{"id":41911,"date":"2024-03-11T12:01:01","date_gmt":"2024-03-11T08:01:01","guid":{"rendered":"https:\/\/infonews.az\/?p=41911"},"modified":"2024-03-11T13:22:38","modified_gmt":"2024-03-11T09:22:38","slug":"s%c9%99hiyy%c9%99-nazirliyind%c9%99n-ramazanda-qidalanma-il%c9%99-bagli-xeberdarliq","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/infonews.az\/?p=41911","title":{"rendered":"S\u0259hiyy\u0259 Nazirliyind\u0259n Ramazanda qidalanma il\u0259 ba\u011fl\u0131 X\u018fB\u018fRDARLIQ"},"content":{"rendered":"<p class=\"pb-2 details-title\"><span style=\"color: #ffffff;\"><strong>S\u0259hiyy\u0259 Nazirliyind\u0259n\u00a0Ramazanda qidalanma il\u0259 ba\u011fl\u0131\u00a0<span class=\"page_speed_412858294\">X\u018fB\u018fRDARLIQ<\/span><\/strong><\/span><\/p>\n<blockquote><p><strong>S\u0259hiyy\u0259 Nazirliyinin m\u00fct\u0259x\u0259ssis-eksperti, terapevt Zakir Quliyev nazirliyin sayt\u0131na m\u00fcsahib\u0259 verib.<\/strong><\/p><\/blockquote>\n<p><a href=\"https:\/\/infonews.az\/?p=41911\"><strong><span style=\"color: #333399;\">&#8220;\u0130NFONEWS&#8221;<\/span> <\/strong><\/a>m\u00fcsahib\u0259ni t\u0259qdim edir:<\/p>\n<p><strong>&#8211; Zakir m\u00fc\u0259llim, \u00f6nc\u0259 bilm\u0259k ist\u0259rdik ki, Ramazan ay\u0131nda balansl\u0131 qidalanma n\u0259 q\u0259d\u0259r \u00f6n\u0259mlidir?<\/strong><\/p>\n<p>&#8211; Ramazan ay\u0131nda balansl\u0131 qidalanmaya diqq\u0259t yetirilm\u0259lidir. \u0130stilik v\u0259 r\u00fctub\u0259tin artmas\u0131 s\u0259b\u0259bind\u0259n orqanizmin maye ehtiyac\u0131n\u0131 \u00f6d\u0259m\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn iftar v\u0259 imsak aras\u0131ndak\u0131 saatlarda 2-2,5 litr su i\u00e7m\u0259k laz\u0131md\u0131r. B\u0259d\u0259nd\u0259 maye ehtiyac\u0131n\u0131 art\u0131ran \u00e7ay v\u0259 q\u0259hv\u0259 istehlak\u0131 minimuma endirilm\u0259lidir. X\u00fcsusil\u0259 \u00e7\u0259ki problemi v\u0259 \u015f\u0259k\u0259ri y\u00fcks\u0259k olanlar\u0131n Ramazan ay\u0131nda haz\u0131r meyv\u0259 \u015fir\u0259si kimi i\u00e7kil\u0259r \u0259v\u0259zin\u0259 b\u0259d\u0259nin maye ehtiyac\u0131n\u0131 \u00f6d\u0259y\u0259c\u0259k mineral sulara \u00fcst\u00fcnl\u00fck verm\u0259l\u0259ri t\u00f6vsiy\u0259 edilir.<\/p>\n<p><strong>&#8211; Kiml\u0259r oruc tuta bilm\u0259z?<\/strong><\/p>\n<p>&#8211; B\u00fct\u00fcn g\u00fcn\u00fc ac qalmaq qanda \u015f\u0259k\u0259r balans\u0131n\u0131 pozur. Diabet x\u0259st\u0259l\u0259ri g\u00fcnd\u0259 3 \u0259sas yem\u0259k v\u0259 3 q\u0259lyanalt\u0131 yem\u0259lidirl\u0259r. Oruc tutmaq ist\u0259y\u0259n hipoqlikemiya riski olan diabet x\u0259st\u0259l\u0259ri h\u0259kiml\u0259rind\u0259n m\u0259sl\u0259h\u0259t almal\u0131d\u0131rlar.