{"id":39535,"date":"2024-01-31T07:03:17","date_gmt":"2024-01-31T03:03:17","guid":{"rendered":"https:\/\/infonews.az\/?p=39535"},"modified":"2024-01-31T09:12:36","modified_gmt":"2024-01-31T05:12:36","slug":"ed%c9%99biyyat-muzeyind%c9%99-m-e-r%c9%99sulzad%c9%99-140-h%c9%99sr-edilmis-elmi-konfrans-kecirilib","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/infonews.az\/?p=39535","title":{"rendered":"\u018fd\u0259biyyat Muzeyind\u0259 \u201cM.\u018f.R\u0259sulzad\u0259 &#8211; 140&#8243; h\u0259sr edilmi\u015f elmi konfrans ke\u00e7irilib"},"content":{"rendered":"<p><span style=\"color: #ffffff;\">\u018fd\u0259biyyat Muzeyind\u0259 \u201cM.\u018f.R\u0259sulzad\u0259 &#8211; 140&#8243; h\u0259sr edilmi\u015f elmi konfrans ke\u00e7irilib<\/span><\/p>\n<blockquote><p>Yanvar\u0131n 30-da Nizami G\u0259nc\u0259vi ad\u0131na Milli Az\u0259rbaycan \u018fd\u0259biyyat\u0131 Muzeyind\u0259 g\u00f6rk\u0259mli ictimai-siyasi xadim M\u0259h\u0259mm\u0259d \u018fmin R\u0259sulzad\u0259nin anadan olmas\u0131n\u0131n 140 illiyin\u0259 h\u0259sr edilmi\u015f \u201cM\u0259h\u0259mm\u0259d \u018fmin R\u0259sulzad\u0259 tariximizd\u0259, \u0259d\u0259biyyat\u0131m\u0131zda, m\u0259n\u0259viyyat\u0131m\u0131zda\u201d m\u00f6vzusunda elmi konfrans ke\u00e7irilib. Konfrans Prezident \u0130lham \u018fliyevin \u201cM\u0259h\u0259mm\u0259d \u018fmin R\u0259sulzad\u0259nin 140 illiyinin qeyd edilm\u0259si haqq\u0131nda\u201d 2023-c\u00fc il 30 dekabr tarixli S\u0259r\u0259ncam\u0131na \u0259sas\u0259n t\u0259\u015fkil olunub.<\/p><\/blockquote>\n<p><a href=\"https:\/\/infonews.az\/?p=39535\"><span style=\"color: #333399;\"><strong>&#8220;\u0130NFONEWS&#8221;<\/strong><\/span><\/a> x\u0259b\u0259r verir k, konfransda \u018fd\u0259biyyat Muzeyinin direktoru akademik Rafael H\u00fcseynov \u201cMilli d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259mizin M\u0259h\u0259mm\u0259d \u018fmin R\u0259sulzad\u0259 s\u0259hif\u0259si\u201d m\u00f6vzusunda \u00e7\u0131x\u0131\u015f edib. Rafael H\u00fcseynov Az\u0259rbaycan Xalq C\u00fcmhuriyy\u0259tinin (AXC) qurucular\u0131ndan biri olan M\u0259h\u0259mm\u0259d \u018fmin R\u0259sulzad\u0259nin h\u0259yat v\u0259 f\u0259aliyy\u0259tind\u0259n, istiqlal, azadl\u0131q u\u011frunda m\u00fcbariz\u0259sind\u0259n, Az\u0259rbaycan\u0131n ictimai-fikir tarixind\u0259 yeri v\u0259 rolundan s\u00f6z a\u00e7\u0131b. Akademik XIX \u0259srin sonu XX y\u00fczilliyin \u0259vv\u0259ll\u0259rind\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n bir s\u0131ra g\u00f6rk\u0259mli \u015f\u0259xsiyy\u0259tl\u0259r yeti\u015fdirdiyini v\u0259 h\u0259min insanlar\u0131n g\u0259l\u0259c\u0259k n\u0259sill\u0259r\u0259 \u00f6rn\u0259k olacaq m\u00fcbariz\u0259 yolunun h\u0259r zaman yadda\u015flarda ya\u015fayaca\u011f\u0131n\u0131 bildirib: \u201cM.\u018f.R\u0259sulzad\u0259 1884-c\u00fc ild\u0259 anadan olub. Dahi b\u0259st\u0259karlar\u0131m\u0131z \u00dczeyir Hac\u0131b\u0259yli, M\u00fcsl\u00fcm Maqomayev 1885-ci ild\u0259 d\u00fcnyaya g\u00f6z a\u00e7\u0131b. Az\u0259rbaycan\u0131n C\u00fcmhuriyy\u0259t kimi bir s\u0259rv\u0259ti qazanmas\u0131 u\u011frunda m\u00fcbariz\u0259 aparan insanlar\u0131n \u0259ks\u0259riyy\u0259ti t\u0259xmin\u0259n el\u0259 h\u0259min d\u00f6vrd\u0259 anadan olub. XX \u0259srin \u0259vv\u0259ll\u0259rind\u0259 onlar g\u0259nc idil\u0259r, ancaq m\u00fcdrik d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259l\u0259ri il\u0259 mill\u0259ti daha g\u00fccl\u00fc olma\u011fa s\u0259f\u0259rb\u0259r edibl\u0259r\u201d.