{"id":45305,"date":"2024-08-09T13:56:14","date_gmt":"2024-08-09T09:56:14","guid":{"rendered":"https:\/\/infonews.az\/?p=45305"},"modified":"2024-08-09T13:56:14","modified_gmt":"2024-08-09T09:56:14","slug":"az%c9%99rbaycanda-yasil-dunya-konsepsiyasi-uzr%c9%99-artan-trendl%c9%99r-musahid%c9%99-edilm%c9%99kd%c9%99dir-ruf%c9%99t-suleymanli","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/infonews.az\/?p=45305","title":{"rendered":"Az\u0259rbaycanda ya\u015f\u0131l d\u00fcnya konsepsiyas\u0131 \u00fczr\u0259 artan trendl\u0259r m\u00fc\u015fahid\u0259 edilm\u0259kd\u0259dir &#8211; R\u00fcf\u0259t S\u00dcLEYMANLI"},"content":{"rendered":"<p><span style=\"color: #ffffff;\">Az\u0259rbaycanda ya\u015f\u0131l d\u00fcnya konsepsiyas\u0131 \u00fczr\u0259 artan trendl\u0259r m\u00fc\u015fahid\u0259 edilm\u0259kd\u0259dir &#8211; R\u00fcf\u0259t S\u00dcLEYMANLI<\/span><\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/infonews.az\/?p=45305\"><span style=\"color: #333399;\"><strong>&#8220;\u0130NFONEWS&#8221;<\/strong><\/span><\/a> t\u0259qdim edir.<\/p>\n<p>D\u00fcnya t\u0259s\u0259rr\u00fcfat sistemind\u0259 s\u0259naye inqilablar\u0131n\u0131n formala\u015fmas\u0131 bir t\u0259r\u0259fd\u0259n \u00f6lk\u0259l\u0259rin sosial-iqtisadi inki\u015faf\u0131n\u0131n m\u00fct\u0259r\u0259qqi mexanizml\u0259rinin yaranmas\u0131 il\u0259 n\u0259tic\u0259l\u0259ns\u0259 d\u0259, dig\u0259r t\u0259r\u0259fd\u0259n \u0259traf m\u00fchitin qorunmas\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 ciddi probleml\u0259rin ortaya \u00e7\u0131xmas\u0131na s\u0259b\u0259b oldu. X\u00fcsus\u0259n d\u0259, 1980-ci ill\u0259rin \u0259vv\u0259ll\u0259rind\u0259 \u0259traf m\u00fchitin pozulmas\u0131n\u0131n iqtisadi inki\u015fafa ciddi mane\u0259 oldu\u011funu ifad\u0259 ed\u0259n \u00e7ox sayda elmi t\u0259dqiqat\u0131n apar\u0131lmas\u0131 \u0259traf m\u00fchit probleml\u0259rin\u0259 qar\u015f\u0131 laqeydliyi ciddi \u015f\u0259kild\u0259 sars\u0131td\u0131.<\/p>\n<p>G\u00fcn\u00fcm\u00fczd\u0259 inki\u015faf\u0131n ba\u015fl\u0131ca istiqam\u0259tl\u0259rind\u0259n biri \u0259traf m\u00fchitin qorunmas\u0131d\u0131r. Bel\u0259 ki, dayan\u0131ql\u0131 inki\u015faf konsepsiyas\u0131n\u0131n 3 ba\u015fl\u0131ca istiqam\u0259ti vard\u0131r ki, onlardan da biri m\u0259hz ekoloji inki\u015fafd\u0131r. Dig\u0259r t\u0259r\u0259fd\u0259n dayan\u0131ql\u0131 inki\u015faf \u00fc\u00e7\u00fcn \u00fc\u00e7 m\u0259qs\u0259d vard\u0131r ki, bunlara da \u0259traf m\u00fchitin b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fc, eko-effektivlik v\u0259 eko-\u0259dal\u0259t aiddir. M\u0259hz bu s\u0259b\u0259bd\u0259n ya\u015f\u0131l d\u00fcnya v\u0259 ya\u015f\u0131l iqtisadiyyat konsepsiyalar\u0131 s\u00f6z\u00fcged\u0259n istiqam\u0259t \u00fczr\u0259 d\u00fcnya \u00f6lk\u0259l\u0259rin \u00fczl\u0259\u015fdiyi riskl\u0259ri m\u00fc\u0259yy\u0259n m\u0259nada azalda bil\u0259r.