{"id":45413,"date":"2024-08-28T10:04:44","date_gmt":"2024-08-28T06:04:44","guid":{"rendered":"https:\/\/infonews.az\/?p=45413"},"modified":"2024-08-28T10:04:44","modified_gmt":"2024-08-28T06:04:44","slug":"cop-t%c9%99dbirl%c9%99ri-cop29-az%c9%99rbaycan-ismayil-huseynzad%c9%99","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/infonews.az\/?p=45413","title":{"rendered":"&#8220;COP t\u0259dbirl\u0259ri. COP29 &#8211; Az\u0259rbaycan&#8221;- \u0130smay\u0131l H\u00fcseynzad\u0259"},"content":{"rendered":"<p><span style=\"color: #ffffff;\">&#8220;COP t\u0259dbirl\u0259ri. COP29 &#8211; Az\u0259rbaycan&#8221;- \u0130smay\u0131l H\u00fcseynzad\u0259<\/span><\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/infonews.az\/?p=45413\"><span style=\"color: #000080;\"><strong>&#8220;\u0130NFONEWS&#8221;<\/strong><\/span><\/a> t\u0259qdim edir.<\/p>\n<p id=\"2-COP-t\u0259dbirinin-m\u0259qs\u0259di-n\u0259dir\" class=\"bbc-1itnmzg eglt09e0\" style=\"text-align: center;\" tabindex=\"-1\"><strong>COP t\u0259dbirl\u0259ri. COP29. COP29 &#8211; Az\u0259rbaycan\u00a0<\/strong><\/p>\n<blockquote><p>COP &#8211; T\u0259r\u0259fl\u0259r Konfrans\u0131, Birl\u0259\u015fmi\u015f Mill\u0259tl\u0259r T\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n \u0130qlim D\u0259yi\u015fiklikl\u0259ri \u00fczr\u0259 \u00c7\u0259r\u00e7iv\u0259 Konvensiyas\u0131 (UNFCCC) \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 h\u0259r il ke\u00e7iril\u0259n bir beyn\u0259lxalq konfransd\u0131r. UNFCCC 1992-ci ild\u0259 Rio de Janeiro \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 ke\u00e7iril\u0259n Yer Sammitind\u0259 q\u0259bul edilmi\u015fdir v\u0259 iqlim d\u0259yi\u015fiklikl\u0259ri il\u0259 m\u00fcbariz\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn qlobal s\u0259yl\u0259ri \u0259laq\u0259l\u0259ndirm\u0259k m\u0259qs\u0259dini da\u015f\u0131y\u0131r. Bu konfrans, BMT-nin \u0130qlim D\u0259yi\u015fiklikl\u0259ri \u00fczr\u0259 T\u0259r\u0259fl\u0259r Konfrans\u0131 adlan\u0131r v\u0259 d\u00fcnyada iqlim d\u0259yi\u015fikliyi il\u0259 ba\u011fl\u0131 \u0259n y\u00fcks\u0259k s\u0259viyy\u0259li m\u00fczakir\u0259l\u0259rin ke\u00e7irildiyi platformas\u0131d\u0131r.<\/p><\/blockquote>\n<p>\u0130lk COP konfrans\u0131 1995-ci ild\u0259 Almaniyan\u0131n paytaxt\u0131 Berlind\u0259 ke\u00e7irilmi\u015fdir v\u0259 o vaxtdan b\u0259ri h\u0259r il d\u00fcnyan\u0131n m\u00fcxt\u0259lif \u015f\u0259h\u0259rl\u0259rind\u0259 t\u0259\u015fkil olunur. COP konfranslar\u0131n\u0131n \u0259sas m\u0259qs\u0259di iqlim d\u0259yi\u015fikliyin\u0259 qar\u015f\u0131 m\u00fcbariz\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn yeni strategiyalar haz\u0131rlamaq, m\u00f6vcud t\u0259dbirl\u0259ri n\u0259z\u0259rd\u0259n ke\u00e7irm\u0259k v\u0259 bu sah\u0259d\u0259 beyn\u0259lxalq \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011f\u0131 g\u00fccl\u0259ndirm\u0259kdir. H\u0259r bir konfransda, i\u015ftirak\u00e7\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259r iqlim d\u0259yi\u015fikliyin\u0259 qar\u015f\u0131 m\u00fcbariz\u0259 \u00fczr\u0259 milli v\u0259 beyn\u0259lxalq s\u0259viyy\u0259d\u0259 \u00f6hd\u0259likl\u0259r g\u00f6t\u00fcr\u00fcrl\u0259r.