{"id":44603,"date":"2024-06-14T10:55:52","date_gmt":"2024-06-14T06:55:52","guid":{"rendered":"https:\/\/infonews.az\/?p=44603"},"modified":"2024-06-14T10:55:52","modified_gmt":"2024-06-14T06:55:52","slug":"faktlara-dayanan-tariximiz-bu-yuku-oz-uz%c9%99rim%c9%99-goturmus%c9%99m-cunki","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/infonews.az\/?p=44603","title":{"rendered":"\u201cFaktlara dayanan TAR\u0130X\u0130M\u0130Z\u201d- &#8220;&#8230;bu y\u00fck\u00fc \u00f6z \u00fcz\u0259rim\u0259 g\u00f6t\u00fcrm\u00fc\u015f\u0259m. \u00c7\u00fcnki&#8230;&#8221;"},"content":{"rendered":"<p><span style=\"color: #ffffff;\">\u201cFaktlara dayanan TAR\u0130X\u0130M\u0130Z\u201d- &#8220;&#8230;bu y\u00fck\u00fc \u00f6z \u00fcz\u0259rim\u0259 g\u00f6t\u00fcrm\u00fc\u015f\u0259m. \u00c7\u00fcnki&#8230;&#8221;<\/span><\/p>\n<blockquote><p><a href=\"https:\/\/infonews.az\/?p=44603\"><span style=\"color: #333399;\"><strong>&#8220;\u0130NFONEWS&#8221;<\/strong><\/span><\/a>\u2013 un \u201c<strong>Faktlara dayanan TAR\u0130X\u0130M\u0130Z\u201d layih\u0259sini\u00a0<\/strong><strong>Az\u0259rbaycan D\u00f6vl\u0259t \u0130qtisad Universiteti (UNEC) \u201cHumanitar f\u0259nl\u0259r\u201d kafedras\u0131n\u0131n ba\u015f m\u00fc\u0259llimi, tarix \u00fczr\u0259 f\u0259ls\u0259f\u0259 doktoru, beyn\u0259lxalq tarix\u00e7i-ekspert C\u0259mil\u0259 Vaqif q\u0131z\u0131 H\u0259s\u0259nova t\u0259qdim edir:<\/strong><\/p><\/blockquote>\n<p style=\"text-align: center;\"><strong>\u201cM\u0259n Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n bu a\u011f\u0131r d\u00f6n\u0259mind\u0259 bu y\u00fck\u00fc \u00f6z \u00fcz\u0259rim\u0259 g\u00f6t\u00fcrm\u00fc\u015f\u0259m. \u00c7\u00fcnki&#8230;&#8221;<\/strong><\/p>\n<p>1991-ci ilin oktyabr\u0131nda Az\u0259rbaycan \u00f6z\u00fcn\u00fcn itirilmi\u015f m\u00fcst\u0259qilliyini yenid\u0259n b\u0259rpa etdi. Bu, \u00e7ox b\u00f6y\u00fck bir tarixi hadis\u0259, xalq\u0131m\u0131z\u0131n h\u0259yat\u0131nda yeni bir d\u00f6n\u00fc\u015f n\u00f6qt\u0259si idi. Biz yenid\u0259n bir \u00e7ox xalqlar kimi azad v\u0259 m\u00fcst\u0259qillik \u015f\u0259raitind\u0259 ya\u015famaq, m\u00fcst\u0259qil d\u00f6vl\u0259timizi yaratmaq imkan\u0131 \u0259ld\u0259 etdik. D\u00fcnya d\u00f6vl\u0259tl\u0259ri s\u0131ras\u0131na \u00e7\u0131xmaq, Az\u0259rbaycan\u0131n ad\u0131n\u0131, Az\u0259rbaycan d\u00f6vl\u0259tini d\u00fcnyaya tan\u0131tmaq imkan\u0131 qazand\u0131q. Lakin t\u0259\u0259ss\u00fcfl\u0259r olsun ki, uzun ill\u0259r h\u0259sr\u0259tind\u0259 oldu\u011fumuz m\u00fcst\u0259qilliyin ilk ill\u0259rind\u0259 a\u011f\u0131r, m\u0259\u015f\u0259qq\u0259tli g\u00fcnl\u0259rl\u0259 rastla\u015fd\u0131q. 1991-1993-c\u00fc ill\u0259rd\u0259 \u00e7ox b\u00f6y\u00fck \u00e7\u0259tinlikl\u0259r, b\u0259lalarla \u00fcz-\u00fcz\u0259 dayand\u0131q. Qar\u0131\u015f\u0131ql\u0131q, anarxiya, xaos, h\u0259tta m\u00fcst\u0259qilliyimizi itirm\u0259k t\u0259hl\u00fck\u0259si il\u0259 \u00fczl\u0259\u015fdik.