{"id":45164,"date":"2024-07-19T08:34:45","date_gmt":"2024-07-19T04:34:45","guid":{"rendered":"https:\/\/infonews.az\/?p=45164"},"modified":"2024-07-19T09:47:19","modified_gmt":"2024-07-19T05:47:19","slug":"cop29-a-az%c9%99rbaycan-ev-sahibliyi-ed%c9%99c%c9%99k-esra-zeynalova","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/infonews.az\/?p=45164","title":{"rendered":"COP29-a Az\u0259rbaycan ev sahibliyi ed\u0259c\u0259k &#8211; \u018fsra ZEYNALOVA"},"content":{"rendered":"<p><span style=\"color: #ffffff;\">COP29-a Az\u0259rbaycan ev sahibliyi ed\u0259c\u0259k &#8211; \u018fsra ZEYNALOVA\u00a0\u00a0\u00a0<\/span><\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/infonews.az\/?p=45164\"><span style=\"color: #333399;\"><strong>&#8220;\u0130NFONEWS&#8221;<\/strong><\/span><\/a> t\u0259qdim edir.<\/p>\n<h3 id=\"title\" style=\"text-align: center;\"><strong>COP29-a Az\u0259rbaycan ev sahibliyi ed\u0259c\u0259k<\/strong><\/h3>\n<p>Ya\u015f\u0131l iqtisadiyyat a\u015fa\u011f\u0131 karbon s\u0259viyy\u0259si, t\u0259bii resursdan s\u0259m\u0259r\u0259li istifad\u0259 ed\u0259n v\u0259 sosial c\u0259h\u0259td\u0259n inkl\u00fcziv iqtisadiyyat olaraq m\u00fc\u0259yy\u0259n edilir. Ya\u015f\u0131l iqtisadiyyatda m\u0259\u015f\u011fullu\u011fun v\u0259 g\u0259lirin art\u0131m\u0131, karbon emissiyalar\u0131n\u0131n v\u0259 \u00e7irkl\u0259nm\u0259nin azald\u0131lmas\u0131na, enerji v\u0259 resurs s\u0259m\u0259r\u0259liliyinin art\u0131r\u0131lmas\u0131na, biom\u00fcxt\u0259lifliyin v\u0259 ekosistem xidm\u0259tl\u0259rinin itirilm\u0259sinin qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131n al\u0131nmas\u0131na imkan ver\u0259n iqtisadi f\u0259aliyy\u0259tl\u0259r\u0259, infrastruktura v\u0259 aktivl\u0259r\u0259 d\u00f6vl\u0259t v\u0259 \u00f6z\u0259l s\u0259rmay\u0259l\u0259r vasit\u0259sil\u0259 idar\u0259 olunur.<\/p>\n<p>Haz\u0131rda b\u0259\u015f\u0259riyy\u0259t\u00a0 t\u0259hl\u00fck\u0259 yaradan \u0259n b\u00f6y\u00fck probleml\u0259rd\u0259n biri d\u0259 iqlim d\u0259yi\u015fikliyidir. \u0130qlim d\u0259yi\u015fikliyi, planetimizd\u0259 uzun m\u00fcdd\u0259t \u0259rzind\u0259 atmosfer v\u0259 okeanlardak\u0131 kimy\u0259vi prosesl\u0259rin, habel\u0259 insanlar\u0131n f\u0259aliyy\u0259tl\u0259rinin t\u0259siri il\u0259 hava v\u0259 iqlim \u015f\u0259raitl\u0259rinin d\u0259yi\u015fm\u0259sidir. Normal \u015f\u0259raitd\u0259 hava v\u0259 iqlim, uzun ill\u0259r \u0259rzind\u0259 sabitlik g\u00f6st\u0259r\u0259n d\u00f6vri t\u0259bi\u0259t prosesl\u0259ridir. M\u0259s\u0259l\u0259n, f\u0259sill\u0259r, ya\u011f\u0131\u015f n\u0259tic\u0259sind\u0259 \u0259m\u0259l\u0259 g\u0259l\u0259n d\u0259niz-d\u0259niz hava d\u00f6vr\u00fc, bu prosesl\u0259rd\u0259n biridir.