{"id":48088,"date":"2025-05-09T15:45:29","date_gmt":"2025-05-09T11:45:29","guid":{"rendered":"https:\/\/infonews.az\/?p=48088"},"modified":"2025-05-09T15:45:29","modified_gmt":"2025-05-09T11:45:29","slug":"m%c9%99nim-q%c9%99hr%c9%99manlarim-bayraminiz-mubar%c9%99k-c%c9%99mil%c9%99-hesenova","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/infonews.az\/?p=48088","title":{"rendered":"M\u0259nim Q\u0259hr\u0259manlar\u0131m, Bayram\u0131n\u0131z M\u00fcbar\u0259k! &#8211; C\u0259mil\u0259 H\u018fS\u018fNOVA"},"content":{"rendered":"<p><span style=\"color: #ffffff;\">M\u0259nim Q\u0259hr\u0259manlar\u0131m, Bayram\u0131n\u0131z M\u00fcbar\u0259k! &#8211; C\u0259mil\u0259 H\u018fS\u018fNOVA<\/span><\/p>\n<blockquote><p>&#8220;Babam do\u011fuldu\u011fu ay\u0131 v\u0259 g\u00fcn\u00fc bilm\u0259diyi \u00fc\u00e7\u00fcn h\u0259r zaman dey\u0259rdi ki, m\u0259nim ad g\u00fcn\u00fcm 9 maydad\u0131r. O, \u00fczd\u0259n do\u011fum g\u00fcn\u00fcn m\u00fcbar\u0259k, M\u0259nim Q\u0259hr\u0259man\u0131m!&#8221;<\/p><\/blockquote>\n<p><a href=\"https:\/\/infonews.az\/?p=48088\"><span style=\"color: #333399;\"><strong>&#8220;\u0130NFONEWS&#8221;<\/strong><\/span><\/a> t\u0259qdim edir.<\/p>\n<p>1930-cu ill\u0259rd\u0259 Almaniyada Veymar Respublikas\u0131n\u0131n s\u00fcqut etm\u0259sind\u0259n v\u0259 hakimiyy\u0259t\u0259 fa\u015fistl\u0259rin g\u0259lm\u0259sind\u0259n sonra beyn\u0259xalq v\u0259ziyy\u0259t xeyli g\u0259rginl\u0259\u015fmi\u015f, d\u00fcnya m\u00fcharib\u0259si t\u0259hl\u00fck\u0259si yaranm\u0131\u015fd\u0131r. 1939-cu ild\u0259 sentyabr\u0131n 1-d\u0259 Almaniyan\u0131n Q\u0259rbd\u0259n SSR\u0130-nin \u015e\u0259rqd\u0259n Pol\u015faya h\u00fccum etm\u0259si il\u0259 \u0130kinci D\u00fcnya M\u00fcharib\u0259si ba\u015flam\u0131\u015f oldu. El\u0259c\u0259 d\u0259, 1941-ci ild\u0259 iyun ay\u0131n\u0131n 22-d\u0259 Almaniya SSR\u0130-y\u0259 he\u00e7 bir m\u00fcharib\u0259 elan\u0131 olmadan q\u0259fl\u0259t\u0259n h\u00fccum etdi v\u0259 bununla da post-sovet m\u0259kan\u0131nda 41-45 (B\u00f6y\u00fck V\u0259t\u0259n M\u00fcharib\u0259si) olaraq tan\u0131nan b\u00f6y\u00fck sava\u015f ba\u015flam\u0131\u015f oldu. Almanlar ilk ba\u015flarda apard\u0131qlar\u0131 u\u011furlu \u0259m\u0259liyyatlar n\u0259tic\u0259sind\u0259 SSR\u0130-nin m\u00fchim strateji \u0259h\u0259miyy\u0259t\u0259 malik \u015f\u0259h\u0259rl\u0259rini v\u0259 \u0259razil\u0259rini i\u015f\u011fal etmi\u015f v\u0259 Q\u0131z\u0131l Ordunu, s\u00f6z\u00fcn \u0259sl m\u0259nas\u0131nda, darmada\u011f\u0131n etmi\u015fdil\u0259r. Lakin sonradan SSR\u0130-nin