\u00a0H\u0259tta, 1993-c\u00fc ilin iyununda \u00f6lk\u0259d\u0259 v\u0259t\u0259nda\u015f m\u00fcharib\u0259si, qarda\u015f q\u0131r\u011f\u0131n\u0131 t\u0259hl\u00fck\u0259si yarand\u0131. Bel\u0259 bir \u015f\u0259raitd\u0259 n\u0259inki m\u00fcst\u0259qilliyimizin itirilm\u0259si, b\u00fct\u00f6vl\u00fckd\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n d\u00fcnyan\u0131n x\u0259rit\u0259sind\u0259n silinm\u0259k t\u0259hl\u00fck\u0259si meydana \u00e7\u0131xd\u0131. Bu zaman \u00f6lk\u0259nin g\u00fccl\u00fc bir lider\u0259 ehtiyac\u0131 yarand\u0131. B\u00f6y\u00fck \u00e7a\u015fq\u0131nl\u0131qlar i\u00e7\u0259risind\u0259 qalan xalq hans\u0131 s\u0259mt\u0259 ged\u0259c\u0259yini bilmirdi. Bel\u0259 bir \u015f\u0259raitd\u0259 xalq \u00fcz\u00fcn\u00fc Heyd\u0259r \u018fliyev\u0259 tutdu. \u00c7\u00fcnki xalq ba\u015fa d\u00fc\u015f\u00fcrd\u00fc ki, onu bu \u00e7\u0259tin v\u0259 a\u011f\u0131r v\u0259ziyy\u0259td\u0259n yaln\u0131z Heyd\u0259r \u018fliyev kimi bacar\u0131ql\u0131, uzaqg\u00f6r\u0259n, q\u0259tiyy\u0259tli bir r\u0259hb\u0259r \u00e7\u0131xara bil\u0259r.<\/p>\n<p>Bel\u0259likl\u0259, Heyd\u0259r \u018fliyevin xalq\u0131n t\u0259kidli t\u0259l\u0259bi v\u0259 xahi\u015fi il\u0259 yenid\u0259n hakimiyy\u0259t\u0259 qayd\u0131\u015f\u0131 Az\u0259rbaycan tarixinin, b\u0259rpa edilmi\u015f m\u00fcst\u0259qilliyimizin yeni bir d\u00f6vr\u00fcn\u00fcn \u0259sas\u0131n\u0131 qoydu, Az\u0259rbaycan xalq\u0131, Az\u0259rbaycan d\u00f6vl\u0259t\u00e7iliyi, m\u00fcst\u0259qilliyimiz xilas edildi. Ayr\u0131-ayr\u0131 siyas\u0259tbazlar\u0131n milli taleyimizl\u0259 p\u0259rd\u0259arxas\u0131 oyunlar\u0131na, siyasi anarxiya v\u0259 eksperimentl\u0259rin\u0259 son qoyuldu.<\/p>\n<p>Xalq\u0131n m\u0259hz \u00dcmummilli lider Heyd\u0259r \u018fliyevin hakimiyy\u0259t\u0259 g\u0259tirilm\u0259si he\u00e7 d\u0259 t\u0259sad\u00fcfi deyildi. \u00c7\u00fcnki h\u0259min d\u00f6n\u0259md\u0259 Heyd\u0259r \u018fliyev blokada \u015f\u0259raitind\u0259 olan Nax\u00e7\u0131van MR-i m\u00fcv\u0259ff\u0259qiyy\u0259tl\u0259 idar\u0259 edirdi. Onun r\u0259hb\u0259rliyi alt\u0131nda Muxtar Respublikada d\u00f6vl\u0259t quruculu\u011fu, hakimiyy\u0259t v\u0259 idar\u0259etm\u0259nin t\u0259kmill\u0259\u015fdirilm\u0259si sah\u0259sind\u0259 m\u00fch\u00fcm i\u015fl\u0259r g\u00f6r\u00fcld\u00fc. M\u00f6vcud siyasi b\u00f6hran aradan qald\u0131r\u0131ld\u0131. \u0130qtisadi islahatlar ke\u00e7irildi, sahibkarl\u0131\u011f\u0131n inki\u015faf\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fc\u0259yy\u0259n \u015f\u0259rait yarad\u0131ld\u0131. H\u0259rbi quruculuq m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259rin\u0259 x\u00fcsusi diqq\u0259t yetirildi. Ke\u00e7mi\u015f sovet ordusunun bu \u0259razid\u0259ki b\u00fct\u00fcn silahlar\u0131 v\u0259 texnikas\u0131 al\u0131n\u0131b Milli Ordu hiss\u0259l\u0259rin\u0259 verildi. Xalq bunu g\u00f6r\u0259r\u0259k \u00f6z xilaskar\u0131n\u0131 m\u0259hz Heyd\u0259r \u018fliyevd\u0259 g\u00f6rm\u00fc\u015f oldu.