{"id":38886,"date":"2023-12-25T12:24:39","date_gmt":"2023-12-25T08:24:39","guid":{"rendered":"https:\/\/infonews.az\/?p=38886"},"modified":"2023-12-25T12:24:39","modified_gmt":"2023-12-25T08:24:39","slug":"turkiye-inflyasiya-bataqliginda-tapdiq-abdulla","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/infonews.az\/?p=38886","title":{"rendered":"T\u00dcRK\u0130Y\u018f \u0130NFLYAS\u0130YA BATAQLI\u011eINDA &#8211; Tapd\u0131q ABDULLA"},"content":{"rendered":"<p><span style=\"color: #ffffff;\">T\u00dcRK\u0130Y\u018f \u0130NFLYAS\u0130YA BATAQLI\u011eINDA &#8211; Tapd\u0131q ABDULLA <\/span><\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/infonews.az\/?p=38886\"><span style=\"color: #333399;\"><strong>&#8220;\u0130NFONEWS&#8221;<\/strong><\/span><\/a> &#8211; un g\u0259nc iqtisad\u00e7\u0131-eksperti Tapd\u0131q Abdulla \u201cAz\u0259rbaycan. D\u00fcnya iqtisadiyyat\u0131. Siyas\u0259t\u201d layih\u0259sinin bu burax\u0131l\u0131\u015f\u0131nda t\u0259qdim edir:<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-full wp-image-38887\" src=\"https:\/\/infonews.az\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/b9e30a2f-c157-4242-9020-e02a47c31f8c.jpeg\" alt=\"\" width=\"1080\" height=\"1092\" srcset=\"https:\/\/infonews.az\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/b9e30a2f-c157-4242-9020-e02a47c31f8c.jpeg 1080w, https:\/\/infonews.az\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/b9e30a2f-c157-4242-9020-e02a47c31f8c-297x300.jpeg 297w, https:\/\/infonews.az\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/b9e30a2f-c157-4242-9020-e02a47c31f8c-1013x1024.jpeg 1013w, https:\/\/infonews.az\/wp-content\/uploads\/2023\/12\/b9e30a2f-c157-4242-9020-e02a47c31f8c-768x777.jpeg 768w\" sizes=\"(max-width: 1080px) 100vw, 1080px\" \/><\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><span style=\"color: #333399;\"><strong>T\u00dcRK\u0130Y\u018f \u0130NFLYAS\u0130YA BATAQLI\u011eINDA<\/strong><\/span><\/p>\n<blockquote><p>T\u00fcrkiy\u0259 M\u0259rk\u0259zi Bank\u0131 bu g\u00fcn u\u00e7ot d\u0259r\u0259c\u0259sini 40 faizd\u0259n 42.5 faiz\u0259 qald\u0131rd\u0131. U\u00e7ot d\u0259r\u0259c\u0259sinin 42.5 faiz\u0259 q\u0259d\u0259r art\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131n s\u0259b\u0259bi birm\u0259nal\u0131 olaraq milli valyutan\u0131n d\u0259y\u0259rd\u0259n d\u00fc\u015fm\u0259si v\u0259 cilovlana bilm\u0259y\u0259n inflyasiya il\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r.<\/p><\/blockquote>\n<p>T\u00fcrk lir\u0259si h\u0259r ke\u00e7\u0259n g\u00fcn d\u0259y\u0259r itirir, bu g\u00fcn 1 dollar 29.11 lir\u0259y\u0259 b\u0259rab\u0259rdir. Milli valyutan\u0131n d\u0259y\u0259rini qorumaq \u00fc\u00e7\u00fcn u\u00e7ot d\u0259r\u0259c\u0259sini qald\u0131rmaq d\u00fczg\u00fcn add\u0131md\u0131r, amma bu h\u0259dd\u0259 q\u0259d\u0259r qald\u0131rmaq m\u0259nfi n\u0259tic\u0259l\u0259r\u0259 g\u0259tirib \u00e7\u0131xar\u0131r. U\u00e7ot d\u0259r\u0259c\u0259sinin 42.5 faiz\u0259 qald\u0131r\u0131lmas\u0131 o dem\u0259kdir ki, M\u0259rk\u0259zi Bank Kommersiya banklar\u0131na kredit ver\u0259rk\u0259n, verdiyi