardan v\u0259 \u015f\u00fc\u015f\u0259d\u0259n haz\u0131rlanm\u0131\u015f muncuqlar \u0259sas\u0259n antik d\u00f6vrd\u0259n ba\u015flayaraq eram\u0131z\u0131n 7-ci \u0259srin\u0259d\u0259k d\u00f6vr\u00fc \u0259hat\u0259 edir.<\/p>\n<p>Tap\u0131nt\u0131lar s\u0131ras\u0131nda x\u00fcsusil\u0259 tunc b\u0259z\u0259k \u0259\u015fyalar\u0131n\u0131 qeyd etm\u0259k olar. Bel\u0259 ki, onlar\u0131n analogiyas\u0131na ist\u0259r Az\u0259rbaycanda, daha geni\u015f m\u0259nada Qafqazda az t\u0259sad\u00fcf olunur. Nadir tap\u0131nt\u0131lardan biri \u2014 Q\u0259dim Roma h\u0259rbi geyim elementi olan tunc falerda (Q\u0259dim Romada \u0259vv\u0259lc\u0259 at \u0259slah\u0259sinin b\u0259z\u0259yi, daha sonra m\u00fckafat medal\u0131 kimi istifad\u0259 olunan dair\u0259vi v\u0259 oval \u015f\u0259killi metal plastinl\u0259r) q\u0259dim yunan mifologiyas\u0131ndak\u0131 \u0259fsan\u0259vi qad\u0131n simal\u0131 \u0259jdaha Meduza \u2013 Qorqona t\u0259svir edilmi\u015fdi. Bu tap\u0131nt\u0131 b\u00f6lg\u0259y\u0259 Roma h\u0259rbi y\u00fcr\u00fc\u015fl\u0259rinin olmas\u0131n\u0131 t\u0259sdiq ed\u0259n d\u0259y\u0259rli material hesab olunur. Bel\u0259 ki, b\u0259zi \u0259cn\u0259bi tarix\u00e7il\u0259r Az\u0259rbaycan \u0259razisinin antik d\u00f6vr siyasi v\u0259 m\u0259d\u0259ni m\u00fchitind\u0259n k\u0259narda qalmas\u0131 bar\u0259d\u0259 q\u0259r\u0259zli fikirl\u0259r ir\u0259li s\u00fcrm\u0259y\u0259 v\u0259 h\u0259tta, Qobustandak\u0131 lat\u0131ndili yaz\u0131lar\u0131n h\u0259qiqiliyini \u015f\u00fcbh\u0259 alt\u0131na alma\u011fa \u00e7al\u0131\u015f\u0131rlar.<\/p>\n<p>Sasani \u015fah\u0131 II Xosrovun d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 z\u0259rb edil\u0259n sikk\u0259l\u0259r abid\u0259nin yuxar\u0131 xronoloj\u0131 d\u00f6vr\u00fcn\u00fc t\u0259yin edir. \u0130lkin n\u0259tic\u0259l\u0259r\u0259 \u0259saslanaraq, bu abid\u0259 kompleksi antik d\u00f6vr\u0259 aid edils\u0259 d\u0259, burada d\u0259fn \u0259n\u0259n\u0259si b.e. VII \u0259srl\u0259rin\u0259 kimi davam etmi\u015fdir. Maddi m\u0259d\u0259niyy\u0259t n\u00fcmun\u0259l\u0259ri h\u0259m\u00e7inin, \u0259sas\u0259n Qafqaz Albaniyas\u0131n\u0131n q\u0259dim tarixi, m\u0259d\u0259ni m\u00fchiti v\u0259 siyasi, iqtisadi \u0259laq\u0259l\u0259ri bar\u0259d\u0259 dol\u011fun t\u0259s\u0259vv\u00fcr\u00fcn formala\u015fmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn z\u0259min yarad\u0131r.<\/p>\n<p>Bundan \u0259lav\u0259 \u0259ld\u0259 edil\u0259n arxeoloji materiallar X\u0131nal\u0131q muzey ekspozisiyas\u0131nda s\u0259rgil\u0259nm\u0259 bax\u0131m\u0131ndan d\u0259y\u0259rli v\u0259 bir \u00e7ox halda analoqu olmayan materiallardan ibar\u0259tdir. T\u0259dqiqata c\u0259lb edilmi\u015f abid\u0259l\u0259r arxeoturizmin t\u0259bli\u011fi v\u0259 inki\u015faf\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn ciddi potensial\u0131n olmas\u0131 bax\u0131m\u0131ndan m\u00fch\u00fcm \u0259h\u0259miyy\u0259t da\u015f\u0131y\u0131r.<\/p>\n<p>Qeyd ed\u0259k ki, h\u0259l\u0259 2018-ci ild\u0259 arxeoloq, t.\u00fc.f.d. \u0130dris \u018fliyev t\u0259r\u0259find\u0259n X\u0131nal\u0131q k\u0259ndinin c\u0259nub-\u015f\u0259rqind\u0259 e.\u0259. I minilliyin otalar\u0131na aid nekropolun a\u015fkar edilm\u0259si, Az\u0259rbaycan arxeoloji x\u0259rit\u0259sind\u0259 daha bir \u201cbo\u015flu\u011fun\u201d aradan qald\u0131r\u0131lmas\u0131na s\u0259b\u0259b oldu. Bel\u0259 ki, indiy\u0259 q\u0259d\u0259r \u00f6z\u00fcn\u00fcm\u0259xsus co\u011frafi m\u00f6vqeyin\u0259 v\u0259 relyefin\u0259 g\u00f6r\u0259 bu zonan\u0131n q\u0259dim d\u00f6vrl\u0259rd\u0259 izol\u0259 edilmi\u015f \u0259razi olmas\u0131 bar\u0259d\u0259 fikirl\u0259r m\u00f6vcud idi. Lakin a\u015fkar edilmi\u015f nekropol son-tunc \u2014 ilk d\u0259mir d\u00f6vr\u00fcn\u00fcn sonu il\u0259 antik d\u00f6vr\u00fcn \u0259r\u0259f\u0259si aras\u0131ndak\u0131 zaman k\u0259siyind\u0259 \u0259razid\u0259 v\u0259 b\u00fct\u00f6vl\u00fckd\u0259 regionda ciddi m\u0259skunla\u015fman\u0131, qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 m\u0259d\u0259ni m\u00fcnasib\u0259tl\u0259ri ehtiva ed\u0259n intensiv prosesl\u0259rin getdiyi bar\u0259d\u0259 tam yeni bir fikirin ir\u0259li s\u00fcr\u00fclm\u0259sini m\u00fcmk\u00fcn etdi.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>X\u0131nal\u0131qda antik d\u00f6vr\u0259 aid maddi m\u0259d\u0259niyy\u0259t n\u00fcmun\u0259l\u0259ri a\u015fkar edildi\u00a0 &#8220;\u0130NFONEWS&#8221; x\u0259b\u0259r verir. Az\u0259rbaycan D\u00f6vl\u0259t Turizm Agentliyinin d\u0259st\u0259yi il\u0259 AMEA Arxeologiya v\u0259 Etnografiya \u0130nstitutunun X\u0131nal\u0131q ekspedisiyas\u0131 2020 -ci ild\u0259 X\u0131nal\u0131q D\u00f6vl\u0259t&hellip; <\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":3583,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_mi_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[10,11],"tags":[938,939,937,941,940],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3582"}],"collection":[{"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=3582"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3582\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3584,"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3582\/revisions\/3584"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/3583"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=3582"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=3582"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=3582"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}