{"id":6618,"date":"2021-03-22T22:15:21","date_gmt":"2021-03-22T18:15:21","guid":{"rendered":"https:\/\/infonews.az\/?p=6618"},"modified":"2021-03-22T22:15:21","modified_gmt":"2021-03-22T18:15:21","slug":"zuraf%c9%99l%c9%99rin-ozun%c9%99m%c9%99xsus-gork%c9%99md%c9%99-yasamasina-kom%c9%99k-ed%c9%99n-genl%c9%99r-mu%c9%99yy%c9%99nl%c9%99sdirilib","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/infonews.az\/?p=6618","title":{"rendered":"Z\u00fcraf\u0259l\u0259rin \u00f6z\u00fcn\u0259m\u0259xsus g\u00f6rk\u0259md\u0259 ya\u015famas\u0131na k\u00f6m\u0259k ed\u0259n genl\u0259r m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirilib"},"content":{"rendered":"<p><span style=\"color: #ffffff;\">Z\u00fcraf\u0259l\u0259rin \u00f6z\u00fcn\u0259m\u0259xsus g\u00f6rk\u0259md\u0259 ya\u015famas\u0131na k\u00f6m\u0259k ed\u0259n genl\u0259r m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirilib<\/span><\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/infonews.az\/?p=6618&amp;\"><strong><span style=\"color: #ff0000;\">&#8220;\u0130NFONEWS&#8221;<\/span><\/strong><\/a> x\u0259b\u0259r verir.<\/p>\n<p>Sianda yerl\u0259\u015f\u0259n \u015eimal-Q\u0259rb Politexnik Universitetind\u0259n v\u0259 \u00c7inin dig\u0259r elmi m\u0259rk\u0259zl\u0259rind\u0259n, Danimarkan\u0131n v\u0259 Norve\u00e7in elmi m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259rind\u0259n olan t\u0259dqiqat\u00e7\u0131lar z\u00fcraf\u0259nin v\u0259 dig\u0259r g\u00f6v\u015f\u0259y\u0259nl\u0259rin genomlar\u0131n\u0131 m\u00fcqayis\u0259 edibl\u0259r.<\/p>\n<p>T\u0259dqiqat zaman\u0131 z\u00fcraf\u0259d\u0259 bir ne\u00e7\u0259 m\u00fch\u00fcm genetik x\u00fcsusiyy\u0259t a\u015fkarlan\u0131b. Bu x\u00fcsusiyy\u0259tl\u0259r\u0259 FGFRL1 genind\u0259ki mutasiyalar aiddir. FGFRL1 geni fibroblastlar\u0131n b\u00f6y\u00fcm\u0259 amill\u0259ri qrupundan z\u00fclallar \u00fc\u00e7\u00fcn reseptor kodla\u015fd\u0131r\u0131r. Bu b\u00f6y\u00fcm\u0259 amill\u0259ri bir \u00e7ox prosesl\u0259ri, el\u0259c\u0259 d\u0259 h\u00fcceyr\u0259 b\u00f6l\u00fcnm\u0259sini v\u0259 diferensiasiyas\u0131n\u0131 idar\u0259 edir. B\u00f6y\u00fcm\u0259 amili \u00fc\u00e7\u00fcn reseptor ona g\u00f6r\u0259 laz\u0131md\u0131r ki, h\u00fcceyr\u0259 xaricd\u0259n siqnal\u0131 q\u0259bul etsin v\u0259 daxilind\u0259 bu v\u0259 ya dig\u0259r genl\u0259rin f\u0259all\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u0259yi\u015f\u0259n siqnal z\u0259ncirini i\u015f\u0259 sals\u0131n.<\/p>\n<p>&#8220;Science Advances&#8221; jurnal\u0131nda d\u0259rc edil\u0259n m\u0259qal\u0259d\u0259 bildirilir ki, z\u00fcraf\u0259d\u0259ki FGFRL1 geni dig\u0259r g\u00f6v\u015f\u0259y\u0259nl\u0259rin FGFRL1 genind\u0259n az\u0131 yeddi amintur\u015fu il\u0259 f\u0259rql\u0259nir.<\/p>\n<p>Z\u00fcraf\u0259nin FGFRL1 genini si\u00e7anlara yerl\u0259\u015fdir\u0259nd\u0259 sonuncularda \u00fcr\u0259k-damar x\u0259st\u0259likl\u0259ri azalma\u011fa ba\u015flay\u0131b. Si\u00e7anlar\u0131n qan t\u0259zyiqi x\u00fcsusi madd\u0259l\u0259rl\u0259 xeyli art\u0131r\u0131lsa da, onlarda x\u0259st\u0259lik m\u00fc\u015fahid\u0259 edilm\u0259yib. Bundan ba\u015fqa, h\u0259min si\u00e7anlar\u0131n s\u00fcm\u00fckl\u0259ri daha m\u00f6hk\u0259m v\u0259 daha kompakt olma\u011fa ba\u015flay\u0131b. Z\u00fcraf\u0259d\u0259 boyun v\u0259 ayaq s\u00fcm\u00fckl\u0259ri \u00e7ox s\u00fcr\u0259tl\u0259 inki\u015faf edir. M\u00f6hk\u0259mlik v\u0259 kompaktl\u0131q istiqam\u0259tind\u0259 i\u015fl\u0259y\u0259n FGFRL1 s\u00fcr\u0259tli b\u00f6y\u00fcm\u0259 hal\u0131nda da s\u00fcm\u00fckl\u0259r\u0259 laz\u0131m olan s\u0259viyy\u0259d\u0259 qalmaq \u00fc\u00e7\u00fcn k\u00f6m\u0259k edir.