{"id":49208,"date":"2025-10-27T15:19:56","date_gmt":"2025-10-27T11:19:56","guid":{"rendered":"https:\/\/infonews.az\/?p=49208"},"modified":"2025-10-27T15:19:56","modified_gmt":"2025-10-27T11:19:56","slug":"dini-folklor-kitabinin-ucuncu-cildi-capdan-cixib","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/infonews.az\/?p=49208","title":{"rendered":"\u201cDini folklor\u201d kitab\u0131n\u0131n \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc cildi \u00e7apdan \u00e7\u0131x\u0131b"},"content":{"rendered":"<p><span style=\"color: #ffffff\">\u201cDini folklor\u201d kitab\u0131n\u0131n \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc cildi \u00e7apdan \u00e7\u0131x\u0131b <\/span><\/p>\n<blockquote><p>AMEA-n\u0131n Folklor \u0130nstitutunun Elmi \u015furas\u0131n\u0131n q\u0259rar\u0131 il\u0259 filologiya elml\u0259ri doktoru, professor F\u00fczuli Bayat\u0131n \u201cDini-mifoloji kontekstd\u0259 kosmoqoni v\u0259 esxatoloji mifl\u0259r (\u0259vv\u0259l zamanla ax\u0131rzaman qiss\u0259l\u0259rinin folklorla\u015fmas\u0131)\u201d adl\u0131 yeni kitab\u0131 i\u015f\u0131q \u00fcz\u00fc g\u00f6r\u00fcb.<\/p><\/blockquote>\n<p><a href=\"https:\/\/infonews.az\/?p=49208\"><span style=\"color: #000080\"><strong>&#8220;\u0130NFONEWS&#8221;<\/strong><\/span><\/a> &#8211; un \u0259ld\u0259 etdiyi m\u0259lumat\u0131nda bildirilir ki, \u201cDini folklor\u201d silsil\u0259sinin \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc kitab\u0131 olan bu t\u0259dqiqat \u0259s\u0259ri \u201cElm v\u0259 t\u0259hsil\u201d n\u0259\u015friyyat\u0131nda \u00e7ap olunub. \u018fs\u0259r \u201c\u00d6n s\u00f6z\u201d, d\u00f6rd f\u0259sil, \u201cSon s\u00f6z yerin\u0259\u201d v\u0259 geni\u015f qaynaqlar siyah\u0131s\u0131ndan ibar\u0259tdir.<\/p>\n<p>Kitabda dini qiss\u0259l\u0259rin folklorla\u015fma prosesi dini m\u0259tnl\u0259rd\u0259n \u015fifahi m\u0259d\u0259niyy\u0259t\u0259 ke\u00e7id prizmas\u0131nda ara\u015fd\u0131r\u0131l\u0131r, bu zaman kosmoqonik v\u0259 esxatoloji m\u0259fhumlar\u0131n hans\u0131 \u015f\u0259kild\u0259 transformasiyaya u\u011frad\u0131\u011f\u0131 elmi \u0259saslarla t\u0259hlil edilir.<\/p>\n<p>Birinci f\u0259sild\u0259 yarad\u0131l\u0131\u015f\u0131n \u2013 kosmoqoniyan\u0131n \u2013 dinl\u0259rd\u0259, mifologiyada v\u0259 folklorda t\u0259sviri, ikinci f\u0259sild\u0259 H\u0259zr\u0259ti Ad\u0259min yarad\u0131l\u0131\u015f hekay\u0259sinin dini v\u0259 folklor kontekstind\u0259 t\u0259hlili verilir. \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc f\u0259sild\u0259 t\u00fcrk mifoloji d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259sind\u0259 ax\u0131rzaman anlay\u0131\u015f\u0131, \u201ckalgan\u00e7\u0131 \u00e7a\u011f\u201d motivi v\u0259 qiyam\u0259t t\u0259f\u0259kk\u00fcr\u00fc izah edilir. D\u00f6rd\u00fcnc\u00fc f\u0259sil is\u0259, Tanr\u0131n\u0131n q\u0259z\u0259bin\u0259 d\u00fc\u00e7ar olmu\u015f xalqlar\u0131n qiss\u0259l\u0259rinin folklora hans\u0131 yolla siray\u0259t etdiyi ara\u015fd\u0131r\u0131l\u0131r.<\/p>\n<p>M\u00fc\u0259llif dini qiss\u0259l\u0259rin m\u00fcxt\u0259lif co\u011frafiyalarda v\u0259 m\u0259d\u0259ni kontekstl\u0259rd\u0259 d\u0259yi\u015fdiyini, h\u0259min qiss\u0259l\u0259rin milli d\u0259y\u0259rl\u0259r\u0259 uy\u011fun \u015f\u0259kild\u0259 yenid\u0259n quruldu\u011funu g\u00f6st\u0259rir. Bu zaman folklorun formala\u015fmas\u0131nda yaz\u0131l\u0131 m\u0259nb\u0259l\u0259rin rolu il\u0259 yana\u015f\u0131, \u015fifahi m\u00fchitin t\u0259siri v\u0259 qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 ke\u00e7idl\u0259ri n\u0259z\u0259rd\u0259n ke\u00e7irilir. X\u00fcsusil\u0259 kosmoqoniya, esxatologiya, qurtar\u0131c\u0131 doktrina v\u0259 dini mifl\u0259rin sosial-psixoloji t\u0259sirl\u0259ri geni\u015f \u015f\u0259kild\u0259 \u015f\u0259rh olunur.