{"id":3725,"date":"2021-02-03T13:18:38","date_gmt":"2021-02-03T09:18:38","guid":{"rendered":"https:\/\/infonews.az\/?p=3725"},"modified":"2021-02-03T13:19:34","modified_gmt":"2021-02-03T09:19:34","slug":"g%c9%99nc-h%c9%99rbicil%c9%99r%c9%99-h%c9%99md%c9%99m-olan-konullu-g%c9%99nc-psixoloqlar","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/infonews.az\/?p=3725","title":{"rendered":"G\u0259nc h\u0259rbi\u00e7il\u0259r\u0259 h\u0259md\u0259m olan k\u00f6n\u00fcll\u00fc g\u0259nc psixoloqlar"},"content":{"rendered":"<h2 style=\"text-align: center;\"><span style=\"color: #ff0000;\"><strong>G\u0259nc h\u0259rbi\u00e7il\u0259r\u0259 h\u0259md\u0259m olan k\u00f6n\u00fcll\u00fc g\u0259nc psixoloqlar<\/strong><\/span><\/h2>\n<blockquote>\n<h4><!--more--><\/h4>\n<h5><em><span style=\"color: #ff0000;\">\u018fsas\u0131 dahi r\u0259hb\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyev t\u0259r\u0259find\u0259n qoyulan m\u00fcasir g\u0259ncl\u0259r siyas\u0259ti Az\u0259rbaycanda 1994-c\u00fc ild\u0259n ba\u015flay\u0131b. Bu \u0259lam\u0259tdar hadis\u0259 1997-ci ilin 2 fevral g\u00fcn\u00fcnd\u0259n d\u00f6vl\u0259t s\u0259viyy\u0259sind\u0259 r\u0259smi \u015f\u0259kild\u0259 qeyd olunur. Yola sald\u0131\u011f\u0131m\u0131z ilin 27 sentyabr\u0131ndan ba\u015flayan V\u0259t\u0259n m\u00fcharib\u0259sind\u0259 ordumuzun \u0259sas t\u0259rkibini t\u0259\u015fkil ed\u0259n g\u0259nc d\u00f6y\u00fc\u015f\u00e7\u00fcl\u0259rin say\u0259sind\u0259 haqq sava\u015f\u0131m\u0131z\u0131n qalibin\u0259 \u00e7evrildik. D\u00f6y\u00fc\u015fl\u0259rd\u0259n fiziki v\u0259 m\u0259n\u0259vi yaralarla d\u00f6n\u0259n \u0259sg\u0259r v\u0259 qazi qarda\u015flar\u0131m\u0131za h\u0259r zaman a\u011f xalatl\u0131 m\u0259l\u0259kl\u0259r &#8211; h\u0259kiml\u0259r \u00f6z \u015f\u0259fal\u0131 \u0259ll\u0259rini uzatd\u0131, onlara s\u00f6z\u00fcn \u0259sl m\u0259nas\u0131nda h\u0259md\u0259m olma\u011f\u0131 bacard\u0131lar. \u00c7ox sevindirici v\u0259 q\u00fcrurlu bir hissdir ki, h\u0259kiml\u0259rin f\u0259dakarl\u0131\u011f\u0131n\u0131 y\u00fcks\u0259k qiym\u0259tl\u0259ndir\u0259n v\u0259 onlar\u0131 ayaq \u00fcst\u0259 alq\u0131\u015flayan C\u0259nab Prezidentimiz \u0130lham \u018fliyev\u0259 v\u0259 xalqa sadiq g\u0259nc h\u0259rb\u00e7il\u0259rimiz, g\u0259nc h\u0259kiml\u0259rimiz var.Biz d\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fck ki, bir araya g\u0259l\u0259r\u0259k k\u00f6n\u00fcll\u00fc \u015f\u0259kild\u0259 qazil\u0259rimiz\u0259 can yan\u011f\u0131s\u0131, h\u0259kim m\u0259suliyy\u0259ti il\u0259 xidm\u0259t ed\u0259n psixoloq hey\u0259tinin \u00fczv\u00fc Aysel xan\u0131m H\u0259s\u0259nova il\u0259 h\u0259ms\u00f6hb\u0259t olaq.<\/span><\/em><\/h5>\n<\/blockquote>\n<ul>\n<li><span style=\"color: #003366;\"><strong>Bu t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fcn\u00fcz hans\u0131 z\u0259rur\u0259td\u0259n yarand\u0131?