{"id":49658,"date":"2025-12-08T07:08:02","date_gmt":"2025-12-08T03:08:02","guid":{"rendered":"https:\/\/infonews.az\/?p=49658"},"modified":"2025-12-08T10:17:45","modified_gmt":"2025-12-08T06:17:45","slug":"muhacirl%c9%99rin-q%c9%99l%c9%99mind%c9%99n-m%c9%99hs%c9%99ti-x%c9%99yyama-cox-b%c9%99nz%c9%99m%c9%99kd%c9%99dir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/infonews.az\/?p=49658","title":{"rendered":"M\u00fchacirl\u0259rin q\u0259l\u0259mind\u0259n M\u0259hs\u0259ti \u2013 \u201cX\u0259yyama \u00e7ox b\u0259nz\u0259m\u0259kd\u0259dir\u201d"},"content":{"rendered":"<p class=\"content-title\"><span style=\"color: #ffffff\">M\u00fchacirl\u0259rin q\u0259l\u0259mind\u0259n M\u0259hs\u0259ti \u2013\u00a0<span class=\"red featured\">\u201cX\u0259yyama \u00e7ox b\u0259nz\u0259m\u0259kd\u0259dir\u201d<\/span><\/span><\/p>\n<blockquote><p><strong>XII \u0259srd\u0259 ya\u015fam\u0131\u015f Az\u0259rbaycan \u015fairi M\u0259hs\u0259ti G\u0259nc\u0259vi m\u00fcasirl\u0259ri aras\u0131nda tan\u0131nm\u0131\u015f bir m\u00fc\u0259llif olub. X\u00fcsusil\u0259, yazd\u0131\u011f\u0131 r\u00fcbail\u0259rd\u0259ki fikirl\u0259ri d\u00f6vr\u00fcn ab-havas\u0131n\u0131 anlamaq bax\u0131m\u0131ndan olduqca \u0259h\u0259miyy\u0259tlidir. M\u0259hs\u0259ti G\u0259nc\u0259vi haqq\u0131nda kifay\u0259t q\u0259d\u0259r t\u0259dqiqat apar\u0131l\u0131b, ist\u0259r \u00f6lk\u0259mizd\u0259, ist\u0259rs\u0259 d\u0259 xaricd\u0259 \u0259s\u0259rl\u0259ri haqq\u0131nda fikirl\u0259r s\u00f6yl\u0259nilib. Haz\u0131rda onunla ba\u011fl\u0131 m\u00fczakir\u0259l\u0259r apar\u0131ld\u0131\u011f\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fchacir\u0259td\u0259 ya\u015fam\u0131\u015f az\u0259rbaycanl\u0131 ictimai-siyasi xadiml\u0259rin M\u0259hs\u0259ti xan\u0131m haqq\u0131nda n\u0259 d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fckl\u0259rini t\u0259qdim edirik.<\/strong><\/p><\/blockquote>\n<p><a href=\"https:\/\/infonews.az\/?p=49658\"><span style=\"color: #000080\"><strong>&#8220;\u0130NFONEWS&#8221;<\/strong><\/span><\/a> &#8220;teleqram&#8221;- a istinad\u0259n t\u0259qdim edir.<\/p>\n<p>M\u0259h\u0259mm\u0259d\u0259min R\u0259sulzad\u0259 1951-ci ild\u0259 Ankarada n\u0259\u015fr etdirdiyi m\u0259\u015fhur <strong>\u201cAz\u0259rbaycan \u015fairi Nizami\u201d<\/strong>\u00a0\u0259s\u0259rind\u0259 onun haqq\u0131nda yaz\u0131b: \u201cO d\u00f6vrl\u0259rin parlaq \u015fairl\u0259rind\u0259n M\u0259hs\u0259ti xan\u0131m\u0131 da bu i\u015f\u0131ldaqlar\u0131n aras\u0131nda m\u00fctali\u0259 ed\u0259 bil\u0259rik. G\u0259nc\u0259 x\u0259tibinin o\u011flu \u015fair \u018fmir \u018fhm\u0259d