apard\u0131\u011f\u0131 u\u011furlu \u0259ks h\u00fccum \u0259m\u0259liyyatlar\u0131 \u00f6z b\u0259hr\u0259sini vermi\u015f, fa\u015fistl\u0259r geri p\u00fcsk\u00fcrd\u00fclm\u00fc\u015f, h\u0259tta sonralar Q\u0131z\u0131l Ordu h\u00fccuma ke\u00e7\u0259r\u0259k Almaniyan\u0131n paytaxt\u0131 Berlin \u015f\u0259h\u0259rin\u0259 q\u0259d\u0259r daxil olmu\u015fdu. T\u0259bii ki, burada SSR\u0130-nin ya\u015fl\u0131-g\u0259nc, qad\u0131n, u\u015faq dem\u0259d\u0259n h\u0259r k\u0259si m\u00fcharib\u0259 s\u0259nayesind\u0259 i\u015fl\u0259m\u0259y\u0259 s\u0259f\u0259rb\u0259r etm\u0259si m\u00fchim rol oynay\u0131rd\u0131.<\/p>\n<p>Minl\u0259rl\u0259 az\u0259rbaycanl\u0131 o\u011flan v\u0259 q\u0131z fa\u015fizm\u0259 qar\u015f\u0131 m\u0259rdlikl\u0259 vuru\u015fur v\u0259 x\u00fcsusi r\u0259\u015fad\u0259ti il\u0259 se\u00e7ilirdil\u0259r. Lakin b\u00fct\u00fcn bunlara baxmayaraq, Almanlar SSR\u0130 torpaqlar\u0131nda ciddi bir ir\u0259lil\u0259m\u0259 q\u0259t etmi\u015fdil\u0259r v\u0259 onlar Zaqafqaziyan\u0131, o c\u00fcml\u0259d\u0259n, Bak\u0131n\u0131 t\u0259hdid ed\u0259n m\u00f6vqel\u0259ri \u0259l\u0259 ke\u00e7irmi\u015fdil\u0259r. Neft burada d\u00f6y\u00fc\u015f\u00fcn a\u00e7ar\u0131 idi v\u0259 Almanlar\u0131n neft ehtiyyatlar\u0131 s\u00fcr\u0259tl\u0259 t\u00fck\u0259nirdi. Fa\u015fistl\u0259rin 1942 \u2013 1943-c\u00fc ill\u0259r aras\u0131nda d\u0259f\u0259l\u0259rl\u0259 Bak\u0131ya soxulmaq c\u0259hdl\u0259ri u\u011fursuzlu\u011fa d\u00fc\u00e7ar oldu. C\u0259nubi Qafqaz d\u00f6y\u00fc\u015fc\u00fcl\u0259rinin 66 min n\u0259f\u0259rini m\u0259hz az\u0259rbaycanl\u0131lar t\u0259\u015fkil edirdi.<\/p>\n<p>\u0130kinci D\u00fcnya m\u00fcharib\u0259sind\u0259 SSR\u0130-nin qazand\u0131\u011f\u0131 q\u0259l\u0259b\u0259d\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n b\u00f6y\u00fck pay\u0131 var. H\u0259min ill\u0259rd\u0259 xalq \u00f6z\u00fcn\u00fcn 600 mind\u0259n \u00e7ox o\u011ful v\u0259 q\u0131z\u0131n\u0131 c\u0259bh\u0259y\u0259 yola sald\u0131.<\/p>\n<p>Bu g\u0259ncl\u0259r i\u00e7\u0259risind\u0259 m\u0259nim babam 1921-ci il t\u0259v\u0259ll\u00fcdl\u00fc <strong>\u0130badov Aslan \u0130man o\u011flu<\/strong> 1942-ci ilin fevral\u0131nda Q\u0131z\u0131l Ordu s\u0131ralar\u0131na \u00e7a\u011f\u0131r\u0131l\u0131r. 1942-ci il may\u0131n 20-d\u0259 Aslan \u0130badov Xarkov vilay\u0259tinin Slavyansk rayonunda 349-cu at\u0131c\u0131 diviziyan\u0131n t\u0259rkibind\u0259 alman qo\u015funlar\u0131na \u0259sir d\u00fc\u015f\u00fcr. 1942-ci ilin avqustunda o, Xerson v\u0259 Nikolayev \u015f\u0259h\u0259rl\u0259rind\u0259 \u0259sir d\u00fc\u015f\u0259rg\u0259l\u0259rind\u0259 saxlan\u0131l\u0131r. Sonra Almaniyaya 326 sayl\u0131 d\u00fc\u015f\u0259rg\u0259y\u0259 apar\u0131l\u0131b, burada 72899 sayl\u0131 h\u0259rbi \u0259sir kimi qeydiyyata al\u0131n\u0131r. 1943-c\u00fc ilin iyun ay\u0131na kimi Essen \u015f\u0259h\u0259rind\u0259 metal m\u0259mulatlar\u0131 istehsal ed\u0259n zavodda, 1945-ci ilin fevral\u0131ndan sonra is\u0259 725 sayl\u0131 komandada k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 i\u015fl\u0259rind\u0259 istifad\u0259 olunur.<\/p>\n<p>H\u0259min qanl\u0131-qadal\u0131 ill\u0259rd\u0259 daha bir \u0259zizimiz, 1923-c\u00fc il t\u0259v\u0259ll\u00fcdl\u00fc, Kiyev vilay\u0259tinin Mokro-Koliliri rayonunun Novaya Yaroslavka k\u0259ndind\u0259 ya\u015fayan<strong> Olqa Gerasimovna Taran (<\/strong>sonralar,<strong> \u0130badova)<\/strong> da 1942-ci ild\u0259 m\u0259cburi \u015f\u0259kild\u0259 c\u0259bh\u0259y\u0259 g\u00f6nd\u0259rilir. N\u0259n\u0259min xatirl\u0259l\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, \u0259slind\u0259 c\u0259bh\u0259y\u0259 ki\u00e7ik bac\u0131s\u0131, 1927-ci il t\u0259v\u0259ll\u00fcdl\u00fc Mariya Gerasimovna Taran getm\u0259li idi. Lakin bac\u0131s\u0131n\u0131n x\u0259st\u0259 v\u0259 \u00e7ox z\u0259if olmas\u0131 s\u0259b\u0259bind\u0259n Mariyan\u0131n yerin\u0259 n\u0259n\u0259m c\u0259bh\u0259y\u0259 yola d\u00fc\u015f\u00fcr.<\/p>\n<p>H\u0259r \u015feyi g\u00f6z\u0259 alaraq, c\u0259bh\u0259d\u0259 i\u015fl\u0259m\u0259y\u0259 c\u0259lb edil\u0259n n\u0259n\u0259m, he\u00e7 d\u0259 a\u011fl\u0131na g\u0259tirm\u0259diyi v\u0259ziyy\u0259tl\u0259, fa\u015fistl\u0259rin h\u0259rbi y\u00fcr\u00fc\u015f\u00fc n\u0259tic\u0259sind\u0259 \u0259sir d\u00fc\u015f\u00fcr.<\/p>\n<p>Bel\u0259likl\u0259, n\u0259n\u0259 v\u0259 babam\u0131n h\u0259yat\u0131nda yeni bir m\u0259rh\u0259l\u0259 ba\u015flam\u0131\u015f olur. Burada \u0259sirl\u0259r a\u011f\u0131r i\u015fl\u0259r g\u00f6rm\u0259y\u0259 vadar edilidil\u0259r. N\u0259n\u0259m v\u0259 babam\u0131n tan\u0131\u015fl\u0131\u011f\u0131 el\u0259 bu zamandan ba\u015flay\u0131r. G\u00fcnl\u0259rin birind\u0259 babam \u0259sir qad\u0131nlar\u0131n, x\u00fcsusil\u0259 d\u0259 n\u0259n\u0259min a\u011f\u0131r i\u015fl\u0259r g\u00f6rm\u0259sin\u0259 tab g\u0259tir\u0259 bilm\u0259y\u0259r\u0259k, \u00f6z etiraz\u0131n\u0131 bildirir. Bu etiraza cavab olaraq. onlara a\u011f\u0131r c\u0259za verilir, sonra is\u0259 varl\u0131 bir ail\u0259y\u0259 qul kimi sat\u0131l\u0131rlar. Amma bununla fa\u015f\u0131stl\u0259r \u00f6zl\u0259ri d\u0259 bilm\u0259d\u0259n onlara \u00e7ox g\u00f6z\u0259l yax\u015f\u0131l\u0131q etmi\u015f olurlar. M\u00fc\u0259yy\u0259n m\u0259nada, \u0259sirlik d\u00f6vr\u00fcn\u00fc bu ail\u0259d\u0259 davam ed\u0259n n\u0259n\u0259 v\u0259 babam q\u0131sa zamanda h\u0259min ail\u0259nin sevimli \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131na \u00e7evrilirl\u0259r. Onlar\u0131n z\u0259hm\u0259tke\u015fliyi, milli d\u0259y\u0259rl\u0259r\u0259 sadiq qalmalar\u0131, t\u0259mizliyi, \u0259d\u0259b-\u0259rkanlar\u0131, verdiyi s\u00f6z\u00fcn\u00fc tutmalar\u0131 v\u0259 s. x\u00fcsusiyy\u0259tl\u0259ri ail\u0259nin h\u00f6rm\u0259tini qazand\u0131r\u0131r ki, h\u0259tta m\u00fcharib\u0259 bitdikd\u0259n sonra da getm\u0259m\u0259lini, burada qalmaqlar\u0131n\u0131 \u00e7ox ist\u0259yirl\u0259r. Lakin babam\u0131n do\u011fma yurduna olan sevgisi onu v\u0259t\u0259n\u0259 qaytar\u0131r.<\/p>\n<p>1945-ci il mart\u0131n 1-d\u0259 AB\u015e qo\u015funlar\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n b\u00fct\u00fcn \u0259sirl\u0259r azad edilirl\u0259r ki, bu \u0259sirl\u0259rin i\u00e7\u0259risind\u0259 m\u0259nim n\u0259n\u0259m v\u0259 babamda var idi. May ay\u0131n\u0131n 9-da m\u00fcharib\u0259 bitdikd\u0259n sonra n\u0259n\u0259m \u00f6z v\u0259t\u0259nin\u0259, babam is\u0259 yar\u0131m\u00e7\u0131q qalan h\u0259rbi xidm\u0259tini tamamlama\u011fa yollan\u0131r. Babam h\u0259rbi xidm\u0259tini ba\u015fa vurduqdan sonra Kiyev\u0259, n\u0259n\u0259min arxas\u0131nca yollan\u0131r. Ail\u0259sinin raz\u0131l\u0131\u011f\u0131 il\u0259 n\u0259n\u0259ml\u0259 evl\u0259n\u0259r\u0259k, do\u011fma Az\u0259rbaycana geri qay\u0131d\u0131rlar.<\/p>\n<p>D\u00fczd\u00fcr, V\u0259t\u0259nd\u0259 uzun m\u00fcdd\u0259t \u00e7\u0259tinlikl\u0259rl\u0259 rastla\u015f\u0131rlar. \u0130lk \u00f6nc\u0259, soy\u011fun\u00e7ular t\u0259r\u0259find\u0259n \u0259\u015fyalar\u0131 o\u011furlan\u0131r, daha sonra \u0259sirlikd\u0259 oldu\u011fu \u00fc\u00e7\u00fcn c\u0259miyy\u0259t t\u0259r\u0259find\u0259n he\u00e7 d\u0259 bir m\u0259nal\u0131 qar\u015f\u0131lanm\u0131rlar. Amma b\u00fct\u00fcn mane\u0259l\u0259r\u0259, \u00e7\u0259tinlikl\u0259r birlikd\u0259 sin\u0259 g\u0259lm\u0259yi bacar\u0131rlar, ruhdan d\u00fc\u015fm\u00fcrl\u0259r. \u018fl-\u0259l\u0259 ver\u0259r\u0259k, V\u0259t\u0259nin m\u00fcharib\u0259d\u0259n sonrak\u0131, b\u0259rpas\u0131, inki\u015faf\u0131 ill\u0259rind\u0259 yax\u0131ndan i\u015ftirak edirl\u0259r. B\u00f6y\u00fck sevgi, f\u0259dakarl\u0131q \u00fcz\u0259rind\u0259 qurulan ail\u0259nin 6 \u00f6vlad\u0131, daha sonra 17 n\u0259v\u0259si, 34 n\u0259tic\u0259si v\u0259 3 k\u00f6t\u00fcc\u0259si olur.