<\/p>\n<p>G\u0259nc\u0259d\u0259 1993-c\u00fc il 4 iyun qiyam\u0131 v\u0259ziyy\u0259ti daha da a\u011f\u0131rla\u015fd\u0131rd\u0131. \u00d6lk\u0259 v\u0259t\u0259nda\u015f m\u00fcharib\u0259sin\u0259 s\u00fcr\u00fckl\u0259ndi. Bununla yana\u015f\u0131 xalq\u0131n sa\u011flam q\u00fcvv\u0259l\u0259rin\u0259 arxalanan Qurtulu\u015f h\u0259r\u0259kat\u0131 meydana g\u0259lir v\u0259 s\u00fcr\u0259tl\u0259 geni\u015fl\u0259nirdi. Bu h\u0259r\u0259kat zaman\u0131n b\u00f6y\u00fck siyas\u0259t\u00e7isi Heyd\u0259r \u018fliyevin \u0259traf\u0131nda topla\u015f\u0131rd\u0131. Xalq\u0131n n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259ri, qabaqc\u0131l ziyal\u0131lar d\u0259f\u0259l\u0259rl\u0259 Nax\u00e7\u0131vana gedib onun yenid\u0259n b\u00f6y\u00fck siyas\u0259t\u0259 qay\u0131tmas\u0131n\u0131 xahi\u015f etmi\u015fdil\u0259r. 1992-ci il oktyabr\u0131n 16- da Az\u0259rbaycan\u0131n 91 n\u0259f\u0259r n\u00fcfuzlu ziyal\u0131s\u0131 Heyd\u0259r \u018fliyev\u0259 Qurtulu\u015f h\u0259r\u0259kat\u0131na r\u0259hb\u0259rlik etm\u0259si bar\u0259d\u0259 r\u0259smi m\u00fcraci\u0259t etdi. Yeni Az\u0259rbaycan u\u011frunda siyasi h\u0259r\u0259kat geni\u015fl\u0259nirdi.<\/p>\n<p>1993-c\u00fc il iyunun 15-d\u0259 Heyd\u0259r \u018fliyev Bak\u0131ya g\u0259l\u0259r\u0259k Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 Ali Sovetinin s\u0259dri se\u00e7ildi.<\/p>\n<p>\u201cM\u0259n Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n bu a\u011f\u0131r d\u00f6n\u0259mind\u0259 bu y\u00fck\u00fc \u00f6z \u00fcz\u0259rim\u0259 g\u00f6t\u00fcrm\u00fc\u015f\u0259m. \u00c7\u00fcnki m\u0259n Az\u0259rbaycan xalq\u0131ma, v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131ma, \u00f6z mill\u0259tim\u0259 xidm\u0259t etm\u0259k ist\u0259yir\u0259m. M\u0259n b\u00fct\u00fcn bu terrorlar\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131nda durmu\u015fam v\u0259 bundan sonra da duraca\u011fam, Az\u0259rbaybaycan\u0131 qoruyuram v\u0259 son n\u0259f\u0259sim\u0259 q\u0259d\u0259r qoruyaca\u011f\u0131ma s\u00f6z verir\u0259m\u201d ,- bu s\u00f6zl\u0259ri \u00dcmummilli lider Heyd\u0259r \u018fliyev Milli M\u0259clisd\u0259 \u00f6z \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131 zaman\u0131 qeyd etmi\u015fdir.