<\/p>\n<p>Oruc tutmaq b\u00f6yr\u0259k \u00e7at\u0131\u015fmazl\u0131\u011f\u0131 olanlar \u00fc\u00e7\u00fcn problem yarad\u0131r. Bu x\u0259st\u0259l\u0259rin b\u00f6yr\u0259k funksiyalar\u0131 maye itkisi s\u0259b\u0259bind\u0259n z\u0259ifl\u0259yir. B\u00f6yr\u0259k \u00e7at\u0131\u015fmazl\u0131\u011f\u0131 olan insanlar da oruc tutmaq \u00fc\u00e7\u00fcn h\u0259kiml\u0259rin t\u00f6vsiy\u0259l\u0259rin\u0259 \u0259m\u0259l etm\u0259lidirl\u0259r.<\/p>\n<p>Xroniki x\u0259st\u0259likl\u0259ri, x\u00fcsusil\u0259 hipertoniya, \u00fcr\u0259k x\u0259st\u0259likl\u0259ri olan insanlar m\u00fc\u0259yy\u0259n saatlarda d\u0259rmanlardan istifad\u0259 etm\u0259lidirl\u0259r. Bu qrupdak\u0131 x\u0259st\u0259l\u0259rin m\u00fct\u0259x\u0259ssis h\u0259kim m\u0259sl\u0259h\u0259ti olmadan oruc tutmas\u0131 t\u00f6vsiy\u0259 edilmir.<\/p>\n<p>Hamil\u0259l\u0259r, s\u00fcd ver\u0259n analar \u00f6zl\u0259rinin v\u0259 k\u00f6rp\u0259l\u0259rinin sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131 m\u0259qs\u0259dil\u0259 oruc tutmaq \u00fc\u00e7\u00fcn ginekoloqlar\u0131ndan m\u0259sl\u0259h\u0259t almal\u0131d\u0131rlar.<\/p>\n<p>H\u0259r hans\u0131sa bir x\u0259st\u0259liyin k\u0259skinl\u0259\u015fm\u0259 m\u0259rh\u0259l\u0259sind\u0259, aktiv infeksiyal\u0131 v\u0259ziyy\u0259tl\u0259rd\u0259 d\u0259 h\u0259kim m\u0259sl\u0259h\u0259ti olmadan oruc tutulmas\u0131 z\u0259r\u0259rli ola bil\u0259r.<\/p>\n<p><strong>&#8211; H\u0259ddind\u0259n art\u0131q ya\u011fl\u0131 qidalar\u0131n q\u0259bul edilm\u0259si sa\u011flaml\u0131\u011fa nec\u0259 t\u0259sir g\u00f6st\u0259rir?<\/strong><\/p>\n<p>&#8211; Ramazanda g\u00fcn\u00fcn uzanmas\u0131 v\u0259 gec\u0259l\u0259rin q\u0131salmas\u0131 il\u0259 acl\u0131q m\u00fcdd\u0259ti d\u0259 uzan\u0131r. Bu d\u00f6vrd\u0259 qan \u015f\u0259k\u0259ri acl\u0131q s\u0259b\u0259bind\u0259n d\u00fc\u015fd\u00fcy\u00fc \u00fc\u00e7\u00fcn g\u00fcn \u0259rzind\u0259 yor\u011funluq yarana bil\u0259r. Bu s\u0259b\u0259bd\u0259n imsak yem\u0259yi vacibdir. \u0130msak zaman\u0131 asan h\u0259zm olunan t\u0259r\u0259v\u0259z yem\u0259kl\u0259ri v\u0259 \u00e7ox ya\u011fl\u0131 olmayan \u015forbalara \u00fcst\u00fcnl\u00fck veril\u0259 bil\u0259r. X\u00fcsusil\u0259 g\u00fcn \u0259rzind\u0259 acl\u0131q problemi ya\u015fayanlar imsakda h\u0259ddind\u0259n art\u0131q ya\u011fl\u0131 v\u0259 duzlu yem\u0259kl\u0259rd\u0259n uzaq durmal\u0131d\u0131rlar.<\/p>\n<p><strong>&#8211; B\u0259zi insanlar iftarda bird\u0259n-bir\u0259 \u00e7oxlu miqdarda v\u0259 s\u00fcr\u0259tli \u015f\u0259kild\u0259 qida q\u0259bul edirl\u0259r. Bu n\u0259 q\u0259d\u0259r d\u00fczg\u00fcnd\u00fcr?