<\/p>\n<p>B\u00f6y\u00fck q\u00fcrur hissi il\u0259 deyir\u0259m ki, babam v\u0259 n\u0259n\u0259min ail\u0259 d\u0259y\u0259rl\u0259rin\u0259 s\u0259daq\u0259tinin, sevgi v\u0259 h\u00f6rm\u0259tinin, \u015f\u0259r\u0259fli \u00f6m\u00fcr yolunun davam\u00e7\u0131lar\u0131y\u0131q. Ya\u015famaq u\u011frunda m\u00fcbariz\u0259, \u00e7al\u0131\u015fqanl\u0131q, \u0259zmlik, m\u0259rdlik onlar\u0131n biz\u0259 qoyub getdiyi \u0259n b\u00f6y\u00fck s\u0259rv\u0259timizdir.<\/p>\n<p>Babam B\u00f6y\u00fck V\u0259t\u0259n M\u00fcharib\u0259sini ikinci d\u0259r\u0259c\u0259li medal\u0131 v\u0259 1995-ci ild\u0259 Heyd\u0259r \u018fliyev t\u0259r\u0259find\u0259n \u201c1941-1945-ci ill\u0259r B\u00f6y\u00fck V\u0259t\u0259n M\u00fcharib\u0259sind\u0259 Q\u0259l\u0259b\u0259nin 50 illiyi\u201d yubiley medal\u0131 il\u0259 t\u0259ltif olunub.<\/p>\n<p><em><strong>C\u0259mil\u0259 H\u018fS\u018fNOVA<\/strong><\/em><\/p>\n<p>Tarix \u00fcz\u0259 f\u0259ls\u0259f doktoru,\u00a0Az\u0259rbaycan D\u00f6vl\u0259t \u0130qtisad Universitetinin (UNEC) Humanitar F\u0259nl\u0259r kafedras\u0131n\u0131n dosenti<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>M\u0259nim Q\u0259hr\u0259manlar\u0131m, Bayram\u0131n\u0131z M\u00fcbar\u0259k! &#8211; C\u0259mil\u0259 H\u018fS\u018fNOVA &#8220;Babam do\u011fuldu\u011fu ay\u0131 v\u0259 g\u00fcn\u00fc bilm\u0259diyi \u00fc\u00e7\u00fcn h\u0259r zaman dey\u0259rdi ki, m\u0259nim ad g\u00fcn\u00fcm 9 maydad\u0131r. O, \u00fczd\u0259n do\u011fum g\u00fcn\u00fcn m\u00fcbar\u0259k, M\u0259nim Q\u0259hr\u0259man\u0131m!&#8221;&hellip; <\/p>\n","protected":false},"author":14,"featured_media":48090,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_mi_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[5373,4,11],"tags":[14663,4848,15],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/48088"}],"collection":[{"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/14"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=48088"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/48088\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":48091,"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/48088\/revisions\/48091"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/48090"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=48088"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=48088"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=48088"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}