{"id":48591,"date":"2025-07-03T14:36:41","date_gmt":"2025-07-03T10:36:41","guid":{"rendered":"https:\/\/infonews.az\/?p=48591"},"modified":"2025-07-03T14:36:41","modified_gmt":"2025-07-03T10:36:41","slug":"az%c9%99rbaycanda-bu-sah%c9%99d%c9%99-ilk-elml%c9%99r-doktoru-dissertasiya-isi-mudafi%c9%99-edildi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/infonews.az\/?p=48591","title":{"rendered":"Az\u0259rbaycanda bu sah\u0259d\u0259 ilk elml\u0259r doktoru dissertasiya i\u015fi m\u00fcdafi\u0259 edildi"},"content":{"rendered":"<p><span style=\"color: #ffffff;\">Az\u0259rbaycanda bu sah\u0259d\u0259 ilk elml\u0259r doktoru dissertasiya i\u015fi m\u00fcdafi\u0259 edildi<\/span><\/p>\n<blockquote><p>\u201cFolklorda metaforik d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259nin psixoanalitik semantikas\u0131\u201d m\u00f6vzusunda elml\u0259r doktoru dissertasiyas\u0131 m\u00fcdafi\u0259 etmi\u015f AMEA Folklor \u0130nstitutunun apar\u0131c\u0131 elmi i\u015f\u00e7isi dosent S\u0259fa Qarayev\u0259 Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Prezidenti yan\u0131nda Ali Attestasiya Komissiyas\u0131n\u0131n q\u0259rar\u0131 il\u0259 folklor\u015f\u00fcnasl\u0131q ixtisas\u0131 \u00fczr\u0259 filologiya elml\u0259ri doktoru elmi d\u0259r\u0259c\u0259si verilib. Psixoanalitik folklor\u015f\u00fcnasl\u0131q sah\u0259sind\u0259 m\u00fcdafi\u0259 edilmi\u015f ilk dissertasiya i\u015fi S\u0259fa Qarayevin 10 ild\u0259n art\u0131q m\u00fcdd\u0259td\u0259 m\u00fct\u0259madi apard\u0131\u011f\u0131 t\u0259dqiqatlar n\u0259tic\u0259sind\u0259 ortaya \u00e7\u0131x\u0131b.<\/p><\/blockquote>\n<p><a href=\"https:\/\/infonews.az\/?p=48591\"><span style=\"color: #000080;\"><strong>&#8220;\u0130NFONEWS&#8221;<\/strong> <\/span><\/a>&#8211; un Folklor \u0130nstitutundan \u0259ld\u0259 etdiyi m\u0259lumat\u0131nda bildirilib ki, dissertasiya sosial-antropoloji elmi istiqam\u0259t kimi formala\u015fan psixoanalitik folklor\u015f\u00fcnasl\u0131\u011f\u0131n n\u0259z\u0259ri-metodoloji al\u0259tl\u0259r sistemind\u0259n, folklora proyeksiya hadis\u0259si kimi yana\u015fma \u00fcsulundan, insan\u0131n (kollektivin) m\u0259tnd\u0259 aktualla\u015fan qeyri-\u015f\u00fcuri arzular\u0131n\u0131n semantik oxusuna imkan ver\u0259n ekvivalentlik sistemind\u0259n istifad\u0259 edil\u0259r\u0259k haz\u0131rlan\u0131b.<\/p>\n<p>Dissertasiyada psixoanalitik metod folklorun kollektivlik, \u0259n\u0259n\u0259vilik v\u0259 variantl\u0131l\u0131q x\u00fcsusiyy\u0259tl\u0259ri n\u0259z\u0259r\u0259 al\u0131nmaqla t\u0259tbiq edilib. Apar\u0131lan t\u0259hlill\u0259rd\u0259 m\u00fc\u0259yy\u0259n edilib ki, m\u0259rasiml\u0259r, dastanlar, na\u011f\u0131llar, l\u0259tif\u0259l\u0259r, inanclar v\u0259 ayr\u0131-ayr\u0131 folklorik obraz, motiv v\u0259 davran\u0131\u015flar yaln\u0131z \u015f\u00fcurlu c\u0259miyy\u0259t ideyalar\u0131n\u0131n ifad\u0259\u00e7isi deyil, onlar, h\u0259m\u00e7inin c\u0259miyy\u0259tin a\u00e7\u0131q m\u00fczakir\u0259y\u0259 \u00e7\u0131xarmad\u0131\u011f\u0131, kollektivin birba\u015fa d\u0259rk etm\u0259diyi ideyalar\u0131 simvolik \u015f\u0259kild\u0259 t\u0259c\u0259ss\u00fcm etdirir.<\/p>\n<p>Dissertasiyada qeyri-\u015f\u00fcurilik kontekstind\u0259 folklora psixoanalitik yana\u015fman\u0131n n\u0259z\u0259ri-metodoloji \u0259saslar\u0131 problemi \u00fczr\u0259 psixoanalitik n\u0259z\u0259ri anlay\u0131\u015flar v\u0259 onlar\u0131n folklora t\u0259tbiqi m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259ri, Ziqmund Freydin psixoanalitik t\u0259hlil metodu, el\u0259c\u0259 d\u0259 Alan Dundesin psixoanalitik folklor\u015f\u00fcnasl\u0131q g\u00f6r\u00fc\u015fl\u0259ri ara\u015fd\u0131r\u0131l\u0131b, psixosemantik m\u0259na oxunu\u015funun n\u0259z\u0259ri \u0259saslar\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirilib, folklorda q\u0259hr\u0259man\u0131n \u201cinfantil qeyri-\u015f\u00fcuri c\u0259nn\u0259t\u201d axtar\u0131\u015f\u0131n\u0131n psixogenezisi v\u0259 bunun konfliktyarad\u0131c\u0131 mahiyy\u0259ti kontekstind\u0259 \u201cdirilik suyu\u201d motivi, ana v\u0259 ata \u0259cdad obrazlar\u0131n\u0131n psixosemantikas\u0131 t\u0259hlil olunub.