<\/strong><\/span><\/li>\n<\/ul>\n<p><span style=\"color: #003366;\">Xalq\u0131m\u0131n tarixi taleyi el\u0259 g\u0259tirdi ki, i\u015f\u011fal\u00e7\u0131 bir \u00f6lk\u0259 il\u0259 qon\u015fu olma\u011fa m\u0259hkum olduq. Says\u0131z &#8211; hesabs\u0131z m\u00fcharib\u0259l\u0259r, m\u00fcnaqi\u015f\u0259l\u0259r qap\u0131m\u0131z\u0131 d\u00f6yd\u00fc, oca\u011f\u0131n\u0131n istisi il\u0259 bizi qarsd\u0131, k\u00fcl\u00fcn\u00fc \u00fcst\u00fcm\u00fcz\u0259 s\u0259pdi. Bu odlu-alovlu m\u00fcharib\u0259l\u0259r biz b\u0259ni-Ad\u0259min h\u0259yatla ba\u011fl\u0131 t\u0259s\u0259vv\u00fcrl\u0259rini d\u0259yi\u015fdi. Dahi frans\u0131z ekzistensialisti Alber Kamyunun &#8220;M\u00fcharib\u0259 bizi olmad\u0131\u011f\u0131m\u0131z birin\u0259 \u00e7evrilm\u0259yi \u00f6yr\u0259tdi&#8221; fikirl\u0259ri b\u0259lk\u0259 d\u0259 bu m\u0259qamda yerin\u0259 d\u00fc\u015f\u0259r..<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #003366;\">H\u0259r bir i\u015f onu g\u00f6rm\u0259li olmayan adama k\u0259nardan asan g\u00f6r\u00fcn\u00fcr. \u00c7ox t\u0259\u0259ss\u00fcf ki, b\u0259zil\u0259rinin d\u0259 m\u00fcharib\u0259y\u0259 bax\u0131\u015f\u0131 bel\u0259dir. \u0130st\u0259r \u00f6n c\u0259bh\u0259d\u0259, ist\u0259rs\u0259 d\u0259 arxa c\u0259bh\u0259d\u0259 d\u00fc\u015fm\u0259nl\u0259 m\u00fcbariz\u0259 aparan h\u0259r bir V\u0259t\u0259n o\u011flu yax\u015f\u0131 bilirdi ki, m\u00fcharib\u0259nin h\u0259r an\u0131, h\u0259r d\u0259qiq\u0259si \u00f6l\u00fcmd\u00fcr. M\u0259rd, \u015f\u00fcca\u0259tli, g\u00f6z\u00fcn\u00fc bir an bel\u0259 q\u0131rpmadan d\u00fc\u015fm\u0259n \u00fcst\u00fcn\u0259 t\u0259p\u0259rl\u0259 add\u0131mlayan \u0259sg\u0259rin yad\u0131na n\u0259inki he\u00e7 n\u0259 d\u00fc\u015fm\u00fcr, b\u0259z\u0259n insan bel\u0259 situasiyada \u00f6z varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 bel\u0259 unudur.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #003366;\">Ya\u015fanan parlaq z\u0259f\u0259r xalq\u0131m\u0131za, h\u0259m\u00e7inin d\u0259 \u00f6lk\u0259d\u0259n k\u0259narda ya\u015fanan b\u00fct\u00fcn az\u0259rbaycanl\u0131lara v\u0259 haqq\u0131n yan\u0131nda olan h\u0259r k\u0259s\u0259 q\u00fcr\u00fcr hissi ya\u015fatd\u0131, bizl\u0259r\u0259 sevinc g\u00f6z ya\u015flar\u0131 b\u0259x\u015f etdi. \u00dcz\u00fcm\u00fcz v\u0259 \u00fcr\u0259yimiz sevindi. Bu s\u00fclh sava\u015f\u0131m\u0131z \u015f\u00fcurumuzun d\u0259rinlikl\u0259rind\u0259 yuva salm\u0131\u015f \u201cel bir olsa&#8230;.\u201d misal\u0131n\u0131 reall\u0131\u011fa \u00e7evirdi v\u0259 h\u0259mr\u0259yliyimiz haqq q\u0259l\u0259b\u0259mizin, haqql\u0131 m\u00fcbariz\u0259mizin m\u0259n\u0259vi z\u0259minini yaratm\u0131\u015f oldu. Ancaq b\u00fct\u00fcn bunlara baxmayaraq sava\u015f a\u011fr\u0131-ac\u0131s\u0131z, itgisiz \u00f6t\u00fc\u015fm\u0259di, \u00f6t\u00fc\u015f\u0259 d\u0259 bilm\u0259zdi. Kimisi bir t\u0259r\u0259fini, kimisi is\u0259 bir k\u0259sini itirdi. \u018fn \u00e7ox z\u0259rb\u0259 \u015f\u0259hid v\u0259 qazi ail\u0259l\u0259rinin \u00fcz\u0259rin\u0259 d\u00fc\u015fd\u00fc. Biz d\u0259 bu s\u0259b\u0259bd\u0259n onlar\u0131n m\u0259n\u0259vi v\u0259 fiziki sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131n\u0131 b\u0259rpa etm\u0259k istiqam\u0259tind\u0259 i\u015f\u0259 ba\u015flad\u0131q. V\u0259t\u0259ni qoruyan \u0259sg\u0259rl\u0259rin sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131n\u0131 qorumaq is\u0259 m\u00fcq\u0259dd\u0259s borcumuzdur.