<\/p>\n<p>\u0130qtisadiyyat\u0131n apar\u0131c\u0131 bloku olan s\u0259nayenin dayan\u0131ql\u0131 inki\u015faf\u0131 m\u0259hz enerji da\u015f\u0131y\u0131c\u0131lar\u0131n\u0131n t\u0259minat\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r. Bu sah\u0259d\u0259 ya\u015f\u0131l enerji strategiyas\u0131na ke\u00e7idin t\u0259min edilm\u0259si yarana bil\u0259c\u0259k ekoloji f\u0259lak\u0259tl\u0259r\u0259 qar\u015f\u0131 preventiv bir siyas\u0259t kimi qiym\u0259tl\u0259ndiril\u0259 bil\u0259r. \u0130nki\u015faf etm\u0259kd\u0259 olan \u00f6lk\u0259l\u0259r aras\u0131nda bu g\u00fcn T\u00fcrkiy\u0259, Braziliya v\u0259 \u00c7in ya\u015f\u0131l energetikaya ke\u00e7id \u00fczr\u0259 f\u0259rql\u0259n\u0259n \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259ndir. Bel\u0259 ki, \u0259g\u0259r BP D\u00fcnya Enerjisinin Statistik \u0130cmal\u0131na (2022) n\u0259z\u0259r salsaq g\u00f6r\u0259rik ki, T\u00fcrkiy\u0259d\u0259 b\u0259rpa olunan enerji generasiyas\u0131 2011-ci ild\u0259 5.8 terawatt-saat idis\u0259 2022-ci ild\u0259 bu g\u00f6st\u0259rici 10.8 d\u0259f\u0259 artaraq 62.7 5.8 terawatt-saat olmu\u015fdur. Dig\u0259r t\u0259r\u0259fd\u0259n Braziliyada s\u00f6z\u00fcged\u0259n g\u00f6st\u0259rici 2011-ci ild\u0259 35.3 terawatt-saat idis\u0259 2022-ci ild\u0259 Braziliyada b\u0259rpa olunan enerji generasiyas\u0131 4.07 d\u0259f\u0259 artaraq 144 35.3 terawatt-saat olmu\u015fdur. Eyni zamanda Braziliya bu g\u00fcn bioyanacaq enerjisi \u00fczr\u0259 d\u00fcnya lideridir. \u00c7\u00fcnki, apar\u0131lan t\u0259dqiqatlara \u0259sas\u0259n bioyanacaq enerjisinin ba\u015fl\u0131ca xammal\u0131 m\u0259hz \u015f\u0259k\u0259r \u00e7u\u011fundurudur. Braziliya is\u0259 \u015f\u0259k\u0259r \u00e7u\u011funduru istehsal\u0131 \u00fczr\u0259 d\u00fcnya lideri oldu\u011fundan \u00f6z\u00fc \u00fc\u00e7\u00fcn bioyanacaq xammal\u0131n\u0131 rahat bir \u015f\u0259kild\u0259 t\u0259min edir. \u00c7in Xalq Respublikas\u0131 is\u0259 b\u00fct\u00f6vl\u00fckd\u0259 b\u0259rpa olunan enerji sah\u0259sind\u0259 liderl\u0259rd\u0259ndir. 2021-ci ild\u0259 \u00c7XR-d\u0259 b\u0259rpa olunan enerji generasiyas\u0131 1152.5 terawatt-saat olmu\u015fdur. M\u00fcqayis\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn qeyd olunmal\u0131d\u0131r ki, 2011-ci ild\u0259 \u00c7ind\u0259 bu g\u00f6st\u0259rici yaln\u0131z 104.3 terawatt-saat idi. \u00c7inin s\u00f6z\u00fcged\u0259n sah\u0259d\u0259ki s\u00fcr\u0259tli inki\u015faf\u0131 d\u00fcnya \u00fczr\u0259 ya\u015f\u0131l enerji prosesl\u0259rinin aktuall\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u00f6z\u00fcnd\u0259 \u015f\u0259rtl\u0259ndirir.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycanda is\u0259 ya\u015f\u0131l d\u00fcnya konsepsiyas\u0131 \u00fczr\u0259 dayan\u0131ql\u0131 artan trendl\u0259r m\u00fc\u015fahid\u0259 edilm\u0259kd\u0259dir. Bel\u0259 ki, \u201cAz\u0259rbaycan 2030: Sosial-iqtisadi inki\u015fafa dair Milli Prioritetl\u0259r\u201d proqram\u0131nda g\u00f6st\u0259ril\u0259n 5 milli prioritetd\u0259n biri d\u0259 m\u0259hz t\u0259miz \u0259traf m\u00fchit v\u0259 \u201cya\u015f\u0131l art\u0131m\u201d \u00f6lk\u0259sidir. Bu istiqam\u0259td\u0259 \u00f6lk\u0259mizd\u0259 m\u00fct\u0259r\u0259qqi islahatlar apar\u0131lmaqdad\u0131r. Birl\u0259\u015fmi\u015f \u018fr\u0259b \u018fmirlikl\u0259rin \u201cMasdar\u201d \u015firk\u0259tinin Az\u0259rbaycanda ya\u015f\u0131l enerjiy\u0259 investisiya yat\u0131rmas\u0131 m\u0259hz bu istiqam\u0259tl\u0259rd\u0259n biri kimi qiym\u0259tl\u0259ndiril\u0259 bil\u0259r. Dig\u0259r t\u0259r\u0259fd\u0259n bu g\u00fcn Az\u0259rbaycan\u0131n i\u015f\u011faldan azad edilmi\u015f Qaraba\u011f v\u0259 \u015e\u0259rqi Z\u0259ng\u0259zur iqtisadi rayonlar\u0131nda ya\u015f\u0131l enerji prosesl\u0259rinin m\u00fct\u0259r\u0259qqi inki\u015faf\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn ciddi potensial m\u00f6vcuddur.