{"id":592,"date":"2020-12-10T18:50:12","date_gmt":"2020-12-10T14:50:12","guid":{"rendered":"http:\/\/infonews.az\/?p=592"},"modified":"2020-12-10T21:52:27","modified_gmt":"2020-12-10T17:52:27","slug":"siras%c9%99nd%c9%99-tarixd%c9%99n-turkl%c9%99ri-cixsan-tarix-qalmaz","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/infonews.az\/?p=592","title":{"rendered":"#S\u0131raS\u0259nd\u0259  TAR\u0130XD\u018fN T\u00dcRKL\u018fR\u0130 \u00c7IXSAN TAR\u0130X QALMAZ"},"content":{"rendered":"<blockquote><p>#S\u0131raS\u0259nd\u0259 layih\u0259sinin x\u00fcsusi burax\u0131l\u0131\u015f\u0131 Q\u0259l\u0259b\u0259miz u\u011frunda can\u0131ndan ke\u00e7\u0259n b\u00fct\u00fcn \u015e\u0259hidl\u0259rimiz\u0259 ithaf olunur.<\/p><\/blockquote>\n<p><a href=\"http:\/\/infonews.az\/?p=590\"><span style=\"color: #ff0000;\">&#8220;\u0130NFONEWS&#8221;<\/span><\/a> x\u0259b\u0259r verir ki, #S\u0131raS\u0259nd\u0259 layih\u0259si oxucu-izl\u0259yicil\u0259rin\u0259 \u201cT\u00fcrkl\u0259rin Q\u0131z\u0131l d\u00f6vr\u00fc&#8221; (\u201cT\u00fcrklerin Alt\u0131n \u00c7a\u011f\u0131\u201d) \u0259s\u0259rini t\u0259qdim edir.<\/p>\n<p>\u018fs\u0259rin m\u00fc\u0259llifi<strong>: \u0130lber Ortayl\u0131<\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>T\u00fcrkl\u0259rin \u0259srl\u0259r \u00f6nc\u0259 a\u00e7\u0131lan \u201cd\u00fcnyaya meydan oxumaq\u201d d\u0259ft\u0259ri h\u0259l\u0259 \u00f6rt\u00fclm\u0259yib v\u0259 bel\u0259 tezlikl\u0259 ba\u011flanaca\u011f\u0131na b\u0259nz\u0259mir. Bunun \u00fc\u00e7\u00fcn tarixi bilm\u0259k, hardan g\u0259ldiyinizi, hans\u0131 V\u0259t\u0259nin sahibi oldu\u011fumuzu \u00f6yr\u0259nm\u0259liyik. Tarixini bilm\u0259y\u0259n, tarix yadda\u015f\u0131 olmayan c\u0259miyy\u0259tin haralara ged\u0259c\u0259yini, s\u00fcr\u00fckl\u0259n\u0259c\u0259yini t\u0259s\u0259vv\u00fcr etm\u0259k m\u00fcmk\u00fcn deyil.<\/p>\n<p>T\u00fcrkl\u0259rin q\u0131z\u0131l d\u00f6vr\u00fcn\u00fc \u0130lber Ortayl\u0131 q\u0259l\u0259mind\u0259n oxumaq ist\u0259y\u0259nl\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn z\u00f6vql\u0259 m\u00fctali\u0259 ed\u0259c\u0259kl\u0259ri bir kitab&#8230;<\/p>\n<p><strong>\u00a0<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u201cT\u00fcrkl\u0259rin q\u0131z\u0131l d\u00f6vr\u00fc&#8221;<\/strong> <strong>kitab\u0131ndan se\u00e7m\u0259l\u0259r:<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u00a0<\/strong><\/p>\n<ul>\n<li>XIV v\u0259 XVII \u0259srl\u0259r aras\u0131nda Hindistandan Vyana qap\u0131lar\u0131na q\u0259d\u0259r b\u00f6y\u00fck bir co\u011frafiyaya h\u00f6km etdil\u0259r&#8230; Orta Asiya, Qafqaz, Orta \u015e\u0259rq v\u0259 Avropan\u0131n tarixini formala\u015fd\u0131rd\u0131lar. T\u0259tbiq etdikl\u0259ri h\u0259rbi taktikalarla imkans\u0131z g\u00f6r\u00fcn\u0259n bir \u00e7ox sava\u015fdan qalib \u00e7\u0131xd\u0131lar. <strong>Tarixd\u0259n t\u00fcrkl\u0259ri \u00e7\u0131xsan tarix qalmaz.<\/strong><\/li>\n<li>T\u00fcrkl\u0259rin Asiyada m\u00f6vcud olma tarixi, he\u00e7 \u015f\u00fcbh\u0259siz ki, onlar\u0131n yaz\u0131s\u0131ndan daha q\u0259dimdir.<\/li>\n<li>Teymurun 35 illik hakimiyy\u0259ti d\u00f6vr\u00fcnd\u0259 qoydu\u011fu miras \u00e7ox m\u00f6ht\u0259\u015f\u0259mdir. \u018fvv\u0259la, Orta Asiyan\u0131n simas\u0131n\u0131 d\u0259yi\u015fdirdi. \u0130slam tarixind\u0259 bu q\u0259d\u0259r q\u0131sa zamanda bu q\u0259d\u0259r b\u00f6y\u00fck miras qoyan ba\u015fqa bir d\u00f6vr\u0259 rast g\u0259linmir&#8230;<\/li>\n<li>Osmanl\u0131 d\u00f6vl\u0259ti yaranmas\u0131ndan he\u00e7 bir \u0259sr ke\u00e7m\u0259mi\u015f, \u00f6z s\u0259rh\u0259dl\u0259rini Adriatik d\u0259nizi, Dunay \u00e7ay\u0131, Qara d\u0259niz sahill\u0259ri v\u0259 Mesopotamiyaya q\u0259d\u0259r geni\u015fl\u0259ndirmi\u015fdi. \u0130kinci \u0259srind\u0259 is\u0259 \u015eimali Afrika da daxil olmaqla, Aral\u0131q d\u0259nizinin q\u0259rb sahill\u0259ri il\u0259 birlikd\u0259 \u015fimal\u0131n\u0131 da \u0259hat\u0259 ed\u0259n bir imperiyaya \u00e7evrlmi\u015fdi.