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #003366;\"><strong><em>&#8211; V\u0259t\u0259n m\u00fcharib\u0259sind\u0259n sonra sizin komandan\u0131z i\u015f\u0259 ba\u015flad\u0131. Hal &#8211; haz\u0131rda i\u015fl\u0259r nec\u0259 gedir?<\/em><\/strong><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #003366;\">Travma el\u0259 bir hal, ya\u015fant\u0131d\u0131r ki, \u015f\u0259xsin fiziki v\u0259 ruhi b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fcn\u00fc t\u0259hl\u00fck\u0259 alt\u0131nda qoyur. \u0130lkin stres ve qorxu zaman\u0131 psixika \u00f6z\u00fcn\u00fcm\u00fcdafi\u0259 funksiyas\u0131n\u0131 maksimum s\u0259f\u0259rb\u0259r edir, f\u0259rdi qoruyur. \u0130nsana ruhi sars\u0131nt\u0131 ya\u015fadan, qorxudan hal, g\u00f6z\u00fcn\u00fcn g\u00f6rd\u00fcy\u00fc, qula\u011f\u0131n\u0131n e\u015fitdiyi s\u0259s neyronlar s\u0259viyy\u0259sind\u0259 beyind\u0259 v\u0259 b\u0259d\u0259nd\u0259 qalmaqda davam edir.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #003366;\">H\u0259yat\u0131n sonrak\u0131 axar\u0131nda ist\u0259nil\u0259n ki\u00e7ik bir q\u0131c\u0131q h\u0259min xatir\u0259ni yenid\u0259n oyad\u0131r v\u0259 \u015f\u0259xs\u0259 posttravmatik stres ya\u015fad\u0131r. D\u0259y\u0259rli qazil\u0259rimizl\u0259 s\u00f6hb\u0259t zaman\u0131 ya\u015fad\u0131qlar\u0131 ruhi sars\u0131nt\u0131, psixoloji g\u0259rginlik m\u0259lum olur. Bir anl\u0131q \u00f6zl\u0259rin\u0259 qapanark\u0259n h\u0259min o qorxunc anlar\u0131 yenid\u0259n ya\u015fad\u0131qlar\u0131n\u0131 qeyd edirl\u0259r. Haz\u0131rda m\u00fcalic\u0259 alan m\u00fcharib\u0259 i\u015ftirak\u00e7\u0131lar\u0131nda, qazil\u0259rind\u0259 d\u0259 bu hal tez-tez ya\u015fan\u0131r.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #003366;\">\u0130\u015fimiz\u0259 cani-dild\u0259n yana\u015f\u0131r\u0131q ki, qazil\u0259rimizin d\u0259 h\u0259r \u015fey k\u00f6nl\u00fcnc\u0259 olsun. Onlar\u0131n m\u00fcalic\u0259 v\u0259 m\u00fcayin\u0259si il\u0259 pe\u015f\u0259kar k\u00f6n\u00fcll\u00fc psixoloq qrupumuz i\u015fini davam etdirir. M\u00fcalic\u0259 zaman\u0131 \u0259ld\u0259 etdiyimiz u\u011fura sevins\u0259k d\u0259, ancaq bu naliyy\u0259td\u0259n he\u00e7 bir zaman arxay\u0131nla\u015fm\u0131r\u0131q, \u0259ksin\u0259 daha f\u0259dakarcas\u0131na i\u015fimizi davam etdiririk.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #003366;\"><strong><em>&#8211; Bir pe\u015f\u0259kar psixoloq olaraq M\u00fcharib\u0259d\u0259n sonra qazil\u0259rimizin hal\u0131 v\u0259 v\u0259ziyy\u0259ti bar\u0259sind\u0259 n\u0259 dey\u0259 bil\u0259rsiniz?