<\/p>\n<p>COP konfranslar\u0131 qlobal iqlim siyas\u0259tind\u0259 bir \u00e7ox \u0259h\u0259miyy\u0259tli d\u00f6n\u00fc\u015f n\u00f6qt\u0259l\u0259rini qeyd etmi\u015fdir. 1997-ci ild\u0259 Yaponiyan\u0131n Kyoto \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 ke\u00e7iril\u0259n COP 3 konfrans\u0131nda inki\u015faf etmi\u015f \u00f6lk\u0259l\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn m\u0259cburi istixana qaz\u0131 emissiya h\u0259d\u0259fl\u0259ri m\u00fc\u0259yy\u0259n ed\u0259n Kyoto Protokolu q\u0259bul edildi. Bu protokol qlobal iqlim siyas\u0259tind\u0259 \u0259h\u0259miyy\u0259tli bir m\u0259rh\u0259l\u0259 oldu v\u0259 inki\u015faf etmi\u015f \u00f6lk\u0259l\u0259rin istixana qaz\u0131 emissiyalar\u0131n\u0131 azaltmaq \u00fc\u00e7\u00fcn h\u00fcquqi \u00f6hd\u0259likl\u0259rini t\u0259sbit etdi.<\/p>\n<p>COP 15 konfrans\u0131 2009-cu ild\u0259 Danimarkan\u0131n paytaxt\u0131 Kopenhagend\u0259 ke\u00e7irildi v\u0259 b\u00f6y\u00fck g\u00f6zl\u0259ntil\u0259r\u0259 baxmayaraq, h\u0259lledici bir sazi\u015f \u0259ld\u0259 edilm\u0259di. Lakin 2015-ci ild\u0259 Parisd\u0259 ke\u00e7iril\u0259n COP 21 konfrans\u0131, iqlim d\u0259yi\u015fikliyi il\u0259 m\u00fcbariz\u0259d\u0259 yeni bir d\u00f6vr\u00fcn ba\u015flan\u011f\u0131c\u0131n\u0131 qoydu. Paris Sazi\u015fi qlobal istil\u0259\u015fm\u0259ni 2\u00b0C-d\u0259n a\u015fa\u011f\u0131 s\u0259viyy\u0259d\u0259 saxlamaq v\u0259 m\u00fcmk\u00fcn olduqda 1.5\u00b0C s\u0259viyy\u0259sin\u0259 yax\u0131nla\u015fd\u0131rmaq m\u0259qs\u0259dini qoydu. Bu sazi\u015f, b\u00fct\u00fcn \u00f6lk\u0259l\u0259ri \u00f6z milli s\u0259viyy\u0259d\u0259 m\u00fc\u0259yy\u0259n edilmi\u015f t\u00f6hf\u0259l\u0259rini (NDC) t\u0259qdim etm\u0259y\u0259 v\u0259 bu h\u0259d\u0259fl\u0259r\u0259 \u00e7atmaq \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259dbirl\u0259r g\u00f6rm\u0259y\u0259 \u00e7a\u011f\u0131r\u0131r.<br \/>\nCOP 29: Az\u0259rbaycan\u0131n \u0130qlim D\u0259yi\u015fiklikl\u0259ri \u0130l\u0259 M\u00fcbariz\u0259d\u0259 Yeni D\u00f6vr\u00fc<\/p>\n<p>COP 29, 2024-c\u00fc ild\u0259 Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131nda ke\u00e7iril\u0259c\u0259k v\u0259 bu, Az\u0259rbaycan \u00fc\u00e7\u00fcn beyn\u0259lxalq s\u0259viyy\u0259d\u0259 m\u00fch\u00fcm bir hadis\u0259 olacaq. COP 29-un Az\u0259rbaycan\u0131n paytaxt\u0131 Bak\u0131da ke\u00e7irilm\u0259si, \u00f6lk\u0259nin iqlim d\u0259yi\u015fikliyi il\u0259 m\u00fcbariz\u0259d\u0259 beyn\u0259lxalq s\u0259yl\u0259r\u0259 verdiyi t\u00f6hf\u0259ni vur\u011fulay\u0131r. Az\u0259rbaycan, neft v\u0259 qaz ehtiyatlar\u0131 il\u0259 z\u0259ngin bir \u00f6lk\u0259 olaraq tan\u0131nsa da, son ill\u0259rd\u0259 b\u0259rpa olunan enerji m\u0259nb\u0259l\u0259rin\u0259 diqq\u0259tini art\u0131rm\u0131\u015f v\u0259 ekoloji davaml\u0131l\u0131\u011f\u0131 t\u0259min etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fcxt\u0259lif strategiyalar h\u0259yata ke\u00e7irilmi\u015fdir.