{"id":45173,"date":"2024-07-19T10:22:12","date_gmt":"2024-07-19T06:22:12","guid":{"rendered":"https:\/\/infonews.az\/?p=45173"},"modified":"2024-07-19T10:23:49","modified_gmt":"2024-07-19T06:23:49","slug":"cop29-iqlim-d%c9%99yisiklikl%c9%99ri-il%c9%99-mubariz%c9%99d%c9%99-yeni-esr-minar%c9%99-maksimova","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/infonews.az\/?p=45173","title":{"rendered":"COP29: \u0130qlim D\u0259yi\u015fiklikl\u0259ri il\u0259 M\u00fcbariz\u0259d\u0259 Yeni \u018fsr &#8211; Minar\u0259 MAKS\u0130MOVA"},"content":{"rendered":"<p><span style=\"color: #ffffff;\">COP29: \u0130qlim D\u0259yi\u015fiklikl\u0259ri il\u0259 M\u00fcbariz\u0259d\u0259 Yeni \u018fsr &#8211; Minar\u0259 MAKS\u0130MOVA<\/span><\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/infonews.az\/?p=45173\"><span style=\"color: #333399;\"><strong>&#8220;\u0130NFONEWS&#8221;<\/strong><\/span><\/a> t\u0259qdim edir.<\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><strong>COP29: \u0130qlim D\u0259yi\u015fiklikl\u0259ri il\u0259 M\u00fcbariz\u0259d\u0259 Yeni \u018fsr\u00a0<\/strong><\/p>\n<p><em><strong>COP29 (\u0130qlim D\u0259yi\u015fiklikl\u0259ri \u00fczr\u0259 T\u0259r\u0259fl\u0259rin Konfrans\u0131) qlobal iqlim d\u0259yi\u015fiklikl\u0259rin\u0259 qar\u015f\u0131 m\u00fcbariz\u0259d\u0259 \u0259h\u0259miyy\u0259tli bir add\u0131md\u0131r. Birl\u0259\u015fmi\u015f Mill\u0259tl\u0259r T\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n iqlim d\u0259yi\u015fikliyi \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259 konvensiyas\u0131n\u0131n (UNFCCC) n\u00f6vb\u0259ti illik iclas\u0131 olaraq, COP29 2024-c\u00fc ild\u0259 ke\u00e7irilm\u0259si planla\u015fd\u0131r\u0131l\u0131r v\u0259 d\u00fcnya liderl\u0259ri, m\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259r, v\u0259t\u0259nda\u015f c\u0259miyy\u0259ti n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259ri bir araya g\u0259lir.<\/strong><\/em><\/p>\n<p>M\u0259qs\u0259d, iqlim d\u0259yi\u015fikliyinin qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 almaq, adaptasiya t\u0259dbirl\u0259ri g\u00f6rm\u0259k v\u0259 maliyy\u0259 resurslar\u0131n\u0131 t\u0259min etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn beyn\u0259lxalq s\u0259yl\u0259ri g\u00fccl\u0259ndirm\u0259kdir.\u00a02023-c\u00fc ild\u0259 28-cisi ke\u00e7iril\u0259n BMT-nin\u00a0 \u0130qlim D\u0259yi\u015fikliyi Konfrans\u0131n\u0131n sonunda COP29 \u00fc\u00e7\u00fcn 3 \u00f6lk\u0259 t\u0259klif edilmi\u015fdir. S\u0259s \u00e7oxlu\u011fu n\u0259tic\u0259sind\u0259 Erm\u0259nistan, Macar\u0131stan v\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n aras\u0131nda bu m\u00f6ht\u0259\u015f\u0259m t\u0259dbir\u0259 ev sahibliyi haqq\u0131n\u0131 Az\u0259rbaycan qazanm\u0131\u015fd\u0131r.