<\/em><\/strong><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #003366;\">Qazil\u0259rl\u0259 i\u015fimizin \u0259sas psixoloji istiqam\u0259ti EMDR terapiyad\u0131r. Hans\u0131 ki, bu terapevtik istiqam\u0259t travma v\u0259 travma sonras\u0131 istifad\u0259 olunan \u0259n effektli texnika kimi \u00f6z t\u0259sdiqini tapm\u0131\u015fd\u0131r. Bu texnikan\u0131n istifad\u0259si il\u0259 beyin yar\u0131mk\u00fcr\u0259l\u0259ri aktivl\u0259\u015f\u0259r\u0259k ya\u015fanm\u0131\u015f neqativ xatir\u0259l\u0259r\u0259 m\u0259ntiqi cavab tapmaqda k\u00f6m\u0259k edir, yanmaqda olan oca\u011f\u0131 s\u00f6nd\u00fcr\u00fcr. N\u0259tic\u0259 etibaril\u0259 insan\u0131 g\u00f6z\u00fc \u00f6n\u00fcnd\u0259n getm\u0259y\u0259n s\u0259hn\u0259 ondan uzaqla\u015f\u0131r, adil\u0259\u015fir, t\u0259sir g\u00fcc\u00fc azal\u0131r.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #003366;\">T\u0259bii ki, h\u0259r bir insan\u0131n f\u0259rdi-psixoloji x\u00fcsusiyy\u0259tl\u0259ri onun m\u00fcharib\u0259d\u0259 ald\u0131\u011f\u0131 travman\u0131n d\u0259rinliyinin g\u00f6st\u0259ricisin\u0259 t\u0259sir edir. El\u0259 bu s\u0259b\u0259bd\u0259n d\u0259 m\u00fcharib\u0259 sonras\u0131 fiziki v\u0259 psixoloji b\u0259rpa \u00e7ox \u00f6n\u0259mlidir.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #003366;\"><strong><em>&#8211; \u015e\u00fcbh\u0259 etmir\u0259m ki, bu xeyirxah i\u015finizi g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 d\u0259 davam etdir\u0259c\u0259ksiniz?<\/em><\/strong><\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #003366;\">\u018flb\u0259tt\u0259, bu istiqam\u0259td\u0259 f\u0259aliyy\u0259timiz s\u00f6zs\u00fcz ki, yeni layih\u0259l\u0259rl\u0259 d\u0259 davam ed\u0259c\u0259k. C\u0259lil M\u0259mm\u0259dquluzad\u0259nin\u00a0t\u0259birinc\u0259 des\u0259m \u201cH\u0259mi\u015f\u0259 v\u0259 h\u0259r bir m\u0259kanda V\u0259t\u0259n m\u0259hz cavanlardan \u00f6z nicat\u0131n\u0131 g\u00f6zl\u0259yib.\u201d Bu m\u0259nada h\u0259r zaman bir v\u0259t\u0259nda\u015f &#8211; psixoloq olaraq d\u00f6vl\u0259timizin yan\u0131nday\u0131q.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"color: #003366;\">Biz art\u0131q qalib \u00f6lk\u0259nin qalib v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131y\u0131q v\u0259 bu tarixi z\u0259f\u0259r \u00f6mr\u00fcm\u00fcz\u00fcn sonunad\u0259k biz\u0259 b\u0259s ed\u0259c\u0259k. D\u00fcnya var olduqca Az\u0259rbaycan ya\u015fayacaq! Tanr\u0131 s\u0259ni qorusun, ucalardan uca xalq\u0131m!<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: right;\"><span style=\"color: #003366;\"><em>M\u00fcsahib\u0259ni haz\u0131rlad\u0131:<\/em><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: right;\"><span style=\"color: #003366;\"><strong><em>\u018fsg\u0259r \u0130smay\u0131lov,<\/em><\/strong><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: right;\"><span style=\"color: #003366;\"><em>BDU-nun Jurnalistika fak\u00fclt\u0259sinin t\u0259l\u0259b\u0259si<\/em><\/span><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone wp-image-3726\" src=\"https:\/\/infonews.az\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/1-300x253.jpeg\" alt=\"\" width=\"466\" height=\"393\" srcset=\"https:\/\/infonews.az\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/1-300x253.jpeg 300w, https:\/\/infonews.az\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/1-1024x865.jpeg 1024w, https:\/\/infonews.az\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/1-768x649.jpeg 768w, https:\/\/infonews.az\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/1.jpeg 1280w\" sizes=\"(max-width: 466px) 100vw, 466px\" \/> <img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone wp-image-3727\" src=\"https:\/\/infonews.az\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/2-300x225.jpeg\" alt=\"\" width=\"525\" height=\"394\" srcset=\"https:\/\/infonews.az\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/2-300x225.jpeg 300w, https:\/\/infonews.az\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/2-768x576.jpeg 768w, https:\/\/infonews.az\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/2.jpeg 960w\" sizes=\"(max-width: 525px) 100vw, 525px\" \/><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u018fsas\u0131 dahi r\u0259hb\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyev t\u0259r\u0259find\u0259n qoyulan m\u00fcasir g\u0259ncl\u0259r siyas\u0259ti Az\u0259rbaycanda 1994-c\u00fc ild\u0259n ba\u015flay\u0131b. Bu \u0259lam\u0259tdar hadis\u0259 1997-ci ilin 2 fevral g\u00fcn\u00fcnd\u0259n d\u00f6vl\u0259t s\u0259viyy\u0259sind\u0259 r\u0259smi \u015f\u0259kild\u0259 qeyd olunur. Yola sald\u0131\u011f\u0131m\u0131z ilin 27 sentyabr\u0131ndan ba\u015flayan V\u0259t\u0259n m\u00fcharib\u0259sind\u0259 ordumuzun \u0259sas t\u0259rkibini t\u0259\u015fkil ed\u0259n g\u0259nc d\u00f6y\u00fc\u015f\u00e7\u00fcl\u0259rin say\u0259sind\u0259 haqq sava\u015f\u0131m\u0131z\u0131n qalibin\u0259 \u00e7evrildik. D\u00f6y\u00fc\u015fl\u0259rd\u0259n fiziki v\u0259 m\u0259n\u0259vi yaralarla d\u00f6n\u0259n \u0259sg\u0259r v\u0259 qazi qarda\u015flar\u0131m\u0131za h\u0259r zaman a\u011f xalatl\u0131 m\u0259l\u0259kl\u0259r &#8211; h\u0259kiml\u0259r \u00f6z \u015f\u0259fal\u0131 \u0259ll\u0259rini uzatd\u0131, onlara s\u00f6z\u00fcn \u0259sl m\u0259nas\u0131nda h\u0259md\u0259m olma\u011f\u0131 bacard\u0131lar. \u00c7ox sevindirici v\u0259 q\u00fcrurlu bir hissdir ki, h\u0259kiml\u0259rin f\u0259dakarl\u0131\u011f\u0131n\u0131 y\u00fcks\u0259k qiym\u0259tl\u0259ndir\u0259n v\u0259 onlar\u0131 ayaq \u00fcst\u0259 alq\u0131\u015flayan C\u0259nab Prezidentimiz \u0130lham \u018fliyev\u0259 v\u0259 xalqa sadiq g\u0259nc h\u0259rb\u00e7il\u0259rimiz, g\u0259nc h\u0259kiml\u0259rimiz var.Biz d\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fck ki, bir araya g\u0259l\u0259r\u0259k k\u00f6n\u00fcll\u00fc \u015f\u0259kild\u0259 qazil\u0259rimiz\u0259 can yan\u011f\u0131s\u0131, h\u0259kim m\u0259suliyy\u0259ti il\u0259 xidm\u0259t ed\u0259n psixoloq hey\u0259tinin \u00fczv\u00fc Aysel xan\u0131m H\u0259s\u0259nova il\u0259 h\u0259ms\u00f6hb\u0259t olaq.