{"id":50798,"date":"2026-06-16T16:49:07","date_gmt":"2026-06-16T12:49:07","guid":{"rendered":"https:\/\/infonews.az\/?p=50798"},"modified":"2026-06-16T16:49:07","modified_gmt":"2026-06-16T12:49:07","slug":"erm%c9%99nistan-d%c9%99rslikl%c9%99rind%c9%99-sistemli-nifr%c9%99t-v%c9%99-saxtakarliq","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/infonews.az\/?p=50798","title":{"rendered":"Erm\u0259nistan d\u0259rslikl\u0259rind\u0259 sistemli nifr\u0259t v\u0259 saxtakarl\u0131q"},"content":{"rendered":"<ul class=\"KsbFXc U6u95\" data-sfc-root=\"c\" data-sfc-cb=\"\" data-complete=\"true\" data-processed=\"true\" data-copy-service-computed-style=\"font-family: &quot;Google Sans&quot;, Arial, sans-serif; font-size: 16px; font-weight: 400; margin: 12px 0px 16px; text-decoration: none; border-bottom: 0px rgb(10, 10, 10);\">\n<li class=\"Z1qcYe\" data-sfc-cp=\"\" data-sfc-root=\"ep\" data-sfc-cb=\"\" data-hveid=\"CAAIBBAA\" data-complete=\"true\" data-sae=\"\" data-copy-service-computed-style=\"font-family: &quot;Google Sans&quot;, Arial, sans-serif; font-size: 16px; font-weight: 400; margin: 0px 0px 12px; text-decoration: none; border-bottom: 0px rgb(10, 10, 10);\">\n<blockquote><p><span class=\"T286Pc\" data-sfc-cp=\"\" data-sfc-root=\"c\" data-sfc-cb=\"\" data-complete=\"true\" data-copy-service-computed-style=\"font-family: &quot;Google Sans&quot;, Arial, sans-serif; font-size: 16px; font-weight: 400; margin: 0px; text-decoration: none; border-bottom: 0px rgb(10, 10, 10);\"><span style=\"color: #ffffff\">Erm\u0259nistan d\u0259rslikl\u0259rind\u0259 sistemli nifr\u0259t v\u0259 saxtakarl\u0131q<\/span><!--TgQPHd||[]--><\/span><\/p><\/blockquote>\n<p><!--TgQPHd||[]--><\/li>\n<p><!--TgQPHd||[]--><\/ul>\n<p>Erm\u0259ni m\u0259kt\u0259b d\u0259rslikl\u0259rind\u0259 yer alan nifr\u0259t nitqi elementl\u0259ri, tarixi saxtala\u015fd\u0131rmalar v\u0259 t\u0259hrif olunmu\u015f x\u0259rit\u0259l\u0259rin g\u0259l\u0259c\u0259k n\u0259sill\u0259rin \u015f\u00fcuruna t\u0259siri m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259ri \u201cErm\u0259ni orta m\u0259kt\u0259bl\u0259rind\u0259 nifr\u0259t nitqi v\u0259 tarixi faktlar\u0131n saxtala\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131\u201d adl\u0131 kitabda geni\u015f \u0259ksini tap\u0131b.<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/infonews.az\/?p=50798\"><span style=\"color: #000080\"><strong>&#8220;\u0130NFONEWS&#8221;<\/strong><\/span> <\/a>x\u0259b\u0259r verir ki, bunu tarix \u00fczr\u0259 f\u0259ls\u0259f\u0259 doktoru, dosent B\u0259xtiyar H\u0259s\u0259nov bildirib.<\/p>\n<p>O qeyd edib ki, Xank\u0259ndid\u0259n v\u0259 Qaraba\u011f\u0131n dig\u0259r \u0259razil\u0259rind\u0259n \u0259ld\u0259 olunmu\u015f d\u0259rs v\u0259saitl\u0259ri v\u0259 m\u00fcxt\u0259lif n\u0259\u015frl\u0259r ara\u015fd\u0131r\u0131l\u0131b. T\u0259qdim olunan materiallar aras\u0131nda 150-d\u0259n \u00e7ox d\u0259rslik v\u0259 \u0259d\u0259biyyat n\u00fcmun\u0259si yer al\u0131r. H\u0259min d\u0259rslikl\u0259rd\u0259 Az\u0259rbaycan xalq\u0131na qar\u015f\u0131 nifr\u0259t t\u0259bli\u011fi, tarixi saxtala\u015fd\u0131rmalar v\u0259 g\u0259l\u0259c\u0259k n\u0259sill\u0259rd\u0259 yanl\u0131\u015f t\u0259s\u0259vv\u00fcrl\u0259rin formala\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131na y\u00f6n\u0259lmi\u015f m\u0259qamlar \u00f6z \u0259ksini tap\u0131b. Ara\u015fd\u0131rmalar zaman\u0131 t\u0259hlil edil\u0259n materiallarda Az\u0259rbaycan xalq\u0131na qar\u015f\u0131 a\u015fa\u011f\u0131lay\u0131c\u0131 ifad\u0259l\u0259rin, nifr\u0259t \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015flar\u0131n\u0131n v\u0259 t\u0259hrif olunmu\u015f tarixi m\u0259lumatlar\u0131n sistemli \u015f\u0259kild\u0259 t\u0259qdim olundu\u011fu m\u00fc\u0259yy\u0259n edilib.