{"id":48614,"date":"2025-07-18T08:32:36","date_gmt":"2025-07-18T04:32:36","guid":{"rendered":"https:\/\/infonews.az\/?p=48614"},"modified":"2025-07-18T10:38:21","modified_gmt":"2025-07-18T06:38:21","slug":"ekincid%c9%99n-bu-gun%c9%99-az%c9%99rbaycan-m%c9%99tbuatinin-150-illik-inkisaf-yolu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/infonews.az\/?p=48614","title":{"rendered":"\u201c\u018fkin\u00e7i\u201dd\u0259n bu g\u00fcn\u0259 &#8211; Az\u0259rbaycan m\u0259tbuat\u0131n\u0131n 150 illik \u0130NK\u0130\u015eAF YOLU"},"content":{"rendered":"<p class=\"entry-title\"><span style=\"color: #ffffff\">\u201c\u018fkin\u00e7i\u201dd\u0259n bu g\u00fcn\u0259 &#8211; Az\u0259rbaycan m\u0259tbuat\u0131n\u0131n 150 illik \u0130NK\u0130\u015eAF YOLU<\/span><\/p>\n<blockquote><p>Az\u0259rbaycan c\u0259miyy\u0259ti m\u00f6t\u0259b\u0259r bir tarixi g\u00fcn\u00fc qeyd etm\u0259y\u0259 haz\u0131rla\u015f\u0131r. C\u0259mi bir ne\u00e7\u0259 g\u00fcn sonra milli m\u0259tbuat\u0131n yaranmas\u0131n\u0131n 150 illiyi b\u00f6y\u00fck co\u015fqu v\u0259 sevincl\u0259 qeyd edil\u0259c\u0259k. Bu co\u015fqu v\u0259 sevincin bir s\u0259b\u0259bi milli m\u0259tbuat\u0131n 150 ya\u015f\u0131n\u0131n tamam olmas\u0131d\u0131rsa, dig\u0259r s\u0259b\u0259bi bel\u0259 \u0259lam\u0259tdar hadis\u0259nin \u00f6z \u0259razi b\u00fct\u00f6vl\u00fcy\u00fcn\u00fc v\u0259 suveren h\u00fcquqlar\u0131n\u0131 b\u0259rpa etmi\u015f, regionun yeni g\u00fcc m\u0259rk\u0259zi kimi q\u0259bul olunan yeni Az\u0259rbaycan reall\u0131\u011f\u0131nda qeyd edilm\u0259sidir.<\/p><\/blockquote>\n<p>T\u0259bii ki, d\u00f6vl\u0259t m\u00fcst\u0259qilliyimiz kimi, milli m\u0259tbuat\u0131m\u0131z da bu g\u00fcn\u0259 he\u00e7 d\u0259 asanl\u0131qla g\u0259lib \u00e7\u0131xmay\u0131b. Az\u0259rbaycan m\u0259tbuat\u0131 150 il \u0259rzind\u0259 \u00e7\u0259tin v\u0259 \u015f\u0259r\u0259fli inki\u015faf yolu ke\u00e7ib.<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/infonews.az\/?p=48614\"><span style=\"color: #000080\"><strong>&#8220;\u0130NFONEWS&#8221;<\/strong><\/span><\/a> \u201cBizim.Media\u201dn\u0131n Ba\u015f redaktoru Anar Tahirovun \u201c\u018fkin\u00e7i\u201dd\u0259n bu g\u00fcn\u0259 &#8211; Az\u0259rbaycan m\u0259tbuat\u0131n\u0131n 150 illik \u0130NK\u0130\u015eAF YOLU\u201d s\u0259rl\u00f6vh\u0259li m\u0259qal\u0259sini t\u0259qdim edir.<\/p>\n<p style=\"text-align: center\"><span style=\"color: #ff0000\"><strong>\u201c\u018fkin\u00e7i\u201d nec\u0259 yarand\u0131?<\/strong><\/span><\/p>\n<p>XIX \u0259sr \u00e7ar Rusiyas\u0131nda ya\u015fayan xalqlar \u00fc\u00e7\u00fcn bir intibah d\u00f6vr\u00fc idi. Rus \u015fovinizminin a\u011f\u0131r \u015f\u0259rtl\u0259ri alt\u0131nda ya\u015fayan \u00e7oxsayl\u0131 xalqlar\u0131n ziyal\u0131 t\u0259b\u0259q\u0259si milli oyan\u0131\u015fa \u00f6z t\u00f6hf\u0259l\u0259rini verm\u0259y\u0259 ba\u015flam\u0131\u015fd\u0131. Bu oyan\u0131\u015f\u0131n m\u0259ntiqi n\u0259tic\u0259 qazanmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn is\u0259, ilk n\u00f6vb\u0259d\u0259, h\u0259r bir xalq\u0131 t\u0259\u015fkilatland\u0131ran, onu milli d\u0259y\u0259rl\u0259r\u0259 sahib \u00e7\u0131xma\u011fa t\u0259\u015fviq ed\u0259n m\u0259tbuat laz\u0131m idi.