{"id":49674,"date":"2025-12-08T13:05:04","date_gmt":"2025-12-08T09:05:04","guid":{"rendered":"https:\/\/infonews.az\/?p=49674"},"modified":"2025-12-08T13:05:04","modified_gmt":"2025-12-08T09:05:04","slug":"m%c9%99hs%c9%99ti-xanim-t%c9%99vazokarliqdan-ilahiyyatci-tural-irfan","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/infonews.az\/?p=49674","title":{"rendered":"\u201cM\u0259hs\u0259ti xan\u0131m t\u0259vaz\u00f6karl\u0131qdan&#8230; &#8211; \u0130lahiyyat\u00e7\u0131 Tural \u0130rfan"},"content":{"rendered":"<p><span style=\"color: #ffffff\">\u201cM\u0259hs\u0259ti xan\u0131m t\u0259vaz\u00f6karl\u0131qdan&#8230; &#8211; \u0130lahiyyat\u00e7\u0131 Tural \u0130rfan<\/span><\/p>\n<blockquote><p><strong>\u201cTarixi \u015f\u0259xsiyy\u0259tl\u0259rin f\u0259aliyy\u0259tini, yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131, lap h\u0259yat\u0131n\u0131 t\u0259fti\u015f etm\u0259k yox, t\u0259dqiq etm\u0259kd\u0259, ara\u015fd\u0131rmaqda bir q\u0259bah\u0259t yoxdur. Lakin s\u00f6hb\u0259t Az\u0259rbaycan xalq\u0131n\u0131n \u015f\u0259xsiyy\u0259tl\u0259rind\u0259n gedirs\u0259, onlar\u0131 t\u0259hqir etm\u0259k, a\u015fa\u011f\u0131lamaq yolverilm\u0259zdir. Son g\u00fcnl\u0259r savads\u0131z bir d\u0259li quyuya bir da\u015f at\u0131b, a\u011f\u0131ll\u0131lar y\u0131\u011f\u0131l\u0131b o da\u015f\u0131 \u00e7\u0131xarmaq \u0259v\u0259zin\u0259 \u00f6zl\u0259ri d\u0259 da\u015f atma\u011fa ba\u015flay\u0131blar. D\u00fc\u015f\u00fcbl\u0259r 900 il \u0259vv\u0259l ya\u015fam\u0131\u015f M\u0259hs\u0259ti G\u0259nc\u0259vinin \u00fcst\u00fcn\u0259. Biri film \u00e7\u0259kib onu s\u0131radan bir \u015f\u0259rabxor, poz\u011fun h\u0259yat t\u0259rzi ke\u00e7ir\u0259n qad\u0131n kimi q\u0259l\u0259m\u0259 verir, dig\u0259ri m\u0259qal\u0259 yaz\u0131b onun fars \u015fairi kimi t\u0259qdim edir\u201d.\u00a0<\/strong><\/p><\/blockquote>\n<p><a href=\"https:\/\/infonews.az\/?p=49674\"><span style=\"color: #000080\"><strong>\u00a0&#8220;\u0130NFONEWS&#8221;<\/strong><\/span><\/a> x\u0259b\u0259r verir ki, bunu ilahiyyat\u00e7\u0131 Tural \u0130rfan deyib.<\/p>\n<p><strong>Onun s\u00f6zl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, bu yana\u015fma savads\u0131z v\u0259 cahilan\u0259 yana\u015fmad\u0131r:<\/strong><\/p>\n<p>\u201c\u00dcmumiyy\u0259tl\u0259, yana\u015fma deyil, k\u00fc\u00e7\u0259 s\u00f6hb\u0259tl\u0259ridir, iftirad\u0131r. \u018fvv\u0259la, Az\u0259rbaycan qad\u0131n\u0131 haqq\u0131nda bu ifad\u0259l\u0259ri i\u015fl\u0259tm\u0259k do\u011fru deyil. Sufi &#8220;\u018fxilik&#8221; t\u0259riq\u0259tin\u0259 m\u0259nsub olan xan\u0131m\u0131n b\u0259zi r\u00fcbail\u0259rind\u0259ki d\u0259sti &#8211; x\u0259tti \u0259sas g\u0259tirib onun poz\u011fun h\u0259yat ya\u015fad\u0131\u011f\u0131n\u0131 iddia etm\u0259k, \u0259xlaqs\u0131z oldu\u011funu yazmaq \u00f6z\u00fc bir poz\u011funluqdur. T\u0259riq\u0259tinin d\u0259sti-x\u0259ttini qoruyub saxlayan M\u0259hs\u0259ti xan\u0131m t\u0259vaz\u00f6karl\u0131qdan v\u0259 sufil\u0259r\u0259 m\u0259xsus al\u00e7aqk\u00f6n\u00fcll\u00fcl\u00fckd\u0259n dolay\u0131 \u015feirl\u0259rind\u0259 \u00f6z\u00fcn\u00fc bu c\u00fcr t\u0259qdim etmi\u015fdir. \u015eeird\u0259n \u00e7\u0131xan n\u0259tic\u0259 il\u0259 \u015f\u0259xsin h\u0259yat\u0131 haqq\u0131nda m\u00fctl\u0259q q\u0259na\u0259t\u0259 g\u0259lm\u0259k yanl\u0131\u015fd\u0131r. Bir \u00e7ox \u015fair\u0259 istinad edil\u0259n \u015feirl\u0259rin \u00e7oxunun he\u00e7 onlara aid oldu\u011fu d\u0259qiq deyil. \u00dcst\u0259lik d\u0259 h\u0259r\u0259sinin \u00f6z poeziya dili, d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259si, x\u0259tti var. Sufiliyi d\u0259rind\u0259n bil\u0259nl\u0259r az oldu\u011funa g\u00f6r\u0259 sufi \u015fairl\u0259rin yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 ara\u015fd\u0131ranlar \u00e7ox vaxt b\u00f6y\u00fck x\u0259talara yol verib yanl\u0131\u015f istiqam\u0259t se\u00e7irl\u0259r\u201d.