<\/p>\n<p>COP29-un m\u0259qs\u0259dl\u0259rin\u0259 n\u0259z\u0259r sald\u0131qda, \u0259sas m\u0259qs\u0259dinin Paris Sazi\u015finin m\u0259qs\u0259dl\u0259rini yerin\u0259 yetirm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn \u00f6lk\u0259l\u0259rin konkret v\u0259 ambisiyal\u0131 add\u0131mlar atmas\u0131n\u0131 t\u0259min etm\u0259k oldu\u011funu g\u00f6r\u00fcr\u00fck. Paris Sazi\u015fi, qlobal orta temperatur art\u0131m\u0131n\u0131 s\u0259naye \u00f6nc\u0259si d\u00f6vr s\u0259viyy\u0259l\u0259rin\u0259 nisb\u0259t\u0259n 2\u00b0C-d\u0259n a\u015fa\u011f\u0131da saxlama\u011f\u0131 v\u0259 m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011fu halda bu art\u0131m\u0131 1,5\u00b0C-l\u0259 m\u0259hdudla\u015fd\u0131rma\u011f\u0131 h\u0259d\u0259fl\u0259yir. Bu m\u0259qs\u0259dl\u0259r\u0259 \u00e7atmaq \u00fc\u00e7\u00fcn COP29-da a\u015fa\u011f\u0131dak\u0131 prioritetl\u0259r diqq\u0259t m\u0259rk\u0259zind\u0259 olacaq:<\/p>\n<ol>\n<li><em>Milli S<\/em><em>\u0259<\/em><em>viyy<\/em><em>\u0259<\/em><em>d<\/em><em>\u0259<\/em><em>\u00a0T<\/em><em>\u0259<\/em><em>yin Edil<\/em><em>\u0259<\/em><em>n T\u00f6hf<\/em><em>\u0259<\/em><em>l<\/em><em>\u0259<\/em><em>r (NDC-l<\/em><em>\u0259<\/em><em>r):<\/em>\u00d6lk\u0259l\u0259rin \u00f6z milli s\u0259viyy\u0259d\u0259 t\u0259yin etdikl\u0259ri iqlim d\u0259yi\u015fikliyi il\u0259 m\u00fcbariz\u0259 t\u0259dbirl\u0259rini (NDC-l\u0259r) g\u00fccl\u0259ndirm\u0259l\u0259ri v\u0259 yenil\u0259m\u0259l\u0259ri t\u0259l\u0259b olunur. Bu, \u00f6lk\u0259l\u0259rin \u00f6z h\u0259d\u0259fl\u0259rini daha ambisiyal\u0131 etm\u0259si v\u0259 t\u0259tbiq olunan t\u0259dbirl\u0259ri geni\u015fl\u0259ndirm\u0259si anlam\u0131na g\u0259lir.<\/li>\n<li><em>Maliyy<\/em><em>\u0259<\/em><em>\u00a0D<\/em><em>\u0259<\/em><em>st<\/em><em>\u0259<\/em><em>yi:<\/em>\u0130qlim d\u0259yi\u015fikliyin\u0259 uy\u011funla\u015fma v\u0259 qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 alma t\u0259dbirl\u0259rinin h\u0259yata ke\u00e7irilm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn inki\u015faf etm\u0259kd\u0259 olan \u00f6lk\u0259l\u0259r\u0259 maliyy\u0259 d\u0259st\u0259yi t\u0259min etm\u0259k z\u0259ruridir. COP29-da, maliyy\u0259 ax\u0131nlar\u0131n\u0131n art\u0131r\u0131lmas\u0131 v\u0259 daha \u015f\u0259ffaf olmas\u0131 istiqam\u0259tind\u0259 q\u0259rarlar q\u0259bul edil\u0259c\u0259k.<\/li>\n<li><em>Texnologiya Transferi v<\/em><em>\u0259<\/em><em>\u00a0Kapasite \u0130nki\u015faf\u0131:<\/em>\u0130qlim d\u0259yi\u015fikliyi il\u0259 m\u00fcbariz\u0259d\u0259 yeni texnologiyalar\u0131n inki\u015faf\u0131 v\u0259 bu texnologiyalar\u0131n inki\u015faf etm\u0259kd\u0259 olan \u00f6lk\u0259l\u0259r\u0259 \u00f6t\u00fcr\u00fclm\u0259si b\u00f6y\u00fck \u0259h\u0259miyy\u0259t k\u0259sb edir. COP29, bu sah\u0259d\u0259 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131n g\u00fccl\u0259ndirilm\u0259si v\u0259 t\u0259cr\u00fcb\u0259 m\u00fcbadil\u0259sinin art\u0131r\u0131lmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn platforma olacaq.<\/li>\n<li><em>Adaptasiya v<\/em><em>\u0259<\/em><em>\u00a0Z<\/em><em>\u0259<\/em><em>r<\/em><em>\u0259<\/em><em>rl<\/em><em>\u0259<\/em><em>rin Azald\u0131lmas\u0131:<\/em>\u0130qlim d\u0259yi\u015fikliyinin t\u0259sirl\u0259rin\u0259 uy\u011funla\u015fma t\u0259dbirl\u0259ri v\u0259 iqlim hadis\u0259l\u0259rind\u0259n qaynaqlanan z\u0259r\u0259rl\u0259rin azald\u0131lmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259dbirl\u0259r m\u00fczakir\u0259 olunacaq. Bu sah\u0259d\u0259 inki\u015faf etm\u0259kd\u0259 olan \u00f6lk\u0259l\u0259r\u0259 d\u0259st\u0259k x\u00fcsusi diqq\u0259t t\u0259l\u0259b edir.