{"id":38968,"date":"2023-12-26T17:29:00","date_gmt":"2023-12-26T13:29:00","guid":{"rendered":"https:\/\/infonews.az\/?p=38968"},"modified":"2023-12-26T17:29:00","modified_gmt":"2023-12-26T13:29:00","slug":"umumdunya-s%c9%99hiyy%c9%99-t%c9%99skilatindan-qizilca-il%c9%99-bagli-cagiris","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/infonews.az\/?p=38968","title":{"rendered":"\u00dcmumd\u00fcnya S\u0259hiyy\u0259 T\u0259\u015fkilat\u0131ndan q\u0131z\u0131lca il\u0259 ba\u011fl\u0131 \u00c7A\u011eIRI\u015e"},"content":{"rendered":"<p><span style=\"color: #ffffff;\">\u00dcmumd\u00fcnya S\u0259hiyy\u0259 T\u0259\u015fkilat\u0131ndan q\u0131z\u0131lca il\u0259 ba\u011fl\u0131 \u00c7A\u011eIRI\u015e<\/span><\/p>\n<blockquote><p><strong>\u201c\u00dcmumd\u00fcnya S\u0259hiyy\u0259 T\u0259\u015fkilat\u0131 (\u00dcST) m\u0259lumat verir ki, COVID-19 pandemiyas\u0131 il\u0259 \u0259laq\u0259dar olaraq d\u00fcnya \u00f6lk\u0259l\u0259rind\u0259 q\u0131z\u0131lcaya qar\u015f\u0131 peyv\u0259ndl\u0259nm\u0259nin \u0259hat\u0259 dair\u0259si azal\u0131b. Bu tendensiyan\u0131n n\u0259tic\u0259si olaraq 2022-ci ild\u0259 q\u0131z\u0131lcaya yoluxma hallar\u0131 2021-ci ill\u0259 m\u00fcqayis\u0259d\u0259 qlobal miqyasda 18 %, \u00f6l\u00fcm hallar\u0131 is\u0259 43 % art\u0131b\u201d.<\/strong><\/p><\/blockquote>\n<p><a href=\"https:\/\/infonews.az\/?p=38968\"><strong><span style=\"color: #333399;\">&#8220;\u0130NFONEWS&#8221; <\/span><\/strong><\/a>x\u0259b\u0259r verir ki, bu bar\u0259d\u0259 \u00dcST-nin Az\u0259rbaycan N\u00fcmay\u0259nd\u0259liyinin m\u0259lumat\u0131nda bildirilib.<\/p>\n<p>Qeyd edilib ki, \u00dcST v\u0259 AB\u015e-nin X\u0259st\u0259likl\u0259r\u0259 N\u0259zar\u0259t v\u0259 Profilaktika M\u0259rk\u0259zinin (CDC) yeni hesablamas\u0131na g\u00f6r\u0259, bu v\u0259ziyy\u0259t \u00e7oxluq u\u015faqlar t\u0259\u015fkil etm\u0259kl\u0259 t\u0259xmin edil\u0259n q\u0131z\u0131lcaya yoluxma hallar\u0131n\u0131n 9 milyona, \u00f6l\u00fcm hallar\u0131n\u0131n is\u0259 136 000-\u0259 \u00e7atmas\u0131 dem\u0259kdir:<\/p>\n<p>\u201cQ\u0131z\u0131lcaya yoluxma hallar\u0131 peyv\u0259ndl\u0259nm\u0259nin \u0259hat\u0259 dair\u0259sinin z\u0259if olundu\u011fu b\u00fct\u00fcn \u00f6lk\u0259l\u0259r v\u0259 icmalar \u00fc\u00e7\u00fcn risk yarad\u0131r.<\/p>\n<p>Q\u0131z\u0131lcaya yoluxma hallar\u0131n\u0131n geni\u015f yay\u0131lmas\u0131n\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131n al\u0131nmas\u0131nda peyv\u0259ndin rolu \u0259v\u0259zsizdir. T\u0259kc\u0259 2000-ci ild\u0259n 2022-ci il\u0259 q\u0259d\u0259r q\u0131z\u0131lcaya qar\u015f\u0131 peyv\u0259nd qlobal miqyasda 57 milyon insan\u0131n bu x\u0259st\u0259likd\u0259n h\u0259yat\u0131n\u0131 itirm\u0259sinin qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 al\u0131b.