<br \/>\n&#8211;\tBu t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fcn\u00fcz hans\u0131 z\u0259rur\u0259td\u0259n yarand\u0131?<br \/>\nXalq\u0131m\u0131n tarixi taleyi el\u0259 g\u0259tirdi ki, i\u015f\u011fal\u00e7\u0131 bir \u00f6lk\u0259 il\u0259 qon\u015fu olma\u011fa m\u0259hkum olduq. Says\u0131z &#8211; hesabs\u0131z m\u00fcharib\u0259l\u0259r, m\u00fcnaqi\u015f\u0259l\u0259r qap\u0131m\u0131z\u0131 d\u00f6yd\u00fc, oca\u011f\u0131n\u0131n istisi il\u0259 bizi qarsd\u0131, k\u00fcl\u00fcn\u00fc \u00fcst\u00fcm\u00fcz\u0259 s\u0259pdi. Bu odlu-alovlu m\u00fcharib\u0259l\u0259r biz b\u0259ni-Ad\u0259min h\u0259yatla ba\u011fl\u0131 t\u0259s\u0259vv\u00fcrl\u0259rini d\u0259yi\u015fdi. Dahi frans\u0131z ekzistensialisti Alber Kamyunun &#8220;M\u00fcharib\u0259 bizi olmad\u0131\u011f\u0131m\u0131z birin\u0259 \u00e7evrilm\u0259yi \u00f6yr\u0259tdi&#8221; fikirl\u0259ri b\u0259lk\u0259 d\u0259 bu m\u0259qamda yerin\u0259 d\u00fc\u015f\u0259r..<br \/>\nH\u0259r bir i\u015f onu g\u00f6rm\u0259li olmayan adama k\u0259nardan asan g\u00f6r\u00fcn\u00fcr. \u00c7ox t\u0259\u0259ss\u00fcf ki, b\u0259zil\u0259rinin d\u0259 m\u00fcharib\u0259y\u0259 bax\u0131\u015f\u0131 bel\u0259dir. \u0130st\u0259r \u00f6n c\u0259bh\u0259d\u0259, ist\u0259rs\u0259 d\u0259 arxa c\u0259bh\u0259d\u0259 d\u00fc\u015fm\u0259nl\u0259 m\u00fcbariz\u0259 aparan h\u0259r bir V\u0259t\u0259n o\u011flu yax\u015f\u0131 bilirdi ki, m\u00fcharib\u0259nin h\u0259r an\u0131, h\u0259r d\u0259qiq\u0259si \u00f6l\u00fcmd\u00fcr. M\u0259rd, \u015f\u00fcca\u0259tli, g\u00f6z\u00fcn\u00fc bir an bel\u0259 q\u0131rpmadan d\u00fc\u015fm\u0259n \u00fcst\u00fcn\u0259 t\u0259p\u0259rl\u0259 add\u0131mlayan \u0259sg\u0259rin yad\u0131na n\u0259inki he\u00e7 n\u0259 d\u00fc\u015fm\u00fcr, b\u0259z\u0259n insan bel\u0259 situasiyada \u00f6z varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 bel\u0259 unudur.<br \/>\nYa\u015fanan parlaq z\u0259f\u0259r xalq\u0131m\u0131za, h\u0259m\u00e7inin d\u0259 \u00f6lk\u0259d\u0259n k\u0259narda ya\u015fanan b\u00fct\u00fcn az\u0259rbaycanl\u0131lara v\u0259 haqq\u0131n yan\u0131nda olan h\u0259r k\u0259s\u0259 q\u00fcr\u00fcr hissi ya\u015fatd\u0131, bizl\u0259r\u0259 sevinc g\u00f6z ya\u015flar\u0131 b\u0259x\u015f etdi. \u00dcz\u00fcm\u00fcz v\u0259 \u00fcr\u0259yimiz sevindi. Bu s\u00fclh sava\u015f\u0131m\u0131z \u015f\u00fcurumuzun d\u0259rinlikl\u0259rind\u0259 yuva salm\u0131\u015f \u201cel bir olsa&#8230;.