<\/p>\n<p>Lakin son 150 il \u0259rzind\u0259, m\u00fcxt\u0259lif s\u0259b\u0259bl\u0259r\u0259 g\u00f6r\u0259, qal\u0131q yanacaqlar\u0131n istismar\u0131 v\u0259 me\u015f\u0259l\u0259rin q\u0131r\u0131lmas\u0131 kimi s\u0259b\u0259bl\u0259rd\u0259n atmosfer\u0259 b\u00f6y\u00fck h\u0259cmd\u0259 karbon, metan v\u0259 dig\u0259r qazlar daxil olur. Bu kimi qazlar, planetimizin atmosferind\u0259ki t\u0259bii isinm\u0259 mexanizml\u0259rini d\u0259yi\u015fdir\u0259r\u0259k, qlobal istil\u0259\u015fm\u0259y\u0259 s\u0259b\u0259b olur. Qlobal istil\u0259\u015fm\u0259, qeyri-adi hava \u015f\u0259raitl\u0259rin\u0259, d\u0259niz s\u0259viyy\u0259l\u0259rind\u0259 art\u0131m v\u0259 dig\u0259r d\u0259yi\u015fiklikl\u0259r\u0259 g\u0259tirib \u00e7\u0131xara bil\u0259r.\u0130qlim d\u0259yi\u015fikliyinin n\u0259tic\u0259l\u0259ri, t\u0259bi\u0259t\u0259 v\u0259 insan h\u0259yat\u0131n\u0259 ciddi \u015f\u0259kild\u0259 t\u0259sir edir.<\/p>\n<p>Qlobal istil\u0259\u015fm\u0259 v\u0259 dig\u0259r qlobal iqlim probleml\u0259rinin m\u00fczakir\u0259si v\u0259 h\u0259ll yollar\u0131n\u0131n m\u00fczakir\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fcxt\u0259lif saviyy\u0259li t\u0259dbirl\u0259r v\u0259 g\u00f6r\u00fc\u015fl\u0259r ke\u00e7irilir. Bu t\u0259dbirl\u0259rin \u0259n m\u00fch\u00fcm\u00fc olaraq da COP (Conference of Parties) hesab edilir.<\/p>\n<p>COP (Conference of the Parties) Birinci Partiyalar Konfrans\u0131 dem\u0259kdir. Bu konfrans Birinci Partiyalar \u015euras\u0131 (UNFCCC) \u00fczr\u0259 M\u00fcqavil\u0259nin t\u0259r\u0259fl\u0259ri aras\u0131nda ke\u00e7iril\u0259n illik g\u00f6r\u00fc\u015fl\u0259rdir. H\u0259r il d\u00fcnyan\u0131n m\u00fcxt\u0259lif \u00f6lk\u0259l\u0259rind\u0259n g\u0259l\u0259n diplomatlar v\u0259 n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259rin i\u015ftirak etdiyi bu konfranslar, iqlim d\u0259yi\u015fikliyin\u0259 qar\u015f\u0131 m\u00fcbariz\u0259d\u0259 siyas\u0259t v\u0259 t\u0259dbirl\u0259ri m\u00fczakir\u0259 etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn ke\u00e7irilir.<\/p>\n<p>COP g\u00f6r\u00fc\u015fl\u0259ri, iqlim d\u0259yi\u015fikliyinin yaradaca\u011f\u0131 t\u0259hl\u00fck\u0259l\u0259ri azaltmaq v\u0259 bu sah\u0259d\u0259 d\u00fcnya s\u0259viyy\u0259sind\u0259 t\u0259dbirl\u0259r g\u00f6rm\u0259k m\u0259qs\u0259di il\u0259 ke\u00e7irilir. H\u0259r ilin konfrans\u0131 bir n\u00f6vb\u0259ti ilin konfrans\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn strateji v\u0259 s\u0259n\u0259dl\u0259\u015fm\u0259l\u0259rin haz\u0131rlanmas\u0131 v\u0259 m\u00fczakir\u0259 edilm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259sas m\u0259rk\u0259zdir. \u00d6z\u00fc d\u0259 Birinci Partiyalar Konfrans\u0131, d\u00fcnya \u0259h\u0259miyy\u0259tli iqlim siyas\u0259ti t\u0259yinat\u0131n\u0131n t\u0259rtib edilm\u0259sind\u0259 vacib bir rola malikdir.