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan\u0131n COP 29-a ev sahibliyi etm\u0259si, \u00f6lk\u0259nin iqlim d\u0259yi\u015fiklikl\u0259ri il\u0259 m\u00fcbariz\u0259 sah\u0259sind\u0259 qlobal liderlik m\u00f6vqeyini g\u00fccl\u0259ndir\u0259c\u0259k v\u0259 davaml\u0131 inki\u015faf \u00fc\u00e7\u00fcn yeni perspektivl\u0259r a\u00e7acaq. Az\u0259rbaycan\u0131n iqlim strategiyas\u0131, b\u0259rpa olunan enerji m\u0259nb\u0259l\u0259rind\u0259n istifad\u0259nin art\u0131r\u0131lmas\u0131, enerji s\u0259m\u0259r\u0259liliyinin yax\u015f\u0131la\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 v\u0259 karbon izinin azald\u0131lmas\u0131 \u00fcz\u0259rind\u0259 qurulmu\u015fdur. Bu strategiyalar, \u00f6lk\u0259nin Paris Sazi\u015fi \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 g\u00f6t\u00fcrd\u00fcy\u00fc \u00f6hd\u0259likl\u0259ri yerin\u0259 yetirm\u0259sin\u0259 v\u0259 qlobal iqlim h\u0259d\u0259fl\u0259rin\u0259 t\u00f6hf\u0259 verm\u0259sin\u0259 k\u00f6m\u0259k edir.<\/p>\n<p>COP 29 konfrans\u0131nda bir \u00e7ox m\u00fch\u00fcm m\u00f6vzular\u0131n m\u00fczakir\u0259 edilm\u0259si g\u00f6zl\u0259nilir. \u018fsas diqq\u0259t m\u0259rk\u0259zind\u0259 olacaq m\u00f6vzular a\u015fa\u011f\u0131dak\u0131lard\u0131r:<\/p>\n<p>1. \u0130qlim Maliyy\u0259l\u0259\u015fdirilm\u0259si: \u0130qlim d\u0259yi\u015fikliyi il\u0259 m\u00fcbariz\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn maliyy\u0259 m\u0259nb\u0259l\u0259rinin art\u0131r\u0131lmas\u0131 v\u0259 inki\u015faf etm\u0259kd\u0259 olan \u00f6lk\u0259l\u0259rin iqlim d\u0259yi\u015fiklikl\u0259rin\u0259 uy\u011funla\u015fmas\u0131na d\u0259st\u0259k verilm\u0259si \u0259sas m\u00fczakir\u0259 m\u00f6vzular\u0131ndan biri olacaq. X\u00fcsusil\u0259, iqlim fondlar\u0131n\u0131n art\u0131r\u0131lmas\u0131 v\u0259 bu v\u0259saitl\u0259rin effektiv \u015f\u0259kild\u0259 istifad\u0259si m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259ri diqq\u0259t m\u0259rk\u0259zind\u0259 olacaq.<\/p>\n<p>2. Texnalogiya Transferi v\u0259 \u0130nnovasiya: \u0130nki\u015faf etm\u0259kd\u0259 olan \u00f6lk\u0259l\u0259rin iqlim d\u0259yi\u015fiklikl\u0259rin\u0259 uy\u011funla\u015fmas\u0131na k\u00f6m\u0259k ed\u0259c\u0259k yeni texnologiyalar\u0131n v\u0259 innovativ h\u0259ll\u0259rin payla\u015f\u0131lmas\u0131 v\u0259 yay\u0131lmas\u0131 da m\u00fczakir\u0259 olunacaq. Bu, x\u00fcsusil\u0259 enerji s\u0259m\u0259r\u0259liliyi, b\u0259rpa olunan enerji v\u0259 karbon tutma texnologiyalar\u0131 sah\u0259l\u0259rind\u0259 \u0259h\u0259miyy\u0259tli olacaq .