<\/p>\n<p>\u00c7ox t\u0259\u0259ss\u00fcf ki, \u00e7ar h\u00f6kum\u0259tinin a\u011f\u0131r \u015f\u0259rtl\u0259ri v\u0259 rus \u015fovinizmi qeyri-rus xalqlara \u00f6z m\u0259tbu orqanlar\u0131n\u0131 yaratma\u011fa imkan vermirdi. Bu istiqam\u0259td\u0259 at\u0131lan add\u0131mlar birm\u0259nal\u0131 \u015f\u0259kild\u0259 n\u0259tic\u0259siz qal\u0131rd\u0131. T\u0259kc\u0259 bir fakt\u0131 qeyd ed\u0259k ki, Az\u0259rbaycan milli m\u0259tbuat\u0131n\u0131n banisi H\u0259s\u0259n b\u0259y Z\u0259rdabi milli m\u0259tbuat orqan\u0131n\u0131 t\u0259sis etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn 15 il\u0259 yax\u0131n m\u00fcbariz\u0259 aparm\u0131\u015fd\u0131. O, 1861\u20131865-ci ill\u0259rd\u0259 Moskva Universitetinin Fizika-riyaziyyat fak\u00fclt\u0259sind\u0259 t\u0259hsil ald\u0131\u011f\u0131 ill\u0259rd\u0259 bel\u0259 Az\u0259rbaycan dilind\u0259 q\u0259zet n\u0259\u015fr etdirm\u0259k ist\u0259mi\u015fdi. Lakin onun t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcsl\u0259rinin qar\u015f\u0131s\u0131 h\u0259r d\u0259f\u0259 m\u00fcxt\u0259lif vasit\u0259l\u0259rl\u0259 al\u0131nm\u0131\u015fd\u0131.<\/p>\n<p>Uzun v\u0259 g\u0259rgin m\u00fcbariz\u0259d\u0259n sonra n\u0259hay\u0259t 1875-ci ild\u0259 Z\u0259rdabi \u00f6z arzusuna \u00e7atd\u0131 v\u0259 ist\u0259diyi q\u0259zetin n\u0259\u015fri \u00fc\u00e7\u00fcn Bak\u0131 qubernatorundan icaz\u0259 ald\u0131. T\u0259bii ki, bu icaz\u0259d\u0259 kifay\u0259t q\u0259d\u0259r a\u011f\u0131r \u015f\u0259rtl\u0259r vard\u0131. \u00c7\u00fcnki \u00e7ar h\u00f6kum\u0259ti milli m\u0259tbuat\u0131n formala\u015fmas\u0131nda maraql\u0131 deyildi. Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 H\u0259s\u0259n b\u0259y Z\u0259rdabiy\u0259 ictimai-siyasi q\u0259zet yox, \u0259kin-bi\u00e7in m\u0259lumatlar\u0131 yaymaq h\u00fcququ verilmi\u015fdi. Bu s\u0259b\u0259bd\u0259n d\u0259 q\u0259zetin ad\u0131 \u201c\u018fkin\u00e7i\u201d adland\u0131r\u0131ld\u0131.<\/p>\n<p>Maraql\u0131d\u0131r ki, q\u0259zetin n\u0259\u015frin\u0259 icaz\u0259 verilm\u0259sind\u0259 Z\u0259rdabinin pe\u015f\u0259si x\u00fcsusi rol oynam\u0131\u015fd\u0131. T\u0259bi\u0259t elml\u0259ri \u00fczr\u0259 t\u0259hsil ald\u0131\u011f\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn Z\u0259rdabinin \u0259kin-bi\u00e7in m\u0259lumatlar\u0131n\u0131n yay\u0131laca\u011f\u0131 v\u0259di Moskvaya inand\u0131r\u0131c\u0131 g\u0259lmi\u015fdi.<\/p>\n<p style=\"text-align: center\"><span style=\"color: #ff0000\"><strong>3 il\u0259 56 n\u00f6mr\u0259<\/strong><\/span><\/p>\n<p>\u201c\u018fkin\u00e7i\u201d q\u0259zetinin ilk n\u00f6mr\u0259si 1875-ci il iyulun 22-d\u0259 i\u015f\u0131q \u00fcz\u00fc g\u00f6rd\u00fc. Q\u0259zet \u0259r\u0259b \u0259lifbas\u0131 il\u0259 Az\u0259rbaycan dilind\u0259 yay\u0131mlanan ilk milli q\u0259zetdir. \u201c\u018fkin\u00e7i\u201d iki d\u0259f\u0259 300\u2013400 tirajla yay\u0131mlan\u0131b, \u00fcmumilikd\u0259 56 say\u0131 i\u015f\u0131q \u00fcz\u00fc g\u00f6r\u00fcb.<\/p>\n<p>\u201c\u018fkin\u00e7i\u201d Az\u0259rbaycanda q\u0259zet\u00e7ilik \u0259n\u0259n\u0259sini yaratmaqla yana\u015f\u0131, ilk jurnalist n\u0259slini formala\u015fd\u0131rd\u0131, pe\u015f\u0259 prinsipl\u0259rini m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirdi. Az\u0259rbaycan dilinin r\u0259smi statusda f\u0259aliyy\u0259tin\u0259 imkan ver\u0259n bu q\u0259zet milli t\u0259f\u0259kk\u00fcrl\u00fc ziyal\u0131lar n\u0259slinin yeti\u015fm\u0259sind\u0259 tarixi xidm\u0259tl\u0259r g\u00f6st\u0259rdi. Mirz\u0259 F\u0259t\u0259li Axundzad\u0259, N\u0259c\u0259f b\u0259y V\u0259zirov, Seyid \u018fzim \u015eirvani v\u0259 dig\u0259r Az\u0259rbaycan m\u00fct\u0259f\u0259kkirl\u0259ri q\u0259zetin ilk yazarlar\u0131ndan idil\u0259r.<\/p>\n<p>Bundan ba\u015fqa, Az\u0259rbaycan dilind\u0259 ilk d\u0259f\u0259 dur\u011fu i\u015far\u0259l\u0259rind\u0259n istifad\u0259 ed\u0259n \u201c\u018fkin\u00e7i\u201d q\u0259zeti dil islahatlar\u0131na da t\u00f6hf\u0259 verdi. \u018fn \u0259sas\u0131, q\u0259zet milli oyan\u0131\u015fda \u0259v\u0259zsiz rol oynad\u0131.<\/p>\n<p>Onu da qeyd ed\u0259k ki, \u201c\u018fkin\u00e7i\u201d Bak\u0131da \u00e7ap olunsa da, o, \u00fcmumrusiya m\u00fcs\u0259lmanlar\u0131n\u0131n q\u0259zetin\u0259 \u00e7evrilmi\u015fdi. Onu Da\u011f\u0131standa, Volqaboyunda, M\u0259rk\u0259zi Asiya v\u0259 Sibird\u0259 oxuyurdular.