<\/p>\n<p>X\u00fcsusil\u0259 qeyd etm\u0259k laz\u0131md\u0131r ki, ya\u015f\u0131l enerji prosesl\u0259ri \u00f6lk\u0259 r\u0259hb\u0259rliyinin daima diqq\u0259tind\u0259 olan prioritet istiqam\u0259tl\u0259rd\u0259ndir. Bel\u0259 ki, Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Prezidenti C\u0259nab \u0130lham \u018fliyevin 25 dekabr 2023-c\u00fc il tarixli s\u0259r\u0259ncam\u0131 il\u0259 \u00f6lk\u0259mizd\u0259 2024-c\u00fc ilin \u201cYa\u015f\u0131l d\u00fcnya namin\u0259 h\u0259mr\u0259ylik ili\u201d elan edilm\u0259si eyni zamanda \u00f6lk\u0259mizin BMT-nin \u0130qlim D\u0259yi\u015fikliyi Konfrans\u0131 olan COP29-a ev sahibliyi etm\u0259si tarixi hadis\u0259 olmaqla yana\u015f\u0131 \u00f6lk\u0259 r\u0259hb\u0259rliyi t\u0259r\u0259find\u0259n ekoloji dayan\u0131ql\u0131l\u0131\u011f\u0131n v\u0259 ya\u015f\u0131l d\u00fcnya strategiyas\u0131n\u0131n formala\u015fmas\u0131na y\u00f6n\u0259lik x\u00fcsusi diqq\u0259tin m\u0259ntiqi t\u0259zah\u00fcr\u00fcd\u00fcr.<\/p>\n<p><em><strong>R\u00fcf\u0259t S\u00dcLEYMANLI<\/strong><\/em><\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan D\u00f6vl\u0259t \u0130qtisad Universiteti<\/p>\n<p>UNEC H\u0259mkarlar \u0130ttifaq\u0131 Komit\u0259sinin s\u0259dri<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Az\u0259rbaycanda ya\u015f\u0131l d\u00fcnya konsepsiyas\u0131 \u00fczr\u0259 artan trendl\u0259r m\u00fc\u015fahid\u0259 edilm\u0259kd\u0259dir &#8211; R\u00fcf\u0259t S\u00dcLEYMANLI &#8220;\u0130NFONEWS&#8221; t\u0259qdim edir. D\u00fcnya t\u0259s\u0259rr\u00fcfat sistemind\u0259 s\u0259naye inqilablar\u0131n\u0131n formala\u015fmas\u0131 bir t\u0259r\u0259fd\u0259n \u00f6lk\u0259l\u0259rin sosial-iqtisadi inki\u015faf\u0131n\u0131n m\u00fct\u0259r\u0259qqi mexanizml\u0259rinin yaranmas\u0131 il\u0259&hellip; <\/p>\n","protected":false},"author":14,"featured_media":45306,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_mi_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[12819,4,2,11],"tags":[11865,47,15,14001],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/45305"}],"collection":[{"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/14"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=45305"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/45305\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":45307,"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/45305\/revisions\/45307"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/45306"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=45305"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=45305"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=45305"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}