<\/strong><\/p>\n<p>&#8211; Uzun m\u00fcdd\u0259tli orucdan sonra iftarda 20 d\u0259qiq\u0259d\u0259n sonra toxluq hissi yaradan hormonlar ifraz edildiyi v\u0259 \u00e7ox yem\u0259k ist\u0259yi aradan qalxdd\u0131\u011f\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn yem\u0259k tez istehlak edilm\u0259m\u0259lidir. Art\u0131q miqdarda v\u0259 s\u00fcr\u0259tli yem\u0259k sa\u011flaml\u0131q probleml\u0259rin\u0259 s\u0259b\u0259b ola bil\u0259r.<\/p>\n<p>\u0130ftar s\u00fcfr\u0259sind\u0259 ilk n\u00f6vb\u0259d\u0259 \u015forba, t\u0259r\u0259v\u0259z v\u0259 salat olmal\u0131d\u0131r. H\u0259ddind\u0259n art\u0131q ya\u011fl\u0131 qidalara \u00fcst\u00fcnl\u00fck verilm\u0259m\u0259lidir. Bel\u0259 qidalar istehlak edil\u0259rs\u0259, onlar\u0131n miqdar\u0131 minimal olmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>Ramazan ay\u0131nda qaynad\u0131lm\u0131\u015f v\u0259 sobada bi\u015fmi\u015f yem\u0259kl\u0259r\u0259 \u00fcst\u00fcnl\u00fck verilm\u0259lidir. Q\u0131zard\u0131lm\u0131\u015f qidalardan uzaq durmaq laz\u0131md\u0131r.<\/p>\n<p>\u0130ftardan sonra h\u0259r\u0259k\u0259tsizliy\u0259 v\u0259 yatma\u011fa vaxt s\u0259rf etm\u0259k \u0259v\u0259zin\u0259, g\u0259zinti kimi y\u00fcng\u00fcl m\u0259\u015fql\u0259r edilm\u0259lidir.<br \/>\nRamazan ay\u0131nda p\u0259hriz d\u0259yi\u015fikliyi v\u0259 maye q\u0259bulunun olmamas\u0131 s\u0259b\u0259bind\u0259n q\u0259bizlik yarana bil\u0259r. Bu s\u0259b\u0259bl\u0259 lifi y\u00fcks\u0259k olan qidalar\u0131n istehlak\u0131na diqq\u0259t yetirilm\u0259lidir.<\/p>\n<p><strong>&#8211; Oruc tutma\u011f\u0131n insan orqanizmin\u0259 faydalar\u0131 haqq\u0131nda m\u0259lumat ver\u0259rdiniz\u2026<\/strong><\/p>\n<p>&#8211; Uzun m\u00fcdd\u0259t acl\u0131\u011fa s\u0259b\u0259b olan oruc, kalori q\u0259bulunu m\u0259hdudla\u015fd\u0131raraq v\u0259 madd\u0259l\u0259r m\u00fcbadil\u0259sini s\u00fcr\u0259tl\u0259ndir\u0259r\u0259k, b\u0259d\u0259nd\u0259ki ya\u011f yand\u0131rma prosesini d\u0259st\u0259kl\u0259yir. Bundan \u0259lav\u0259, oruc tutmaq orqanizmin uzun m\u00fcdd\u0259t ac qalmas\u0131 n\u0259tic\u0259sind\u0259 insulin m\u00fcqavim\u0259tini v\u0259 qan \u015f\u0259k\u0259rini azaltma\u011fa k\u00f6m\u0259k edir. \u0130nsulin m\u00fcqavim\u0259tinin azald\u0131lmas\u0131 h\u0259m d\u0259 ql\u00fckozan\u0131n qandan h\u00fcceyr\u0259l\u0259r\u0259 daha s\u0259m\u0259r\u0259li \u015f\u0259kild\u0259 da\u015f\u0131nmas\u0131na imkan verir. B\u0259d\u0259ni yenil\u0259y\u0259n oruc, bu t\u0259siri say\u0259sind\u0259 immunitet sistemini g\u00fccl\u0259ndirir v\u0259 insan\u0131 x\u0259st\u0259likl\u0259r\u0259 qar\u015f\u0131 daha m\u00f6hk\u0259m edir.