<\/p>\n<p>M\u0259hz bu s\u0259b\u0259bd\u0259n \u00e7ar h\u00f6kum\u0259ti q\u0259zetin n\u0259\u015frinin dayand\u0131r\u0131lmas\u0131na q\u0259rar verdi v\u0259 1877-ci il sentyabr\u0131n 29-da q\u0259zetin f\u0259aliyy\u0259ti dayand\u0131r\u0131ld\u0131. Amma c\u0259mi 2 il \u0259rzind\u0259 \u201c\u018fkin\u00e7i\u201d \u00f6z toxumunu d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259l\u0259r\u0259 \u0259kmi\u015fdi. Zaman ke\u00e7dikc\u0259 h\u0259min toxumlar c\u00fcc\u0259rdi v\u0259 milli m\u0259tbuat\u0131n yeni, daha g\u00fccl\u00fc inki\u015faf\u0131na z\u0259min yaratd\u0131.<\/p>\n<p style=\"text-align: center\"><span style=\"color: #ff0000\"><strong>Milli d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259nin formala\u015fmas\u0131nda \u201c\u018fkin\u00e7i\u201dnin rolu<\/strong><\/span><\/p>\n<p>N\u0259z\u0259r\u0259 almaq laz\u0131md\u0131r ki, XIX \u0259srin sonu \u2013 XX \u0259srin \u0259vv\u0259ll\u0259rind\u0259 Bak\u0131 t\u0259kc\u0259 Qafqaz\u0131n iqtisadi deyil, h\u0259m d\u0259 m\u0259d\u0259ni m\u0259rk\u0259zin\u0259 \u00e7evrilmi\u015fdi. Ozamank\u0131 Bak\u0131da \u00e7oxsayl\u0131 rus, g\u00fcrc\u00fc, erm\u0259ni v\u0259 dig\u0259r xalqlar\u0131n xeyriyy\u0259 c\u0259miyy\u0259tl\u0259ri, q\u0259zetl\u0259ri f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rirdi. Bu q\u0259d\u0259r qar\u015f\u0131durma v\u0259 r\u0259qab\u0259t \u015f\u0259raitind\u0259 milli m\u0259tbuat\u0131 formala\u015fd\u0131rmaq, onu inki\u015faf etdirm\u0259k \u00e7ox \u00e7\u0259tin idi. Etiraf etm\u0259liyik ki, o d\u00f6vrd\u0259 \u201c\u018fkin\u00e7i\u201d milli m\u0259tbuat\u0131n yeni n\u0259sli \u00fc\u00e7\u00fcn bir mayak, b\u0259l\u0259d\u00e7i oldu.<\/p>\n<p>T\u0259sad\u00fcfi deyil ki, 1918-ci ild\u0259 Az\u0259rbaycan Xalq C\u00fcmhuriyy\u0259ti yarad\u0131ld\u0131qda onun qurucular\u0131n\u0131n dem\u0259k olar \u0259ks\u0259riyy\u0259ti yazarlar v\u0259 m\u0259tbuat cami\u0259sinin n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259ri idil\u0259r.<\/p>\n<p style=\"text-align: center\"><span style=\"color: #ff0000\"><strong>Sovet d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 m\u0259tbuat<\/strong><\/span><\/p>\n<p>Sovet d\u00f6n\u0259mind\u0259 m\u0259tbuat yaln\u0131z texniki bax\u0131mdan inki\u015faf etdi. \u00c7\u00fcnki 70 il \u0259rzind\u0259 bir d\u0259n\u0259 d\u0259 olsun m\u00fcst\u0259qil m\u0259tbu orqan\u0131 f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rm\u0259di. Daha do\u011frusu, m\u00fcst\u0259qil m\u0259tbuat\u0131n f\u0259aliyy\u0259tin\u0259 imkan verilm\u0259di.<\/p>\n<p>Buna g\u00f6r\u0259 d\u0259 b\u00fct\u00fcn media subyektl\u0259ri partiya t\u0259\u015fkilatlar\u0131n\u0131n v\u0259 d\u00f6vl\u0259t qurumlar\u0131n\u0131n orqan\u0131 kimi f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rdi. Lakin senzuran\u0131n pik h\u0259dd\u0259 oldu\u011fu SSR\u0130 d\u00f6n\u0259mind\u0259 bel\u0259 \u0259zmkar jurnalistl\u0259rimizin s\u0259yi il\u0259 Z\u0259rdabi \u0259n\u0259n\u0259l\u0259ri unudulmad\u0131.<\/p>\n<p style=\"text-align: center\"><span style=\"color: #ff0000\"><strong>M\u0259tbuat\u0131n inki\u015faf\u0131nda \u00dcmummilli Liderin rolu<\/strong><\/span><\/p>\n<p>Mediam\u0131z\u0131n \u0259sas inki\u015faf d\u00f6vr\u00fc ikinci d\u0259f\u0259 m\u00fcst\u0259qillik qazand\u0131\u011f\u0131m\u0131z ill\u0259r\u0259 t\u0259sad\u00fcf edir. M\u00fcst\u0259qilliyimizin ilk ill\u0259rd\u0259n etibar\u0259n \u00e7oxsayl\u0131 q\u0259zet v\u0259 jurnallar n\u0259\u015fr olundu, sovet d\u00f6n\u0259mind\u0259n qalm\u0131\u015f stereotipl\u0259r da\u011f\u0131d\u0131ld\u0131.