<\/p>\n<p>Kitabda, h\u0259m\u00e7inin m\u00fcasir d\u00f6vrd\u0259 k\u00fctl\u0259vi informasiya vasit\u0259l\u0259rinin v\u0259 r\u0259q\u0259msal texnologiyan\u0131n t\u0259siri il\u0259 dini qiss\u0259l\u0259rin yay\u0131lma s\u00fcr\u0259tinin artd\u0131\u011f\u0131 qeyd edilir. Eyni zamanda, bu qiss\u0259l\u0259rin b\u0259zi hallarda manipulyasiya olundu\u011fu, saxta qurtar\u0131c\u0131 obrazlar\u0131n yarad\u0131ld\u0131\u011f\u0131 v\u0259 dini ideyalar\u0131n siyasi m\u0259qs\u0259dl\u0259rl\u0259 istifad\u0259 edildiyi hallar da vur\u011fulan\u0131r. M\u00fc\u0259llif xristian t\u0259riq\u0259tl\u0259rinin b\u0259zi texnoloji platformalardan istifad\u0259 ed\u0259r\u0259k qiyam\u0259ti yax\u0131nla\u015fd\u0131rmaq c\u0259hdl\u0259rini, m\u00fcharib\u0259l\u0259ri haql\u0131 g\u00f6st\u0259r\u0259n t\u0259bli\u011fat formalar\u0131n\u0131 t\u0259nqidi \u015f\u0259kild\u0259 t\u0259hlil edir.<\/p>\n<p>T\u0259dqiqatda dini qiss\u0259l\u0259rin folklorla\u015fmas\u0131 zaman\u0131 m\u00fcxt\u0259lif janrlarda \u2013 \u0259fsan\u0259, na\u011f\u0131l, dastan, r\u0259vay\u0259t v\u0259 s. \u015f\u0259klind\u0259 transformasiya olundu\u011fu v\u0259 bu prosesd\u0259 mifoloji, \u0259fsan\u0259vi v\u0259 romantik t\u0259hkiy\u0259 qatlar\u0131n\u0131n bir-birini tamamlad\u0131\u011f\u0131 elmi d\u0259y\u0259rl\u0259ndirm\u0259 il\u0259 t\u0259qdim olunur. T\u00fcrk d\u00fcnyas\u0131n\u0131n geni\u015f co\u011frafiyas\u0131nda bu qiss\u0259l\u0259rin m\u00fcxt\u0259lif formalarda v\u0259 f\u0259rqli semantik y\u00fckl\u0259rl\u0259 s\u00f6yl\u0259nm\u0259si dini folklorun z\u0259nginliyini g\u00f6st\u0259rir. \u015ei\u0259 v\u0259 s\u00fcnni m\u00fchitl\u0259rd\u0259 eyni qiss\u0259nin f\u0259rqli versiyalar\u0131n\u0131n m\u00f6vcudlu\u011fu, Mehdilik v\u0259 M\u0259sihlik anlay\u0131\u015flar\u0131n\u0131n bir-birin\u0259 qar\u0131\u015fmas\u0131 bu prosesin canl\u0131 v\u0259 \u00e7ox\u015fax\u0259li xarakter da\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131n\u0131 ortaya qoyur.<\/p>\n<p>Professor F\u00fczuli Bayat\u0131n bu t\u0259dqiqat\u0131 dini m\u0259tnl\u0259rin v\u0259 mifoloji elementl\u0259rin folklor kontekstind\u0259 hans\u0131 yolla ya\u015fayaraq d\u0259yi\u015fdiyini anlamaq bax\u0131m\u0131ndan \u0259h\u0259miyy\u0259tli bir m\u0259nb\u0259dir. Kitab h\u0259m folklor\u015f\u00fcnasl\u0131q, h\u0259m ilahiyyat, h\u0259m d\u0259 m\u0259d\u0259niyy\u0259t\u015f\u00fcnasl\u0131q sah\u0259sind\u0259 \u00e7al\u0131\u015fan t\u0259dqiqat\u00e7\u0131lar \u00fc\u00e7\u00fcn aktual m\u00f6vzulara elmi yana\u015fma t\u0259qdim edir. M\u00fc\u0259llifin ard\u0131c\u0131l \u015f\u0259kild\u0259 ara\u015fd\u0131rd\u0131\u011f\u0131 \u201cDini folklor\u201d silsil\u0259si din v\u0259 folklorun k\u0259si\u015fm\u0259sind\u0259 yeni metodoloji yana\u015fmalar formala\u015fd\u0131r\u0131r v\u0259 bu sah\u0259d\u0259 apar\u0131lan t\u0259dqiqatlara ciddi t\u00f6hf\u0259 verir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u201cDini folklor\u201d kitab\u0131n\u0131n \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc cildi \u00e7apdan \u00e7\u0131x\u0131b AMEA-n\u0131n Folklor \u0130nstitutunun Elmi \u015furas\u0131n\u0131n q\u0259rar\u0131 il\u0259 filologiya elml\u0259ri doktoru, professor F\u00fczuli Bayat\u0131n \u201cDini-mifoloji kontekstd\u0259 kosmoqoni v\u0259 esxatoloji mifl\u0259r (\u0259vv\u0259l zamanla ax\u0131rzaman qiss\u0259l\u0259rinin&hellip; <\/p>\n","protected":false},"author":14,"featured_media":49209,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_mi_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[4,11,3],"tags":[14931,13710,14930,15,14929],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/49208"}],"collection":[{"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/14"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=49208"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/49208\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":49210,"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/49208\/revisions\/49210"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/49209"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=49208"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=49208"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=49208"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}