<\/p>\n<p><strong>\u0130lahiyyat\u00e7\u0131 deyib ki, \u00d6m\u0259r X\u0259yyam r\u00fcbail\u0259rind\u0259 \u015f\u0259rab\u0131, dinsizliyi t\u0259r\u0259nn\u00fcm edir:\u00a0<\/strong><\/p>\n<p>\u201cB\u0259lk\u0259 d\u0259 X\u0259yyam\u0131 tan\u0131mayan, onun riyaziyyat\u00e7\u0131, astronom, filosof oldu\u011funu bilm\u0259y\u0259n adam o r\u00fcbail\u0259ri oxusa X\u0259yyam\u0131n t\u00fcfeyli bir \u0259yya\u015f oldu\u011funu z\u0259nn ed\u0259r. Yaxud N\u0259siminin q\u0259z\u0259ll\u0259rini oxuyub onun kafir oldu\u011funu dem\u0259k olarm\u0131? \u018flb\u0259tt\u0259, olmaz. \u00c7\u00fcnki onun \u015feir dili, fikri, duy\u011funu b\u0259yan etm\u0259k x\u0259tti o c\u00fcrd\u00fcr. M\u0259hs\u0259ti G\u0259nc\u0259vinin g\u00f6z\u0259l r\u00fcbail\u0259ri, \u015feirl\u0259ri var. Onun eyni zamanda ictimai f\u0259aliyy\u0259tl\u0259 m\u0259\u015f\u011ful olmas\u0131, bir \u00e7ox musiqi al\u0259tl\u0259rind\u0259 ifa qabiliyy\u0259ti bar\u0259d\u0259 d\u0259 m\u0259lumatlar m\u00f6vcuddur. Onu a\u015fa\u011f\u0131lamaq, ucuzla\u015fd\u0131rmaq, baya\u011f\u0131la\u015fd\u0131rmaq, \u015f\u00f6hr\u0259t m\u0259rt\u0259b\u0259sin\u0259 qalxmaq \u00fc\u00e7\u00fcn n\u0259rdivan etm\u0259k h\u0259yas\u0131zl\u0131qd\u0131r. M\u00fctl\u0259q bir s\u0259n\u0259t \u00f6yr\u0259nm\u0259yi, m\u00fcft\u0259xor olmama\u011f\u0131 \u0259mr ed\u0259n \u018fxilik t\u0259riq\u0259tinin dig\u0259r \u00fczvl\u0259ri kimi M\u0259hs\u0259ti G\u0259nc\u0259vi d\u0259 bir ne\u00e7\u0259 s\u0259n\u0259t \u00f6yr\u0259nmi\u015fdi. T\u0259bii ki, onun istedad\u0131 v\u0259 qabiliyy\u0259ti d\u00f6vr\u00fcn\u00fcn \u00f6nc\u00fcl \u015f\u0259xsl\u0259rinin, h\u0259tta idar\u0259\u00e7il\u0259rinin bel\u0259 diqq\u0259tini \u00e7\u0259kmi\u015fdi\u201d.<\/p>\n<p><strong>Vasif \u018fL\u0130H\u00dcSEYN \/Adalet.az<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u201cM\u0259hs\u0259ti xan\u0131m t\u0259vaz\u00f6karl\u0131qdan&#8230; &#8211; \u0130lahiyyat\u00e7\u0131 Tural \u0130rfan \u201cTarixi \u015f\u0259xsiyy\u0259tl\u0259rin f\u0259aliyy\u0259tini, yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131, lap h\u0259yat\u0131n\u0131 t\u0259fti\u015f etm\u0259k yox, t\u0259dqiq etm\u0259kd\u0259, ara\u015fd\u0131rmaqda bir q\u0259bah\u0259t yoxdur. Lakin s\u00f6hb\u0259t Az\u0259rbaycan xalq\u0131n\u0131n \u015f\u0259xsiyy\u0259tl\u0259rind\u0259n gedirs\u0259, onlar\u0131 t\u0259hqir&hellip; <\/p>\n","protected":false},"author":14,"featured_media":49675,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_mi_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[5373,4499,11],"tags":[4532,15024,15022,15025],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/49674"}],"collection":[{"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/14"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=49674"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/49674\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":49676,"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/49674\/revisions\/49676"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/49675"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=49674"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=49674"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=49674"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}