{"id":48729,"date":"2025-09-03T12:08:26","date_gmt":"2025-09-03T08:08:26","guid":{"rendered":"https:\/\/infonews.az\/?p=48729"},"modified":"2025-09-03T12:08:26","modified_gmt":"2025-09-03T08:08:26","slug":"az%c9%99rbaycan-v%c9%99-turk-aliml%c9%99rinin-birg%c9%99-monoqrafiyasi-capdan-cixdi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/infonews.az\/?p=48729","title":{"rendered":"Az\u0259rbaycan v\u0259 T\u00fcrk aliml\u0259rinin birg\u0259 monoqrafiyas\u0131 \u00e7apdan \u00e7\u0131xd\u0131"},"content":{"rendered":"<p><span style=\"color: #ffffff\">Az\u0259rbaycan v\u0259 T\u00fcrk aliml\u0259rinin birg\u0259 monoqrafiyas\u0131 \u00e7apdan \u00e7\u0131xd\u0131 <\/span><\/p>\n<blockquote><p><strong>T\u00fcrk d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259sinin x\u0259zin\u0259si d\u00fcnyaya a\u00e7\u0131l\u0131r. Az\u0259rbaycan v\u0259 t\u00fcrk aliml\u0259rinin haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131 \u201cOrtaq kimlik v\u0259 f\u0259ls\u0259fi irs: t\u00fcrk m\u0259d\u0259niyy\u0259tind\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259 tarixi\u201d haqq\u0131nda yeni monoqrafiya i\u015f\u0131q \u00fcz\u00fc g\u00f6r\u00fcb.<\/strong><\/p><\/blockquote>\n<p><a href=\"https:\/\/infonews.az\/?p=48729\"><span style=\"color: #000080\"><strong>&#8220;\u0130NFONEWS&#8221; <\/strong><\/span><\/a>-un \u0259ld\u0259 etdiyi m\u0259lumat\u0131na g\u00f6r\u0259, iki qarda\u015f \u00f6lk\u0259nin tan\u0131nm\u0131\u015f aliml\u0259ri \u2013 professor Mahira H\u00fcseynova, dosent Elvin Tal\u0131\u015f\u0131nski, f\u0259ls\u0259f\u0259 doktorlar\u0131 Baha Ahmet Y\u0131lmaz, F\u0259rahil\u0259 Babayeva-\u015e\u00fck\u00fcrova, \u015eahismay\u0131l \u0130smay\u0131lov v\u0259 Cihangir \u0130\u015fbilir t\u0259r\u0259find\u0259n haz\u0131rlanm\u0131\u015f ingilis dilind\u0259 \u201cOrtaq kimlik v\u0259 f\u0259ls\u0259fi irs: t\u00fcrk m\u0259d\u0259niyy\u0259tind\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259 tarixi\u201d adl\u0131 monoqrafiya T\u00fcrkiy\u0259d\u0259 n\u0259\u015fr olunub. \u018fs\u0259r Az\u0259rbaycan Milli Elml\u0259r Akademiyas\u0131n\u0131n prezidenti, akademik \u0130sa H\u0259bibb\u0259ylinin elmi redaktorlu\u011fu il\u0259 \u0259rs\u0259y\u0259 g\u0259tirilib ki, bu da onun elmi etibarl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 v\u0259 strateji \u0259h\u0259miyy\u0259tini daha da art\u0131r\u0131r.<\/p>\n<p>Monoqrafiya t\u00fcrk xalqlar\u0131n\u0131n minillikl\u0259r boyu inki\u015faf etmi\u015f f\u0259ls\u0259f\u0259 tarixini, \u0259sas intellektual meyll\u0259ri v\u0259 g\u00f6rk\u0259mli filosoflar\u0131n\u0131 sistemli \u015f\u0259kild\u0259 t\u0259qdim ed\u0259n ilk fundamental ara\u015fd\u0131rmalardan biridir. \u018fs\u0259r q\u0259dim d\u00f6vrl\u0259rd\u0259n ba\u015flayaraq t\u00fcrk c\u0259miyy\u0259tl\u0259rind\u0259 formala\u015fm\u0131\u015f ilkin f\u0259ls\u0259fi bax\u0131\u015flar\u0131n, kainat, h\u0259yat, \u00f6l\u00fcm, t\u0259bi\u0259t v\u0259 insan haqq\u0131nda t\u0259s\u0259vv\u00fcrl\u0259rin elmi t\u0259hlilini verir. \u015eamanizm, Tengrizm v\u0259 animistik inanclar\u0131n f\u0259ls\u0259fi \u0259saslar\u0131n\u0131n sisteml\u0259\u015fdirilmi\u015f \u015f\u0259kild\u0259 i\u015f\u0131qland\u0131r\u0131lmas\u0131 is\u0259 t\u00fcrk d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259sinin m\u0259n\u0259vi k\u00f6kl\u0259rini d\u0259rinlikl\u0259 \u00fcz\u0259 \u00e7\u0131xar\u0131r.