<\/p>\n<p>FGFRL1-in h\u0259m \u00fcr\u0259k v\u0259 damarlara, h\u0259m d\u0259 s\u00fcm\u00fckl\u0259r\u0259 t\u0259sir etm\u0259si fikri t\u0259\u0259cc\u00fcbl\u00fc deyil. FGFRL1 reseptoru \u0259n m\u00fch\u00fcm h\u00fcceyr\u0259 prosesl\u0259rin\u0259 t\u0259sir ed\u0259n vacib molekul siqnallar\u0131n\u0131n \u00f6t\u00fcr\u00fclm\u0259sin\u0259 c\u0259lb olunub. Z\u00fcraf\u0259d\u0259ki FGFRL1-i t\u0259dqiq etm\u0259kl\u0259, insanda \u00fcr\u0259k-damar x\u0259st\u0259likl\u0259rini daha yax\u015f\u0131 m\u00fcalic\u0259 etm\u0259k olar. S\u00f6hb\u0259t z\u00fcraf\u0259 geninin insana k\u00f6\u00e7\u00fcr\u00fclm\u0259sind\u0259n deyil, FGFRL1-in k\u00f6m\u0259yil\u0259 y\u00fcks\u0259k qan t\u0259zyiqini kompensasiya ed\u0259n fizioloji mexanizmi t\u0259f\u0259rr\u00fcat\u0131 il\u0259 \u00f6yr\u0259nm\u0259kd\u0259n gedir.<\/p>\n<p>Aliml\u0259r z\u00fcraf\u0259nin \u00f6z\u00fcn\u0259m\u0259xsus g\u00f6rk\u0259md\u0259 ya\u015famas\u0131na k\u00f6m\u0259k ed\u0259n dig\u0259r genl\u0259r d\u0259 a\u015fkarlay\u0131blar. M\u0259lum olub ki, onlarda sutkal\u0131q ritmi, o c\u00fcml\u0259d\u0259n yuxu v\u0259 oyaq qalman\u0131n n\u00f6vb\u0259l\u0259\u015fm\u0259sini t\u0259nziml\u0259y\u0259n genl\u0259r \u00e7ox d\u0259yi\u015fikliy\u0259 u\u011fray\u0131b. Z\u00fcraf\u0259 dig\u0259r m\u0259m\u0259lil\u0259rd\u0259n az yat\u0131r v\u0259 tez-tez oyan\u0131r. Aliml\u0259r bel\u0259 izah edirl\u0259r ki, q\u0259fil h\u0259y\u0259can hallar\u0131nda z\u00fcraf\u0259l\u0259r\u0259 aya\u011fa qalxmaq v\u0259 harasa qa\u00e7maq \u00e7\u0259tindir v\u0259 yuxudan tez-tez oyanma q\u0259fil duruma d\u00fc\u015fm\u0259m\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn daha asan yoldur.<\/p>\n<p>Lakin iybilm\u0259 il\u0259 ba\u011fl\u0131 olan bir \u00e7ox genl\u0259r z\u00fcraf\u0259y\u0259 laz\u0131m olmad\u0131\u011f\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn yoxa \u00e7\u0131x\u0131b. Z\u00fcraf\u0259 \u0259traf\u0131 \u00f6z boy h\u00fcnd\u00fcrl\u00fcy\u00fcnd\u0259n m\u00fc\u015fahid\u0259 edir. Torpa\u011f\u0131n s\u0259thind\u0259 g\u00fccl\u00fc olan iy ondan 5-6 metr h\u00fcnd\u00fcrl\u00fckd\u0259 z\u0259ifl\u0259yir, dem\u0259li, z\u00fcraf\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn n\u0259yis\u0259 g\u00f6zl\u0259 m\u00fc\u0259yy\u0259n etm\u0259k iyl\u0259m\u0259kd\u0259n daha asand\u0131r.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Z\u00fcraf\u0259l\u0259rin \u00f6z\u00fcn\u0259m\u0259xsus g\u00f6rk\u0259md\u0259 ya\u015famas\u0131na k\u00f6m\u0259k ed\u0259n genl\u0259r m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirilib &#8220;\u0130NFONEWS&#8221; x\u0259b\u0259r verir. Sianda yerl\u0259\u015f\u0259n \u015eimal-Q\u0259rb Politexnik Universitetind\u0259n v\u0259 \u00c7inin dig\u0259r elmi m\u0259rk\u0259zl\u0259rind\u0259n, Danimarkan\u0131n v\u0259 Norve\u00e7in elmi m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259rind\u0259n olan t\u0259dqiqat\u00e7\u0131lar z\u00fcraf\u0259nin v\u0259&hellip; <\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":6619,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_mi_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[9,8,11],"tags":[3849,3851],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6618"}],"collection":[{"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=6618"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6618\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6620,"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6618\/revisions\/6620"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/6619"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=6618"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=6618"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/infonews.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=6618"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}