<\/p>\n<p>T\u0259dqiqat \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 folklorda \u201cata yasa\u011f\u0131\u201dna infantil reaksiyan\u0131n metaforik-simvolik t\u0259zah\u00fcrl\u0259ri v\u0259 onlar\u0131n psixoanalizi problemi ara\u015fd\u0131r\u0131l\u0131b, q\u0259hr\u0259man\u0131n qad\u0131n m\u00fchitind\u0259n ki\u015fi m\u00fchitin\u0259 ke\u00e7idi kontekstind\u0259 m\u00fcst\u0259qill\u0259\u015fm\u0259 prosesi, ataya qar\u015f\u0131 protestin m\u0259d\u0259ni-psixoloji effektl\u0259ri v\u0259 buta motivind\u0259 a\u015fiq-m\u0259\u015fuq m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rinin psixosemantikas\u0131 m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259ri t\u0259dqiq olunub.<\/p>\n<p>Folklorda konfliktyarad\u0131c\u0131 infantil \u201cAil\u0259 dram\u0131\u201dn\u0131n m\u0259nayarad\u0131c\u0131 g\u00fcc\u00fc v\u0259 simvolik proyeksiyas\u0131 problemi kontekstind\u0259 Az\u0259rbaycan folklorunda Edip s\u00fcjeti v\u0259 dig\u0259r infantil m\u00f6vqeli m\u0259tnl\u0259rin psixosemantikas\u0131, el\u0259c\u0259 d\u0259 folklorik m\u0259nayarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131 prosesind\u0259 infantil m\u00f6vqenin i\u015ftirak\u0131 ara\u015fd\u0131r\u0131l\u0131b.<\/p>\n<p>Dissertasiyada, h\u0259m\u00e7inin folklorik metaforalar\u0131n sosial ger\u00e7\u0259klikd\u0259 aqressiv reaksiyalar v\u0259 fantaziyalar\u0131 sanksiyala\u015fd\u0131rmas\u0131 problemi Molla N\u0259sr\u0259ddin obraz\u0131n\u0131n antinorman\u0131 aktualla\u015fd\u0131rmas\u0131 v\u0259 Novruz m\u0259rasiml\u0259rinin yarad\u0131l\u0131\u015f simvollar\u0131n\u0131n psixosemantikas\u0131 kontekstind\u0259 \u00f6yr\u0259nilib.<\/p>\n<p>Xat\u0131rladaq ki, S\u0259fa Qarayev 2015-ci ild\u0259 AMEA-n\u0131n Folklor \u0130nstitutunda \u201cAz\u0259rbaycan folklorunda mifoloji xaos\u201d m\u00f6vzusunda dissertasiya i\u015fini m\u00fcdafi\u0259 ed\u0259r\u0259k filologiya \u00fczr\u0259 f\u0259ls\u0259f\u0259 doktoru elmi d\u0259r\u0259c\u0259sini, 2018-ci ild\u0259 is\u0259 folklor\u015f\u00fcnasl\u0131q ixtisas\u0131 \u00fczr\u0259 dosent elmi ad\u0131n\u0131 al\u0131b.<\/p>\n<p>O, haz\u0131rda folklorun psixoanalitik metod \u0259sas\u0131nda ara\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131, folklorda psixoloji proyeksiya modell\u0259ri v\u0259 simvolik ekvivalentlik sisteminin analizi, metaforik reall\u0131\u011f\u0131n stereotip v\u0259 psixoloji kompleksl\u0259rl\u0259 \u0259laq\u0259l\u0259rinin m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirilm\u0259si, mifoloji xaos v\u0259 kosmos m\u00fcnasib\u0259tl\u0259ri, onlar\u0131n m\u0259d\u0259niyy\u0259td\u0259 t\u0259zah\u00fcr s\u0259viyy\u0259l\u0259rinin \u00f6yr\u0259nilm\u0259si, folklorda m\u0259nayarad\u0131c\u0131 amill\u0259rin a\u015fkarlanmas\u0131 istiqam\u0259tl\u0259rind\u0259 sistemli v\u0259 ard\u0131c\u0131l elmi-t\u0259dqiqat i\u015fl\u0259rini davam etdirir.