<\/p>\n<p>\u201c1903-c\u00fc ild\u0259 ilk ictimai-siyasi t\u0259\u015fkilat\u0131 yaradark\u0259n M.\u018f.R\u0259sulzad\u0259nin 19 ya\u015f\u0131 var idi\u201d- dey\u0259n akademik onun siyasi f\u0259aliyy\u0259t\u0259 ba\u015flayark\u0259n \u00e7ox g\u0259nc oldu\u011funu s\u00f6yl\u0259yib. Qeyd edib ki, XX y\u00fczilin ba\u015flan\u011f\u0131c\u0131nda siyas\u0259t al\u0259min\u0259 g\u0259l\u0259n M.\u018f.R\u0259sulzad\u0259 istiqlal d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259si, azadl\u0131q e\u015fqi il\u0259 m\u00fcbariz\u0259l\u0259rin \u00f6n c\u0259rg\u0259sin\u0259 \u00e7\u0131xd\u0131.<\/p>\n<p>R.H\u00fcseynov diqq\u0259t\u0259 \u00e7atd\u0131r\u0131b ki, 1918-ci ilin sentyabr\u0131nda Az\u0259rbaycan\u0131n istiqlal\u0131 elan edildikd\u0259n az sonra hakimiyy\u0259t G\u0259nc\u0259d\u0259n Bak\u0131ya k\u00f6\u00e7d\u00fc. Milli H\u00f6kum\u0259timizin \u00fczvl\u0259ri o zamanlar \u201cMetropol\u201d adlanan mehmanxanada, indiki \u018fd\u0259biyyat Muzeyinin yerl\u0259\u015fdiyi binada h\u0259m ya\u015fay\u0131r, h\u0259m d\u0259 i\u015fl\u0259yirdil\u0259r. \u0130stiqlal\u0131m\u0131z\u0131n t\u0259m\u0259ll\u0259ri bu tarixi m\u0259kanda qoyulub. H\u0259min insanlar\u0131n \u015f\u0259r\u0259fin\u0259 \u201c\u0130stiqlal\u201d adland\u0131r\u0131lan bu zalda AXC-nin iclaslar\u0131 ke\u00e7irilib, Az\u0259rbaycan\u0131n g\u0259l\u0259c\u0259yi \u00fc\u00e7\u00fcn vacib q\u0259rarlar verilib, m\u00fczakir\u0259l\u0259r apar\u0131l\u0131b. Az\u0259rbaycan H\u00f6kum\u0259tinin ilk \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015flar\u0131 da buradan e\u015fidilib. Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 bu binada M.\u018f.R\u0259sulzad\u0259nin 140 illiyinin qeyd edilm\u0259si tarixin m\u0259ntiqidir.<\/p>\n<p>Akademik 1918-ci il may\u0131n 28-d\u0259 Tiflisd\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n \u0130stiqlal B\u0259yannam\u0259sinin elan edilm\u0259sini xalq\u0131m\u0131z\u0131n tarixind\u0259 \u0259n b\u0259xtiyar, m\u00fch\u00fcm hadis\u0259 adland\u0131r\u0131b. Qeyd edib ki, g\u0259nclik ill\u0259rind\u0259n M.\u018f.R\u0259sulzad\u0259nin \u0259n b\u00f6y\u00fck amal\u0131 insanlara h\u00fcrriyy\u0259t, mill\u0259tl\u0259r\u0259 istiqlal idi. R\u0259sulzad\u0259 insanlara h\u00fcrriyy\u0259t, mill\u0259tl\u0259r\u0259 istiqlal ideyas\u0131 il\u0259 \u00f6m\u00fcrboyu ya\u015fad\u0131. \u00d6mr\u00fcn\u00fcn sonunad\u0259k daim Az\u0259rbaycan istiqlal\u0131n\u0131n, Az\u0259rbaycan istiqlal d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259sinin s\u00f6nm\u0259sin\u0259 imkan verm\u0259y\u0259nl\u0259rd\u0259n oldu.<\/p>\n<p>R.H\u00fcseynov diqq\u0259t\u0259 \u00e7atd\u0131r\u0131b ki, M.\u018f.R\u0259sulzad\u0259 ictimai m\u00fchit\u0259 \u0259d\u0259bi, poetik d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259 il\u0259 g\u0259lib. \u201cBir k\u0259r\u0259 y\u00fcks\u0259l\u0259n bayraq bir daha enm\u0259z\u201d dey\u0259rk\u0259n M.