<\/p>\n<p>Kitabda t\u00fcrk filosoflar\u0131n\u0131n portret-essel\u0259rinin t\u0259qdim olunmas\u0131, onlar\u0131n ideyalar\u0131n\u0131n v\u0259 elmi xidm\u0259tl\u0259rinin geni\u015f \u015f\u0259kild\u0259 \u015f\u0259rh edilm\u0259si \u0259s\u0259rin h\u0259m elmi, h\u0259m d\u0259 maarifl\u0259ndirici d\u0259y\u0259rini art\u0131r\u0131r. Bu yana\u015fma t\u00fcrk d\u00fcnyas\u0131n\u0131n ortaq intellektual irsinin yaln\u0131z tarixi fakt kimi deyil, h\u0259m d\u0259 m\u00fcasir elmi diskursun bir par\u00e7as\u0131 kimi \u00f6yr\u0259nilm\u0259sin\u0259 imkan yarad\u0131r.<\/p>\n<p>Monoqrafiyan\u0131n tarixi \u0259h\u0259miyy\u0259ti ondan ibar\u0259tdir ki, \u0259s\u0259r t\u00fcrk xalqlar\u0131n\u0131n birg\u0259 ke\u00e7mi\u015fin\u0259, ortaq m\u0259d\u0259niyy\u0259tin\u0259 v\u0259 intellektual irsin\u0259 n\u0259z\u0259r salmaqla onlar\u0131n tarixi yadda\u015f\u0131n\u0131 m\u00f6hk\u0259ml\u0259ndirir. Bu kitab h\u0259m d\u0259 milli kimliyin formala\u015fmas\u0131nda f\u0259ls\u0259fi d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259nin rolunu ayd\u0131n \u015f\u0259kild\u0259 ortaya qoyur v\u0259 t\u00fcrk xalqlar\u0131n\u0131n ortaq k\u00f6kl\u0259rinin sisteml\u0259\u015fdirilm\u0259sin\u0259 m\u00fch\u00fcm t\u00f6hf\u0259 verir.<\/p>\n<p>\u018fs\u0259rin siyasi \u0259h\u0259miyy\u0259ti is\u0259 m\u00fcasir d\u00f6vrd\u0259 daha qabar\u0131q g\u00f6r\u00fcn\u00fcr. Az\u0259rbaycan\u0131n m\u00fcst\u0259qillik d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 t\u00fcrk d\u00fcnyas\u0131 il\u0259 elmi v\u0259 m\u0259d\u0259ni \u0259laq\u0259l\u0259rin g\u00fccl\u0259nm\u0259si, Prezident \u0130lham \u018fliyevin t\u00fcrk d\u00f6vl\u0259tl\u0259rinin birliyi istiqam\u0259tind\u0259 h\u0259yata ke\u00e7irdiyi strateji siyas\u0259t v\u0259 Qaraba\u011f Z\u0259f\u0259ri sonras\u0131 t\u00fcrk kimliyind\u0259 ba\u015f ver\u0259n milli oyan\u0131\u015f bu monoqrafiyan\u0131n meydana g\u0259lm\u0259sind\u0259 \u0259sas ilham m\u0259nb\u0259l\u0259rind\u0259n biri olmu\u015fdur. Kitab\u0131n m\u0259hz T\u00fcrkiy\u0259d\u0259 n\u0259\u015fr olunmas\u0131 is\u0259 onun h\u0259m elmi n\u00fcfuzunu art\u0131r\u0131r, h\u0259m d\u0259 t\u00fcrk d\u00fcnyas\u0131n\u0131n intellektual inteqrasiyas\u0131na xidm\u0259t ed\u0259n simvolik bir hadis\u0259 kimi d\u0259y\u0259rl\u0259ndirilir. Bu, iki qarda\u015f \u00f6lk\u0259nin elm v\u0259 m\u0259d\u0259niyy\u0259t sah\u0259sind\u0259ki birliyinin bariz g\u00f6st\u0259ricisidir.<\/p>\n<p>X\u00fcsusil\u0259 vur\u011fulamaq laz\u0131md\u0131r ki, monoqrafiyan\u0131n ingilis dilind\u0259 haz\u0131rlanmas\u0131 h\u0259m onun beyn\u0259lxalq elmi m\u00fchit\u0259 \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131n\u0131 t\u0259min edir, h\u0259m d\u0259 t\u00fcrk f\u0259ls\u0259fi irsinin qlobal miqyasda tan\u0131d\u0131lmas\u0131na imkan yarad\u0131r. Bel\u0259likl\u0259, \u0259s\u0259r yaln\u0131z t\u00fcrk d\u00fcnyas\u0131n\u0131n daxilind\u0259 deyil, Avropa, Amerika v\u0259 Asiyan\u0131n akademik dair\u0259l\u0259rind\u0259 d\u0259 maraq do\u011furacaq, m\u00fcqayis\u0259li f\u0259ls\u0259f\u0259, m\u0259d\u0259niyy\u0259tl\u0259raras\u0131 dialoq v\u0259 sivilizasiyalararas\u0131 m\u00fcnasib\u0259tl\u0259r sah\u0259sind\u0259 m\u00fch\u00fcm istinad m\u0259nb\u0259yin\u0259 \u00e7evril\u0259c\u0259kdir. Bu, h\u0259m d\u0259 t\u00fcrk xalqlar\u0131n\u0131n z\u0259ngin f\u0259ls\u0259fi v\u0259 m\u0259d\u0259ni irsinin d\u00fcnyada obyektiv t\u0259qdim olunmas\u0131na xidm\u0259t edir.