<\/p>\n<p>Normalda \u00e7ox i\u015fl\u0259y\u0259n v\u0259 yorulan h\u0259zm v\u0259 ba\u011f\u0131rsaq sisteml\u0259ri oruc say\u0259sind\u0259 fasil\u0259 verm\u0259 \u015fans\u0131 qazan\u0131r. Bu bax\u0131mdan oruc tutmaqla m\u0259d\u0259 v\u0259 ba\u011f\u0131rsaqlar\u0131n istirah\u0259tin\u0259 icaz\u0259 ver\u0259 bil\u0259rsiniz. Eyni zamanda, oruc sinir h\u00fcceyr\u0259l\u0259rinin yenil\u0259nm\u0259sin\u0259 t\u00f6hf\u0259 verm\u0259kl\u0259 beyin sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131n\u0131 v\u0259 idrak funksiyalar\u0131n\u0131 yax\u015f\u0131la\u015fd\u0131rma\u011fa k\u00f6m\u0259k edir. Uzun m\u00fcdd\u0259t ac qalmaq h\u00fcceyr\u0259l\u0259rin yenil\u0259nm\u0259sin s\u00fcr\u0259tl\u0259ndirir v\u0259 d\u0259ri h\u00fcceyr\u0259l\u0259ri bu prosesd\u0259 yenil\u0259nib canlan\u0131r v\u0259 g\u00fcc qazan\u0131r.<\/p>\n<p>Oruc tutmaq qan t\u0259zyiqi, xolesterin v\u0259 trigliserid s\u0259viyy\u0259l\u0259rini azaltma\u011fa k\u00f6m\u0259k edir, bununla da \u00fcr\u0259k sa\u011flaml\u0131\u011f\u0131n\u0131n qorunmas\u0131nda b\u00f6y\u00fck rol oynay\u0131r.<br \/>\nOrucun fiziki faydalar\u0131 il\u0259 yana\u015f\u0131, psixoloji faydalar\u0131 da var. Oruc tutmaq insan\u0131n irad\u0259sini v\u0259 s\u0259brini t\u0259kmill\u0259\u015fdirm\u0259kl\u0259 yana\u015f\u0131, h\u0259m d\u0259 insana \u00f6z\u00fcn\u00fc idar\u0259 etm\u0259k h\u0259v\u0259si a\u015f\u0131lay\u0131r.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>S\u0259hiyy\u0259 Nazirliyind\u0259n\u00a0Ramazanda qidalanma il\u0259 ba\u011fl\u0131\u00a0X\u018fB\u018fRDARLIQ S\u0259hiyy\u0259 Nazirliyinin m\u00fct\u0259x\u0259ssis-eksperti, terapevt Zakir Quliyev nazirliyin sayt\u0131na m\u00fcsahib\u0259 verib. &#8220;\u0130NFONEWS&#8221; m\u00fcsahib\u0259ni t\u0259qdim edir: &#8211; Zakir m\u00fc\u0259llim, \u00f6nc\u0259 bilm\u0259k ist\u0259rdik ki, Ramazan ay\u0131nda balansl\u0131 qidalanma&hellip; <\/p>\n","protected":false},"author":14,"featured_media":41912,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_mi_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[5373,4,11],"tags":[3648,15,13119,5568],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/41911"}],"collection":[{"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/14"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=41911"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/41911\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":41913,"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/41911\/revisions\/41913"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/41912"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=41911"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=41911"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=41911"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}