<\/p>\n<p>M\u00fcst\u0259qilliyimizin b\u0259rpas\u0131ndan sonra \u00f6lk\u0259mizd\u0259 m\u0259tbuat\u0131n inki\u015faf\u0131, ilk n\u00f6vb\u0259d\u0259, \u00dcmummilli Lider Heyd\u0259r \u018fliyevin ad\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131d\u0131r. Dahi \u015f\u0259xsiyy\u0259t yaln\u0131z m\u0259tbuata qay\u011f\u0131 g\u00f6st\u0259rmirdi, h\u0259m d\u0259 media il\u0259 f\u0259al \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131q edirdi. Onun b\u00fct\u00fcn s\u0259f\u0259rl\u0259rin\u0259, g\u00f6r\u00fc\u015fl\u0259rin\u0259 m\u00fcxt\u0259lif m\u0259tbuat n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259ri d\u0259v\u0259t olunurdu. Heyd\u0259r \u018fliyev hakimiyy\u0259td\u0259 oldu\u011fu ill\u0259rd\u0259 jurnalistl\u0259rl\u0259 h\u0259r il geni\u015f t\u0259rkibd\u0259 g\u00f6r\u00fc\u015fl\u0259r ke\u00e7irirdi. Bununla da m\u0259tbuat\u0131n d\u00f6vl\u0259t\u00e7ilik v\u0259 c\u0259miyy\u0259t \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259h\u0259miyy\u0259ti x\u00fcsusi \u015f\u0259kild\u0259 vur\u011fulan\u0131rd\u0131.<\/p>\n<p>Eyni zamanda, Heyd\u0259r \u018fliyevin hakimiyy\u0259ti d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 m\u0259tbuat\u0131n davaml\u0131 inki\u015faf\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn h\u00fcquqi baza yarad\u0131lmas\u0131na x\u00fcsusi diqq\u0259t yetirilirdi. 1995-ci ild\u0259 \u00dcmummilli Liderin r\u0259hb\u0259rliyi il\u0259 haz\u0131rlanan ilk Milli Konstitusiyada m\u0259tbuata x\u00fcsusi yer ayr\u0131ld\u0131. Konstitusiyada qeyd olunub: \u201cDemokratiyan\u0131n, siyasi pl\u00fcralizmin v\u0259 v\u0259t\u0259nda\u015f c\u0259miyy\u0259tinin \u0259sas atributlar\u0131ndan hesab olunan s\u00f6z v\u0259 m\u0259lumat azadl\u0131\u011f\u0131n\u0131n ba\u015fl\u0131ca da\u015f\u0131y\u0131c\u0131lar\u0131 k\u00fctl\u0259vi informasiya vasit\u0259l\u0259ridir\u201d.<\/p>\n<p>Bu, m\u0259tbuat\u0131n \u201cd\u00f6rd\u00fcnc\u00fc hakimiyy\u0259t\u201d kimi de-yure tan\u0131nmas\u0131 dem\u0259k idi. Azad m\u0259tbuat\u0131n inki\u015faf\u0131n\u0131 demokratik c\u0259miyy\u0259tin \u0259sas\u0131 kimi g\u00f6r\u0259n dahi \u00d6nd\u0259r 1998-ci ild\u0259 \u201cAz\u0259rbaycan Respublikas\u0131nda s\u00f6z, fikir v\u0259 m\u0259lumat azadl\u0131\u011f\u0131n\u0131n t\u0259min edilm\u0259si sah\u0259sind\u0259 \u0259lav\u0259 t\u0259dbirl\u0259r haqq\u0131nda\u201d F\u0259rman imzalad\u0131. Bu F\u0259rman \u00f6lk\u0259 m\u0259tbuat\u0131n\u0131n inki\u015faf tarixind\u0259 m\u00fch\u00fcm hadis\u0259 hesab olunur. H\u0259min F\u0259rmanla M\u0259tbuatda v\u0259 dig\u0259r K\u00fctl\u0259vi \u0130nformasiya Vasit\u0259l\u0259rind\u0259 D\u00f6vl\u0259t Sirl\u0259rini M\u00fchafiz\u0259 ed\u0259n Ba\u015f \u0130dar\u0259 l\u0259\u011fv edildi. \u00dcst\u0259lik, \u201cH\u0259rbi senzura yarad\u0131lmas\u0131 haqq\u0131nda\u201d 1992-ci il 16 aprel tarixli F\u0259rman v\u0259 \u201c\u0130nformasiya yay\u0131m\u0131 \u00fcz\u0259rind\u0259 n\u0259zar\u0259t haqq\u0131nda\u201d 1993-c\u00fc il 15 aprel tarixli S\u0259r\u0259ncam l\u0259\u011fv edildi.<\/p>\n<p>Bununla da azad s\u00f6z\u00fcn v\u0259 demokratik median\u0131n inki\u015faf yolundak\u0131 b\u00fct\u00fcn \u0259ng\u0259ll\u0259r aradan qald\u0131r\u0131ld\u0131.<\/p>\n<p>1999-cu ild\u0259 q\u0259bul olunan \u201cK\u00fctl\u0259vi informasiya vasit\u0259l\u0259ri haqq\u0131nda\u201d yeni Qanun m\u0259tbuat sah\u0259sind\u0259 demokratik prinsipl\u0259rin daha da m\u00f6hk\u0259ml\u0259nm\u0259sin\u0259 xidm\u0259t etdi. Bu s\u0259n\u0259d bir s\u0131ra b\u00fcrokratik \u0259ng\u0259ll\u0259rin aradan qald\u0131r\u0131lmas\u0131na v\u0259 yeni m\u0259tbuat orqanlar\u0131n\u0131n daha asan qeydiyyat\u0131na imkan yaratd\u0131.