\u201d misal\u0131n\u0131 reall\u0131\u011fa \u00e7evirdi v\u0259 h\u0259mr\u0259yliyimiz haqq q\u0259l\u0259b\u0259mizin, haqql\u0131 m\u00fcbariz\u0259mizin m\u0259n\u0259vi z\u0259minini yaratm\u0131\u015f oldu. Ancaq b\u00fct\u00fcn bunlara baxmayaraq sava\u015f a\u011fr\u0131-ac\u0131s\u0131z, itgisiz \u00f6t\u00fc\u015fm\u0259di, \u00f6t\u00fc\u015f\u0259 d\u0259 bilm\u0259zdi. Kimisi bir t\u0259r\u0259fini, kimisi is\u0259 bir k\u0259sini itirdi. \u018fn \u00e7ox z\u0259rb\u0259 \u015f\u0259hid v\u0259 qazi ail\u0259l\u0259rinin \u00fcz\u0259rin\u0259 d\u00fc\u015fd\u00fc. Biz d\u0259 bu s\u0259b\u0259bd\u0259n onlar\u0131n m\u0259n\u0259vi v\u0259 fiziki sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131n\u0131 b\u0259rpa etm\u0259k istiqam\u0259tind\u0259 i\u015f\u0259 ba\u015flad\u0131q. V\u0259t\u0259ni qoruyan \u0259sg\u0259rl\u0259rin sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131n\u0131 qorumaq is\u0259 m\u00fcq\u0259dd\u0259s borcumuzdur.<br \/>\n&#8211; V\u0259t\u0259n m\u00fcharib\u0259sind\u0259n sonra sizin komandan\u0131z i\u015f\u0259 ba\u015flad\u0131. Hal &#8211; haz\u0131rda i\u015fl\u0259r nec\u0259 gedir?<br \/>\nTravma el\u0259 bir hal, ya\u015fant\u0131d\u0131r ki, \u015f\u0259xsin fiziki v\u0259 ruhi b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fcn\u00fc t\u0259hl\u00fck\u0259 alt\u0131nda qoyur. \u0130lkin stres ve qorxu zaman\u0131 psixika \u00f6z\u00fcn\u00fcm\u00fcdafi\u0259 funksiyas\u0131n\u0131 maksimum s\u0259f\u0259rb\u0259r edir, f\u0259rdi qoruyur. \u0130nsana ruhi sars\u0131nt\u0131 ya\u015fadan, qorxudan hal, g\u00f6z\u00fcn\u00fcn g\u00f6rd\u00fcy\u00fc, qula\u011f\u0131n\u0131n e\u015fitdiyi s\u0259s neyronlar s\u0259viyy\u0259sind\u0259 beyind\u0259 v\u0259 b\u0259d\u0259nd\u0259 qalmaqda davam edir.<br \/>\nH\u0259yat\u0131n sonrak\u0131 axar\u0131nda ist\u0259nil\u0259n ki\u00e7ik bir q\u0131c\u0131q h\u0259min xatir\u0259ni yenid\u0259n oyad\u0131r v\u0259 \u015f\u0259xs\u0259 posttravmatik stres ya\u015fad\u0131r. D\u0259y\u0259rli qazil\u0259rimizl\u0259 s\u00f6hb\u0259t zaman\u0131 ya\u015fad\u0131qlar\u0131 ruhi sars\u0131nt\u0131, psixoloji g\u0259rginlik m\u0259lum olur. Bir anl\u0131q \u00f6zl\u0259rin\u0259 qapanark\u0259n h\u0259min o qorxunc anlar\u0131 yenid\u0259n ya\u015fad\u0131qlar\u0131n\u0131 qeyd edirl\u0259r. Haz\u0131rda m\u00fcalic\u0259 alan m\u00fcharib\u0259 i\u015ftirak\u00e7\u0131lar\u0131nda, qazil\u0259rind\u0259 d\u0259 bu hal tez-tez ya\u015fan\u0131r.<br \/>\n\u0130\u015fimiz\u0259 cani-dild\u0259n yana\u015f\u0131r\u0131q ki, qazil\u0259rimizin d\u0259 h\u0259r \u015fey k\u00f6nl\u00fcnc\u0259 olsun. Onlar\u0131n m\u00fcalic\u0259 v\u0259 m\u00fcayin\u0259si il\u0259 pe\u015f\u0259kar k\u00f6n\u00fcll\u00fc psixoloq qrupumuz i\u015fini davam etdirir. M\u00fcalic\u0259 zaman\u0131 \u0259ld\u0259 etdiyimiz u\u011fura sevins\u0259k d\u0259, ancaq bu naliyy\u0259td\u0259n he\u00e7 bir zaman arxay\u0131nla\u015fm\u0131r\u0131q, \u0259ksin\u0259 daha f\u0259dakarcas\u0131na i\u015fimizi davam etdiririk.<br \/>\n&#8211; Bir pe\u015f\u0259kar psixoloq olaraq M\u00fcharib\u0259d\u0259n sonra qazil\u0259rimizin hal\u0131 v\u0259 v\u0259ziyy\u0259ti bar\u0259sind\u0259 n\u0259 dey\u0259 bil\u0259rsiniz?