{"id":49492,"date":"2025-11-26T11:02:45","date_gmt":"2025-11-26T07:02:45","guid":{"rendered":"https:\/\/infonews.az\/?p=49492"},"modified":"2025-11-26T11:05:48","modified_gmt":"2025-11-26T07:05:48","slug":"platforma-feodalizmi-reqemsal-dunyanin-gizli-orta-esrleri","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/infonews.az\/?p=49492","title":{"rendered":"PLATFORMA FEODAL\u0130ZM\u0130: R\u018fQ\u018fMSAL D\u00dcNYANIN G\u0130ZL\u0130 ORTA \u018fSRL\u018fR\u0130"},"content":{"rendered":"<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-full wp-image-49495\" src=\"https:\/\/infonews.az\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/9929_5b434597df6a4e86fcf8386709f5bcb3.jpeg\" alt=\"\" width=\"800\" height=\"496\" srcset=\"https:\/\/infonews.az\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/9929_5b434597df6a4e86fcf8386709f5bcb3.jpeg 800w, https:\/\/infonews.az\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/9929_5b434597df6a4e86fcf8386709f5bcb3-300x186.jpeg 300w, https:\/\/infonews.az\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/9929_5b434597df6a4e86fcf8386709f5bcb3-768x476.jpeg 768w\" sizes=\"(max-width: 800px) 100vw, 800px\" \/><\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/infonews.az\/?p=49492\"><span style=\"color: #000080\"><strong>&#8220;\u0130NFONEWS&#8221;<\/strong><\/span><\/a> t\u0259qdim edir.<\/p>\n<p style=\"text-align: center\"><strong><span style=\"color: #000080\">PLATFORMA FEODAL\u0130ZM\u0130: R\u018fQ\u018fMSAL D\u00dcNYANIN G\u0130ZL\u0130 ORTA \u018fSRL\u018fR\u0130<\/span><\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: center\"><em><strong>(metaforik yana\u015fma)<\/strong><\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: left\">Bir zamanlar orta \u0259srl\u0259rd\u0259 torpa\u011f\u0131 kim idar\u0259 edirdis\u0259, g\u00fcc d\u0259 onun \u0259lind\u0259 olurdu. Feodallar b\u00f6y\u00fck m\u00fclkl\u0259r\u0259 sahib idil\u0259r, vassallar onlar\u0131n torpaqlar\u0131nda i\u015fl\u0259y\u0259r, k\u0259ndlil\u0259r is\u0259 g\u00fcnd\u0259lik \u0259m\u0259yil\u0259 bu sistemi ya\u015fadard\u0131lar.<br \/>\nS\u0259n n\u0259 dan\u0131\u015f\u0131rsan?! O zamanlar art\u0131q ke\u00e7mi\u015fd\u0259 qal\u0131b. \u0130ndi R\u0259q\u0259msal c\u0259miyy\u0259t, S\u00fcni \u0130ntellekt d\u00f6vr\u00fcd\u00fcr, atam balas\u0131.<br \/>\nD\u00f6vr d\u0259yi\u015fir, adlar, v\u0259zif\u0259l\u0259r, idar\u0259etm\u0259 al\u0259tl\u0259ri d\u0259yi\u015fir, m\u0259qs\u0259d is\u0259 eyni qal\u0131r. FAYDA \u0259ld\u0259 etm\u0259k!<br \/>\nBug\u00fcnk\u00fc r\u0259q\u0259msal al\u0259m \u00f6z\u00fcn\u00fcn sakit v\u0259 g\u00f6r\u00fcnm\u0259z feodal d\u00f6vr\u00fcn\u00fc ya\u015fay\u0131r. Amma nec?<\/p>\n<p><strong><span style=\"color: #000080\">PLATFORMA FEODAL\u0130ZM\u0130<\/span><\/strong><\/p>\n<p>Bu, tarixin yeni t\u0259krar\u0131d\u0131r. Sad\u0259c\u0259, indi<br \/>\nTorpaq yox! Algoritml\u0259r<br \/>\n\u015e\u0259h\u0259r yox! Platformalar<br \/>\nQ\u0131l\u0131nc yox! Kontent<br \/>\nOrdular yox! \u0130nfluenserl\u0259r var.<\/p>\n<p><strong>Feodallar v\u0259 Sosial Media Platformalar\u0131<\/strong><\/p>\n<p><em><strong>R\u0259q\u0259msal Platforman\u0131n Feodallar\u0131:<\/strong><\/em><br \/>\nFacebook<br \/>\n\u0130nstagram<br \/>\nTikTok<br \/>\nYouTube<\/p>\n<p>H\u0259r biri \u00f6z b\u00f6y\u00fck \u201cr\u0259q\u0259msal torpaqlar\u0131na\u201d sahibdir: istifad\u0259\u00e7i ax\u0131n\u0131, trafik, m\u0259lumat v\u0259 g\u00f6r\u00fcn\u00fcrl\u00fck. Onlar\u0131n qaydas\u0131 var; algoritm \u2014 bu d\u00fcnyan\u0131n s\u0259ssiz qanunudur. D\u0259yi\u015fdir\u0259rl\u0259rs\u0259, b\u00fct\u00fcn \u201cdiyar\u201d d\u0259yi\u015fir.