il\u0259 evli olan bu qad\u0131n G\u0259nc\u0259nin yoxsul bir ail\u0259sind\u0259n yeti\u015fmi\u015fk\u0259n z\u0259ka v\u0259 istedad\u0131 say\u0259sind\u0259 z\u0259man\u0259nin \u0259n ali t\u0259b\u0259q\u0259sin\u0259 qalxm\u0131\u015f, saraylara yol tapm\u0131\u015fd\u0131r. Musiqid\u0259ki m\u0259har\u0259ti v\u0259 s\u00f6hb\u0259td\u0259ki haz\u0131rcavabl\u0131\u011f\u0131 il\u0259 Sultan S\u0259nc\u0259rin m\u0259clisl\u0259rind\u0259 i\u015ftirak etmi\u015fdir. M\u0259hs\u0259ti G\u0259nc\u0259vi x\u0259yyamvari r\u00fcbail\u0259ri v\u0259 y\u00fcks\u0259k lirizmi il\u0259 m\u0259\u015fhurdur\u201d.<\/p>\n<p>M\u0259hs\u0259ti G\u0259nc\u0259vi haqq\u0131nda m\u00fchacir\u0259td\u0259 ayr\u0131ca m\u0259qal\u0259 q\u0259l\u0259m\u0259 alan \u015f\u0259xs is\u0259 geni\u015f \u0259d\u0259bi-publisistik irs\u0259 malik olan \u018fbd\u00fclvahab M\u0259h\u0259mm\u0259dzad\u0259 (Yurdsev\u0259r)dir. Onun 1953-c\u00fc ild\u0259 Ankarada \u00e7\u0131xan\u00a0<strong>\u201cAz\u0259rbaycan\u201d<\/strong>\u00a0d\u0259rgisind\u0259 q\u0259l\u0259m\u0259 ald\u0131\u011f\u0131 m\u0259qal\u0259sini dilimiz\u0259 uy\u011funla\u015fd\u0131raraq t\u0259qdim edirik.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-full wp-image-49660\" src=\"https:\/\/infonews.az\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/whatsapp_image_2025-12-07_at_12.42.11_1-1.jpg\" alt=\"\" width=\"1280\" height=\"811\" srcset=\"https:\/\/infonews.az\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/whatsapp_image_2025-12-07_at_12.42.11_1-1.jpg 1280w, https:\/\/infonews.az\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/whatsapp_image_2025-12-07_at_12.42.11_1-1-300x190.jpg 300w, https:\/\/infonews.az\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/whatsapp_image_2025-12-07_at_12.42.11_1-1-1024x649.jpg 1024w, https:\/\/infonews.az\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/whatsapp_image_2025-12-07_at_12.42.11_1-1-768x487.jpg 768w\" sizes=\"(max-width: 1280px) 100vw, 1280px\" \/><\/p>\n<p><strong>\u018fbd\u00fclvahab Yurdsev\u0259r<\/strong><\/p>\n<p><strong>M\u0259hs\u0259ti G\u0259nc\u0259vi<\/strong><\/p>\n<p>Az\u0259rbaycan xalq\u0131n\u0131n yeti\u015fdirdiyi m\u0259\u015fhur qad\u0131n \u015fairl\u0259rd\u0259n biri d\u0259 M\u0259hs\u0259ti (v\u0259 ya M\u0259hy\u0259ti) G\u0259nc\u0259vidir. O, t\u0259qrib\u0259n 8 \u0259sr \u0259vv\u0259l S\u0259lcuqlu Sultan S\u0259nc\u0259r d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 ya\u015fay\u0131b, deyil\u0259nl\u0259r\u0259 g\u00f6r\u0259 onun saray\u0131nda g\u00f6z\u0259lliyi, t\u0259bi-\u015feiri v\u0259 