<\/p>\n<p>\u0130yunun 20 d\u0259 b\u00fct\u00fcn h\u0259qiq\u0259tl\u0259ri yerli v\u0259 xarici jurnalistl\u0259r\u0259 \u00e7atd\u0131rmaq \u00fc\u00e7\u00fcn Brifinq ke\u00e7irtdi. \u0130yunun 21-d\u0259 is\u0259 bir s\u0131ra \u00f6lk\u0259l\u0259rin diplomatlar\u0131 il\u0259 g\u00f6r\u00fc\u015fd\u00fc. Bununlada \u00f6lk\u0259ni informasiya blokadas\u0131ndan \u00e7\u0131xartd\u0131. D\u00fcnyada \u00f6lk\u0259mizl\u0259 ba\u011fl\u0131 formala\u015fan fikirl\u0259ri m\u00fcsb\u0259t y\u00f6nt\u0259 d\u0259yi\u015fdi. M\u0259hz bu m\u00fcr\u0259kk\u0259b \u015f\u0259raitd\u0259 Heyd\u0259r \u018fliyevin b\u00f6y\u00fck potensial\u0131 Az\u0259rbaycan\u0131n m\u00fcst\u0259qilliyinin qarant\u0131na \u00e7evrildi. \u00dcmummilli liderin \u015f\u0259xsiyy\u0259ti, onun \u00f6z\u00fcn\u0259m\u0259xsus siyas\u0259ti idar\u0259etm\u0259 qabiliyy\u0259ti, xarizmas\u0131, q\u0259tiyy\u0259ti, uzaqg\u00f6r\u0259nliyi, \u015f\u0259xsi n\u00fcfuzu b\u00f6hrana son qoydu. Xalq\u0131m\u0131z Az\u0259rbaycan, Az\u0259rbaycan\u00e7\u0131l\u0131q idealar\u0131 \u0259traf\u0131nda birl\u0259\u015fdi. Az\u0259rbaycan H\u00fcquqi D\u00f6vl\u0259t kimi inki\u015faf etm\u0259y\u0259 ba\u015flad\u0131.<\/p>\n<p>Bu il tariximiz\u0259 &#8220;15 iyun Milli Qurtulu\u015f G\u00fcn\u00fc&#8221; kimi daxil olan tarixi g\u00fcn\u00fcn art\u0131q 31-ci il d\u00f6n\u00fcm\u00fcn\u00fc qeyd edirik.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u201cFaktlara dayanan TAR\u0130X\u0130M\u0130Z\u201d- &#8220;&#8230;bu y\u00fck\u00fc \u00f6z \u00fcz\u0259rim\u0259 g\u00f6t\u00fcrm\u00fc\u015f\u0259m. \u00c7\u00fcnki&#8230;&#8221; &#8220;\u0130NFONEWS&#8221;\u2013 un \u201cFaktlara dayanan TAR\u0130X\u0130M\u0130Z\u201d layih\u0259sini\u00a0Az\u0259rbaycan D\u00f6vl\u0259t \u0130qtisad Universiteti (UNEC) \u201cHumanitar f\u0259nl\u0259r\u201d kafedras\u0131n\u0131n ba\u015f m\u00fc\u0259llimi, tarix \u00fczr\u0259 f\u0259ls\u0259f\u0259 doktoru, beyn\u0259lxalq tarix\u00e7i-ekspert&hellip; <\/p>\n","protected":false},"author":14,"featured_media":44604,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_mi_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[4,4263,8,11],"tags":[4846,7445,4848,99,15],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/44603"}],"collection":[{"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/14"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=44603"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/44603\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":44605,"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/44603\/revisions\/44605"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/44604"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=44603"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=44603"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=44603"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}