<\/p>\n<p><strong><em>Vassallar- Brendl\u0259r v\u0259 Marketoloqlar<\/em><\/strong><\/p>\n<p>R\u0259q\u0259msal torpaqda ya\u015famaq ist\u0259y\u0259n h\u0259r brend v\u0259 h\u0259r marketoloq bir n\u00f6v \u201cvassal\u201dd\u0131r. Torpa\u011fa \u00e7\u0131xmaq, g\u00f6r\u00fcnm\u0259k, ya\u015famaq \u00fc\u00e7\u00fcn feodal\u0131n qaydas\u0131na uy\u011funla\u015fmaq g\u0259r\u0259kdir. Vergi is\u0259 \u00f6z yerini reklam b\u00fcdc\u0259si il\u0259 \u0259v\u0259zl\u0259yir. Platforman\u0131n qap\u0131s\u0131n\u0131 d\u00f6ym\u0259y\u0259n is\u0259 Vassal ola bilm\u0259z.<\/p>\n<p><em><strong>K\u0259ndlil\u0259r- R\u0259q\u0259msal platforma istifad\u0259\u00e7il\u0259ri<\/strong><\/em><\/p>\n<p>B\u0259li, bu, sistemin \u0259n b\u00f6y\u00fck hiss\u0259sini t\u0259\u015fkil ed\u0259n, f\u0259rqind\u0259 olmadan qar\u015f\u0131l\u0131q almadan d\u0259y\u0259r yaradan b\u00f6y\u00fck k\u00fctl\u0259. Onlar torpa\u011f\u0131, y\u0259ni sosial mediada h\u0259r g\u00fcn \u201ci\u015fl\u0259yirl\u0259r\u201d: b\u0259y\u0259nirl\u0259r, payla\u015f\u0131rlar, izl\u0259yirl\u0259r, m\u0259lumat yay\u0131rlar. Platformalar is\u0259 g\u00fcc\u00fcn\u00fc k\u0259ndlil\u0259rin f\u0259aliyy\u0259ti il\u0259 art\u0131r\u0131r. K\u0259ndliy\u0259 is\u0259 bunun qar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda n\u0259 verilir? \u018fvv\u0259ll\u0259r bir par\u00e7a \u00e7\u00f6r\u0259k, indi is\u0259 bir az \u0259yl\u0259nc\u0259, sosialla\u015fma v\u0259 bir q\u0259d\u0259r d\u0259y\u0259rlilik hissi.<\/p>\n<p><em><strong>Feodal Ordusu- \u0130nfluencerl\u0259r<\/strong><\/em><\/p>\n<p>Orta \u0259srin ordular\u0131 g\u00fcc\u00fc nec\u0259 y\u00f6nl\u0259ndirirdis\u0259, indi d\u0259 influenserl\u0259r r\u0259q\u0259msal k\u00fctl\u0259ni h\u0259r\u0259k\u0259t\u0259 g\u0259tirir: Onlar trend yarad\u0131r, al\u0131\u015f-veri\u015fi canland\u0131r\u0131r, fikirl\u0259r\u0259 t\u0259sir edir, d\u0259yi\u015fdirir.<br \/>\nOnlar feodal\u0131n(platforman\u0131n) sevimlil\u0259ri olur, \u00e7\u00fcnki torpa\u011f\u0131n g\u00f6z\u0259lliyini (kontenti) yay\u0131b onu daha da g\u00fccl\u0259ndirirl\u0259r.<\/p>\n<p><em><strong>Torpaq Qanunlar\u0131- Algoritml\u0259r<\/strong><\/em><\/p>\n<p>Feodalizmin s\u0259rt qanunlar\u0131 var idi. Platforma feodalizmind\u0259 is\u0259 qanun s\u0259ssizdir, ad\u0131 is\u0259 Algoritmdir. O, g\u00f6z\u0259 g\u00f6r\u00fcnm\u0259z, amma h\u0259r \u015feyi idar\u0259 ed\u0259n hakimdir. Alqoritm bir qaydas\u0131n\u0131 d\u0259yi\u015fs\u0259, g\u00f6r\u00fcn\u00fcrl\u00fck d\u00fc\u015f\u00fcr. Dig\u0259rini d\u0259yi\u015fs\u0259, yeni ulduzlar do\u011fur.<\/p>\n<p><strong>B\u0259s niy\u0259 bu metafora vacibdir?\u00a0<\/strong><\/p>\n<p>\u00c7\u00fcnki bu g\u00fcn marketinq strategiyas\u0131n\u0131 anlamaq \u00fc\u00e7\u00fcn art\u0131q \u201cbazar\u0131\u201d deyil, feodal m\u00fcnasib\u0259tl\u0259rini \u00f6yr\u0259nm\u0259k laz\u0131md\u0131r:<br \/>\nKimin torpa\u011f\u0131nda (platformada) daha s\u0259rf\u0259lidir ya\u015famaq?<br \/>\nFeodallar\u0131n yeni qaydas\u0131 n\u0259dir?<br \/>\nHans\u0131 vassallar (brendl\u0259r) daha b\u00f6y\u00fck auditoriyaya \u00e7at\u0131r?<br \/>\nHans\u0131 ordular (influencerl\u0259r) daha g\u00fccl\u00fcd\u00fcr?<br \/>\nR\u0259q\u0259msal d\u00fcnya \u00f6z qaydalar\u0131n\u0131 \u00f6z\u00fc yaz\u0131r.