<\/li>\n<\/ol>\n<p>Cop29, Birl\u0259\u015fmi\u015f Mill\u0259tl\u0259r \u0130qlim D\u0259yi\u015fikliyi \u00c7\u0259r\u00e7iv\u0259 Konvensiyas\u0131 \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 ke\u00e7iril\u0259n n\u00f6vb\u0259ti T\u0259r\u0259fl\u0259r Konfrans\u0131 olmu\u015fdur. Bu konfrans 2022-ci il noyabr\u0131n 6-dan 18-d\u0259k \u0130sve\u00e7r\u0259nin \u015earm-\u0259l-\u015eeyx \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 ba\u015f tutub.<\/p>\n<p>Konfrans\u0131n \u0259sas m\u0259qs\u0259di iqlim d\u0259yi\u015fikliyi il\u0259 m\u00fcbariz\u0259 sah\u0259sind\u0259 m\u00f6vcud \u00f6hd\u0259likl\u0259rin g\u00fccl\u0259ndirilm\u0259si v\u0259 yeni strategiyalar\u0131n m\u00fc\u0259yy\u0259n edilm\u0259si olub. M\u00fczakir\u0259l\u0259r zaman\u0131 \u0259sas diqq\u0259t a\u015fa\u011f\u0131dak\u0131 m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r\u0259 y\u00f6n\u0259ldilmi\u015fdir:<\/p>\n<ul>\n<li>Parisd\u0259n sonra iqlim d\u0259yi\u015fikliyi il\u0259 m\u00fcbariz\u0259 sah\u0259sind\u0259 \u0259ld\u0259 olunan nailiyy\u0259tl\u0259rin qiym\u0259tl\u0259ndirilm\u0259si;<\/li>\n<li>T\u0259bii f\u0259lak\u0259tl\u0259r\u0259 v\u0259 iqlim d\u0259yi\u015fikliyi il\u0259 ba\u011fl\u0131 dig\u0259r t\u0259hdidl\u0259r\u0259 qar\u015f\u0131 davaml\u0131l\u0131\u011f\u0131n art\u0131r\u0131lmas\u0131;<\/li>\n<li>Maliyy\u0259, texnologiya v\u0259 bilik m\u00fcbadil\u0259si sah\u0259sind\u0259 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131n g\u00fccl\u0259ndirilm\u0259si;<\/li>\n<li>T\u0259bii ehtiyatlardan istifad\u0259 v\u0259 karbon emissiyalar\u0131n\u0131n azald\u0131lmas\u0131 \u00fczr\u0259 yeni h\u0259d\u0259fl\u0259rin m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirilm\u0259si.<\/li>\n<\/ul>\n<p>Konfrans\u0131n n\u0259tic\u0259si olaraq \u015earm-\u0259l-\u015eeyx B\u0259yannam\u0259si q\u0259bul olunmu\u015fdur. Bu s\u0259n\u0259dd\u0259 \u0259sas olaraq, iqlim d\u0259yi\u015fikliyi il\u0259 m\u00fcbariz\u0259 \u00fczr\u0259 \u00f6lk\u0259l\u0259rin \u00f6hd\u0259likl\u0259rinin v\u0259 \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131n\u0131n g\u00fccl\u0259ndirilm\u0259si, maliyy\u0259, texnologiya v\u0259 bilik m\u00fcbadil\u0259sinin art\u0131r\u0131lmas\u0131, habel\u0259 t\u0259bii ehtiyatlar\u0131n davaml\u0131 istifad\u0259si v\u0259 karbon neytral iqtisadiyyata ke\u00e7id m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259ri \u0259ks olunub.<\/p>\n<p>N\u0259tic\u0259 olaraq qeyd ed\u0259 bil\u0259r\u0259m ki, COP29, iqlim d\u0259yi\u015fikliyi il\u0259 m\u00fcbariz\u0259d\u0259 qlobal s\u0259yl\u0259rin davam\u0131 v\u0259 g\u00fccl\u0259ndirilm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn kritik bir m\u0259rh\u0259l\u0259dir. M\u0259nim n\u0259z\u0259rimc\u0259, Paris Sazi\u015finin m\u0259qs\u0259dl\u0259rin\u0259 \u00e7atmaq \u00fc\u00e7\u00fcn d\u00fcnya \u00f6lk\u0259l\u0259ri daha ambisiyal\u0131 t\u0259dbirl\u0259r q\u0259bul etm\u0259li v\u0259 bu t\u0259dbirl\u0259rin yerin\u0259 yetirilm\u0259sind\u0259 q\u0259tiyy\u0259tli olmal\u0131d\u0131rlar.S\u00f6zs\u00fcz ki, iqlim d\u0259yi\u015fikliyi il\u0259 m\u00fcbariz\u0259d\u0259 \u0259ld\u0259 olunacaq u\u011furlar, yaln\u0131z h\u00f6kum\u0259tl\u0259rin deyil, h\u0259m d\u0259 v\u0259t\u0259nda\u015f c\u0259miyy\u0259tinin v\u0259 biznes sektorunun f\u0259al i\u015ftirak\u0131 il\u0259 m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. COP29, bu istiqam\u0259td\u0259 qlobal \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q v\u0259 koordinasiyan\u0131n g\u00fccl\u0259ndirilm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259v\u0259zolunmaz bir platforma olacaq.