\u018f.R\u0259sulzad\u0259 istiqlal d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259sini n\u0259z\u0259rd\u0259 tuturdu. Onun 1920-ci ild\u0259n sonrak\u0131 b\u00fct\u00fcn f\u0259aliyy\u0259ti ondan ibar\u0259t oldu ki, m\u00fchacir\u0259td\u0259 istiqlal i\u015f\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6nm\u0259y\u0259 qoymad\u0131. \u00dcr\u0259kl\u0259rd\u0259, d\u00fc\u00e7\u00fcnc\u0259l\u0259rd\u0259 dal\u011falanmaqda davam ed\u0259n bayra\u011f\u0131n var olmas\u0131n\u0131 t\u0259min etdi. Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 M\u0259h\u0259mm\u0259d \u018fmin R\u0259sulzad\u0259nin ad\u0131 h\u0259r zaman yadda\u015flarda ya\u015fayacaq. XX y\u00fczilliyin \u0259vv\u0259lind\u0259 Az\u0259rbaycan istiqlal d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259sinin y\u00fcks\u0259li\u015finin \u0259sas t\u0259m\u0259l\u00e7il\u0259rind\u0259n biri olan M.\u018f.R\u0259sulzad\u0259 h\u0259m d\u0259 bu istiqlal d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259sinin siyasi irsini yaratd\u0131. Onun cildl\u0259rl\u0259 \u0259s\u0259rl\u0259ri Az\u0259rbaycanda, T\u00fcrkiy\u0259d\u0259 n\u0259\u015fr olunub. M.\u018f.R\u0259sulzad\u0259nin parlaq publisistik, siyasi, \u0259d\u0259bi-t\u0259nqidi v\u0259 elmi irsi zaman ke\u00e7dikc\u0259 d\u0259 ya\u015fayacaq.<\/p>\n<p>T\u0259dbird\u0259 M\u0259h\u0259mm\u0259d \u018fmin R\u0259sulzad\u0259nin n\u0259v\u0259si \u018fm\u0259kdar r\u0259ssam Rais R\u0259sulzad\u0259 atas\u0131 Az\u0259r R\u0259sulzad\u0259 il\u0259 ba\u011fl\u0131 xatir\u0259l\u0259rini b\u00f6l\u00fc\u015f\u00fcb.<\/p>\n<p>Sonra \u018fd\u0259biyyat Muzeyinin t\u0259rtibat\u00e7\u0131 r\u0259ssam\u0131 Leyla M\u0259mm\u0259dovan\u0131n t\u0259qdimat\u0131nda muzeyin yeni layih\u0259si t\u0259dbir i\u015ftirak\u00e7\u0131lar\u0131n\u0131n diqq\u0259tin\u0259 \u00e7atd\u0131r\u0131l\u0131b. Leyla M\u0259mm\u0259dova M\u0259h\u0259mm\u0259d \u018fmin R\u0259sulzad\u0259nin yeni heyk\u0259linin haz\u0131rlanmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fcxt\u0259lif eskizl\u0259rini t\u0259qdim edib v\u0259 onlar haqq\u0131nda \u0259trafl\u0131 m\u0259lumat verib.<\/p>\n<p>Konfransda akademik Rafael H\u00fcseynov \u201cNizami G\u0259nc\u0259vinin \u015f\u0259xsiyy\u0259ti v\u0259 irsinin g\u00f6r\u00fcn\u0259n v\u0259 g\u00f6r\u00fcnm\u0259y\u0259n t\u0259r\u0259fl\u0259ri M\u0259h\u0259mm\u0259d \u018fmin R\u0259sulzad\u0259 yozumunda\u201d, \u018fd\u0259biyyat Muzeyinin elmi i\u015f\u00e7isi N\u0259cib\u0259 Ba\u011f\u0131rzad\u0259 \u201cM\u0259h\u0259mm\u0259d \u018fmin R\u0259sulzad\u0259nin \u0259d\u0259biyyatla ba\u011fl\u0131 ara\u015fd\u0131rmalar\u0131nda Az\u0259rbaycan davas\u0131\u201d, filologiya \u00fczr\u0259 f\u0259ls\u0259f\u0259 doktoru Sevinc Heyd\u0259rova \u201cNizami Muzeyinin ekspozisiyas\u0131nda C\u00fcmhuriyy\u0259t irsi\u201d, filologiya \u00fczr\u0259 f\u0259ls\u0259f\u0259 doktoru \u015e\u0259hla Abdullayeva \u201cM\u0259h\u0259mm\u0259d \u018fmin R\u0259sulzad\u0259nin repressiya olunmu\u015f do\u011fmalar\u0131\u201d, dosent G\u00f6y\u0259r\u00e7in Mustafayeva \u201cTatar tarix\u00e7isi Bulat Sultanbekovun M\u0259h\u0259mm\u0259d \u018fmin R\u0259sulzad\u0259 haqq\u0131nda ara\u015fd\u0131rmas\u0131\u201d m\u00f6vzular\u0131nda m\u0259ruz\u0259l\u0259rl\u0259 \u00e7\u0131x\u0131\u015f edibl\u0259r.