<\/p>\n<p style=\"text-align: center\"><span style=\"color: #ff0000\"><strong>XXI \u0259srin ilk ill\u0259rin\u0259 m\u0259tbuat\u0131m\u0131z\u0131n inki\u015faf\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn at\u0131lan add\u0131mlar<\/strong><\/span><\/p>\n<p>\u00dcmummilli Lider Heyd\u0259r \u018fliyevin m\u0259tbuatla ba\u011fl\u0131 x\u00fcsusi konsepsiyas\u0131 var idi. Ulu \u00d6nd\u0259r \u00e7al\u0131\u015f\u0131rd\u0131 ki, \u00f6lk\u0259nin demokratikl\u0259\u015fm\u0259si yolunda \u0259sas sah\u0259l\u0259rd\u0259n biri d\u0259 m\u0259tbuat olsun. Bu ist\u0259k davaml\u0131 f\u0259aliyy\u0259tl\u0259 h\u0259yata ke\u00e7irilirdi.<\/p>\n<p>2000-ci ilin mart\u0131nda imzalanan S\u0259r\u0259ncamla \u201c2000\u20132001-ci ill\u0259rd\u0259 K\u00fctl\u0259vi \u0130nformasiya Vasit\u0259l\u0259rinin maddi-texniki \u015f\u0259raitinin yax\u015f\u0131la\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 \u00fczr\u0259 t\u0259dbirl\u0259r Proqram\u0131\u201d t\u0259sdiql\u0259ndi. H\u0259m\u00e7inin M\u0259tbuat v\u0259 \u0130nformasiya Nazirliyi l\u0259\u011fv edildi, onun yerin\u0259 Milli M\u0259tbuat, Teleradio v\u0259 \u0130nternet \u015euras\u0131 yarad\u0131ld\u0131.<\/p>\n<p>M\u00fcst\u0259qilliyin ilk ill\u0259rind\u0259 m\u00fcst\u0259qil m\u0259tbuat\u0131n ayaqda qalmas\u0131 asan deyildi. Reklam bazar\u0131n\u0131n z\u0259ifliyi s\u0259b\u0259bind\u0259n q\u0259zetl\u0259rin \u201cAz\u0259rbaycan\u201d n\u0259\u015friyyat\u0131na 450 min AB\u015e dollar\u0131 m\u0259bl\u0259\u011find\u0259 borcu y\u0131\u011f\u0131lm\u0131\u015fd\u0131. Bu problemi d\u0259rind\u0259n ara\u015fd\u0131ran Ulu \u00d6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyev m\u0259s\u0259l\u0259y\u0259 d\u0259rhal m\u00fcdaxil\u0259 etdi v\u0259 q\u0259zetl\u0259rin borcu donduruldu.<\/p>\n<p>2003-c\u00fc il mart\u0131n 15-d\u0259 is\u0259 Az\u0259rbaycan jurnalistl\u0259rinin I qurultay\u0131nda media-ictimaiyy\u0259t, media-hakimiyy\u0259t m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rini t\u0259nziml\u0259y\u0259n qurum &#8211; Az\u0259rbaycan M\u0259tbuat \u015euras\u0131 yarad\u0131ld\u0131. N\u0259z\u0259r\u0259 alaq ki, bu add\u0131m\u0131n azad m\u0259tbuat\u0131n inki\u015faf\u0131nda x\u00fcsusi rolu var. 22 ild\u0259n \u00e7oxdur davam ed\u0259n f\u0259aliyy\u0259ti m\u00fcdd\u0259tind\u0259 M\u0259tbuat \u015euras\u0131 jurnalistikan\u0131n inki\u015faf\u0131nda \u00f6n\u0259mli rol oynama\u011f\u0131 bacar\u0131b.<\/p>\n<p>B\u00fct\u00fcn bunlarla yana\u015f\u0131, milli m\u0259tbuat\u0131n yubileyl\u0259rinin geni\u015f qeyd olunmas\u0131, media orqanlar\u0131na bird\u0259f\u0259lik yard\u0131mlar\u0131n g\u00f6st\u0259rilm\u0259si, jurnalistl\u0259rin f\u0259xri adlarla t\u0259ltif olunmalar\u0131 v\u0259 sosial m\u00fcdafi\u0259sinin g\u00fccl\u0259ndirilm\u0259si m\u00fcst\u0259qilliyimizin ilk 10 ilind\u0259 h\u0259yata ke\u00e7iril\u0259n davaml\u0131 t\u0259dbirl\u0259rd\u0259n, sad\u0259c\u0259, bir ne\u00e7\u0259sidir.<\/p>\n<p style=\"text-align: center\"><span style=\"color: #ff0000\"><strong>D\u00f6vl\u0259timizin ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131 \u0130lham \u018fliyevin prezidentliyi d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 media azadl\u0131\u011f\u0131 v\u0259 h\u00fcquqi islahatlar<\/strong><\/span><\/p>\n<p>Demokratik v\u0259 sivil d\u00f6vl\u0259t quruculu\u011funa sadiqliyini \u0259yani \u015f\u0259kild\u0259 s\u00fcbut ed\u0259n Az\u0259rbaycan Prezidenti \u0130lham \u018fliyevin mediaya x\u00fcsusi yana\u015fmas\u0131 h\u0259r zaman g\u00f6z \u00f6n\u00fcnd\u0259 olub. Onun h\u0259yata ke\u00e7irdiyi siyas\u0259t birba\u015fa m\u00fcst\u0259qil m\u0259tbuat\u0131n formala\u015fmas\u0131na v\u0259 inki\u015faf\u0131na xidm\u0259t edir. Az\u0259rbaycan h\u00f6kum\u0259ti s\u00f6z v\u0259 m\u0259tbuat azadl\u0131\u011f\u0131, k\u00fctl\u0259vi informasiya vasit\u0259l\u0259rinin inki\u015faf\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn b\u00fct\u00fcn z\u0259ruri add\u0131mlar\u0131 at\u0131b v\u0259 atma\u011fa davam edir.