<\/p>\n<p>S\u0259fa Qarayev \u00f6lk\u0259mizd\u0259 bu sah\u0259d\u0259 apar\u0131c\u0131 m\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259rd\u0259n biri kimi tan\u0131n\u0131r. O, 7 kitab\u0131n v\u0259 60-a yax\u0131n elmi m\u0259qal\u0259nin m\u00fc\u0259llifidir. Alimin elmi m\u0259qal\u0259l\u0259rinin bir qismi respublikada, dig\u0259rl\u0259ri is\u0259 beyn\u0259lxalq elmi n\u0259\u015frl\u0259rd\u0259 \u00e7ap olunub. Onun \u201cWeb of Science\u201d v\u0259 \u201cScopus\u201d kimi n\u00fcfuzlu beyn\u0259lxalq bazalarda indeksl\u0259\u015f\u0259n jurnallarda 4 elmi m\u0259qal\u0259si d\u0259rc edilib. S\u0259fa Qarayev bir s\u0131ra respublika v\u0259 beyn\u0259lxalq s\u0259viyy\u0259li elmi konfranslarda \u00f6lk\u0259mizi u\u011furla t\u0259msil edib.<\/p>\n<p>Qeyd ed\u0259k ki, son ill\u0259r AMEA-da apar\u0131lan geni\u015fmiqyasl\u0131 islahatlar\u0131n m\u00fch\u00fcm istiqam\u0259tl\u0259rind\u0259n birini \u00f6lk\u0259mizd\u0259 humanitar v\u0259 ictimai elml\u0259rin prioritetl\u0259rinin d\u00f6vl\u0259tin milli maraqlar\u0131na v\u0259 d\u00fcnyan\u0131n elmi m\u0259kt\u0259bl\u0259rinin intellektual \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015flar\u0131na uy\u011funla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 istiqam\u0259tind\u0259 g\u00f6r\u00fcl\u0259n i\u015fl\u0259r t\u0259\u015fkil edir. \u0130slahatlar n\u0259tic\u0259sind\u0259 m\u00fcxt\u0259lif elm sah\u0259l\u0259rind\u0259 sosial-antropoloji elmi istiqam\u0259tin t\u0259dqiqat rakursu geni\u015fl\u0259ndirilib, bu sah\u0259d\u0259 y\u00fcks\u0259kixtisasl\u0131 kadr haz\u0131rl\u0131\u011f\u0131na diqq\u0259t art\u0131r\u0131l\u0131b. D\u00f6vl\u0259tin elm siyas\u0259tin\u0259 m\u00fcvafiq olaraq h\u0259yata ke\u00e7iril\u0259n bu islahatlar AMEA-da elmi g\u00f6st\u0259ricil\u0259rin y\u00fcks\u0259ldilm\u0259si il\u0259 yana\u015f\u0131, y\u00fcks\u0259kixtisasl\u0131 kadr haz\u0131rl\u0131\u011f\u0131 sah\u0259sind\u0259 n\u0259z\u0259r\u0259\u00e7arpacaq ir\u0259lil\u0259yi\u015fl\u0259rin \u0259ld\u0259 olunmas\u0131na \u015f\u0259rait yarad\u0131b.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-full wp-image-48593\" src=\"https:\/\/infonews.az\/wp-content\/uploads\/2025\/07\/17514678204986221203_1200x630.jpg\" alt=\"\" width=\"444\" height=\"630\" srcset=\"https:\/\/infonews.az\/wp-content\/uploads\/2025\/07\/17514678204986221203_1200x630.jpg 444w, https:\/\/infonews.az\/wp-content\/uploads\/2025\/07\/17514678204986221203_1200x630-211x300.jpg 211w\" sizes=\"(max-width: 444px) 100vw, 444px\" \/><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Az\u0259rbaycanda bu sah\u0259d\u0259 ilk elml\u0259r doktoru dissertasiya i\u015fi m\u00fcdafi\u0259 edildi \u201cFolklorda metaforik d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259nin psixoanalitik semantikas\u0131\u201d m\u00f6vzusunda elml\u0259r doktoru dissertasiyas\u0131 m\u00fcdafi\u0259 etmi\u015f AMEA Folklor \u0130nstitutunun apar\u0131c\u0131 elmi i\u015f\u00e7isi dosent S\u0259fa Qarayev\u0259&hellip; <\/p>\n","protected":false},"author":14,"featured_media":48592,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_mi_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[4,11,3],"tags":[5820,15,14763,14762],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/48591"}],"collection":[{"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/14"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=48591"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/48591\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":48594,"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/48591\/revisions\/48594"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/48592"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=48591"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=48591"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=48591"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}