<\/p>\n<p>Bu m\u0259qal\u0259 il\u0259, COP29-un \u0259h\u0259miyy\u0259tini, m\u0259qs\u0259dl\u0259rini v\u0259 g\u00f6zl\u0259nil\u0259n n\u0259tic\u0259l\u0259rini t\u0259svir etm\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015fd\u0131m. \u015e\u00fcbh\u0259siz ki, iqlim d\u0259yi\u015fikliyi il\u0259 m\u00fcbariz\u0259d\u0259 qlobal s\u0259yl\u0259rin davam\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn COP29, vacib bir m\u0259rh\u0259l\u0259 olacaqd\u0131r.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignleft wp-image-45174 size-medium\" src=\"https:\/\/infonews.az\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/12061_ee9f5786d687fddc31a93a1c00f22f6a-237x300.jpg\" alt=\"\" width=\"237\" height=\"300\" srcset=\"https:\/\/infonews.az\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/12061_ee9f5786d687fddc31a93a1c00f22f6a-237x300.jpg 237w, https:\/\/infonews.az\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/12061_ee9f5786d687fddc31a93a1c00f22f6a.jpg 600w\" sizes=\"(max-width: 237px) 100vw, 237px\" \/><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><em><strong>Minar<\/strong><strong>\u0259<\/strong><strong> Zaur q\u0131z\u0131 MAKS\u0130MOVA<\/strong><\/em><\/p>\n<p><em><strong>Az<\/strong><strong>\u0259<\/strong><strong>rbaycan D\u00f6vl<\/strong><strong>\u0259<\/strong><strong>t \u0130qtisad Universiteti (UNEC), <\/strong><\/em><em><strong>t<\/strong><strong>\u0259<\/strong><strong>l<\/strong><strong>\u0259<\/strong><strong>b<\/strong><strong>\u0259<\/strong><\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>COP29: \u0130qlim D\u0259yi\u015fiklikl\u0259ri il\u0259 M\u00fcbariz\u0259d\u0259 Yeni \u018fsr &#8211; Minar\u0259 MAKS\u0130MOVA &#8220;\u0130NFONEWS&#8221; t\u0259qdim edir. COP29: \u0130qlim D\u0259yi\u015fiklikl\u0259ri il\u0259 M\u00fcbariz\u0259d\u0259 Yeni \u018fsr\u00a0 COP29 (\u0130qlim D\u0259yi\u015fiklikl\u0259ri \u00fczr\u0259 T\u0259r\u0259fl\u0259rin Konfrans\u0131) qlobal iqlim d\u0259yi\u015fiklikl\u0259rin\u0259 qar\u015f\u0131&hellip; <\/p>\n","protected":false},"author":14,"featured_media":44789,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_mi_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[12819,11,3],"tags":[47,12187,15,13968],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/45173"}],"collection":[{"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/14"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=45173"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/45173\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":45177,"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/45173\/revisions\/45177"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/44789"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=45173"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=45173"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=45173"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}