<\/p>\n<p>COP-un 29 cu sessiyas\u0131 olan COP29 Az\u0259rbaycanda 2024-c\u00fc il noyabr\u0131n 11-d\u0259n 22-d\u0259k Bak\u0131 Olimpiya Stadionunda ke\u00e7iril\u0259c\u0259k. Konfransda BMT-nin \u0130qlim D\u0259yi\u015fikliyi \u00fczr\u0259 \u00c7\u0259r\u00e7iv\u0259 Konvensiyas\u0131n\u0131 imzalam\u0131\u015f b\u00fct\u00fcn 199 \u00f6lk\u0259nin n\u00fcmay\u0259nd\u0259 hey\u0259tl\u0259ri i\u015ftirak ed\u0259 bil\u0259r. C\u0259nab Prezident COP 29-la ba\u011fl\u0131 ke\u00e7iril\u0259n ilk iclasda qeyd edib ki, Bak\u0131 iki h\u0259ft\u0259 \u0259rzind\u0259 t\u0259xmini 70-80 min xarici qona\u011f\u0131 qar\u015f\u0131layacaq. Ekologiya v\u0259 T\u0259bii S\u0259rv\u0259tl\u0259r naziri Muxtar Babayev Prezident \u0130lham \u018fliyevin s\u0259r\u0259ncam\u0131 il\u0259 \u00f6lk\u0259d\u0259 ke\u00e7iril\u0259c\u0259k COP 29 t\u0259dbirinin prezidenti t\u0259yin edilib.<\/p>\n<p>\u00d6lk\u0259nin bu t\u0259dbird\u0259 \u0259sas h\u0259d\u0259fi 2030-cu il\u0259 q\u0259d\u0259r b\u0259rpa olunan enerji potensial\u0131n\u0131 30 faiz\u0259 \u00e7atd\u0131rmaq v\u0259 m\u00f6vcud enerji sistemini \u015fax\u0259l\u0259ndirm\u0259kdir. Az\u0259rbaycanda b\u0259rpa olunan enerjid\u0259 elektrik enerjisi \u0259sas rola malikdir v\u0259 bu, \u00fcmumi enerjinin 20,3 faizini t\u0259\u015fkil edir.<\/p>\n<p>Bu konfrans Az\u0259rbaycanda ke\u00e7iril\u0259n \u0259n b\u00f6y\u00fck t\u0259dbirl\u0259r s\u0131ras\u0131ndad\u0131r v\u0259 s\u00f6zs\u00fcz ki, \u00f6lk\u0259y\u0259 m\u00fcsb\u0259t t\u0259sirl\u0259ri \u00e7ox olacaq. B\u0259s COP 29 Az\u0259rbaycan \u00fc\u00e7\u00fcn hans\u0131 faydalar yaradacaq? G\u0259lin bu sual\u0131 cavabland\u0131raq.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan COP29 t\u0259dbirin\u0259 apar\u0131c\u0131 ev sahibliyi etm\u0259kl\u0259, inki\u015faf etm\u0259kd\u0259 olan \u00f6lk\u0259l\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn ayr\u0131lan b\u00fcdc\u0259d\u0259n faydalana bil\u0259r.H\u0259m\u00e7inin t\u0259dbir Az\u0259rbaycana ya\u015f\u0131l enerji layih\u0259l\u0259rinin h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn s\u0259rmay\u0259 tapmaqda m\u00fch\u00fcm rol oynay\u0131r.<\/p>\n<p>Bildiyimiz kimi Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Prezidenti \u0130lham \u018fliyevin s\u0259r\u0259ncam\u0131 il\u0259 2024-c\u00fc il \u00f6lk\u0259d\u0259 \u201cYa\u015f\u0131l d\u00fcnya namin\u0259 h\u0259mr\u0259ylik ili\u201d elan edilib. B\u0259rpaolunan v\u0259 ya\u015f\u0131l enerjid\u0259n istifad\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n enerji strategiyas\u0131nda prioritet t\u0259\u015fkil edir. \u00d6lk\u0259mizin b\u0259rpaolunan enerji potensial\u0131 &#8211; quruda k\u00fcl\u0259k v\u0259 g\u00fcn\u0259\u015f enerjisinin h\u0259cmi 27 qiqavatdan \u00e7oxdur, X\u0259z\u0259r d\u0259nizi \u00fc\u00e7\u00fcn is\u0259 bu r\u0259q\u0259m 157 qiqavat t\u0259\u015fkil edir. 2021-ci il may\u0131n 18-d\u0259 A\u011fdam ictimaiyy\u0259t