<\/p>\n<p>2005-ci ild\u0259 milli m\u0259tbuat\u0131n yaranmas\u0131n\u0131n 130 illiyi il\u0259 \u0259laq\u0259dar 140-dan art\u0131q m\u0259tbuat i\u015f\u00e7isi Prezidentin S\u0259r\u0259ncam\u0131 il\u0259 f\u0259xri adlara v\u0259 dig\u0259r m\u00fckafatlara layiq g\u00f6r\u00fcld\u00fc. H\u0259min d\u00f6vrd\u0259 d\u00f6vl\u0259timizin ba\u015f\u00e7\u0131s\u0131n\u0131n t\u0259\u015f\u0259bb\u00fcs\u00fc il\u0259 \u201c\u018fm\u0259kdar jurnalist\u201d f\u0259xri ad\u0131 da b\u0259rpa edildi.<\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan Prezidentinin 2006-c\u0131 il 8 fevral tarixli S\u0259r\u0259ncam\u0131 is\u0259 m\u0259tbuat \u00fc\u00e7\u00fcn x\u00fcsusi \u0259h\u0259miyy\u0259t da\u015f\u0131y\u0131rd\u0131. Bu s\u0259n\u0259d\u0259 \u0259sas\u0259n, q\u0259zetl\u0259rin \u201cAz\u0259rbaycan\u201d n\u0259\u015friyyat\u0131na olan b\u00fct\u00fcn borclar\u0131 tamamil\u0259 silindi. Bu, azad s\u00f6z\u00fcn inki\u015faf\u0131na b\u00f6y\u00fck d\u0259st\u0259k v\u0259 stimul oldu.<\/p>\n<p>Prezident \u0130lham \u018fliyev, \u00fcmumiyy\u0259tl\u0259, media azadl\u0131\u011f\u0131n\u0131n t\u0259min olunmas\u0131 v\u0259 h\u00fcquqi bazan\u0131n t\u0259kmill\u0259\u015fdirilm\u0259si istiqam\u0259tind\u0259 ard\u0131c\u0131l, m\u0259qs\u0259dy\u00f6nl\u00fc siyas\u0259t y\u00fcr\u00fcd\u00fcb. 2005-ci ild\u0259 q\u0259bul olunmu\u015f \u201c\u0130nformasiya \u0259ld\u0259 etm\u0259k haqq\u0131nda\u201d Qanun v\u0259t\u0259nda\u015flar\u0131n informasiyaya \u00e7\u0131x\u0131\u015f h\u00fcququnu geni\u015fl\u0259ndirdi. 2010-cu ild\u0259 q\u0259bul edil\u0259n \u201cElektron media haqq\u0131nda\u201d Qanun is\u0259 m\u00fcasir texnologiyalar\u0131n t\u0259tbiqi il\u0259 median\u0131n daha \u00e7evik v\u0259 effektiv f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rm\u0259sin\u0259 imkan yaratd\u0131.<\/p>\n<p>Prezident \u0130lham \u018fliyev f\u0259aliyy\u0259t d\u00f6vr\u00fc \u0259rzind\u0259 Az\u0259rbaycan m\u0259tbuat\u0131n\u0131n \u0259n g\u00fccl\u00fc d\u0259st\u0259k\u00e7isi olub. Q\u0259zetl\u0259rin borclar\u0131n\u0131n silinm\u0259si il\u0259 yana\u015f\u0131, onlara davaml\u0131 olaraq maliyy\u0259 yard\u0131mlar\u0131 ayr\u0131l\u0131b. M\u0259s\u0259l\u0259n, 2018-ci il 16 iyul tarixli S\u0259r\u0259ncamla \u00f6lk\u0259d\u0259 n\u0259\u015fr olunan q\u0259zetl\u0259r\u0259 d\u00f6vl\u0259t t\u0259r\u0259find\u0259n b\u00f6y\u00fck maliyy\u0259 d\u0259st\u0259yi g\u00f6st\u0259rildi.<\/p>\n<p style=\"text-align: center\"><span style=\"color: #ff0000\"><strong>MED\u0130A-n\u0131n Az\u0259rbaycan m\u0259tbuat\u0131n\u0131n inki\u015faf\u0131ndak\u0131 rolu<\/strong><\/span><\/p>\n<p>T\u0259bii ki, d\u0259yi\u015f\u0259n zaman v\u0259 texnoloji m\u00fchit dig\u0259r sah\u0259l\u0259rd\u0259 oldu\u011fu kimi, m\u0259tbuat sah\u0259sind\u0259 d\u0259 islahatlar\u0131 z\u0259ruri edirdi. Prezident \u0130lham \u018fliyevin \u201cAz\u0259rbaycan Respublikas\u0131nda media sah\u0259sind\u0259 islahatlar\u0131n d\u0259rinl\u0259\u015fdirilm\u0259si haqq\u0131nda\u201d F\u0259rman\u0131 bu bax\u0131mdan \u00e7ox \u0259h\u0259miyy\u0259tli bir add\u0131m oldu. Bu F\u0259rman \u0259sas\u0131nda Median\u0131n \u0130nki\u015faf\u0131 Agentliyi (MED\u0130A) publik h\u00fcquqi \u015f\u0259xs kimi yarad\u0131ld\u0131. MED\u0130A m\u00fcasir d\u00f6vr\u00fcn \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015flar\u0131na uy\u011fun \u015f\u0259kild\u0259 m\u0259tbuat sah\u0259sind\u0259 \u00e7evik v\u0259 effektiv f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rm\u0259y\u0259 ba\u015flad\u0131.