n\u00fckt\u0259danl\u0131\u011f\u0131 il\u0259 b\u00f6y\u00fck \u015f\u00f6hr\u0259t qazan\u0131b. Ad\u0131ndan da g\u00f6r\u00fcnd\u00fcy\u00fc kimi M\u0259hs\u0259ti Az\u0259rbaycan\u0131n ikinci paytaxt\u0131 olan G\u0259nc\u0259d\u0259 do\u011fulub, orada da ya\u015fay\u0131b. B\u00f6y\u00fck \u015eirvan v\u0259 G\u0259nc\u0259 \u015fairl\u0259rinin m\u00fcasiri olub. Yoxsul bir ail\u0259nin \u00f6vlad\u0131 kimi d\u00fcnyaya g\u0259lib. Buna r\u0259\u011fm\u0259n z\u0259kas\u0131, istedad\u0131 v\u0259 \u015feiri il\u0259 s\u0259n\u0259t v\u0259 \u0259d\u0259biyyat m\u00fchitinin n\u0259z\u0259ri-diqq\u0259tini \u00fcz\u0259rin\u0259 \u00e7\u0259kib. Azad fikirli idi, \u015feirl\u0259rind\u0259 f\u0259rdin h\u00fcrriyy\u0259tini t\u0259r\u0259nn\u00fcm ed\u0259rdi:<\/p>\n<p><em>O s\u0259rraf o\u011flunun a\u015fiqiy\u0259m m\u0259n,<\/em><\/p>\n<p><em>Eyn, \u015fin v\u0259 qafa vur\u011funam q\u0259lb\u0259n.<\/em><\/p>\n<p><em>\u0130nsanam, ax\u0131r sin, nun, qaf deyil\u0259m,<\/em><\/p>\n<p><em>N\u0259 ist\u0259r o s\u00fczg\u00fcn bax\u0131\u015fl\u0131 m\u0259nd\u0259n?<\/em><\/p>\n<p>(Qeyd: \u018fski yaz\u0131da ayn, \u015fin v\u0259 qaf h\u0259rfl\u0259rind\u0259n ibar\u0259t k\u0259lm\u0259 \u201cE\u015fq\u201d kimi oxunmaqdad\u0131r. Yen\u0259 \u0259ski yaz\u0131da sin, nun, qafdan ibar\u0259t farsca \u201csanq\u201d k\u0259lm\u0259si \u201cda\u015f\u201d m\u0259nas\u0131ndad\u0131r. \u015eair \u201cda\u015f deyil, insanam\u201d, deyir).<\/p>\n<p>Tabi-\u015feiri q\u0259z\u0259l v\u0259 q\u0259sid\u0259d\u0259n ziyad\u0259 r\u00fcbaiy\u0259 t\u0259may\u00fcl g\u00f6st\u0259rir v\u0259 bu sah\u0259d\u0259 \u00d6m\u0259r X\u0259yyam\u0131n izind\u0259n gedirdi. Zat\u0259n fikir etibaril\u0259 dahi X\u0259yyama \u00e7ox b\u0259nz\u0259m\u0259kd\u0259dir:<\/p>\n<p><em>Bu d\u00fcnya bir q\u0131z\u0131l kuz\u0259y\u0259 b\u0259nz\u0259r:<\/em><\/p>\n<p><em>Suyu gah \u015firindir, gah da ki, z\u0259h\u0259r.<\/em><\/p>\n<p><em>\u00c7ox da \u00f6y\u00fcnm\u0259 ki, uzundur \u00f6mr\u00fcn,<\/em><\/p>\n<p><em>\u018fc\u0259l k\u00f6hl\u0259nind\u0259 haz\u0131rd\u0131r y\u0259h\u0259r.<\/em><\/p>\n<p>M\u0259hs\u0259tinin bu r\u00fcbaisi X\u0259yyama qar\u015f\u0131 fikri-t\u0259may\u00fcl\u00fcn\u00fc daha \u00e7ox t\u0259bar\u00fcz etdirm\u0259kd\u0259dir:<\/p>\n<p><em>D\u00fcn ka\u015fi-kuz\u0259mi da\u015flara \u00e7ald\u0131m<\/em><\/p>\n<p><em>S\u0259rxo\u015fdum, bilm\u0259dim, \u0259limd\u0259n sald\u0131m.<\/em><\/p>\n<p><em>Kuz\u0259 dil\u0259 g\u0259lib dedi ki: m\u0259n d\u0259<\/em><\/p>\n<p><em>S\u0259nin kimi idim bu g\u00fcn\u0259 qald\u0131m.