<\/p>\n<p>3. Milli S\u0259viyy\u0259d\u0259 M\u00fc\u0259yy\u0259n Edilmi\u015f T\u00f6hf\u0259l\u0259r (NDC): \u00d6lk\u0259l\u0259r, Paris Sazi\u015fi \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 \u00f6z milli t\u00f6hf\u0259l\u0259rini yenil\u0259y\u0259c\u0259k v\u0259 daha iddial\u0131 iqlim h\u0259d\u0259fl\u0259ri qoyacaqlar. Bu, qlobal istil\u0259\u015fm\u0259ni m\u0259hdudla\u015fd\u0131rmaq v\u0259 iqlim d\u0259yi\u015fikliyinin t\u0259sirl\u0259rini azaltmaq \u00fc\u00e7\u00fcn vacibdir.<\/p>\n<p>4. \u0130qlim D\u0259yi\u015fikliyi v\u0259 Sosial \u018fdal\u0259t: \u0130qlim d\u0259yi\u015fikliyinin t\u0259sirl\u0259rin\u0259 \u0259n \u00e7ox m\u0259ruz qalan icmalar\u0131n v\u0259 qruplar\u0131n qorunmas\u0131, iqlim \u0259dal\u0259tinin t\u0259min edilm\u0259si istiqam\u0259tind\u0259 m\u00fczakir\u0259l\u0259r apar\u0131lacaq. X\u00fcsusil\u0259, marjinaliz\u0259 olunmu\u015f icmalar\u0131n v\u0259 az t\u0259minatl\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259rin iqlim d\u0259yi\u015fikliyin\u0259 uy\u011funla\u015fma qabiliyy\u0259tl\u0259rini art\u0131rmaq \u00fc\u00e7\u00fcn x\u00fcsusi t\u0259dbirl\u0259r m\u00fczakir\u0259 olunacaq .<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan\u0131n COP 29-a ev sahibliyi etm\u0259si, \u00f6lk\u0259nin beyn\u0259lxalq s\u0259viyy\u0259d\u0259 iqlim d\u0259yi\u015fiklikl\u0259ri il\u0259 m\u00fcbariz\u0259 sah\u0259sind\u0259 \u00f6nc\u00fcl rol oynad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6st\u0259rir. Az\u0259rbaycan\u0131n iqlim strategiyas\u0131, a\u015fa\u011f\u0131dak\u0131 \u0259sas istiqam\u0259tl\u0259r \u00fcz\u0259rind\u0259 qurulmu\u015fdur:<\/p>\n<p>1. B\u0259rpa Olunan Enerji M\u0259nb\u0259l\u0259rin\u0259 \u0130nvestisiya: Az\u0259rbaycan, k\u00fcl\u0259k, g\u00fcn\u0259\u015f v\u0259 hidroenerji kimi b\u0259rpa olunan enerji m\u0259nb\u0259l\u0259rin\u0259 investisiya qoyulu\u015funu art\u0131rma\u011f\u0131 h\u0259d\u0259fl\u0259yir. Bu, \u00f6lk\u0259nin enerji sistemini diversifikasiya etm\u0259k v\u0259 karbon izini azaltmaq \u00fc\u00e7\u00fcn vacibdir.<br \/>\n2. Enerji S\u0259m\u0259r\u0259liliyinin Art\u0131r\u0131lmas\u0131: Enerji s\u0259m\u0259r\u0259liliyinin art\u0131r\u0131lmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn yeni texnologiyalar\u0131n t\u0259tbiqi v\u0259 s\u0259naye sektorunda enerji istifad\u0259sinin optimalla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 Az\u0259rbaycan\u0131n \u0259sas prioritetl\u0259rind\u0259n biridir .<br \/>\n3. Ekosisteml\u0259rin M\u00fchafiz\u0259si v\u0259 B\u0259rpas\u0131: Az\u0259rbaycan\u0131n ekosisteml\u0259rini qorumaq v\u0259 b\u0259rpa etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn yeni strategiyalar haz\u0131rlamaq, \u00f6lk\u0259nin iqlim d\u0259yi\u015fiklikl\u0259rin\u0259 uy\u011funla\u015fma qabiliyy\u0259tini art\u0131racaq .