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-full wp-image-39537\" src=\"https:\/\/infonews.az\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/w_1617066226334954540196_1200x630.jpg\" alt=\"\" width=\"950\" height=\"630\" srcset=\"https:\/\/infonews.az\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/w_1617066226334954540196_1200x630.jpg 950w, https:\/\/infonews.az\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/w_1617066226334954540196_1200x630-300x199.jpg 300w, https:\/\/infonews.az\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/w_1617066226334954540196_1200x630-768x509.jpg 768w\" sizes=\"(max-width: 950px) 100vw, 950px\" \/><\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-full wp-image-39538\" src=\"https:\/\/infonews.az\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/w_1617066226331058238005_1200x630.jpg\" alt=\"\" width=\"970\" height=\"630\" srcset=\"https:\/\/infonews.az\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/w_1617066226331058238005_1200x630.jpg 970w, https:\/\/infonews.az\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/w_1617066226331058238005_1200x630-300x195.jpg 300w, https:\/\/infonews.az\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/w_1617066226331058238005_1200x630-768x499.jpg 768w\" sizes=\"(max-width: 970px) 100vw, 970px\" \/><\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-full wp-image-39539\" src=\"https:\/\/infonews.az\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/w_1617066257854626230992_1200x630.jpg\" alt=\"\" width=\"966\" height=\"630\" srcset=\"https:\/\/infonews.az\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/w_1617066257854626230992_1200x630.jpg 966w, https:\/\/infonews.az\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/w_1617066257854626230992_1200x630-300x196.jpg 300w, https:\/\/infonews.az\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/w_1617066257854626230992_1200x630-768x501.jpg 768w\" sizes=\"(max-width: 966px) 100vw, 966px\" \/><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u018fd\u0259biyyat Muzeyind\u0259 \u201cM.\u018f.R\u0259sulzad\u0259 &#8211; 140&#8243; h\u0259sr edilmi\u015f elmi konfrans ke\u00e7irilib Yanvar\u0131n 30-da Nizami G\u0259nc\u0259vi ad\u0131na Milli Az\u0259rbaycan \u018fd\u0259biyyat\u0131 Muzeyind\u0259 g\u00f6rk\u0259mli ictimai-siyasi xadim M\u0259h\u0259mm\u0259d \u018fmin R\u0259sulzad\u0259nin anadan olmas\u0131n\u0131n 140 illiyin\u0259 h\u0259sr&hellip; <\/p>\n","protected":false},"author":14,"featured_media":39536,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_mi_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[5373,4,11],"tags":[12470,5862,15],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/39535"}],"collection":[{"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/14"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=39535"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/39535\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":39540,"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/39535\/revisions\/39540"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/39536"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=39535"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=39535"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=39535"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}