{"id":51665,"date":"2026-11-19T09:41:13","date_gmt":"2026-11-19T05:41:13","guid":{"rendered":"https:\/\/infonews.az\/?p=51665"},"modified":"2026-11-19T09:41:13","modified_gmt":"2026-11-19T05:41:13","slug":"ust-yen%c9%99-cagiris-etdi-39-milyon-insan-ol%c9%99-bil%c9%99r","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/infonews.az\/?p=51665","title":{"rendered":"\u00dcST yen\u0259 \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015f etdi \u2013 39 milyon insan \u00f6l\u0259 bil\u0259r"},"content":{"rendered":"<p><span style=\"color: #ffffff\">\u00dcST yen\u0259 \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015f etdi \u2013 39 milyon insan \u00f6l\u0259 bil\u0259r<\/span><\/p>\n<blockquote><p><strong>\u00dcmumd\u00fcnya S\u0259hiyy\u0259 T\u0259\u015fkilat\u0131 (\u00dcST) 18-24 noyabr tarixl\u0259rind\u0259 qeyd edil\u0259n Antimikrob M\u00fcqavim\u0259ti Maarifl\u0259ndirm\u0259 H\u0259ft\u0259sind\u0259n \u0259vv\u0259l beyn\u0259lxalq ictimaiyy\u0259t\u0259 t\u0259cili \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015f \u00fcnvanlay\u0131b. Qurumun a\u00e7\u0131qlamas\u0131na g\u00f6r\u0259, bakteriyalar\u0131n antibiotikl\u0259r\u0259 qar\u015f\u0131 getdikc\u0259 daha \u00e7ox m\u00fcqavim\u0259t g\u00f6st\u0259rm\u0259si s\u0259b\u0259bind\u0259n he\u00e7 bir t\u0259dbir g\u00f6r\u00fclm\u0259s\u0259, n\u00f6vb\u0259ti 25 ild\u0259 39 milyon insan h\u0259yat\u0131n\u0131 itir\u0259 bil\u0259r.<\/strong><\/p><\/blockquote>\n<p style=\"text-align: center\"><em>S\u00f6hb\u0259t hans\u0131 t\u0259hl\u00fck\u0259d\u0259n gedir? N\u0259l\u0259r\u0259 diqq\u0259t etm\u0259liyik?<\/em><\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/infonews.az\/?p=51665\"><span style=\"color: #000080\"><strong>&#8220;\u0130NFONEWS&#8221;<\/strong><\/span><\/a> x\u0259b\u0259r verir ki, bunu &#8220;globalinfo.az&#8221;-a dan\u0131\u015fan nefroloq Elnur F\u0259r\u0259cov deyib ki, \u00dcmumd\u00fcnya S\u0259hiyy\u0259 T\u0259\u015fkilat\u0131n\u0131n bu \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015f\u0131 \u0259slind\u0259 b\u0259\u015f\u0259riyy\u0259tin qar\u015f\u0131la\u015fd\u0131\u011f\u0131 \u0259n ciddi s\u0259hiyy\u0259 probleml\u0259rind\u0259n birin\u0259 diqq\u0259t \u00e7\u0259km\u0259k m\u0259qs\u0259di da\u015f\u0131y\u0131r:<\/p>\n<p>\u201cAntimikrob m\u00fcqavim\u0259t o dem\u0259kdir ki, \u0259vv\u0259ll\u0259r antibiotikl\u0259rl\u0259 asanl\u0131qla m\u00fcalic\u0259 etdiyimiz b\u0259zi bakterial infeksiyalar art\u0131q h\u0259min d\u0259rmanlara cavab vermir. N\u0259tic\u0259d\u0259 adi bir infeksiyan\u0131n m\u00fcalic\u0259si \u00e7\u0259tinl\u0259\u015fir, x\u0259st\u0259xanada qalma m\u00fcdd\u0259ti uzan\u0131r, a\u011f\u0131rla\u015fmalar v\u0259 \u00f6l\u00fcm riski art\u0131r. Antibiotikl\u0259r\u0259 qar\u015f\u0131 m\u00fcqavim\u0259t insan orqanizmind\u0259 deyil, bakteriyalarda yaran\u0131r. Y\u0259ni antibiotik\u0259 \u00f6yr\u0259\u015f\u0259n insan deyil, bakteriyad\u0131r\u201d.<\/p>\n<p>Nefroloqun s\u00f6zl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259, bu problem yaln\u0131z infeksion x\u0259st\u0259likl\u0259rl\u0259 m\u0259hdudla\u015fm\u0131r:<\/p>\n<p>\u201cM\u00fcasir tibbin bir \u00e7ox sah\u0259si, o c\u00fcml\u0259d\u0259n c\u0259rrahiyy\u0259, onkoloji m\u00fcalic\u0259, reanimasiya v\u0259 orqan transplantasiyas\u0131 effektiv antibiotikl\u0259rin m\u00f6vcudlu\u011fundan as\u0131l\u0131d\u0131r. M\u0259s\u0259l\u0259n, b\u00f6yr\u0259k transplantasiyas\u0131 ke\u00e7irmi\u015f x\u0259st\u0259l\u0259rd\u0259 immuniteti z\u0259ifl\u0259d\u0259n d\u0259rmanlardan istifad\u0259 olunur. Bel\u0259 x\u0259st\u0259l\u0259rd\u0259 antibiotikl\u0259r\u0259 davaml\u0131 bakteriyalar\u0131n t\u00f6r\u0259tdiyi infeksiyalar x\u00fcsusil\u0259 ciddi t\u0259hl\u00fck\u0259 yarada bil\u0259r\u201d.