krediti 42.5 faiz g\u0259lirl\u0259 geri al\u0131r. Kommersiya banklar\u0131 da 42.5 faizd\u0259n al\u0131b, t\u0259xmin\u0259n, 50 faizl\u0259 kredit g\u00f6t\u00fcr\u0259nl\u0259r\u0259 verir. M\u0259s\u0259l\u0259n, T\u00fcrkiy\u0259nin \u0259n b\u00f6y\u00fck banklar\u0131ndan olan AKBANK v\u0259 VAKIFBANK &#8211; \u0131n haz\u0131rda t\u0259klif etdiyi faiz d\u0259r\u0259c\u0259si 47- dir. Bu u\u00e7ot d\u0259r\u0259c\u0259si 40 faiz olanda 47 idi. Amma faiz d\u0259r\u0259c\u0259si qalxd\u0131qdan sonra kommersiya banklar\u0131 da faiz d\u0259r\u0259c\u0259sini qald\u0131racaq. \u0130ndiki durumda faiz d\u0259r\u0259c\u0259sini qald\u0131rmaq lir\u0259nin sabitl\u0259\u015fm\u0259sin\u0259 m\u00fc\u0259yy\u0259n q\u0259d\u0259r k\u00f6m\u0259k olsa da, \u00fcmumilikd\u0259 iqtisadiyyata yen\u0259 d\u0259 ziyan vuracaq. \u0130qtisadiyyat\u0131 canland\u0131ran puldur, pulun azalmas\u0131 yerli \u015firk\u0259tl\u0259rin maliyy\u0259 v\u0259saiti il\u0259 t\u0259min olunmas\u0131nda \u00e7\u0259tinlikl\u0259r yarad\u0131r, \u0259n \u0259sas da ki\u00e7ik v\u0259 orta sahibkarlara v\u0259 yerli \u015firk\u0259tl\u0259r\u0259 nisb\u0259t\u0259n daha \u00e7ox ziyan vurur v\u0259 n\u0259tic\u0259d\u0259 yerli \u015firk\u0259tl\u0259r ya iflas edirl\u0259r, ya \u00f6lk\u0259d\u0259n \u00e7\u0131x\u0131rlar, ya da xarici investorlar t\u0259r\u0259find\u0259n, x\u00fcsusil\u0259 d\u0259, AB\u015e investorlar\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n sat\u0131n al\u0131n\u0131rlar. Bu \u00f6lk\u0259y\u0259 xarici valyutan\u0131n girm\u0259si bax\u0131m\u0131ndan yax\u015f\u0131d\u0131r, amma xaricd\u0259n as\u0131l\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 art\u0131r\u0131r, yerli s\u0259nayey\u0259 b\u00f6y\u00fck ziyan vurur v\u0259 \u00f6lk\u0259nin r\u0259qab\u0259t qabiliyy\u0259tli m\u0259hsul istehsal etm\u0259sin\u0259 b\u00f6y\u00fck mane\u0259 yarad\u0131r.<\/p>\n<p>T\u00fcrkiy\u0259 K\u0130V- l\u0259rinin m\u0259lumat\u0131na g\u00f6r\u0259, 2024- c\u00fc ild\u0259 minimum \u0259m\u0259khaqq\u0131 16500-16900 lir\u0259y\u0259 qald\u0131r\u0131lacaqd\u0131r. Minimum \u0259m\u0259khaqq\u0131n\u0131n art\u0131r\u0131lmas\u0131 yerli \u015firk\u0259tl\u0259ri daha \u00e7\u0259tin v\u0259ziyy\u0259t\u0259 sal\u0131r, n\u0259tic\u0259d\u0259 \u015firk\u0259tl\u0259r daha az i\u015f\u00e7i g\u00f6t\u00fcrm\u0259y\u0259 \u00fcst\u00fcnl\u00fck verirl\u0259r. Bu da \u0259halisinin onsuz da 8.9 faizi (2.96 milyon) i\u015fsiz olan T\u00fcrkiy\u0259d\u0259 i\u015fsizliyin artmas\u0131na t\u0259kan verir. G\u00f6r\u00fcnd\u00fcy\u00fc kimi minimum \u0259m\u0259khaqq\u0131n\u0131n art\u0131r\u0131lmas\u0131 da asan bir \u015fey deyil. Bu b\u00f6y\u00fck r\u0259q\u0259m kimi g\u00f6r\u00fcn\u0259 bil\u0259r, amma pulun d\u0259y\u0259ri n\u0259z\u0259r\u0259 al\u0131nanda v\u0259 dollarla \u00f6l\u00e7\u00fcl\u0259nd\u0259 o q\u0259d\u0259r d\u0259 b\u00f6y\u00fck g\u00f6r\u00fcnm\u00fcr. T\u00fcrkiy\u0259 h\u00f6kum\u0259tinin q\u0259rar\u0131na \u0259sas\u0259n, minimum \u0259m\u0259khaqq\u0131 il \u0259rzind\u0259 1 d\u0259f\u0259 