<\/p>\n<p><strong>Platform Feodalizminin g\u0259l\u0259c\u0259yi<\/strong><\/p>\n<p>G\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 bu sistem daha da m\u00f6hk\u0259ml\u0259n\u0259c\u0259k: Platformalar g\u00fccl\u0259n\u0259c\u0259k, m\u00fcxt\u0259lif \u201cr\u0259q\u0259msal torpaqlar\u201d u\u011frunda m\u00fcbariz\u0259 artacaq, kontent istehsal\u00e7\u0131lar\u0131n\u0131n rolu b\u00f6y\u00fcy\u0259c\u0259k. Auditoriya d\u0259y\u0259ri daha \u00e7ox qiym\u0259tl\u0259n\u0259c\u0259k.<\/p>\n<p><strong>QEYD:<\/strong> H\u0259l\u0259 vaxt vark\u0259n, n\u0259v\u0259l\u0259riniz &#8220;ka\u015fki 20 il qabaq bu \u0259razid\u0259n al\u0131b atard\u0131n 1,2 ev indi g\u00fcl kimi ya\u015fayard\u0131q&#8221; dem\u0259sin dey\u0259, indid\u0259n \u00f6z\u00fcn\u00fcz\u0259 r\u0259q\u0259msal platformadan yer ay\u0131r\u0131n, pi\u015ftaxtan\u0131z\u0131 tutun. Sonra bunu yaratmaq \u00e7ox baha ba\u015fa g\u0259l\u0259c\u0259k. Eyn\u0259n kripto bazar\u0131 kimi.<\/p>\n<p>Feodalizm nec\u0259 y\u00fczill\u0259r davam etdis\u0259, platforma feodalizmi d\u0259 r\u0259q\u0259msal d\u00f6vr\u00fcn uzunm\u00fcdd\u0259tli sistemi olacaq dey\u0259 \u015f\u0259rh etm\u0259k olar.<\/p>\n<p>Biz yeni orta \u0259srl\u0259rd\u0259 ya\u015fay\u0131r\u0131q, yaln\u0131z q\u0131l\u0131nclar yox &#8211; kodlar, atl\u0131 ordular yox &#8211; algoritml\u0259r, r\u0259qibl\u0259r yox &#8211; platformalar var.<\/p>\n<p>\u018fziz k\u0259ndlil\u0259r (platforma istehlak\u00e7\u0131lar\u0131), hans\u0131 platformada hans\u0131 m\u0259qs\u0259dl\u0259 varl\u0131\u011f\u0131n\u0131z\u0131n f\u0259rqind\u0259 olaq. Pulmu qazanmaq? \u00d6z\u00fcn\u00fc reklamm\u0131 etm\u0259k? PRm\u0131 yaymaq? Faydal\u0131 m\u0259lumatm\u0131 \u0259ld\u0259 etm\u0259k?<br \/>\nH\u0259r hans\u0131 m\u0259qs\u0259dl\u0259 platforma istifad\u0259\u00e7isi qismind\u0259 oluruqsa olaq, t\u0259hl\u00fck\u0259sizlik bax\u0131m\u0131ndan etik qayda qanunlar \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 davran\u0131\u015f s\u0259rgil\u0259y\u0259k. Unutmayaq ki, torpa\u011f\u0131 t\u0259rk ets\u0259k ayaq izimiz silinir, amma r\u0259q\u0259msal ayaq izimiz daim qal\u0131r.<\/p>\n<p><strong>Aysel Qarag\u00f6zova<\/strong><\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan D\u00f6vl\u0259t \u0130qtisad Unuversiteti (UNEC)<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>&#8220;\u0130NFONEWS&#8221; t\u0259qdim edir. PLATFORMA FEODAL\u0130ZM\u0130: R\u018fQ\u018fMSAL D\u00dcNYANIN G\u0130ZL\u0130 ORTA \u018fSRL\u018fR\u0130 (metaforik yana\u015fma) Bir zamanlar orta \u0259srl\u0259rd\u0259 torpa\u011f\u0131 kim idar\u0259 edirdis\u0259, g\u00fcc d\u0259 onun \u0259lind\u0259 olurdu. Feodallar b\u00f6y\u00fck m\u00fclkl\u0259r\u0259 sahib idil\u0259r,&hellip; <\/p>\n","protected":false},"author":14,"featured_media":49493,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_mi_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[4,8,11],"tags":[11664,47],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/49492"}],"collection":[{"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/14"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=49492"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/49492\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":49497,"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/49492\/revisions\/49497"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/49493"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=49492"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=49492"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=49492"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}