<br \/>\nCOP 29 konfrans\u0131nda, Az\u0259rbaycan\u0131n bu istiqam\u0259tl\u0259rd\u0259 \u0259ld\u0259 etdiyi nailiyy\u0259tl\u0259r v\u0259 g\u0259l\u0259c\u0259k planlar\u0131 beyn\u0259lxalq ictimaiyy\u0259t\u0259 t\u0259qdim edil\u0259c\u0259k. Bu, Az\u0259rbaycan\u0131n iqlim d\u0259yi\u015fiklikl\u0259ri il\u0259 m\u00fcbariz\u0259 sah\u0259sind\u0259 liderlik rolunu daha da g\u00fccl\u0259ndir\u0259c\u0259k v\u0259 qlobal s\u0259viyy\u0259d\u0259 davaml\u0131 inki\u015faf\u0131n t\u0259\u015fviq edilm\u0259sin\u0259 k\u00f6m\u0259k ed\u0259c\u0259k .<\/p>\n<p>COP 29, iqlim d\u0259yi\u015fikliyi il\u0259 m\u00fcbariz\u0259d\u0259 qlobal s\u0259yl\u0259rin g\u00fccl\u0259ndirilm\u0259si v\u0259 davaml\u0131 inki\u015faf\u0131n t\u0259\u015fviq edilm\u0259si bax\u0131m\u0131ndan m\u00fch\u00fcm bir hadis\u0259 olacaq. Az\u0259rbaycan\u0131n bu konfransa ev sahibliyi etm\u0259si, \u00f6lk\u0259nin beyn\u0259lxalq arenada \u0259h\u0259miyy\u0259tini art\u0131racaq v\u0259 iqlim d\u0259yi\u015fikliyin\u0259 qar\u015f\u0131 m\u00fcbariz\u0259d\u0259 \u00f6nc\u00fcl rol oynayaca\u011f\u0131n\u0131 n\u00fcmayi\u015f etdir\u0259c\u0259k. COP 29, d\u00fcnya ictimaiyy\u0259tinin diqq\u0259tini Az\u0259rbaycan\u0131n davaml\u0131 enerji v\u0259 iqlim siyas\u0259tin\u0259 y\u00f6n\u0259ld\u0259c\u0259k v\u0259 \u00f6lk\u0259nin bu sah\u0259d\u0259ki s\u0259yl\u0259rini daha da g\u00fccl\u0259ndir\u0259c\u0259kdir.<\/p>\n<p><em><strong>\u0130smay\u0131l H\u00dcSEYNZAD\u018f<\/strong><\/em><\/p>\n<p>G\u0259nc iqtisad\u00e7\u0131<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>&#8220;COP t\u0259dbirl\u0259ri. COP29 &#8211; Az\u0259rbaycan&#8221;- \u0130smay\u0131l H\u00fcseynzad\u0259 &#8220;\u0130NFONEWS&#8221; t\u0259qdim edir. COP t\u0259dbirl\u0259ri. COP29. COP29 &#8211; Az\u0259rbaycan\u00a0 COP &#8211; T\u0259r\u0259fl\u0259r Konfrans\u0131, Birl\u0259\u015fmi\u015f Mill\u0259tl\u0259r T\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n \u0130qlim D\u0259yi\u015fiklikl\u0259ri \u00fczr\u0259 \u00c7\u0259r\u00e7iv\u0259 Konvensiyas\u0131 (UNFCCC) \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259&hellip; <\/p>\n","protected":false},"author":14,"featured_media":45414,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_mi_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[5373,12819,4,11],"tags":[11865,15,14023],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/45413"}],"collection":[{"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/14"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=45413"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/45413\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":45415,"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/45413\/revisions\/45415"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/45414"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=45413"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=45413"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=45413"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}