qald\u0131r\u0131la bil\u0259r. Bu q\u0259rara g\u00f6r\u0259, minimum \u0259m\u0259khaqq\u0131n\u0131n d\u0259y\u0259rini dollarla hesablasaq g\u00f6r\u0259rik ki, \u0259slind\u0259 art\u0131m yoxdur. T\u00fcrkiy\u0259d\u0259 2023- c\u00fc ilin iyun ay\u0131n\u0131n 20- d\u0259 minimum \u0259m\u0259khaqq\u0131 11900 lir\u0259y\u0259 qald\u0131r\u0131ld\u0131. Bu zaman 1 dollar 23.57 lir\u0259y\u0259 b\u0259rab\u0259r idi, bu da 504,8 dollar edirdi, amma il sonunda bu r\u0259q\u0259m 408,8 dollara b\u0259rab\u0259rdir. 16900 lir\u0259 is\u0259 haz\u0131rda 580 dollara b\u0259rab\u0259rdir. Amma g\u0259l\u0259n il \u00fc\u00e7\u00fcn ne\u00e7\u0259 dollar olaca\u011f\u0131 sual alt\u0131ndad\u0131r. T\u00fcrkiy\u0259 M\u0259rk\u0259zi Bank\u0131n\u0131n verdiyi m\u0259lumat\u0131na \u0259sas\u0259n, 2023- c\u00fc ilin sonu inflyasiya proqnozu 58 faizd\u0259n 65 faiz\u0259 qalx\u0131b. Bu da stabill\u0259\u015fm\u0259 prosesinin uzun \u00e7\u0259k\u0259c\u0259yini g\u00f6st\u0259rir. 2024- c\u00fc ild\u0259 T\u00fcrk lir\u0259si \u00f6z d\u0259y\u0259rini qoruya bilm\u0259s\u0259, bu art\u0131m\u0131n he\u00e7 bir faydas\u0131 olmayacaqd\u0131r. T\u00fcrkiy\u0259 h\u00f6kum\u0259ti vergi d\u0259r\u0259c\u0259l\u0259rini art\u0131rmaqla, r\u00fcsumlar\u0131 qald\u0131rmaqla bu durumdan \u00e7\u0131xa bil\u0259c\u0259yini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr, amma bu \u00e7\u0131x\u0131\u015f yolu deyil. Bu vergid\u0259n yay\u0131nma hallar\u0131n\u0131n artmas\u0131na, \u0259halinin g\u00fcz\u0259ran\u0131n\u0131n pisl\u0259\u015fm\u0259sin\u0259 v\u0259 al\u0131c\u0131l\u0131q qabiliyy\u0259tinin d\u00fc\u015fm\u0259sin\u0259 s\u0259b\u0259b olur.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>T\u00dcRK\u0130Y\u018f \u0130NFLYAS\u0130YA BATAQLI\u011eINDA &#8211; Tapd\u0131q ABDULLA &#8220;\u0130NFONEWS&#8221; &#8211; un g\u0259nc iqtisad\u00e7\u0131-eksperti Tapd\u0131q Abdulla \u201cAz\u0259rbaycan. D\u00fcnya iqtisadiyyat\u0131. Siyas\u0259t\u201d layih\u0259sinin bu burax\u0131l\u0131\u015f\u0131nda t\u0259qdim edir: T\u00dcRK\u0130Y\u018f \u0130NFLYAS\u0130YA BATAQLI\u011eINDA T\u00fcrkiy\u0259 M\u0259rk\u0259zi Bank\u0131 bu g\u00fcn&hellip; <\/p>\n","protected":false},"author":14,"featured_media":38888,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_mi_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[4,2,4263,11],"tags":[11789,15,11790,12311],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/38886"}],"collection":[{"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/14"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=38886"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/38886\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":38889,"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/38886\/revisions\/38889"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/38888"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=38886"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=38886"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=38886"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}