<\/p>\n<p>Bununla yana\u015f\u0131, sonrak\u0131 d\u00f6vrd\u0259 \u201cMedia haqq\u0131nda\u201d yeni Qanun q\u0259bul edildi. Bu Qanun m\u00fcasir t\u0259l\u0259bl\u0259ri v\u0259 beyn\u0259lxalq h\u00fcquqi standartlar\u0131 n\u0259z\u0259r\u0259 almaqla haz\u0131rlanaraq v\u0259 milli m\u0259tbuat\u0131n davaml\u0131 inki\u015faf\u0131n\u0131 t\u0259min etm\u0259k m\u0259qs\u0259di da\u015f\u0131y\u0131r.<\/p>\n<p>MED\u0130A q\u0131sa m\u00fcdd\u0259td\u0259 \u00f6lk\u0259 m\u0259tbuat\u0131nda islahatlar\u0131n d\u0259rinl\u0259\u015fdirilm\u0259si istiqam\u0259tind\u0259 bir s\u0131ra u\u011furlara imza atd\u0131. Median\u0131n institusional formada g\u00fccl\u0259ndirilm\u0259si, jurnalistl\u0259rin pe\u015f\u0259 v\u0259rdi\u015fl\u0259rinin t\u0259kmill\u0259\u015fdirilm\u0259si, maliyy\u0259 d\u0259st\u0259yinin \u015fax\u0259l\u0259ndirilm\u0259si bu f\u0259aliyy\u0259tin \u0259sas istiqam\u0259tl\u0259ri oldu.<\/p>\n<p>M\u0259tbuata g\u00f6st\u0259ril\u0259n bu sonsuz diqq\u0259t v\u0259 qay\u011f\u0131 cavabs\u0131z qalmad\u0131. M\u0259hz bu y\u00fcks\u0259k d\u0259st\u0259yin n\u0259tic\u0259sidir ki, Prezident \u0130lham \u018fliyev \u00fc\u00e7 d\u0259f\u0259 \u201cJurnalistl\u0259rin dostu\u201d m\u00fckafat\u0131na layiq g\u00f6r\u00fcl\u00fcb.<\/p>\n<p style=\"text-align: center\"><span style=\"color: #ff0000\"><strong>44 g\u00fcnl\u00fck m\u00fcharib\u0259 v\u0259 milli m\u0259tbuat\u0131n m\u00f6vqeyi<\/strong><\/span><\/p>\n<p>Q\u0131rx d\u00f6rd g\u00fcnl\u00fck V\u0259t\u0259n m\u00fcharib\u0259si d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 v\u0259 ondan sonrak\u0131 m\u0259rh\u0259l\u0259d\u0259 Az\u0259rbaycan m\u0259tbuat\u0131 s\u00f6z\u00fcn \u0259sl m\u0259nas\u0131nda m\u00fcs\u0259ll\u0259h \u0259sg\u0259r kimi d\u00f6vl\u0259tin, ordunun v\u0259 Ali Ba\u015f Komandan\u0131n yan\u0131nda dayand\u0131. H\u0259rbi-siyasi sah\u0259d\u0259 \u0259ld\u0259 edil\u0259n u\u011furlar ideoloji sah\u0259d\u0259 d\u0259 median\u0131n f\u0259aliyy\u0259ti il\u0259 \u0259n y\u00fcks\u0259k s\u0259viyy\u0259y\u0259 \u00e7atd\u0131r\u0131ld\u0131.<\/p>\n<p>M\u0259tbuat-hakimiyy\u0259t m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rind\u0259 milli maraqlara \u0259saslanan qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 inam v\u0259 etimad formala\u015fd\u0131. Bu birlik v\u0259 h\u0259mr\u0259ylik n\u0259tic\u0259sind\u0259 Az\u0259rbaycan m\u0259tbuat\u0131 xalq\u0131m\u0131z\u0131n operativ \u015f\u0259kild\u0259 do\u011fru informasiyaya \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131n\u0131 t\u0259min etdi. N\u0259tic\u0259d\u0259 feyk m\u0259lumatlar\u0131n informasiya m\u0259kan\u0131m\u0131zda yay\u0131lmas\u0131n\u0131n qar\u015f\u0131s\u0131 al\u0131nd\u0131.<\/p>\n<p style=\"text-align: center\"><span style=\"color: #ff0000\"><strong>150 illik \u015f\u0259r\u0259fli inki\u015faf yolu<\/strong><\/span><\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan milli m\u0259tbuat\u0131n\u0131n 150 illik tarixi sad\u0259c\u0259 bir pe\u015f\u0259 sah\u0259sinin inki\u015faf salnam\u0259si deyil, h\u0259m d\u0259 xalq\u0131m\u0131z\u0131n maarifl\u0259nm\u0259, milli \u00f6z\u00fcn\u00fcd\u0259rk v\u0259 d\u00f6vl\u0259t quruculu\u011fu yolunda ke\u00e7diyi b\u00f6y\u00fck tarixi yolun g\u00f6st\u0259ricisidir. 1875-ci ild\u0259 \u201c\u018fkin\u00e7i\u201d il\u0259 ba\u015flanan bu yol, bu g\u00fcn m\u00fcst\u0259qil, g\u00fccl\u00fc Az\u0259rbaycan\u0131n informasiya m\u00fchitind\u0259 u\u011furla davam etdirilir.