<\/li>\n<\/ul>\n<p>Yavuz Sultan S\u0259lim d\u00f6vr\u00fc imperiya s\u0259rh\u0259dl\u0259ri \u015f\u0259rqd\u0259 \u0130rana, c\u0259nubda is\u0259 Mesopotamiya v\u0259 \u015eimal\u0131 Afrikaya q\u0259d\u0259r gedib \u00e7atmas\u0131 il\u0259 ba\u015fa \u00e7atd\u0131. Qanuni Sultan S\u00fcleyman d\u00f6vr\u00fc d\u00f6vl\u0259tin Dunay imperiyas\u0131na \u00e7evrildiyi d\u00f6vrd\u00fcr.<\/p>\n<ul>\n<li>1453-c\u00fc il tarixi sad\u0259 avropal\u0131n\u0131n da bildiyi bir tarixdir. Fateh Sultan Mehmet komplekssiz bir t\u00fcrk, \u015e\u0259rq ziyal\u0131s\u0131d\u0131r. T\u0259\u0259ss\u00fcf ki, onun kimisin\u0259 rast g\u0259lm\u0259k \u00e7\u0259tindir v\u0259 ya he\u00e7 yoxdur&#8230; Fateh Sultan Mehmet bir Renessans ziyal\u0131s\u0131 idi. Renessans\u0131n avrodidaktik, y\u0259ni \u00f6z\u00fc-\u00f6z\u00fcn\u00fc yeti\u015fdirm\u0259 imkanlar\u0131ndan maksimum istifad\u0259 etm\u0259y\u0259 \u00e7al\u0131\u015fan koloritli bir ziyal\u0131 portretidir. Q\u0259rbd\u0259ki Renessans ziyal\u0131lar\u0131 o d\u00f6vrd\u0259 lat\u0131nca v\u0259 yunanca \u00f6yr\u0259nm\u0259y\u0259 ba\u015flam\u0131\u015fd\u0131rlar. Halbuki Fateh yunanca v\u0259 italyancadan ba\u015fqa, farsca v\u0259 \u0259r\u0259bc\u0259 d\u0259 q\u0259l\u0259m oynad\u0131rd\u0131. Fateh \u0130stanbulun f\u0259thind\u0259n sonra 28 il ya\u015fad\u0131 v\u0259 Avropan\u0131n yar\u0131s\u0131n\u0131 ald\u0131. Buna baxmayaraq, b\u0259lk\u0259 d\u0259 Q\u0259rb d\u00fcnyas\u0131nda \u0259n \u00e7ox qorxulan, h\u0259tta nifr\u0259t edil\u0259n liderdir.<\/li>\n<\/ul>\n<p><strong><em>\u00a0<\/em><\/strong><\/p>\n<p><strong><em>#S<\/em><\/strong><strong><em>\u0131raS\u0259nd\u0259 layih\u0259sinin bu burax\u0131l\u0131\u015f\u0131n\u0131 haz\u0131rlad\u0131: \u018fsli Qas\u0131mova, UNEC<\/em><\/strong><\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-medium wp-image-594\" src=\"http:\/\/infonews.az\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/Turklerin-Altin-Chagi-254x300.jpeg\" alt=\"\" width=\"254\" height=\"300\" srcset=\"https:\/\/infonews.az\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/Turklerin-Altin-Chagi-254x300.jpeg 254w, https:\/\/infonews.az\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/Turklerin-Altin-Chagi.jpeg 432w\" sizes=\"(max-width: 254px) 100vw, 254px\" \/><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>#S\u0131raS\u0259nd\u0259 layih\u0259sinin x\u00fcsusi burax\u0131l\u0131\u015f\u0131 Q\u0259l\u0259b\u0259miz u\u011frunda can\u0131ndan ke\u00e7\u0259n b\u00fct\u00fcn \u015e\u0259hidl\u0259rimiz\u0259 ithaf olunur. &#8220;\u0130NFONEWS&#8221; x\u0259b\u0259r verir ki, #S\u0131raS\u0259nd\u0259 layih\u0259si oxucu-izl\u0259yicil\u0259rin\u0259 \u201cT\u00fcrkl\u0259rin Q\u0131z\u0131l d\u00f6vr\u00fc&#8221; (\u201cT\u00fcrklerin Alt\u0131n \u00c7a\u011f\u0131\u201d) \u0259s\u0259rini t\u0259qdim edir. \u018fs\u0259rin m\u00fc\u0259llifi:&hellip; <\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":593,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_mi_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[11,7],"tags":[98,47],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/592"}],"collection":[{"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=592"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/592\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":595,"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/592\/revisions\/595"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/593"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=592"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=592"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=592"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}