n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259ri il\u0259 g\u00f6r\u00fc\u015fd\u0259 Prezident \u0130lham \u018fliyev b\u00fct\u00fcn Qaraba\u011f\u0131n\u00a0 &#8220;ya\u015f\u0131l enerji&#8221; zonas\u0131 olaca\u011f\u0131n\u0131 qeyd edib. Elektrik enerjisi istehsal\u0131nda b\u0259rpaolunan enerji m\u0259nb\u0259l\u0259rinin istifad\u0259si 2026-c\u0131 il\u0259d\u0259k 24 faiz, 2030-cu il\u0259d\u0259k is\u0259 30 faiz\u0259 \u00e7atd\u0131r\u0131lmas\u0131 \u201cAz\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n 2022-2026-c\u0131 ill\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn sosial-iqtisadi inki\u015faf strategiyas\u0131\u201dnda n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulub.<\/p>\n<p>Bel\u0259likl\u0259 bel\u0259 bir n\u0259tic\u0259y\u0259 g\u0259lm\u0259k olar ki iqlim d\u0259yi\u015fiklikl\u0259ri v\u0259 texnogen s\u0259b\u0259bl\u0259rd\u0259n ba\u015f ver\u0259n dig\u0259r ekoloji d\u0259yi\u015fiklikl\u0259rin qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131n al\u0131nmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn COP konfranslar\u0131 ba\u015fl\u0131ca t\u0259dbirl\u0259r s\u0131ras\u0131ndad\u0131r v\u0259 daha t\u0259miz v\u0259 sa\u011flam bir g\u0259l\u0259c\u0259k v\u0259d edir.<\/p>\n<p><strong>\u018fsra Faiq q\u0131z\u0131 ZEYNALOVA\u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0\u00a0<\/strong><\/p>\n<p><strong>Az\u0259rbaycan D\u00f6vl\u0259t \u0130qtisad Universitetinin (UNEC), t\u0259l\u0259b\u0259\u00a0\u00a0<\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>COP29-a Az\u0259rbaycan ev sahibliyi ed\u0259c\u0259k &#8211; \u018fsra ZEYNALOVA\u00a0\u00a0\u00a0 &#8220;\u0130NFONEWS&#8221; t\u0259qdim edir. COP29-a Az\u0259rbaycan ev sahibliyi ed\u0259c\u0259k Ya\u015f\u0131l iqtisadiyyat a\u015fa\u011f\u0131 karbon s\u0259viyy\u0259si, t\u0259bii resursdan s\u0259m\u0259r\u0259li istifad\u0259 ed\u0259n v\u0259 sosial c\u0259h\u0259td\u0259n inkl\u00fcziv&hellip; <\/p>\n","protected":false},"author":14,"featured_media":45165,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_mi_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[12819,11,3],"tags":[47,12187,13966,15],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/45164"}],"collection":[{"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/14"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=45164"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/45164\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":45166,"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/45164\/revisions\/45166"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/45165"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=45164"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=45164"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=45164"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}