<\/em><\/p>\n<p>V\u0259 yaxud bu r\u00fcbaisi:<\/p>\n<p><em>Bir q\u0259lp pulu bizd\u0259n alm\u0131rlar, inan!<\/em><\/p>\n<p><em>S\u00fcp\u00fcr\u0259r ham\u0131n\u0131 \u0259c\u0259l d\u00fcnyadan.<\/em><\/p>\n<p><em>X\u0259rabatdan \u00e7\u0131x\u0131b dedi bir qoca:<\/em><\/p>\n<p><em>&#8220;\u015ead ya\u015fa, torpaqda \u00e7ox yatacaqsan!&#8221;.<\/em><\/p>\n<p>X\u0259yyamvari dig\u0259r bir r\u00fcbaisind\u0259 M\u0259hs\u0259ti xan\u0131m bel\u0259 deyir:<\/p>\n<p><em>Dedim: m\u0259sl\u0259h\u0259t ver biz\u0259, ey \u00fcr\u0259k!<\/em><\/p>\n<p><em>\u015eirin meyd\u0259n i\u00e7\u0259k, ac\u0131dan i\u00e7\u0259k?<\/em><\/p>\n<p><em>Dedi: ac\u0131dan i\u00e7, yoxsa \u015eirin\u0259<\/em><\/p>\n<p><em>Vur\u011fun deyils\u0259n ki, s\u0259n d\u0259 F\u0259rhad t\u0259k!<\/em><\/p>\n<p>Yen\u0259 ba\u015fqa bir r\u00fcbaisind\u0259 bel\u0259 demi\u015fdir:<\/p>\n<p><em>Ey! M\u0259caz yoluyla bura s\u0259n g\u0259lm\u0259,<\/em><\/p>\n<p><em>X\u0259rabata bir i\u015f g\u00f6rm\u0259d\u0259n g\u0259lm\u0259!<\/em><\/p>\n<p><em>Ba\u015f\u0131ndan ke\u00e7\u0259nin yoludur bu yol,<\/em><\/p>\n<p><em>Bu yolda can qurban verm\u0259d\u0259n g\u0259lm\u0259!<\/em><\/p>\n<p>\u015eairin h\u0259ssas r\u00fcbail\u0259rind\u0259n biri d\u0259 budur:<\/p>\n<p><em>Yetm\u0259zmi, q\u0259rib\u0259 verdin i\u015fg\u0259nc\u0259,<\/em><\/p>\n<p><em>C\u0259fan\u0131n h\u00fcdudu olmazm\u0131, s\u0259nc\u0259!?<\/em><\/p>\n<p><em>Demi\u015fdin; G\u0259nc\u0259d\u0259 kam\u0259 yet\u0259rs\u0259n,<\/em><\/p>\n<p><em>\u0130ndi bu m\u0259n, bu s\u0259n, bax, bu da G\u0259nc\u0259!<\/em><\/p>\n<p>Bel\u0259c\u0259 g\u00f6rd\u00fcy\u00fcn\u00fcz kimi 12-ci \u0259srd\u0259 ya\u015fam\u0131\u015f Az\u0259rbaycan\u0131n qad\u0131n \u015fairi M\u0259hs\u0259ti g\u00f6z\u0259l Az\u0259rbaycan xalq t\u00fcrkc\u0259sil\u0259 yazd\u0131\u011f\u0131 (m\u00fc\u0259llif burada yan\u0131l\u0131r \u2013 D.\u018f) duy\u011fulu \u015feirl\u0259rind\u0259 h\u0259yata e\u015fql\u0259 ba\u011flanma\u011f\u0131, n\u0259\u015f\u0259, z\u00f6vq v\u0259 sevinc t\u0259lqin etm\u0259kd\u0259dir. O, insan a\u011fl\u0131n\u0131n v\u0259 ali b\u0259\u015f\u0259ri duy\u011fular\u0131n heyran\u0131d\u0131r. H\u0259yat\u0131n dayanmadan ir\u0259lil\u0259diyin\u0259 v\u0259 getdikc\u0259 t\u0259kam\u00fcl etdiyin\u0259 inanmaqdad\u0131r.