<\/p>\n<p>Qeyd ed\u0259k ki, q\u0131z\u0131lca peyv\u0259ndi immunizasiya proqramlar\u0131n\u0131n \u0259sas komponentl\u0259rind\u0259n biridir. Q\u0131z\u0131lcaya qar\u015f\u0131 peyv\u0259ndl\u0259nm\u0259 \u0259hat\u0259sinin 95 %-d\u0259n a\u015fa\u011f\u0131 oldu\u011fu \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 x\u0259st\u0259liyin geni\u015f yay\u0131lma riski meydana \u00e7\u0131x\u0131r. Cari d\u00f6vrd\u0259 q\u0131z\u0131lca \u0259halinin sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn ciddi t\u0259hl\u00fck\u0259 yaratmaqda davam edir. 2022-ci ilin noyabr\u0131ndan 2023-c\u00fc ilin oktyabr ay\u0131na q\u0259d\u0259rki d\u00f6vrd\u0259 \u00dcST-nin Avropa region \u00f6lk\u0259l\u0259rind\u0259 30 000-d\u0259n \u00e7ox q\u0131z\u0131lcaya yoluxma hal\u0131 qeyd\u0259 al\u0131n\u0131b.<\/p>\n<p>\u00dcST b\u00fct\u00fcn \u00f6lk\u0259l\u0259ri q\u0131z\u0131lca v\u0259 dig\u0259r x\u0259st\u0259likl\u0259r\u0259 qar\u015f\u0131 h\u0259r bir u\u015fa\u011f\u0131n peyv\u0259nd olunmas\u0131 istiqam\u0259tind\u0259 s\u0259yl\u0259ri art\u0131rma\u011fa \u00e7a\u011f\u0131r\u0131r. Bundan \u0259lav\u0259, epidemiyalar\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131n al\u0131nmas\u0131na k\u00f6m\u0259k etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn qlobal, regional, milli v\u0259 yerli s\u0259viyy\u0259l\u0259rd\u0259 b\u00fct\u00fcn s\u0259hiyy\u0259 t\u0259r\u0259fda\u015flar\u0131 g\u00fccl\u00fc n\u0259zar\u0259t sisteml\u0259ri t\u0259tbiq etm\u0259kl\u0259 epidemiyaya cavab t\u0259dbirl\u0259rinin g\u00fccl\u0259ndirilm\u0259sin\u0259 \u00e7al\u0131\u015fmal\u0131d\u0131r\u201d.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00dcmumd\u00fcnya S\u0259hiyy\u0259 T\u0259\u015fkilat\u0131ndan q\u0131z\u0131lca il\u0259 ba\u011fl\u0131 \u00c7A\u011eIRI\u015e \u201c\u00dcmumd\u00fcnya S\u0259hiyy\u0259 T\u0259\u015fkilat\u0131 (\u00dcST) m\u0259lumat verir ki, COVID-19 pandemiyas\u0131 il\u0259 \u0259laq\u0259dar olaraq d\u00fcnya \u00f6lk\u0259l\u0259rind\u0259 q\u0131z\u0131lcaya qar\u015f\u0131 peyv\u0259ndl\u0259nm\u0259nin \u0259hat\u0259 dair\u0259si azal\u0131b. Bu tendensiyan\u0131n n\u0259tic\u0259si&hellip; <\/p>\n","protected":false},"author":14,"featured_media":15673,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_mi_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[9,699,11],"tags":[15,11725,346],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/38968"}],"collection":[{"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/14"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=38968"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/38968\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":38969,"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/38968\/revisions\/38969"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/15673"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=38968"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=38968"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=38968"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}