<\/p>\n<p>Monoqrafiya yaln\u0131z elmi \u00e7evr\u0259l\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn deyil, h\u0259m d\u0259 geni\u015f oxucu auditoriyas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulmu\u015f fundamental m\u0259nb\u0259dir. O, t\u00fcrk f\u0259ls\u0259fi irsinin sistemli \u015f\u0259kild\u0259 \u00f6yr\u0259nilm\u0259si il\u0259 yana\u015f\u0131, ortaq t\u00fcrk m\u0259d\u0259niyy\u0259tinin, etnik v\u0259 intellektual k\u00f6kl\u0259rinin anla\u015f\u0131lmas\u0131 v\u0259 g\u0259l\u0259c\u0259k n\u0259sill\u0259r\u0259 \u00f6t\u00fcr\u00fclm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fch\u00fcm bir vasit\u0259dir. Bu \u0259s\u0259r, h\u0259m akademik t\u0259dqiqatlarda, h\u0259m d\u0259 t\u00fcrk d\u00fcnyas\u0131n\u0131n ortaq kimliyinin ideoloji \u0259saslar\u0131n\u0131n m\u00f6hk\u0259ml\u0259nm\u0259sind\u0259 strateji d\u0259y\u0259r da\u015f\u0131y\u0131r.<\/p>\n<p>N\u0259tic\u0259 etibaril\u0259, \u201cOrtaq kimlik v\u0259 f\u0259ls\u0259fi irs: t\u00fcrk m\u0259d\u0259niyy\u0259tind\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259 tarixi\u201d monoqrafiyas\u0131 yaln\u0131z elmi ara\u015fd\u0131rma deyil, h\u0259m d\u0259 t\u00fcrk d\u00fcnyas\u0131n\u0131n m\u0259d\u0259ni v\u0259 intellektual birliyini m\u00f6hk\u0259ml\u0259ndir\u0259n m\u00fch\u00fcm hadis\u0259dir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Az\u0259rbaycan v\u0259 T\u00fcrk aliml\u0259rinin birg\u0259 monoqrafiyas\u0131 \u00e7apdan \u00e7\u0131xd\u0131 T\u00fcrk d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259sinin x\u0259zin\u0259si d\u00fcnyaya a\u00e7\u0131l\u0131r. Az\u0259rbaycan v\u0259 t\u00fcrk aliml\u0259rinin haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131 \u201cOrtaq kimlik v\u0259 f\u0259ls\u0259fi irs: t\u00fcrk m\u0259d\u0259niyy\u0259tind\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259 tarixi\u201d haqq\u0131nda yeni monoqrafiya&hellip; <\/p>\n","protected":false},"author":14,"featured_media":48730,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_mi_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[4,11,3],"tags":[14797,14800,14796,14798,15,12099,14795,14799],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/48729"}],"collection":[{"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/14"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=48729"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/48729\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":48731,"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/48729\/revisions\/48731"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/48730"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=48729"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=48729"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=48729"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}