<\/p>\n<p>E.F\u0259r\u0259covun fikrinc\u0259, 39 milyon \u00f6l\u00fcm proqnozu is\u0259 o dem\u0259k deyil ki, bu insanlar\u0131n ham\u0131s\u0131 m\u00fctl\u0259q h\u0259yat\u0131n\u0131 itir\u0259c\u0259k:<\/p>\n<p>\u201cBu, m\u00f6vcud tendensiyalar davam ed\u0259rs\u0259, qar\u015f\u0131dak\u0131 25 il \u0259rzind\u0259 antibiotikl\u0259r\u0259 davaml\u0131 bakterial infeksiyalarla birba\u015fa \u0259laq\u0259li ola bil\u0259c\u0259k \u00f6l\u00fcml\u0259rin elmi modell\u0259r\u0259 \u0259saslanan proqnozudur. B\u0259s bu t\u0259hl\u00fck\u0259nin qar\u015f\u0131s\u0131n\u0131 almaq \u00fc\u00e7\u00fcn n\u0259 etm\u0259liyik? \u0130lk n\u00f6vb\u0259d\u0259, antibiotikl\u0259rd\u0259n d\u00fczg\u00fcn istifad\u0259 etm\u0259yi \u00f6yr\u0259nm\u0259liyik. T\u0259\u0259ss\u00fcf ki, insanlar b\u0259z\u0259n adi soyuqd\u0259ym\u0259, qrip v\u0259 dig\u0259r virus infeksiyalar\u0131 zaman\u0131 bel\u0259 antibiotik q\u0259bul edirl\u0259r. Halbuki antibiotikl\u0259r viruslara t\u0259sir etmir. Antibiotik yaln\u0131z h\u0259qiq\u0259t\u0259n ehtiyac olduqda, h\u0259kim t\u0259yinat\u0131 il\u0259, d\u00fczg\u00fcn dozada v\u0259 uy\u011fun m\u00fcdd\u0259td\u0259 istifad\u0259 edilm\u0259lidir\u201d.<\/p>\n<p>Elnur F\u0259r\u0259cov bildirib ki, dig\u0259r vacib m\u0259s\u0259l\u0259 x\u0259st\u0259xanalarda infeksiyalara n\u0259zar\u0259tin g\u00fccl\u0259ndirilm\u0259sidir:<\/p>\n<p>\u201cAntibiotik t\u0259yin etm\u0259zd\u0259n \u0259vv\u0259l m\u00fcmk\u00fcn olduqda bakterioloji m\u00fcayin\u0259 v\u0259 antibiotik\u0259 h\u0259ssasl\u0131q testi apar\u0131lmal\u0131d\u0131r. \u00dcST-\u00fcn 2026-c\u0131 il m\u0259lumatlar\u0131na g\u00f6r\u0259, d\u00fcnyada laboratoriya il\u0259 t\u0259sdiql\u0259nmi\u015f bakterial infeksiyalar\u0131n t\u0259xmin\u0259n h\u0259r alt\u0131s\u0131ndan birind\u0259 antibiotikl\u0259r\u0259 m\u00fcqavim\u0259t m\u00fc\u015fahid\u0259 olunur. Bu is\u0259 t\u0259hl\u00fck\u0259nin art\u0131q real oldu\u011funu g\u00f6st\u0259rir\u201d.<\/p>\n<p>Antibiotikl\u0259r m\u00fcasir tibbin \u0259n b\u00f6y\u00fck nailiyy\u0259tl\u0259rind\u0259n biridir. Lakin onlardan d\u00fczg\u00fcn istifad\u0259 etm\u0259s\u0259k, g\u0259l\u0259c\u0259k n\u0259sill\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn bu d\u0259rmanlar\u0131n effektivliyini itirm\u0259k riski il\u0259 \u00fczl\u0259\u015f\u0259 bil\u0259rik\u201d.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00dcST yen\u0259 \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015f etdi \u2013 39 milyon insan \u00f6l\u0259 bil\u0259r \u00dcmumd\u00fcnya S\u0259hiyy\u0259 T\u0259\u015fkilat\u0131 (\u00dcST) 18-24 noyabr tarixl\u0259rind\u0259 qeyd edil\u0259n Antimikrob M\u00fcqavim\u0259ti Maarifl\u0259ndirm\u0259 H\u0259ft\u0259sind\u0259n \u0259vv\u0259l beyn\u0259lxalq ictimaiyy\u0259t\u0259 t\u0259cili \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015f \u00fcnvanlay\u0131b. Qurumun&hellip; <\/p>\n","protected":false},"author":14,"featured_media":51666,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_mi_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[9,4,699,11],"tags":[15459,15460,15,346],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/51665"}],"collection":[{"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/14"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=51665"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/51665\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":51667,"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/51665\/revisions\/51667"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/51666"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=51665"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=51665"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=51665"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}