<\/p>\n<p>\u201cD\u0259rslikl\u0259rd\u0259 ki\u00e7ik ya\u015fl\u0131 \u015fagirdl\u0259r\u0259 \u2018B\u00f6y\u00fck Erm\u0259nistan\u2019 ideyas\u0131n\u0131 a\u015f\u0131layan x\u0259rit\u0259l\u0259r t\u0259qdim olunur. H\u0259min x\u0259rit\u0259l\u0259rd\u0259 Az\u0259rbaycan\u0131n \u0259razil\u0259ri, el\u0259c\u0259 d\u0259 qon\u015fu d\u00f6vl\u0259tl\u0259rin torpaqlar\u0131 Erm\u0259nistan\u0131n t\u0259rkib hiss\u0259si kimi g\u00f6st\u0259rilir. Bu yolla u\u015faqlarda g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 h\u0259min \u0259razil\u0259r\u0259 iddia etm\u0259k d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259si formala\u015fd\u0131r\u0131lma\u011fa \u00e7al\u0131\u015f\u0131l\u0131r. Eyni zamanda, t\u00fcrkl\u0259r\u0259 v\u0259 az\u0259rbaycanl\u0131lara qar\u015f\u0131 nifr\u0259t hissl\u0259ri a\u015f\u0131lan\u0131r, revan\u015fist yana\u015fmalar t\u0259bli\u011f edilir. Ara\u015fd\u0131r\u0131lan d\u0259rslikl\u0259rin b\u00f6y\u00fck hiss\u0259si Erm\u0259nistan T\u0259hsil Nazirliyinin x\u0259tti il\u0259 \u0130r\u0259vanda n\u0259\u015fr olunub v\u0259 m\u0259kt\u0259bl\u0259rd\u0259 t\u0259dris m\u0259qs\u0259dil\u0259 istifad\u0259 edilir. Bu fakt g\u00f6st\u0259rir ki, s\u00f6hb\u0259t ayr\u0131-ayr\u0131 m\u00fc\u0259llifl\u0259rin m\u00f6vqeyind\u0259n deyil, sistemli yana\u015fmadan gedir. T\u0259hlil etdiyimiz d\u0259rslikl\u0259rin \u0259ks\u0259riyy\u0259tind\u0259 nifr\u0259t nitqin\u0259 rast g\u0259linir. Biz b\u00fct\u00fcn bu faktlar\u0131 toplayaraq kitabda t\u0259qdim etmi\u015fik\u201d, \u2013 dey\u0259 o bildirib.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/azertag.az\/store\/manual\/2026_06_16_6a3140b729665.jpg\" alt=\"\" width=\"500\" height=\"496\" \/><\/p>\n<p>Alim n\u0259\u015frin m\u00fch\u00fcm \u00fcst\u00fcnl\u00fckl\u0259rind\u0259n birinin t\u0259qdim olunan faktlar\u0131n m\u0259nb\u0259l\u0259rl\u0259 t\u0259sdiql\u0259nm\u0259si oldu\u011funu vur\u011fulay\u0131b. \u201cKitabda yerl\u0259\u015fdirilmi\u015f QR kodlar vasit\u0259sil\u0259 oxucular birba\u015fa h\u0259min d\u0259rslikl\u0259rin m\u00fcvafiq s\u0259hif\u0259l\u0259rin\u0259 ke\u00e7id ed\u0259 bilirl\u0259r. Bel\u0259likl\u0259, t\u0259qdim olunan h\u0259r bir fakt\u0131n m\u0259nb\u0259si v\u0259 orijinal formas\u0131 il\u0259 tan\u0131\u015f olmaq m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Bu, ara\u015fd\u0131rman\u0131n obyektivliyini v\u0259 etibarl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 art\u0131ran m\u00fch\u00fcm amildir. Ara\u015fd\u0131rmalar zaman\u0131 yaln\u0131z d\u0259rslikl\u0259r deyil, m\u00fcxt\u0259lif x\u0259rit\u0259l\u0259r v\u0259 dig\u0259r t\u0259dris materiallar\u0131 da t\u0259hlil olunub. XV, XVI, XVII, XVIII v\u0259 XIX \u0259srl\u0259rl\u0259 ba\u011fl\u0131 t\u0259qdim olunan m\u0259lumatlarda ciddi saxtala\u015fd\u0131rmalar m\u00f6vcuddur. Tarixi reall\u0131qlar t\u0259hrif olunur, regionda m\u00f6vcud olmu\u015f d\u00f6vl\u0259tl\u0259r v\u0259 imperiyalar g\u00f6zard\u0131 edilir. Erm\u0259nistan d\u00f6vl\u0259t\u00e7iliyin\u0259 aid olmayan d\u00f6vrl\u0259r v\u0259 \u0259razil\u0259r m\u0259qs\u0259dli \u015f\u0259kild\u0259 Erm\u0259nistan\u0131n tarixi irsi kimi t\u0259qdim edilir\u201d, \u2013 dey\u0259 tarix\u00e7i alim bildirib.