<\/p>\n<p>H\u0259s\u0259n b\u0259y Z\u0259rdabinin milli ruhla q\u0259l\u0259m\u0259 ald\u0131\u011f\u0131 \u201c\u018fkin\u00e7i\u201d q\u0259zeti o d\u00f6vr\u00fcn milli oyan\u0131\u015f\u0131na t\u0259kan verdiyi kimi, bu g\u00fcn d\u0259 onun qoydu\u011fu t\u0259m\u0259l prinsipl\u0259r m\u00fcasir Az\u0259rbaycan medias\u0131n\u0131n ideya dayaqlar\u0131ndan biri olaraq qal\u0131r. \u018fld\u0259 etdiyimiz u\u011furlar g\u00f6st\u0259rir ki, milli m\u0259tbuat\u0131m\u0131z yaln\u0131z ke\u00e7mi\u015fin miras\u0131 deyil, h\u0259m d\u0259 g\u0259l\u0259c\u0259y\u0259 aparan g\u00fccl\u00fc bir vasit\u0259dir.<\/p>\n<p>\u00dcmummilli Lider Heyd\u0259r \u018fliyevin v\u0259 onun siyasi kursunu u\u011furla davam etdir\u0259n Prezident \u0130lham \u018fliyevin h\u0259yata ke\u00e7irdiyi islahatlar n\u0259tic\u0259sind\u0259 Az\u0259rbaycan m\u0259tbuat\u0131 t\u0259kc\u0259 h\u00fcquqi v\u0259 maddi-texniki bax\u0131mdan deyil, h\u0259m d\u0259 institusional v\u0259 ideoloji bax\u0131mdan daha da g\u00fccl\u0259nib. M\u0259tbuat sah\u0259sind\u0259 at\u0131lan h\u0259r add\u0131m median\u0131n inki\u015faf\u0131na, informasiya t\u0259hl\u00fck\u0259sizliyin\u0259 v\u0259 milli maraqlar\u0131n qorunmas\u0131na xidm\u0259t edir.<\/p>\n<p>V\u0259t\u0259n m\u00fcharib\u0259sind\u0259 v\u0259 postm\u00fcharib\u0259 d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 milli m\u0259tbuat\u0131n g\u00f6st\u0259rdiyi birlik, v\u0259t\u0259np\u0259rv\u0259rlik v\u0259 pe\u015f\u0259karl\u0131q bir daha s\u00fcbut etdi ki, Az\u0259rbaycan medias\u0131 bu g\u00fcn t\u0259kc\u0259 m\u0259lumat da\u015f\u0131y\u0131c\u0131s\u0131 deyil, h\u0259m d\u0259 milli irad\u0259nin, ideoloji g\u00fcc\u00fcn v\u0259 ictimai h\u0259mr\u0259yliyin \u00f6n\u0259mli daya\u011f\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>Bu g\u00fcn Az\u0259rbaycan\u0131n milli m\u0259tbuat\u0131 150 illik yubileyini d\u00f6vl\u0259t v\u0259 xalq\u0131n birg\u0259 bayram\u0131na \u00e7evirm\u0259kl\u0259 h\u0259m tarixi miras\u0131na sahib \u00e7\u0131x\u0131r, h\u0259m d\u0259 g\u0259l\u0259c\u0259k n\u0259sill\u0259r\u0259 \u00f6rn\u0259k olacaq bir jurnalistika m\u0259d\u0259niyy\u0259tini ya\u015fad\u0131r. Qar\u015f\u0131da duran v\u0259zif\u0259 is\u0259 bu \u0259n\u0259n\u0259ni qorumaq, inki\u015faf etdirm\u0259k v\u0259 m\u00fcasir d\u00fcnyan\u0131n \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015flar\u0131na uy\u011fun \u015f\u0259kild\u0259 daha da g\u00fccl\u0259ndirm\u0259kdir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u201c\u018fkin\u00e7i\u201dd\u0259n bu g\u00fcn\u0259 &#8211; Az\u0259rbaycan m\u0259tbuat\u0131n\u0131n 150 illik \u0130NK\u0130\u015eAF YOLU Az\u0259rbaycan c\u0259miyy\u0259ti m\u00f6t\u0259b\u0259r bir tarixi g\u00fcn\u00fc qeyd etm\u0259y\u0259 haz\u0131rla\u015f\u0131r. C\u0259mi bir ne\u00e7\u0259 g\u00fcn sonra milli m\u0259tbuat\u0131n yaranmas\u0131n\u0131n 150 illiyi b\u00f6y\u00fck&hellip; <\/p>\n","protected":false},"author":14,"featured_media":48615,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_mi_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[5373,4,11],"tags":[14767,14768,14736],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/48614"}],"collection":[{"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/14"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=48614"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/48614\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":48616,"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/48614\/revisions\/48616"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/48615"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=48614"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=48614"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=48614"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}