<br \/>\nQazil\u0259rl\u0259 i\u015fimizin \u0259sas psixoloji istiqam\u0259ti EMDR terapiyad\u0131r. Hans\u0131 ki, bu terapevtik istiqam\u0259t travma v\u0259 travma sonras\u0131 istifad\u0259 olunan \u0259n effektli texnika kimi \u00f6z t\u0259sdiqini tapm\u0131\u015fd\u0131r. Bu texnikan\u0131n istifad\u0259si il\u0259 beyin yar\u0131mk\u00fcr\u0259l\u0259ri aktivl\u0259\u015f\u0259r\u0259k ya\u015fanm\u0131\u015f neqativ xatir\u0259l\u0259r\u0259 m\u0259ntiqi cavab tapmaqda k\u00f6m\u0259k edir, yanmaqda olan oca\u011f\u0131 s\u00f6nd\u00fcr\u00fcr. N\u0259tic\u0259 etibaril\u0259 insan\u0131 g\u00f6z\u00fc \u00f6n\u00fcnd\u0259n getm\u0259y\u0259n s\u0259hn\u0259 ondan uzaqla\u015f\u0131r, adil\u0259\u015fir, t\u0259sir g\u00fcc\u00fc azal\u0131r.<br \/>\nT\u0259bii ki, h\u0259r bir insan\u0131n f\u0259rdi-psixoloji x\u00fcsusiyy\u0259tl\u0259ri onun m\u00fcharib\u0259d\u0259 ald\u0131\u011f\u0131 travman\u0131n d\u0259rinliyinin g\u00f6st\u0259ricisin\u0259 t\u0259sir edir. El\u0259 bu s\u0259b\u0259bd\u0259n d\u0259 m\u00fcharib\u0259 sonras\u0131 fiziki v\u0259 psixoloji b\u0259rpa \u00e7ox \u00f6n\u0259mlidir.<\/p>\n<p>&#8211; \u015e\u00fcbh\u0259 etmir\u0259m ki, bu xeyirxah i\u015finizi g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 d\u0259 davam etdir\u0259c\u0259ksiniz?<br \/>\n\u018flb\u0259tt\u0259, bu istiqam\u0259td\u0259 f\u0259aliyy\u0259timiz s\u00f6zs\u00fcz ki, yeni layih\u0259l\u0259rl\u0259 d\u0259 davam ed\u0259c\u0259k. C\u0259lil M\u0259mm\u0259dquluzad\u0259nin t\u0259birinc\u0259 des\u0259m \u201cH\u0259mi\u015f\u0259 v\u0259 h\u0259r bir m\u0259kanda V\u0259t\u0259n m\u0259hz cavanlardan \u00f6z nicat\u0131n\u0131 g\u00f6zl\u0259yib.\u201d Bu m\u0259nada h\u0259r zaman bir v\u0259t\u0259nda\u015f &#8211; psixoloq olaraq d\u00f6vl\u0259timizin yan\u0131nday\u0131q.<br \/>\nBiz art\u0131q qalib \u00f6lk\u0259nin qalib v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131y\u0131q v\u0259 bu tarixi z\u0259f\u0259r \u00f6mr\u00fcm\u00fcz\u00fcn sonunad\u0259k biz\u0259 b\u0259s ed\u0259c\u0259k. D\u00fcnya var olduqca Az\u0259rbaycan ya\u015fayacaq! Tanr\u0131 s\u0259ni qorusun, ucalardan uca xalq\u0131m!<\/p>\n<p>M\u00fcsahib\u0259ni haz\u0131rlad\u0131:<br \/>\n\u018fsg\u0259r \u0130smay\u0131lov,<br \/>\nBDU-nun Jurnalistika fak\u00fclt\u0259sinin t\u0259l\u0259b\u0259si<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":3727,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_mi_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[8,82,11,3,550],"tags":[788,786,991,75,659,992],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3725"}],"collection":[{"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=3725"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3725\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3730,"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3725\/revisions\/3730"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/3727"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=3725"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=3725"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=3725"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}