<\/p>\n<p>B\u0259xtiyar H\u0259s\u0259nov vur\u011fulay\u0131b ki, Az\u0259rbaycan d\u00f6vl\u0259ti regionda dayan\u0131ql\u0131 s\u00fclh\u00fcn t\u0259min olunmas\u0131 istiqam\u0259tind\u0259 ard\u0131c\u0131l siyas\u0259t h\u0259yata ke\u00e7irir v\u0259 Prezident \u0130lham \u018fliyev t\u0259r\u0259find\u0259n ir\u0259li s\u00fcr\u00fcl\u0259n s\u00fclh g\u00fcnd\u0259liyi bunun bariz n\u00fcmun\u0259sidir.<\/p>\n<p>\u201c\u018fg\u0259r regionda s\u00fclh v\u0259 normalla\u015fma prosesi prioritet hesab olunursa, m\u0259kt\u0259bl\u0259rd\u0259 u\u015faqlara nifr\u0259t v\u0259 d\u00fc\u015fm\u0259n\u00e7ilik a\u015f\u0131layan materiallar\u0131n t\u0259drisi q\u0259buledilm\u0259zdir. Bir t\u0259r\u0259fd\u0259n s\u00fclhd\u0259n dan\u0131\u015fmaq, dig\u0259r t\u0259r\u0259fd\u0259n is\u0259 g\u0259l\u0259c\u0259k n\u0259sill\u0259ri d\u00fc\u015fm\u0259n\u00e7ilik ruhunda formala\u015fd\u0131rmaq bir-birin\u0259 zidd yana\u015fmad\u0131r. Bu c\u00fcr materiallar s\u00fclh g\u00fcnd\u0259liyin\u0259 v\u0259 qar\u015f\u0131l\u0131ql\u0131 etimad\u0131n formala\u015fmas\u0131na m\u0259nfi t\u0259sir g\u00f6st\u0259rir. T\u0259hlil olunan materiallarda nifr\u0259t yaln\u0131z az\u0259rbaycanl\u0131lara v\u0259 t\u00fcrkl\u0259r\u0259 qar\u015f\u0131 deyil, regionda ya\u015fayan dig\u0259r xalqlara m\u00fcnasib\u0259td\u0259 d\u0259 \u00f6z\u00fcn\u00fc g\u00f6st\u0259rir. D\u0259rslikl\u0259rd\u0259 k\u00fcrdl\u0259r, l\u0259zgil\u0259r, tal\u0131\u015flar v\u0259 dig\u0259r xalqlar haqq\u0131nda a\u015fa\u011f\u0131lay\u0131c\u0131 v\u0259 t\u0259hqiredici ifad\u0259l\u0259r\u0259 rast g\u0259linir. Onlar m\u00fcxt\u0259lif m\u0259nfi obrazlarda t\u0259qdim olunur. Ara\u015fd\u0131rma n\u0259tic\u0259l\u0259ri g\u00f6st\u0259rir ki, erm\u0259ni d\u0259rslikl\u0259rind\u0259 yer alan nifr\u0259t nitqi v\u0259 tarixi saxtala\u015fd\u0131rmalar epizodik deyil, sistemli xarakter da\u015f\u0131y\u0131r v\u0259 bu hallar\u0131n aradan qald\u0131r\u0131lmas\u0131 regionda davaml\u0131 s\u00fclh\u00fcn t\u0259min olunmas\u0131 bax\u0131m\u0131ndan m\u00fch\u00fcm \u0259h\u0259miyy\u0259t k\u0259sb edir\u201d, \u2013 dey\u0259 B\u0259xtiyar H\u0259s\u0259nov vur\u011fulay\u0131b.<\/p>\n<p><sub><em><strong>M\u00fcxbir \u2013 S\u0259bin\u0259 \u018flizad\u0259\/ AZ\u018fRTAC<\/strong><\/em><\/sub><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Erm\u0259nistan d\u0259rslikl\u0259rind\u0259 sistemli nifr\u0259t v\u0259 saxtakarl\u0131q Erm\u0259ni m\u0259kt\u0259b d\u0259rslikl\u0259rind\u0259 yer alan nifr\u0259t nitqi elementl\u0259ri, tarixi saxtala\u015fd\u0131rmalar v\u0259 t\u0259hrif olunmu\u015f x\u0259rit\u0259l\u0259rin g\u0259l\u0259c\u0259k n\u0259sill\u0259rin \u015f\u00fcuruna t\u0259siri m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259ri \u201cErm\u0259ni orta m\u0259kt\u0259bl\u0259rind\u0259 nifr\u0259t nitqi&hellip; <\/p>\n","protected":false},"author":14,"featured_media":50799,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_mi_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[4,11],"tags":[15318,15319,15],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/50798"}],"collection":[{"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/14"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=50798"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/50798\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":50800,"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/50798\/revisions\/50800"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/50799"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=50798"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=50798"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=50798"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}