<\/p>\n<p>Eyni zamanda musiqi\u015f\u00fcnas olan M\u0259hs\u0259ti \u00f6z d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 d\u0259rin iz qoyan bir \u015fairimizdir. Onun t\u0259siril\u0259 \u018fmir \u018fhm\u0259d, Mir Osman kimi d\u00f6vr\u00fcn tan\u0131nm\u0131\u015f \u015fairl\u0259ri bir m\u00fcdd\u0259t q\u0259z\u0259l v\u0259 q\u0259sid\u0259ni t\u0259rk ed\u0259r\u0259k r\u00fcbai yazma\u011fa ba\u015flam\u0131\u015fd\u0131r. Parlaq h\u0259yat\u0131n\u0131 v\u0259 hikm\u0259tli s\u00f6zl\u0259rini ya\u015fatmaq \u00fc\u00e7\u00fcn haqq\u0131nda a\u015fiqan\u0259 bir dastan v\u00fccuda g\u0259tirilmi\u015fdir. T\u0259\u0259ss\u00fcf ki, M\u0259hs\u0259ti xan\u0131m\u0131n ist\u0259r h\u0259yat\u0131, ist\u0259rs\u0259 d\u0259 yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131 h\u0259l\u0259 ki layiqinc\u0259 t\u0259dqiq edilm\u0259yib. Halbuki ilk v\u0259 \u0259n q\u00fcdr\u0259tli qad\u0131n \u015fairl\u0259rimizd\u0259n olmas\u0131 il\u0259 \u00e7ox \u0259h\u0259miyy\u0259tli v\u0259 diqq\u0259t\u0259layiq bir simad\u0131r. \u00dcmid edirik ki, Az\u0259rbaycan \u0259d\u0259biyyat tarixi il\u0259 maraqlanan m\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259rimiz bu m\u00f6vzunu g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 daha \u00e7ox ayd\u0131nlatma\u011fa m\u00fcv\u0259ff\u0259q olacaqlar.<\/p>\n<p><strong>\u201cAz\u0259rbaycan\u201d d\u0259rgisi, 18-ci say, sentyabr 1953<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>M\u00fchacirl\u0259rin q\u0259l\u0259mind\u0259n M\u0259hs\u0259ti \u2013\u00a0\u201cX\u0259yyama \u00e7ox b\u0259nz\u0259m\u0259kd\u0259dir\u201d XII \u0259srd\u0259 ya\u015fam\u0131\u015f Az\u0259rbaycan \u015fairi M\u0259hs\u0259ti G\u0259nc\u0259vi m\u00fcasirl\u0259ri aras\u0131nda tan\u0131nm\u0131\u015f bir m\u00fc\u0259llif olub. X\u00fcsusil\u0259, yazd\u0131\u011f\u0131 r\u00fcbail\u0259rd\u0259ki fikirl\u0259ri d\u00f6vr\u00fcn ab-havas\u0131n\u0131 anlamaq bax\u0131m\u0131ndan olduqca \u0259h\u0259miyy\u0259tlidir. M\u0259hs\u0259ti&hellip; <\/p>\n","protected":false},"author":14,"featured_media":49659,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_mi_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[5373,4499,10,11],"tags":[4532,15,15022],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/49658"}],"collection":[{"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/14"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=49658"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/49658\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":49661,"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/49658\/revisions\/49661"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/49659"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=49658"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=49658"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=49658"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}